MỤC LỤC
MỞ BÀI…………………………………………………………………………..…1
NỘI DUNG…………………………………………………………………….……1
I. Khái quát về chế định nguyên thủ quốc gia trong thời kì cận
đại………………………………………………………………………………….…1
II. So sánh thẩm quyền của nguyên thủ quốc gia ở nhà nước tư sản Anh và Nhật
thời kì cận đại.………………………………………………………………………1
1.Điểm giống nhau về thẩm quyền của nguyên thủy quốc gia trong nhà nước tư
sản Anh và Nhật thời cận đại.………………………………………………….…2
2.Điểm khác nhau về thẩm quyền của nguyên thủy quốc gia trong nhà nước tư
sản Anh và Nhật thời cận đại……………………………………………………..2
III.Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt về thẩm quyền của nguyên thủ quốc gia
ở nhà nước Tư sản Anh và Nhật thời cận đại………………………………….………6
KẾT LUẬN……………………………………………………………………………………….7
TÀI LIÊU THAM KHẢO

MỞ BÀI
1


Nguyên thủ quốc gia là một chế định quan trọng trong thể chế chính trị. Ở mỗi
nước nguyên thủ quốc gia đều có những vị trí, chức năng khác nhau tùy thuộc vào thể
chế chính trị và các tổ chức nhà nước. Nhưng nhìn chung họ đều đóng vai trò là biểu
tượng cho dân tộc. Đối với các nhà nước tư sản trong thời kì cận đại, đặc biệt là Anh
và Nhật mặc dù người đứng đầu đất nước đề là vua nhưng thẩm quyền của mỗi người
lại có nhiều sự khác nhau. Để nghiên cứu sâu hơn và làm rõ được vấn đề này, em xin
chọn đề tài: “ So sánh thẩm quyền của nguyên thủ quốc ở nhà nước tư sản Anh và
Nhật thời kì cận đại.”

NỘI DUNG
I. Khái quát về chế định nguyên thủ quốc gia trong thời kì cận đại

Trong thế kỉ XVIII-XIX là quá trình hình thành tiền lệ pháp được gọi là nguyên
tắc” chính phủ trách nhiệm”. Do nghị viện mà quyền lực nhà vua bị hạn chế. Nước
Anh thời kì này chỉ có hiến pháp không thành văn, chính thể quân chủ nghị viện Anh
gồm ba bộ phận cơ bản: Hoàng đế, nghị viện, chính phủ.
Hoàng đế Anh truyền ngôi cho con trai, nếu không có con trai thì được truyền
ngôi cho con gái. Như vậy nguyên thủ quốc gia Anh có thể được gọi là nữ hoàng
hoặc hoàng đế nhưng vẫn là người đứng đầu đất nước. Người muốn lên ngôi hoàng
đế phải là người nghiêm túc, trong sach, theo nếp sống “khuôn vàng thước ngọc” của
lễ giáo phong kiến, không được kết hôn hai lần trở lên, không được ngoại tình, phải
là người theo quốc giáo nước Anh. Hoàng đế( nữ hoàng Anh) lên ngôi không theo
nhiệm kì, nghĩa là thời gian làm người đứng đầu nhà nước không có giới hạn, nó chỉ
kết thúc khi nào họ mất đi hoặc nhường ngôi cho con mình.
*Thẩm quyền của Nguyên thủ quốc gia
Hoàng đế( nữ hoàng) là nguyên thủ quôc gia nhưng chỉ nặng về vai trò tượng
trưng. Mọi hoạt động của họ chỉ nhằm một mục đích chính thức hóa về mặt nhà nước
các hoạt động của nghị viện, chính phủ. Nhà vua được quyền được hỏi ý kiến, quyền
kích lệ, cảnh giác những mối nguy hiểm đối với bất cứ quyết định nào.
3


Hoàng đế (hay nữ hoàng) bổ nhiệm Thủ tướng nhưng việc bổ nhiệm này chỉ
mang tính hình thức vì người được bổ nhiệm đã được quyết định và là người đứng
đầu đảng chiếm đa số trong nghị viện( hạ viện). Thủ tướng chọn các bộ trưởng cho
nội các của mình trong những nghị sĩ của quốc hội. Hoàng đế( nữ hoàng ) không có
thực quyền trong bộ máy nhà nước, chính trị, việc này có nguồn gốc sâu xa từ đạo
luật quyền hành ban hành thàng 2-1689.
Nguyên thủ quốc gia ở Anh không có thực quyền nhưng xuất phát từ tập quán
và và tâm lí chính trị truyền thống, chế độ phong kiến từng tồn tại hàng trăm năm,
nên hình ảnh một quân vương vẫn còn sống động trong tâm trí của người dân Anh.
Hoàng đế( hay nữ hoàng Anh) chính là biểu tượng cho truyền thống và sự bền vững

hoàng hoàng thời phong kiến nhưng có nét khác biệt và tiến bộ hơn. Xuất phát từ
phong trào đấu tranh của quần chúng và các lực lượng dân chủ, ngày 11/2/1889,
chính quyền thiên hoàng phải ban hành hiến pháp. Bản Hiến pháp này là văn kiện rõ
nhất thể hiện địa vị, quyền hạn của nguyên thủ quốc gia.
Thiên hoàng là người đứng đầu nhà nước, được hình thành theo hình thức kế vị,
nối dõi. Thiên hoàng phải là nam giới, và không có họ vì họ cho rằng dòng dõi của
mình xuất phát từ thần mặt trời.
*Thẩm quyền của Nguyên thủ quốc gia
Hiến pháp 1889 đề cập đến rât nhiều vấn đề, trong đó có nói đến quyền hạn của
thiên hoàng. Hiến pháp khẳng đinh: “ thiên hoàng muôn đời thống trị đại đế quốc
Nhật Bản”, “ Thiên hoàng là thần thánh bất khả xâm phạm”. Theo hiến pháp thì thiên
hoàng có quyền hạn rất lớn nhưng không phải vô hạn như trong thời phong kiến mà
được giới hạn trong hiến pháp, đó là: Triệu tập hoặc giải tán quốc hội; Ban bố hoặc
đình chỉ thi hành các đạo luật của quốc hội; Bổ nhiệm hoặc bãi nhiệm thử tướng và
các bộ trưởng Tổng tư lệnh quân đội; Tuyên bố tình trạng chiến tranh hoăc đình
chiến, tuyên bố lệnh giới nghiêm; Thưởng huân chương, ban lệnh đại xá.
Nguyên thủ quốc gia, nắm trọn quyền thống trị. Về mặt đối nội, Thiên hoàng có
quyền hạn rất lớn về các mặt kinh tế, đối nội, đối ngoại, quân sự. Có thể dựa vào hiến
pháp để triệu tập hoặc giải tán nghị hội, bổ nhiệm hoặc bãi miễn quan lại và là chỉ
5


huy tối cao của Quân đội và Hải quân. Thiên hoàng có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm
các quan chức nhà nước. Nói chung Hiến pháp đã xác lập quyền uy tuyệt đối của và
giúp cho Thiên hoàng tập trung toàn bộ quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp - tức toàn
bộ đại quyền của quốc gia - vào bàn tay sắt của mình. Tuy nhiên, Thiên hoàng buộc
phải dựa vào các điều luật ghi trong Hiến pháp để thực thi đại quyền của mình, và khi
Thiên hoàng lấy danh nghĩa của mình để ban bố các sắc lệnh về pháp luật, quốc vụ
thì "phải được quốc vụ đại thần cùng ký tên".
Nhật hoàng nắm quyền lực vô hạn và chỉ nhượng bộ một chút cho dân quyền và

tiếp thu, học tập những tư tưởng cách tân. Khi Minh Trị lên ngôi thấy việc cải cách là
yếu tố mới và có thể thay đổi địa vị, quyền hạn của mình.Thiên hoàng Minh Trị đan
xen vào quá trình cải cách quyền lực của mình trên hai lĩnh vực thần quyền và Cuộc
cải cách này là do Thiên hoàng tiến hành chứ không phải giai cấp tư sản, không có sự
thả thuận nào ở đây và được nhân dân rất ủng hộ. Thứ hai Nhật là quốc gia thuộc khu
vực Đông Bắc Á.Trong nền văn minh Châu Á, nền văn minh Nho giáo của Trung
quốc có ảnh hưởng nhất, và do đó Nhật bản cũng chịu sự ảnh hưởng của nền văn hóa
này. Thiên hoàng bắt buộc phải là nam giới chứ không thể là nữ giới như ở Anh.Do
đó nguyên thủ quốc gia ở Nhật Bản sẽ có nhiều quyền hạn và trách nhiệm hơn so với
ở Anh.

KẾT LUẬN
Từ sự phân tích trên cho thấy những nét tương đồng và khác biệt về thẩm quyền
của nguyên thủ quốc gia trong nhà nước tư sản Anh và Nhật Bản thời kì cận đại.
Cùng mang tính chất đại diện, biểu tượng cho dân tộc cho quốc gia những bên thì
nắm thức quyền bên lại bị giới hạn. Từ đó cho thấy yếu tố lịch sử, truyền thống cũng
là nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt này.

TÀI LIÊU THAM KHẢO
1.Giao trình lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới – Nhà xuất bản Công an nhân dân.
7


2.vi.wikipedia.org - https://vi.wikipedia.org/wiki/Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng
3. wattpad - https://www.wattpad.com
4.Bài tập luật - http://www.dhluathn.com

8