LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa luận này em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Th.S Lê
Thị Thu Hà, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em trong suốt quá trình làm
khóa luận.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo Khoa Tiểu học - Mầm non những
người đã trực tiếp giảng dạy, trang bị cho em những kiến thức quý báu trong thời
gian học tập tại trường, xin cảm ơn các thầy, cô giáo Trường Tiểu học Tân Quang
số 1 huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong quá trình
tìm hiểu thực trạng khó khăn tâm lý của giáo viên trong việc đánh giá học sinh theo
hướng tiếp cận năng lực.
Xin gửi lời cảm ơn tới tập thể lớp K53 Đại học giáo dục Tiểu học C, cũng
như gia đình, bạn bè những người luôn quan tâm, động viên và nhiệt tình giúp
đỡ em để hoàn thành khóa luận.
Em xin chân thành cảm ơn!
Sơn La, tháng 5 năm 2016
Sinh viên thực hiện

Dương Thị Hà


DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

Viết tắt

Viết đầy đủ

GV

Giáo viên

HS

7.4. Phương pháp phỏng vấn ................................................................................. 5
7.5. Phương pháp thống kê toán học ..................................................................... 5
8. Đóng góp của đề tài........................................................................................... 6
CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KHÓ KHĂN TÂM LÝ
CỦA GIÁO VIÊN TRONG VIỆC ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TIỂU HỌC
THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC ........................................................ 7
1.1. Lịch sử nghiên cứu về vấn đề......................................................................... 7
1.1.1. Những nghiên cứu về khó khăn tâm lý ....................................................... 7
1.1.2. Những nghiên cứu về khó khăn tâm lý của giáo viên trong việc đánh giá
học sinh tiểu học .................................................................................................... 8
1.2. Một số khái niệm công cụ ............................................................................ 11
1.2.1. Khó khăn ................................................................................................... 11
1.2.2. Khó khăn tâm lí ......................................................................................... 11
1.2.3. Đánh giá .................................................................................................... 12
1.2.4. Năng lực .................................................................................................... 12
1.2.5. Đánh giá học sinh tiểu học ........................................................................ 13


1.2.6. Đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực ........................ 15
1.2.7. Khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh tiểu học theo
hướng tiếp cận năng lực ...................................................................................... 17
1.2.7.1. Khái niệm khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh
tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực ................................................................ 17
1.2.7.2. Biểu hiện khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh
tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực ................................................................ 18
1.3. Nguyên nhân dẫn đến khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học
sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực ......................................................... 20
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá
học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực .................................................. 22
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG KHÓ KHĂN TÂM LÝ CỦA GIÁO VIÊN

giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực . .......................................... 41
2.2.5.2. Tăng cường công tác chỉ đạo và tổ chức kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu
học theo hướng tiếp cận năng lực ....................................................................... 42
2.2.5.3. Tạo điều kiện cho GV áp dụng đa dạng các hình thức đánh giá ........... 43
2.2.5.4. Kết hợp đổi mới phương pháp dạy học gắn liền với việc đánh giá theo
hướng tiếp cận năng lực ...................................................................................... 45
5.2.5.5. Khuyến khích, động viên những giáo viên luôn có sự sáng tạo trong
đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực................................................................ 47
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .......................................................................... 48
1. Kết luận ........................................................................................................... 48
2. Kiến nghị ......................................................................................................... 48
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................... 51
PHỤ LỤC 1 ............................................................................................................
PHỤ LỤC 2 ............................................................................................................


DANH MỤC BẢNG

Bảng 1. Vài nét về khách thể nghiên cứu............................................................ 24
Bảng 2: Khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh tiểu học
theo hướng tiếp cận năng lực. ............................................................................. 25
Bảng 3: Biểu hiện khó khăn tâm lí của giáo viên tiểu học theo hướng tiếp cận
năng lực ............................................................................................................... 27
Bảng 5: Những nguyên nhân khách quan dẫn đến khó khăn tâm lí cho giáo viên
trong việc đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực .................. 31
Bảng 7: Khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh tiểu học
theo hướng tiếp cận năng lực xét theo giới tính .................................................. 34
Bảng 8: Khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh tiểu học
theo hướng tiếp cận năng lực theo số năm công tác ........................................... 36
Bảng 9: Khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh tiểu học

khó khăn nảy sinh trong quá trình đánh giá của giáo viên.
Đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực là đánh giá theo chuẩn về sản phẩm
đầu ra… nhưng sản phẩm đó không chỉ là kiến thức, kỹ năng, thái độ mà chủ yếu
1


là khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng, thái độ cần có để thực hiện nhiệm vụ
học tập đạt tới một chuẩn nào đó. Khác với đánh giá theo hướng truyền thống ở
chỗ không đánh giá bằng cách chấm điểm từng môn học hàng ngày, không đánh
giá trên hai tiêu chí học lực và hạnh kiểm. Đánh giá thường xuyên dựa trên ba nội
dung: đánh giá quá trình học tập; đánh giá sự hình thành và phát triển một số năng
lực của học sinh; đánh giá sự hình thành và phát triển phẩm chất của học sinh.
Đánh giá định kỳ kết quả học tập về mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng theo
chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học vào cuối học kỳ I và cuối năm học
đối với một số môn học bằng bài kiểm tra định kỳ.
Thực tế cho thấy, giáo viên nói chung và giáo viên tiểu học nói riêng phần
lớn đang gặp nhiều khó khăn trong việc đánh giá học sinh, đặc biệt là việc đánh
giá học sinh theo hướng tiếp cận năng lực.
Trường tiểu học Tân Quang số 1 được thành lập vào tháng 3 năm 1996
thuộc xã Tân Quang huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang. Hầu hết các gia đình có
điều kiện, thu nhập cao nên các em được quan tâm tạo điều kiện tốt về
phương tiện học tập. Tuy nhiên, đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực là
cách đánh giá mới khác xa so với cách đánh giá truyền thống, chính vì thế mà
các giáo viên gặp rất nhiều khó khăn trong đánh giá học sinh theo hướng tiếp
cận năng lực.
Vì vậy, việc phát hiện khó khăn tâm lý cụ thể là khó khăn tâm lý của giáo
việc trong việc đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực trong
hoạt động đánh giá của giáo viên là việc cần thiết góp phần nâng cao hiệu quả
dạy và học.
Trong thời gian qua, các nhà tâm lý học thường tập trung nhiều vào các

học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực ở trường tiểu học Tân Quang số
1 huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
- Đề xuất một số biện pháp để tháo gỡ khó khăn tâm lý cho giáo vien trong
việc đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực ở trường tiểu học
Tân Quang số 1 huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
5. Phạm vi nghiên cứu
- Do điều kiện thời gian và khuôn khổ đề tài có hạn mà vấn đề khó khăn
tâm lí là một vấn đề lớn. Nên xét về điều kiện của bản thân tôi chỉ tập trung
nghiên cứu: khó khăn tâm lý của giáo viên trong việc đánh giá học sinh tiểu học
3


theo hướng tiếp cận năng lực.
- Nghiên cứu trên 30 giáo viên tiểu học, bao gồm 9 thầy giáo và 21 cô giáo.
Trong đó có 3 giáo viên quản lí, 18 giáo viên chủ nhiệm và 9 giáo viên đặc thù.
- Nghiên cứu trên địa bàn là các giáo viên trường tiểu học Tân Quang số 1
ở tất cả các khối lớp.
6. Giả thuyết khoa học
Nhìn chung, giáo viên tiểu học còn gặp nhiều khó khăn tâm lí trong việc
đánh giá học sinh theo hướng tiếp cận năng lực. Mức độ khó khăn tâm lí không
đồng đều nhau theo giới tính, số năm công tác và trình độ chuyên môn. Nếu tìm
ra biện pháp khắc phục phù hợp thì sẽ tháo gỡ được khó khăn cho giáo viên và
sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận
năng lực.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Sưu tầm, phân tích các tài liệu liên quan đến khó khăn tâm lý của giáo viên
trong việc đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực (như sách, báo,
tạp chí, khóa luận, luận án) nhằm nắm bắt được nội dung cơ bản về mặt lí luận của
vấn đề nghiên cứu làm cơ sở cho việc nghiên cứu thực trạng.

+ Yếu tố chủ quan gây nên khó khăn
+ Yếu tố khách quan gây nên khó khăn
+ Biện pháp khắc phục khó khăn
+ Những kiến nghị giúp giáo viên tiểu học khắc phục những khó khăn tâm
lý trong đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực.
7.4. Phương pháp phỏng vấn
- Mục đích nghiên cứu: Nhằm tìm hiểu thực trạng khó khăn tâm lí của giáo
viên trong việc đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực.
- Cách tiến hành: Tiến hành phỏng vấn trực tiếp từng giáo viên trong một
phòng học chỉ gồm người phỏng vấn và người được phỏng vấn nhằm nâng cao
tính khách quan cho kết quả điều tra.
7.5. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng công thức toán học như trung bình cộng, số phần trăm, hệ số
tương quan… để xử lý kết quả nghiên cứu thu được nhằm rút ra các nhận xét
khoa học của đề tài nghiên cứu.
5


8. Đóng góp của đề tài
- Phát hiện khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh tiểu
học theo hướng tiếp cận năng lực trường tiểu học Tân Quang số 1 huyện Lục
Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
- Bước đầu tìm ra biện pháp tháo gỡ khó khăn tâm lí của giáo viên trong
việc đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực, góp phần nâng cao
hiệu quả dạy và học.

6


CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KHÓ KHĂN



+ Bắt chước máy móc cách ứng xử của giáo viên khác.
- Trong bài viết “ Những khó khăn tâm lí trong quá trình giải toán của học
sinh tiểu học” của tác giả Nguyễn Minh Hải [6, tr25], tác giả đã đề cập đến
những nguyên nhân khác nhau đã hạn chế năng lực giải toán của học sinh tiểu
học trong đó có những khó khăn về mặt tâm lí.
- Trong khi nghiên cứu về một số trở ngại tâm lí trong giao tiếp của sinh
viên với học sinh khi thực tập tốt nghiệp, tác giả Nguyễn Thị Thanh Bình đã đưa
ra kết luận: trở ngại tâm lí trong giao tiếp là những đặc điểm tâm lí và kiểu hành
vi ứng xử không phù hợp với nội dung, đối tượng và hoàn cảnh giao tiếp. Những
trở ngại tâm lí trong giao tiếp được biểu hiện ở 3 mặt: nhận thức, xúc cảm – tình
cảm và hành vi của chủ thể giao tiếp. Bản chất của các trở ngại tâm lí này là sự
không phù hợp giữa những đặc điểm tâm lí cá nhân và kiểu hành vi ứng xử với
nội dung, đối tượng và hoàn cảnh giao tiếp. Ở đây, tác giả còn nêu lên những
nguyên nhân chủ quan và khách quan gây nên những trở ngại tâm lí và đề xuất
một số biện pháp để giải quyết trở ngại này.
Những công trình nghiên cứu trên đây chủ yếu nghiên cứu trên khách thể
với đặc trưng tâm lí và hoạt động chủ đạo khác biệt cơ bản với giáo viên tiểu
học.
1.1.2. Những nghiên cứu về khó khăn tâm lý của giáo viên trong việc đánh
giá học sinh tiểu học
Vấn đề khó khăn tâm tâm lý, đặc biệt là khó khăn tâm lý của giáo viên
trong việc đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực là một hiện
tượng tâm lý phức tạp nhưng ít được các nhà tâm lý nghiên cứu đi sâu tìm hiểu.
Ở trong bài viết này chúng tôi điểm qua một số công trình tiêu biểu như sau.
Năm 2011, trong “ Tiếp cận năng lực thế nào?”, tác giả Đỗ Ngọc Thống đã
nêu lên 2 cách tiếp cận chính khi so sánh với quốc tế về thiết kế chương trình giáo
dục đó là:
Tiếp cận nội dung là cách nêu ra một danh mục đề tài, chủ đề của một lĩnh

và giải quyết những vấn để của thực tiễn cuộc sống). Việc kiểm tra đánh giá
được thực hiện bằng nhiều nhiều phương pháp khác nhau, tập trung đánh giá
năng lực hành động, vận dụng thực tiễn, năng lực tự học, tự giải quyết vấn đề,
năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực phát triển bản thân... Bên
cạnh đó, sử dụng các phương pháp truyền thống như quan sát, phỏng vấn sâu,
9


hội thảo, nhật kí người học, hồ sơ học tập, bài tập lớn, đánh giá thực hành, học
sinh tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau. Chú trọng đánh giá tư duy sáng tạo, bậc cao,
vận dụng kiến thức vào đời sống thực tiễn.
Theo Bô ̣ GD&ĐT: “Da ̣y ho ̣c và kiể m tra, đánh giá theo đinh
̣ hướng phát
triể n năng lực ho ̣c sinh là vấ n đề mới và khó, đòi hỏi giáo viên phải đươ ̣c bồ i
dưỡng để nâng cao năng lực chuyên môn, nghiêp̣ vu ̣ sư pha ̣m đáp ứng yêu cầ u
mới”.
Trong tài liệu hội thảo vào tháng 7/2014 mang tên “Đổi mới dạy học và và
kiểm tra đánh giá ở trường trung học theo định hướng phát triển năng lực cho
học sinh” của Bộ GD-ĐT cho rằng: Xu hướng đánh giá sau đổi mới giáo dục là
“đánh giá để phát triển học tập, đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh”.Vì thế
trong phương thức giáo dục sẽ chuyển từ “chủ yếu đánh giá kiến thức, kĩ năng
xang đánh giá năng lực người học. Từ đánh giá một chiều xang đánh giá đa
chiều. Từ độc lập với quá trình dạy học sang tích hợp đánh giá vào quá trình
học tập”.
Năm 2015, trong “ Đánh giá học sinh tiểu học theo tiếp cận năng lực”
Nguyễn Khải Hoàn - Nguyễn Bá Đức đã đưa ra khái niệm đánh giá học sinh tiểu
học “Đánh giá HS tiểu học theo tiếp cận năng lực được hiểu là đánh giá các
năng lực cần đạt của HS tiểu học trong các giai đoạn của quá trình giáo dục
tiểu học. Ở đây có cả đánh giá trong quá trình dạy học, đánh giá tổng kết sau
một giai đoạn giáo dục. Nếu chương trình giáo dục được phát triển theo định

Những yếu tố ngoài, được hiểu là những điều kiện, phương tiện, môi
trường…vv. Đây là những yếu tố ảnh hưởng gián tiếp đến quá trình hoạt động
của con người. Những yếu tố bên trong chính là những yếu tố xuất phát từ bản
thân mỗi cá nhân khi tham gia vào hoạt động đó, như nhận thức, thái độ tình cảm,
năng lực, vốn kinh nghiệm, thao tác kĩ năng tiến hành hoạt động. Xét theo
phương diện nguồn gốc xuất phát, các yếu tố bên trong có thể chia làm hai loại:
yếu tố sinh học và yếu tố tâm lí. Những khó khăn do yếu tố tâm lý tạo nên gọi là
những khó khăn tâm lí. Chính yếu tố bên trong này ảnh hưởng trực tiếp tiến trình
và kết quả hoạt động của con người.
Xuất phát từ quan điểm trên, khó khăn tâm lí trong đề tài này được hiểu
như sau: “Khó khăn tâm lí là những nét tâm lí cá nhân, nảy sinh trong quá
trình hoạt động của chủ thể, gây cản trở, ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình và
11


hiệu quả hoạt động của chủ thể”.
1.2.3. Đánh giá
Về khái niệm “đánh giá”, có nhiều quan điểm và cách nhìn nhận khác
nhau:
- Theo quan điểm triết học:
+ Là thái độ đối với hiện tượng xã hội, hoạt động hành vi của con người.
+ Xác định các giá trị của chúng tương xứng với những nguyên tắc và
chuẩn mực đạo đức nhất định.
+ Đánh giá mang tính động cơ, phương tiện và mục đích hành động.
- Quan điểm tâm lí học:
+ Là biểu thị thái độ, đòi hỏi sự phù hợp, theo một chuẩn nhất định.
+ Trên cơ sở đó, người đánh giá cho một thông tin tổng hợp, đôi khi là một
con số đối với người được đánh giá.
Theo Vialletfet Maisomnerrvep – 1981 “Đánh giá là biểu thị một thái độ,
đòi hỏi một sự phù hợp, theo một chuẩn nhất định. Nhờ đó mà người đánh giá

thuộc tính tâm lý duy nhất nào đó (ví dụ như khả năng tri giác, trí nhớ...) mà là
sự tổng hợp các thuộc tính tâm lý cá nhân (sự tổng hợp này không phải phép
cộng của các thuộc tính mà là sự thống nhất hữu cơ, giữa các thuộc tính tâm lý
này diễn ra mối quan hệ tương tác qua lại theo một hệ thống nhất định và trong đó
một thuộc tính nổi lên với tư cách chủ đạo và những thuộc tính khác giữ vai trò
phụ thuộc) đáp ứng được những yêu cầu hoạt động và đảm bảo hoạt động đó đạt
được kết quả mong muốn.
Đặng Thành Hưng đã đưa ra khái niệm về năng lực “Tất cả những tăng
trưởng cục bộ từ các chức năng sinh học, các chức năng tâm lí và các giá trị,
kinh nghiệm xã hội ở cá nhân theo một hướng nhất định, đạt tới độ chín nào đó
nhờ rèn luyện và trải nghiệm, tích hợp lại tương đối bền vững và chuyển biến dần
thành chất khác khác, tức là thuộc tính mới của cá nhân, cho phép làm tốt công
việc hay tiến hành hoạt động đạt hiệu quả mong muốn, trở thành năng lực” [11].
Do đó chúng ta có thể định nghĩa năng lực như sau: “Năng lực là sự tổng
hợp những thuộc tính của cá nhân con người, đáp ứng những yêu cầu của
hoạt động và đảm bảo cho hoạt động đạt được những kết quả cao”.
1.2.5. Đánh giá học sinh tiểu học
Đánh giá học sinh trong giáo dục là một hoạt động, nhiệm vụ cần thiết
13


không thể thiếu trong quá trình giáo dục. Một cách đầy đủ, mục đích của việc
đánh giá HS trước hết là xác nhận xem cá nhân HS đã đạt được những gì, ở mức
độ nào sau một giai đoạn hay thời gian học tập. Đánh giá học sinh ở quy mô lớn,
trường, huyện, tỉnh…người ta có kết quả để đánh giá chất lượng giáo dục HS
tương ứng với quy mô đó.
Đứng ở góc độ từng cá nhân HS thì qua đánh giá, HS tự biết mình đã đạt
được những yêu cầu giáo dục ở mức độ nào cái gì đã tốt cái gì chưa tốt và cần
cố gắng những gì. Về phía GV, kết quả đánh giá HS giúp cho GV hiểu rõ từng
HS đã đạt yêu cầu chưa, ai ở mức độ nào từ đó có kế hoạch giúp đỡ, hỗ trợ HS

tiến bộ hay thụt lùi ra sao với chính bản thân. Để đánh giá HS tiểu học đảm bảo
các yêu cầu trên thì GV đóng vai trò vô cùng quan trọng do đó muốn đánh giá
được HS một cách khách quan và theo hướng phát triển như vậy GV cần phải có
phẩm chất đạo đức mẫu mực của nhà giáo đồng thời phải được trang bị lí luận
khoa học về đánh giá và những kỹ năng cần thiết để có thể đánh giá HS tiểu học
đúng đắn.
Theo thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT Đánh giá học sinh tiểu học nêu
trong Quy định này là những hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra,
nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh; tư vấn, hướng dẫn, động viên
học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quả học tập, rèn luyện, sự
hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh tiểu học [16].
Như vậy, “Đánh giá học sinh tiểu học là một loạt hoạt động không chỉ
dùng để thu thập, xử lí, thông báo thông tin về kết quả học tập, rèn luyện của
học sinh mà còn tư vấn, hướng dẫn và động viên học sinh thực hiện các biện
pháp nâng cao kết quả học tập, rèn luyện, hình thành và phát triển một số phẩm
chất và năng lực”.
1.2.6. Đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực
Đánh giá HS tiểu học theo tiếp cận năng lực được hiểu là đánh giá các năng
lực cần đạt của HS tiểu học trong các giai đoạn của quá trình giáo dục tiểu học.
Ở đây có cả đánh giá trong quá trình dạy học, đánh giá tổng kết sau một giai
đoạn giáo dục. Nếu chương trình giáo dục được phát triển theo định hướng năng
lực thì cần đánh giá những năng lực nào và đánh giá như thế nào sẽ được quy
định trong chương trình và chuẩn theo các lĩnh vực học tập và các hoạt động
giáo dục.
15


Để đánh giá năng lực có thể sử dụng nhiều hình thức khác nhau như quan
sát HS trong các tình huống khác nhau, đánh giá qua các bài kiểm tra miệng
hoặc viết, thực nghiệm; đánh giá HS thực hiện học tập theo dự án, đánh giá HS

và được xuất bản từ yêu cầu thấp ở các lớp dưới và cao dần lên ở các lớp trên;
hay năng lực khoa học, công nghệ cũng như là một trong những năng lực cần
rèn luyện cho HS phổ thông thì ở tiểu học chỉ hạn chế ở các kĩ năng khoa học
như quan sát các hiện tượng thời tiết, kĩ năng thu thập thông tin đơn giản, kĩ
năng nhận xét về các hiện tượng thiên nhiên qua thông tin thu thập được ( Khoa
học lớp 4, 5) v.v…
Do đó đánh giá theo năng lực ở HS tiểu học có thể chỉ qui về đánh giá các kĩ
năng (với nghĩa kĩ năng là cái lõi của năng lực nào đó). Đánh giá kĩ năng là thiết
thực và phù hợp với HS tiểu học. Nếu HS tiểu học được rèn luyện đầy đủ các kĩ
năng cơ bản, phù hợp với lứa tuổi thì sẽ là điều kiện tốt để phát triển đầy đủ thành
các năng lực sau này ở lứa tuổi trưởng thành. Việc đánh giá kĩ năng thì chủ yếu dựa
vào quá trình thực hiện công việc và sản phẩm của quá trình này do đó cũng dễ
thực hiện hơn việc đánh giá năng lực.
Như vậy, “Đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực là đánh giá theo chuẩn
về sản phẩm đầu ra… nhưng sản phẩm đó không chỉ là kiến thức, kỹ năng, thái
độ mà chủ yếu là khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng, thái độ cần có để thực
hiện nhiệm vụ học tập đạt tới một chuẩn nào đó”.
1.2.7. Khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh tiểu học
theo hướng tiếp cận năng lực
1.2.7.1. Khái niệm khó khăn tâm lí của giáo viên trong việc đánh giá học sinh
tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực
Giáo viên là người giảng dạy cho học trò, giáo dục, lên kế hoạch, tiến hành
các tiết dạy học, thực hành và phát triển các khóa học nằm trong chương trình
giảng dạy của nhà trường . Giáo viên cũng là người kiểm tra, ra đề, chấm
điểm thi cho học sinh để đánh gia chất lượng từng học trò. Chính vì thế mà kiểm
tra đánh giá là một khâu rất quan trọng trong quá trình giảng dạy của giáo viên.
Đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực là một yêu cầu cấp thiết
để nâng cao chất lượng giáo dục.
Đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực là phương pháp đánh giá mới đối
với giáo viên tiểu học. Trong quá trình đánh giá học sinh ban đầu của họ mang

tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực
Bàn về khó khăn tâm lí chúng tôi cho rằng: Khó khăn tâm lí tron quá trình
đánh giá học sinh tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực là những nét tâm lí của cá
18


nhân nảy sinh ở người giáo viên trong quá trình đánh giá học sinh làm cản trở đến
tiến trình và kết quả của hoạt động học tập của họ. Biểu hiện qua 3 mặt: Nhận
thức, thái độ, hành vi.
Cụ thể:
 Về nhận thức
Từ những kiến thức phân tích trên đây chúng tôi nhận thấy giáo viên tiểu
học gặp nhiều khó khăn trong quá trình đánh giá học sinh tiểu học theo hướng
tiếp cận năng lực.
Trong tâm lý học nhận thức là một trong những thành tố quan trọng của đời
sống tâm lý con người. Nhận thức giúp con người hiểu biết về các sự vật hiện
tượng. Thông thường nhận thức là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình hành động của
con người, giúp con người bày tỏ thái độ và có hành vi tương ứng khi nhìn nhận,
đánh giá thế giới khách quan.Những khó khăn thường xuất hiện trong quá trình
đánh giá học sinh tiểu học đó là:
Sự nhận thức chưa đầy đủ về mục đích, kế hoạch nội dung, phương pháp
dẫn đến tình trạng người đánh giá còn lúng túng, thiếu tự tin trong quá trình tiến
hành hoạt động đánh giá học sinh của giáo viên.
Trong quá trình đánh giá nhiều khi chủ thể đánh giá chưa đúng về năng lực
học tập, chưa xác định được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân nên kết quả đánh
giá không cao.
 Về mặt xúc cảm, tình cảm
Đây là thái độ, xúc cảm của con người thể hiện trong quá trình đánh giá.
Thông thường những người ít gặp KKTL trong quá trình đánh giá là những
người biết làm chủ trạng thái cảm xúc của bản thân. Biểu hiện ở việc biết kìm