A. MỞ ĐẦU
Trong lịch sử phát triển ngành ngân hàng, việc phát hành các giấy tờ có
giá ra đời muộn hơn so với hoạt động nhận tiền gửi của các tổ chức tín dụng
(TCTD). Tuy nhiên trong nền kinh tế thị trường, phát hành giấy tờ có giá là
giải pháp huy động vốn khá dễ dàng và thuận lợi của các tổ chức kinh tế nói
chung và tổ chức tín dụng nói riêng. Theo pháp luật Việt Nam hiện hành thì
hoạt động phát hành giấy tờ có giá của Các TCTD được quy định tại Quyết
định số 07/2008/QĐ-NHNN ngày 24/3/2008 ban hành Quy chế phát hành
giấy tờ có giá trong nước của tổ chức tín dụng và Thông tư số 16/ 2009/TTNHNN ngày 11 tháng 8 năm 2009 sửa đổi bổ sung một số điều quy chế phát
hành giấy tờ có giá trong nước của TCTD ban hành kèm theo quyết định số
số 07/2008/QĐ-NHNN ngày 24 tháng 3 năm 2008 của Thống đốc Ngân
hang nhà nước.
Có thể nói, các quy định trong hai văn bản trên đã được kế thừa được
những quy định hợp lí từ các văn bản pháp lí đã ban hành, hơn nữa hai văn
bản này còn có sự thay đổi bổ sung cho phù hợp yêu cầu phát triển kinh tế
của đất nước nói chung và của ngành ngân hàng nói riêng trong xu thế hội
nhập và phát triển của thế giới.
Trong bài viết của mình em sẽ cố gắng đi vào tìm hiểu chế độ pháp lí về
hoạt động phát hành giấy tờ có giá của TCTD theo pháp luật hiện hành ở
Việt Nam. Qua đó có thể đưa ra những đánh giá nhận xét về các quy định
hiện hành của pháp luật về hoạt động phát hành giấy tờ có giá.
Do thời gian tìm hiểu, và vốn kiến thức có hạn, vì thế bài viết này của em
sẽ không tránh khỏi những thiếu sót về mặt nội dung và ngôn ngữ chuyên
ngành. Vì vậy, em mong được sự đánh giá của các thầy cô để bài viết của
em thêm phần hoàn thiện.
Em xin chân thành cảm ơn!
B/ NỘI DUNG
I/ Khái quát chung về giấy tờ có giá
1/ Một số khái niệm
Vốn kinh doanh của các tổ chức tín dụng chủ yếu là nguồn vốn huy động
nên hoạt động huy động vốn là hoạt động kinh doanh quan trọng trong các

Pháp luật còn quy định cụ thể về người mua giấy tờ có giá, theo đó người
mua giấy tờ có giá bao gồm: tổ chức, cá nhân Việt Nam; người Việt Nam
định cư ở nước ngoài; tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động đầu tư theo
quy định của pháp luật Việt Nam, bao gồm các tổ chức cá nhân hoạt động ở
Việt Nam và không họat động tại Việt Nam. Tuy nhiên đối với người mua
giấy tờ có giá là tổ chức, cá nhân nước ngoài, TCTD chỉ được phép phát
hành giấy tờ có giá ghi danh. Và tỷ lệ sở hữu giấy tờ có giá của tổ chức cá
nhân nước ngoài không hoạt động tại việt Nam trong lần phát hành sơ cấp
tuân theo quy định của NHNN và các văn bản có liên quan trong từng thời
kì.
Bản chất giấy tờ có giá cũng là một loại chứng khoán ghi nợ và việc các
tổ chức tín dụng được phép phát hành các giấy tờ có giá để huy động vốn
một cách công khai trong dân chúng nên khi nó được chào bán ra công
chúng
thì phải tuân theo các quy định hiện hành về chứng khoán và thị trường
chứng khoán cùng các văn bản có liên quan. Việc chào bán này phải được
đăng kí theo hướng dẫn của Bộ tài chính và Ngân hàng Nhà nước.


Pháp luật ngân hàng còn quy định cụ thể về các yếu tố của giấy tờ có giá,
theo đó bất kì một tổ chức tín dụng nào phát hành giấy tờ có giá đều phải có
các yếu tố sau:
- Tên tổ chức tín dụng phát hành.
- Tên gọi giấy tờ có giá (kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi ngắn
hạn, chứng chỉ tiền gửi dài hạn, trái phiếu...).
- Mệnh giá.
- Thời hạn.
- Ngày phát hành.
- Ngày đến hạn thanh toán.
- Lãi suất; Phương thức trả lãi; Thời điểm, địa điểm trả lãi.

Pháp luật quy định cụ thể về vấn đề thủ tục phát hành và thanh toán giấy
tờ có giá, về lãi suất, thanh toán gốc lãi, theo đó thủ tục phát hành và hành
toán giấy tờ có giá do tổ chức quy định với phù hợp với đặc điểm, mô hình
quản lí của tổ chức tín dụng đảm bảo việc phát hành và thanh toán giấy tờ có
giá được chính xác và an toàn.
- Về lãi suất của giấy tờ có giá do tổ chức tín dụng phát hành. Theo đó lãi
suất của giấy tờ có giá quy định và phù hợp với lãi suất thị trường, đảm bảo
hiệu quả kinh doanh và an toàn hoạt động cho TCTD. Lãi suất của giấy tờ có
giá có thể là lãi suất cố định hoặc lãi suất có điều chỉnh.
+ Lãi suất cố định là lãi suất không thay đổi được áp dụng suốt thời hạn
của giấy tờ có giá.
+ Lãi suất có điều chỉnh định kì là lãi suất tthay đổi định kì theo thị
trường do TCTD thỏa thuận với người mua khi phát hành.
-Việc trả lãi cũng có thể được thực hiện theo nhiều cách, cụ thể như: Trả
lãi trước, trả lãi một lần khi đến hạn thanh toán, trả lãi theo định kì.
+ Trả lãi trước: là việc bán giấy tờ có giá thấp hơn mệnh giá và người
mua được thanh toán số tiền bằng mệnh giá khi đến hạn thanh toán.
+ Trả lãi một lần khi đến hạn thanh toán: là việc thanh toán một lần khi
đến hạn thanh toán cùng với tiền gốc( mệnh giá).
+ Trả lãi theo định kì: là việc trả lãi căn cứ vào phiếu trả lãi theo định kì 6
tháng hoặc 1 năm đối với các giấy tờ có giá dài hạn.
Với quy định trên của pháp luật thì việc lựa chọn mức lãi suất và việc trả
lãi như thế nào là điều rất quan trọng của các TCTD. Nó vừa phải đảm bảo
việc cạnh tranh được với các TCTD khác để huy động vốn vay của quần
chúng, mặt khác lại vừa phải tính toán đến khả năng lợi nhuận và an toàn
trong kinh doanh của mình.
Pháp luật cũng quy định việc thanh toán lãi và gốc của TCTD. Theo đó
TCTD phải thanh toán tiền gốc cho người mua giấy tờ có giá khi giấy tờ có
giá đến hạn thanh toán. Việc thanh toán trước hạn giấy tờ có giá do TCTD tự
quyết định phù hợp với quy định quản trị rủi ro và đảm bảo an toàn cho hoạt

+Thứ hai ,về đối tượng của giao dịch:
Không phải là các giấy tờ có giá do TCTD phát hành là đối tượng của
giao dịch “phát hành giấy tờ có giá” mà chính là các khoản tiền vốn do
khách
hàng đồng ý chuyển quyền sở hữu cho ngân hàng với điều kiện ngân hàng
phải hoàn trả sau một thời hạn nhất định, kèm theo khoản lãi theo thỏa
thuận.
Về lí thuyết tuy không phải là đối tượng của giao dịch nhưng các chứng thư
này được coi là hình thức pháp lí của giao dịch, đồng thời là chứng cứ chứng
minh quyền và nghĩa vụ pháp lí của các bên trong quan hệ giao dịch, mặt
khác xét về phương diện kinh tế thì các chứng thư này cũng được coi là một
loại “tiền ngân hàng” nhưng không phải là tiền do ngân hàng trung ương
phát hành mà là tiền được tạo ra bởi TCTD trong quá trình huy động vốn,
thông qua chức năng tạo tiền của TCTD
+ Thứ ba, về tư cách pháp lí:
Khi phát hành các giấy tờ có giá để vay nợ của khách hàng, TCTD là
người vay hay người mắc nợ, còn khách hàng mua giấy tờ có giá có tư cách
là người cho vay hay chủ nợ của TCTD. Mặc dù có tư cách của một người
cho vay nhưng do giao dịch này được TCTD và khách hàng xác lập, thực
hiện thông qua một hợp đồng cho vay có thời hạn cho vay xác định nên về
nguyên tắc khách hàng cho vay không thể rút vốn về trước kì hạn như trong
trường hợp họ gửi tiền có kì hạn tại TCTD. Nếu muốn thu hồi vốn về trước


kì hạn, cách duy nhất là người sở hữu chứng từ (bên cho vay) kí hợp đồng
chuyển nhượng chứng từ đó cho người khác (có thể bán cho ngân hàng theo
phương thức chiệt khấu hoặc bán cho tổ chức cá nhân khác theo phương
thức thông thường trên thị trường tiền tệ hoặc thị trường chứng khoán).
Qua những đặc trưng cơ bản trên của phát hành giấy tờ có giá, ta thấy
rằng phát hành giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng là một loại hình giao dịch

tổ chức tín dụng phát hành đối với người mua.
Pháp luật quy định mệnh giá của giấy tờ có giá dài hạn có thể phát hành
bằng đồng Việt Nam hoặc bằng ngoại tệ. Nếu phát hành bằng đồng Việt


Nam theo hình thức chứng chỉ tối thiểu là một trăm ngàn đồng, bằng ngoại
tệ
phát hành theo hình thức chứng chỉ tối thiểu là một trăm đô la Mỹ hoặc
ngoại
tệ khác tương đương. Các mệnh giá lớn hơn mệnh giá tối thiểu phải là bội số
của mệnh giá tối thiểu. Pháp luật không quy định mệnh giá tối thiểu của giấy
tờ có giá ngắn hạn như trong giấy tờ dài hạn. Về mệnh giá tối thiểu của giấy
tờ dài hạn trong quyết định 07/2008/QĐ-NHNN này có sự thay đổi so với
quyết định số 02/2005/QĐ-NHNN. Trong quyết định 02/2005 mệnh giá nhỏ
nhất của giấy tờ có giá dài hạn là một triệu đồng còn trong quyết định 07/
2008 chỉ là một trăm ngàn đồng. Hơn nữa, về mệnh giá tối đa của giấy tờ dài
hạn cũng không được quy định, mệnh giá tối đa của giấy tờ dài hạn sẽ do
TCTD tự quy định. Trong khi đó, tại quyết định 02/2005 thì mệnh giá tối đa
của giấy tờ có giá dài hạn là một tỷ đồng.
Việc quy định mệnh giá tối thiểu của giấy tờ có giá dài hạn trong quyết
định 07/2008 chỉ là 100 ngàn đồng, nhưng trong khi đó trong quyết định 02/
2005 mệnh giá nhỏ nhất của giấy tờ có giá dài hạn là một triệu đồng, theo
em
việc quy định mệnh giá tối thiểu như quyết định số 02/2005 là không hợp lí,
nếu quy định mệnh giá tối thiểu như vậy là quá cao, sẽ bỏ mất một lượng
vốn nhàn rỗi lớn trong dân chúng đối với những người có thu nhập trung
bình, khá vẫn có tiền để mua giấy tờ có giá, tuy là không nhiều. Nhưng với
số lượng lớn sẽ là một con số đáng kể.
Bên cạnh đó việc quy định mệnh giá tối đa của quyết định số 02/2005 là
một tỷ đồng cũng là không phù hợp với thực tế, và việc quyết định số 07/

Việc phát hành giấy tờ có giá dài hạn được pháp luật quy định phải
thực hiện theo trình tự sau:
+ Bước 1: Tổ chức tín dụng gửi hồ sơ đề nghị phát hành giấy tờ
có giá dài hạn của năm tài chính cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Vụ
Chính sách tiền tệ).
+ Bước 2: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xem xét hồ sơ đề nghị phát
hành giấy tờ có giá dài hạn của năm tài chính của tổ chức tín dụng.
+ Bước 3: Không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đầy đủ hồ sơ
đề nghị phát hành của tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có
văn bản trả lời chấp thuận hoặc không chấp thuận đối với việc phát hành
giấy tờ có giá dài hạn của năm tài chính của tổ chức tín dụng.
- Tổ chức tín dụng chủ động tổ chức các đợt phát hành giấy tờ có giá
dài hạn trong phạm vi kế hoạch phát hành của năm tài chính đã được Thống
đốc chấp thuận.
- Trường hợp tổ chức tín dụng đã được chấp thuận kế hoạch phát
hành giấy tờ có giá dài hạn của năm tài chính nhưng không tổ chức phát
hành phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Trước thời điểm phát hành ít nhất 03 ngày làm việc, tổ chức tín
dụng gửi thông báo phát hành giấy tờ có giá dài hạn của đợt phát hành dự
kiến về Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bao gồm: tên tổ chức tín dụng phát
hành, tên gọi giấy tờ có giá (trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi dài hạn...), tổng
mệnh giá của đợt phát hành, phương thức phát hành, hình thức phát hành,
địa điểm phát hành, thời hạn giấy tờ có giá, thời hạn phát hành, lãi suất,
phương thức trả lãi, thời điểm, địa điểm trả lãi, địa điểm thanh toán tiền
gốc giấy tờ có giá, các nội dung thông báo khác của tổ chức tín dụng phát
hành.
Thành phần hồ sơ gồm có:


+ Đơn đề nghị phát hành của năm tài chính;

Khi phát hành giấy tờ có giá dài hạn TCTD cũng chỉ được tổ chức
phát hành trong phạm vi kế hoạch phát hành của năm tài chính đã được xét
duyệt. Trước thời điểm phát hành ít nhất 3 ngày làm việc, TCTD phải gửi
thông báo phát hành giấy tờ có giá dài hạn của đợt phát hành dự kiến về
NHNN (vụ tài chính tiền tệ). Trường hợp TCTD đã được chấp thuận kế
hoạch phát hành giấy tờ có giá dài hạn của năm tài chính nhưng không tổ
chức phát hành phải báo cáo ngay cho NHNN (vụ tài chính tiền tệ). TCTD
được phép phát hành vượt kế hoạch khi được Thống đốc ngân hàng nhà
nước chấp thuận bằng văn bản. Việc phát hành vượt kế hoạch cũng phải


được lập thành hồ sơ Tổ chức tín dụng chỉ được phát hành vượt quá kế
hoạch đã được xét duyệt khi được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chấp
thuận bằng văn bản. Hồ sơ đề nghị xem xét bổ sung kế hoạch phát hành
giấy tờ có giá dài hạn của năm tài chính bao gồm: Đơn đề nghị phát hành
giấy tờ có giá dài hạn bổ sung, kế hoạch phát hành giấy tờ có giá dài hạn
điều chỉnh, kế hoạch kinh doanh của năm tài chính điều chỉnh.Về thông báo
phát hành giấy tờ có giá cũng phải có những nội dung như phát hành giấy tờ
có giá ngắn hạn.
4/Phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền
Quy định việc phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng
quyền là một quy định mới của quyết định số 07/2008/QĐ-NHNN ngày
24/3/
2008. So với quyết định số02/2005/QĐ-NHNN ngày 14/1/2005.
+ Trái phiếu chuyển đổi: là loại trái phiếu có thể chuyển đổi thành cổ
phiếu phổ thông của cùng một tổ chức tín dụng phát hành theo các điều kiện
đã được xác định trong phương án phát hành.
+ Chứng quyền: là loại chứng khoán phát hành theo trái phiếu xác định
quyền của người sở hữu trái phiếu được mua một khối lượng cổ phiếu phổ
thông nhất định theo các điều kiện đã xác định.

đông thông qua và được sự chấp thuận của Thống đốc Ngân hàng Nhà
nước.
- Kết quả hoạt động, kinh doanh của năm liền kề trước năm phát hành
và tính đến thời điểm gần nhất phải có lãi, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của
năm liền kề trước năm phát hành và tính đến thời điểm gần nhất dưới 5%.
- Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu bình quân của 3 năm
liên tiếp trước đó phải cao hơn mức lãi suất dự kiến trả cho trái phiếu chuyển
đổi trái phiếu kèm chứng quyền. Đối với tổ chức tín dụng có thời gian hoạt
động từ 2 đến dưới 3 năm, tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu
bình quân của 2 năm liên tiếp trước đó phải cao hơn mức lãi suất dự kiến trả
cho trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền. Đối với tổ chức tín
dụng có thời gian hoạt động dưới 2 năm, tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn
chủ sở hữu của năm trước đó phải cao hơn mức lãi suất dự kiến trả cho trái
phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền.
- Được sự chấp thuận của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về việc
phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền của năm tài
chính của tổ chức tín dụng. Nếu phương án tăng vốn điều lệ từ nguồn phát
hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền đã được Đại hội
đồng cổ đông thông qua có thay đổi, tổ chức tín dụng phải báo cáo Ngân
hàng Nhà nước (Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng) để Thống đốc
Ngân
hàng Nhà nước xem xét chấp thuận”.
Như vậy, về điều kiện phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu
kèm chứng quyền của TCTD cổ phần có chặt chẽ hơn so với điều kiện phát
hành giấy tờ có giá ngắn hạn và giấy tờ có giá dài hạn. Ngoài việc phải đáp
ứng các điều kiện do pháp luật quy định, thì các TCTD cổ phần muốn phát
hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền còn phải kinh doanh
có lãi (vào năm liền kề trước năm phát hành và tính đến thời điểm gần nhất
phải có lãi) và, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của năm liền kề trước năm phát
hành và tính đến thời điểm gần nhất dưới 5%.

+ Đối với phương án phát hành trái phiếu kèm chứng quyền phải
nêu rõ: Điều kiện được mua cổ phiếu phổ thông của người sở hữu chứng
quyền, số lượng cổ phiếu được mua của từng đơn vị chứng quyền, các
quyền lợi và trách nhiệm khác của người nắm giữ chứng quyền.
Về hình thức và thời hạn xem xét quyết định về việc phát hành
trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền, pháp luật quy định:
- Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ra quyết định về việc phát hành
trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền của năm tài chính của tổ
chức tín dụng.
Thời hạn xem xét và ra quyết định về việc phát hành trái phiếu chuyển
đổi, trái phiếu kèm chứng quyền của tổ chức tín dụng không quá 45 ngày
làm việc, kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ đề nghị phát hành của tổ chức
tín dụng. Như vậy, về thời hạn tối đa để xem xét và ra quyết định về việc
phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền của tổ chức tín
dụng là dài hơn (45 ngày) so với việc phát hành giấy tờ có giá dài hạn (15


ngày). Việc quy định thời hạn tối đa để xem xét và ra quyết định về việc
phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền của tổ chức tín
dụng là hợp lí. Bởi việc phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm
chứng quyền của TCTD đòi hỏi điều kiện khắt khe hơn về thủ tục phát hành
và điều kiện được phát hành so với việc phát hành giấy tờ có giá dài hạn, do
vậy thời gian thẩm định phải dài hơn để tránh sai sót trong việc đưa ra quyết
định có cho một TCTD được phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm
chứng quyền hay không.
Về tổ chức phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng
quyền, về cở bản là giống với việc phát hành giấy tờ có giá dài hạn. Tuy
nhiên, việc tổ chức phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng
quyền thì cần phải có thêm một số yêu cầu cụ thể sau:
+ Đối với phát hành trái phiếu chuyển đổi phải nêu rõ: Điều kiện, thời

dụng có thể ủy quyền cho một hoặc một số tổ chức cùng làm nhiệm vụ phát
hành giấy tờ có giá. Theo đó tổ chức đại lí phát hành thực hiện bán giấy tờ
có giá cho người mua giấy tờ có giá theo đúng cam kết với TCTD phát hành.
Số giấy tờ có giá không bán hết, tổ chức đại lí phát hành được trả lại cho
TCTD đã phát hành giấy tờ có giá đó. Chi phí đại lí phát hành giấy tờ có giá
do TCTD phát hành thỏa thuận với tổ chức đại lí phát hành giấy tờ có giá.
Các tổ chức bảo lãnh phát hành giấy tờ có giá, tổ chức đại lí phát hành
giấy tờ có giá bao gồm các TCTD, công ty chứng khoán được phép hoạt
động bảo lãnh phát hành chứng khoán và các định chế tài chính khác theo
quy định tại giấy phép hoạt động. Riêng đối với ngân hàng thương mại thực
hiện việc bảo lãnh phát hành ra công chúng phải được Ủy ban chứng khoán
Nhà nước chấp thuận theo điều kiện do Bộ Tài chính quy định.
Đấu thầu giấy tờ có giá: là việc lựa chọn các tổ chức cá nhân tham gia dự
thầu đáp ứng đủ yêu cầu của TCTD phát hành.
TCTD được phép lựa chọn các phương thức đấu thầu sau:
+ Đấu thầu trực tiếp tại tổ chức tín dụng phát hành giấy tờ có giá.
+ Đấu thầu thông qua các tổ chức tài chính trung gian.
+ Đấu thầu thông qua trung tâm giao dịch chứng khoán, Sở giao dịch
chứng khoán.
Việc lựa chọn hình thức đấu thầu nào là do TCTD phát hành giấy tờ có
giá lựa chọn sao cho phù hợp với đặc điểm, điều kiện kinh doanh của đơn vị
mình và các văn bản pháp luật có liên quan. Tuy nhiên, việc tổ chức đấu
thầu
của các TCTD vẫn phải đảm bảo các yêu cầu về giữ bí mật về thông tin của
của các tổ chức, cá nhân tham gia dự thầu và phải đảm bảo được sự bình
đẳng giữa các tổ chức, cá nhân tham gia đấu thầu, không được tìm cách làm
mất sự bình đẳng của các chủ thể tham gia đấu thầu. Phí đấu thầu giấy tờ có
giá do TCTD phát hành giấy tờ có giá thỏa thuận với tổ chức được ủy quyền
tổ chức đấu thầu giấy tờ có giá.
IV/ Thực trạng pháp luật, hướng hoàn thiện

02/2005/QĐ-NHNN ngày 04/01/2005.
2/Thành tựu của pháp luật đã đạt được.
Trải qua hàng loạt quy định trong các văn bản pháp luật đã được ban
hành điều chỉnh lĩnh vực hoạt động phát hành giấy tờ có giá của TCTD ở
nước ta và cho đến nay văn bản đang có hiệu lực thi hành là Quyết định số
07/2008/QĐ-NHNN ngày 24/3/2008 ban hành Quy chế phát hành giấy tờ có
giá trong nước của tổ chức tín dụng và thông tư của NHNN16/2009/TTNHNN ngày11 tháng 08 năm 2009. Ta thấy rằng văn bản này đã từng bước
thiết lập sự đồng bộ giữa các quy định về phát hành giấy tờ có giá của tổ
chức tín dụng với các quy định của Luật chứng khoán năm 2006 về phát
hành chứng khoán ra công chúng. Đặc biệt, văn bản này đã quy định thêm
một số vấn đề mới mà các văn bản bị thay thế chưa quy định hoặc quy định
chưa rõ, chẳng hạn như: quyền phát hành trái phiếu chuyển đổi và chứng
quyền của tổ chức tín dụng cổ phần; việc áp dụng cơ chế phát hành thông
qua phương thức đấu thầu, thông qua tổ chức làm đại lý hoặc tổ chức trung
gian bảo lãnh phát hành chứng khoán… Đây như một nỗ lực đáng kể của
Ngân hàng Nhà nước trong việc kết nối hoạt động huy động vốn của tổ chức
tín dụng với thị trường chứng khoán, thông qua đó góp phần thúc đẩy hoạt
động của thị trường chứng khoán Việt Nam, vốn đang gặp nhiều khó khăn
trong thời điểm hiện nay.


3/ Hạn chế về hướng hoàn thiện
Một là, một vài quy định hiện hành của pháp luật hiện hành về giấy tờ có
giá không thể hiện đúng bản chất giấy tờ có giá vì vậy tạo ra sự hiểu lầm
giữa công chúng về giấy tờ có giá.
Ví dụ: Tại Điều 3 của quyết định số 07/2008/QĐ-NHNN ngày 24/3/2008
có quy định:
Người mua giấy tờ có giá
1. Người mua giấy tờ có giá gồm:
- Tổ chức, cá nhân Việt Nam; Người Việt Nam định cư tại nước ngoài.



quy định 07/2008/QĐ-NHNN ngày 24/3/2008, để trả lại đúng bản chất của
hoạt động phát hành giấy tờ có giá của TCTD. Điều đó giúp cho các bên:
bên TCTD và sở hữu giấy tờ có giá nhận thức đúng về quyền và nghĩa vụ
trong quan hệ này.
Hai là, Vẫn còn có sự thiếu thống nhất, tách bạch trong việc quy định
giữa hoạt động phát hành giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng với hoạt động
phát hành giấy tờ có giá của các tổ chức khác không phải là tổ chức tín dụng
tại hai văn bản khác nhau.
Điều này thể hiện ở chỗ, hiện tại, việc phát hành các giấy tờ có giá
của các chủ thể không phải là tổ chức tín dụng đang được thực hiện theo
quy định của Luật chứng khoán năm 2006 Còn các TCTD thì phát hành các
loại giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng theo Quyết định số 07/2008/QĐNHNN ngày 24/3/2008. Như vậy, theo Quyết định số 07/2008/QĐ-NHNN
ngày 24/3/2008 thì nhà làm luật của ta vẫn chủ trương tách bạch giữa hoạt
động phát hành giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng với hoạt động phát
hành giấy tờ có giá của các tổ chức khác không phải là tổ chức tín dụng.
Với quan điểm của mình em thấy rằng quy định như vậy là chưa hợp
lý, bởi lẽ trái phiếu ngân hàng thực chất cũng là một loại chứng khoán
dài hạn nên về nguyên tắc cần phải được phát hành và lưu thông trên thị
trường chứng khoán, giống như cổ phiếu và trái phiếu công ty hay trái phiếu
chính phủ. Đặc biệt, việc phát hành hối phiếu nhận nợ của các tổ chức
tín dụng cho khách hàng (người cho vay), với ý nghĩa là một loại giấy tờ
có giá ngắn hạn để huy động vốn, đồng thời tạo thêm “hàng hoá” cho thị
trường tiền tệ, cũng chưa được đề cập đến trong Quy chế này, dù chỉ là
một quy định mang tính dẫn chiếu đến Luật các công cụ chuyển nhượng.
Ba là: Trong quyết định 07/2008 hiện nay việc quy định thủ tục phát
hành giấy tờ có giá dài hạn là khá chặt chẽ đảm bảo việc quản lí và kiểm
soát được của ngân hàng nhà nước đối với các TCTD trong việc vay nợ
công chúng. Tuy nhiên thủ tục phát hành giấy tờ có giá ngắn hạn thì lại

CAND, Hà Nội-2008.
2 . Nguyễn Văn Tuyến, Các giao dịch thương mại chủ yếu của Ngân
hàng thương mại trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt nam,
Luận án Tiến sĩ luật học, Hà Nội-2004.
3 . Luật các tổ chức tín dụng số 07/1997/QHX đã được sửa đổi, bổ
4 . Quyết định của Ngân hàng Nhà nước số 07/2008/QĐ-NHNN ngày
24/03/2008 ban hành quy chế phát hành giấy tờ có giá trong nước
của tổ chức tín dụng.
5 . Thông tư số 16/ 2009/TT-NHNN ngày 11 tháng 8 năm 2009 sửa đổi
bổ sung một số điều quy chế phát hành giấy tờ có giá trong nước
của TCTD ban hành kém theo quyết định số số 07/2008/QĐ-NHNN
ngày 24 tháng 3 năm 2008 của Thống đốc Ngân hàng nhà nước.
6 . Giao dịch thương mại của Ngân hàng thương mại trong điều kiện
nền kinh tê thị trường ở Việt Nam – Ts Nguyễn Văn Tuyến – NXB
Tư pháp 2005.
7 . Tạp chí ngân hàng số 09/2008.


MỤC LỤC


B. MỞ ĐẦU
Trong lịch sử phát triển ngành ngân hàng, việc phát hành các giấy tờ có
giá ra đời muộn hơn so với hoạt động nhận tiền gửi của các tổ chức tín dụng
(TCTD). Tuy nhiên trong nền kinh tế thị trường, phát hành giấy tờ có giá là
giải pháp huy động vốn khá dễ dàng và thuận lợi của các tổ chức kinh tế nói
chung và tổ chức tín dụng nói riêng. Theo pháp luật Việt Nam hiện hành thì
hoạt động phát hành giấy tờ có giá của Các TCTD được quy định tại Quyết
định số 07/2008/QĐ-NHNN ngày 24/3/2008 ban hành Quy chế phát hành
giấy tờ có giá trong nước của tổ chức tín dụng và Thông tư số 16/ 2009/TTNHNN ngày 11 tháng 8 năm 2009 sửa đổi bổ sung một số điều quy chế phát