ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
----------------------------

Đỗ Lan Hương

NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT CỦA
CÁC TỔ CHỨC ĐƯỢC NHÀ NƯỚC GIAO ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG PHỤC VỤ ĐỀ XUẤT
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT

Chuyên ngành : Quản lý đất đai
Mã số

: 60850103

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : PGS.TS NGUYỄN HIỆU

Hà Nội - 2014


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết
quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong
bất kì công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã
được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc./.

Tác giả luận văn

MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC HÌNH
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỂ VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU ............................................................................................................................6
1.1. Cơ sở lí luận về giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức sử dụng đất ............. 6
1.1.1. Cơ sở lí luận .............................................................................................. 6
1.1.2. Tổ chức sử dụng đất .................................................................................. 8
1.2. Giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức sử dụng đất ................................11
1.2.1. Cơ sở pháp lý của công tác giao đất, cho thuê đất đối với đối tượng sử
dụng là tổ chức .................................................................................................. 11
1.2.2 Những quy định của Nhà nước trong công tác giao đất, cho thuê đất đối
với tổ chức. ....................................................................................................... 15
1.2.3. Tình hình thực hiện giao đất, cho thuê đất đối với tổ chức tại Việt Nam ......... 26
1.3. Kinh nghiệm một số nước trên Thế giới về giao đất, cho thuê đất đối với
các tổ chức sử dụng đất .................................................................................................32
1.3.1. Chính sách về giao đất, cho thuê đất đối với tổ chức ở một số nước trên
Thế giới ............................................................................................................. 32
1.3.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam ............................................... 37
CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ VÀ TÌNH
HÌNH SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC ĐƯỢC NHÀ NƯỚC GIAO
ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG ..............38
2.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, tình hình phát triển kinh tế - xã hội và tình
hình quản lý, sử dụng đất trên địa bàn quận Hai Bà Trưng ...............................38
2.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên và cảnh quan môi trường ........................... 38


2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội ........................................................ 41
2.1.3. Tình hình quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn quận Hai Bà Trưng ......... 43

ngày 01/01/2013) ......................................................................................................47
Bảng 2.2. Biểu hiện trạng sử dụng đất quận Hai Bà Trưng theo đối tượng được
giao quản lý, sử dụng đất..........................................................................................51
Bảng 2.3. Bảng thống kê diện tích sử dụng đất của các tổ chức .............................53
Bảng 2.4. Tổng số tổ chức, khu đất, diện tích sử dụng đất của các tổ chức được Nhà
nước giao đất, cho thuê đất theo loại hình sử dụng ..................................................54
Bảng 2.5. Diện tích đất của các tổ chức phân theo đơn vị hành chính .....................56
Bảng 2.6. Tình hình giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức ................................58
Bảng 2.7. Tình hình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức được
Nhà nước giao đất, cho thuê đất trên địa bàn quận Hai Bà Trưng ..........................59
Bảng 2.8. Tình hình sử dụng đất đúng mục đích được giao, được thuê của
các tổ chức .................................................................................................................61
Bảng 2.9. Tình hình sử dụng không đúng mục đích được giao, cho thuê của các loại
hình tổ chức ...............................................................................................................64
Bảng 2.10. Tình trạng cho thuê, cho mượn, chuyển nhượng trái phép của các tổ
chức và một số tổ chức điển hình xảy ra vi phạm .....................................................66
Bảng 2.11. Thực trạng tranh chấp, lấn, chiếm đất của các tổ chức theo loại hình tổ
chức và một số đại diện tổ chức điển hình xảy ra vi phạm .......................................68
Bảng 2.12. Thực trạng sử dụng đất vào mục đích khác của các tổ chức ..................71
Bảng 2.13. Một số tổ chức điển hình trong việc sử dụng đất không đúng mục đích
được giao, được thuê .................................................................................................72
Bảng 2.14. Thực trạng đất chưa đưa vào sử dụng của các tổ chức, một số tổ chức
điển hình xảy ra vi phạm ...........................................................................................75
Bảng 2.15. Tổng hợp tình hình sử dụng đất không đúng mục đích được giao, được
thuê của các tổ chức ..................................................................................................79
Bảng 2.16. Tình hình lấn, chiếm đất đai của các tổ chức .........................................80


DANH MỤC HÌNH


TT

Chữ viết tắt

Ý nghĩa

1.

CHXHCN

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

2.

CN

Công nghiệp

3.

CNH-HĐH

Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá

4.

CP

Chính phủ


10. HĐND

Hội đồng nhân dân

11. KH

Kế hoạch

12. NQ

Nghị quyết

13. NN

Nhà nước

14. QH

Quốc hội

15. QĐ

Quyết định

16. SDĐ

Sử dụng đất

17. TC


được nhà nước trao quyền sử dụng đất thông qua công tác giao đất, cho thuê đất.
Đây là một trong những công cụ quan trọng trong quản lý nhà nước về đất đai,
góp phần phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư và bước đầu phát huy nguồn
lực của đất đai trong phát triển đất nước. Trên cơ sở Luật đất đai năm 2003, Chính
phủ và các Bộ đã ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn cụ thể hình thành hệ
thống các quy định pháp luật tương đối đầy đủ và khá chặt chẽ về giao đất, cho
thuê đất, tạo cơ sở pháp lý để việc triển khai có hiệu quả việc giao đất, cho thuê
đất cho cá nhân, tổ chức sử dụng đất phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Theo số liệu thống kê, kiểm kê diện tích đất hàng năm của Bộ Tài nguyên và Môi
trường tính đến ngày 01/01/2013[8], tổng diện tích đất đã được Nhà nước giao,
cho thuê và công nhận quyền sử dụng đất cho các đối tượng sử dụng là 25.227.783
ha, chiếm 76,22% tổng diện tích tự nhiên cả nước. Phân theo đối tượng sử dụng
thì hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng 15.109.457 ha, chiếm 59.89% tổng diện tích
đã giao, cho thuê. Các tổ chức trong nước, nước ngoài, cá nhân nước ngoài sử
dụng 9.787.819 ha chiếm 38,8 % tổng diện tích đã giao, cho thuê. Cộng đồng dân
cư được giao 330,508 ha (chiếm 1,31% tổng diện tích đã giao, cho thuê). Như vậy,
có thể thấy việc sử dụng đất của các tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất
1


chiếm một vị trí vô cùng quan trọng, có ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của nền
kinh tế và phán ánh được tính hiệu quả, khoa học của việc sử dụng đất.
Quận Hai Bà Trưng, là một quận thuộc thủ đô Hà Nội, nằm ở vị trí trung tâm
hình học của Thành phố, là nơi tập trung một số cơ quan hành chính cấp cao của Nhà
nước, là nơi thu hút một lực lượng lao động dồi dào, nên áp lực đối với việc quản lý và
sử dụng đất là rất lớn. Công tác quản lý đất đai ở Hai Bà Trưng trong những năm qua
đã thu được nhiều kết quả to lớn, góp phần tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước về
đất đai, cơ bản đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội và phát triển đô thị. Tuy
nhiên, cho đến nay, trong khi nhiều nơi trên địa bàn quận có nhu cầu sử dụng đất vẫn
chưa được đáp ứng thì thực trạng đất dự án “ chết”, bỏ hoang, kéo dài nhiều năm qua


Bộ Tài nguyên và Môi trường (2009), Kết quả kiểm kê quỹ đất năm 2008 của các tổ
chức, sử dụng được nhà nước giao đất, cho thuê đất Theo Chỉ thị 31/2007/ CT-TTg
ngày 14/12/2007 của Thủ tướng Chính phủ, Hà Nội.

3.

Bộ Tài nguyên và Môi trường (2012), Báo cáo số 193/BC-BTNMT ngày 06 tháng
9 năm 2012 về Tổng kết tình hình thi hành Luật Đất đai 2003 và định hướng
sửa đổi Luật Đất đai.

4.

Bộ Tài nguyên và Môi trường (2012), Kinh nghiệm nước ngoài về quản lý và pháp
luật đất đai.

5.

Bộ Tài nguyên và Môi trường (2013), Báo cáo số 175/BC-BTNMT ngày 21 tháng
10 năm 2013 về kết quả thực hiện trả lời chất vấn của các Đại biểu Quốc hội
và kiến nghị của cử tri tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIII.

6.

Bộ Tài nguyên và Môi trường (2013), Báo cáo tổng kết tình hình quản lý, sử dụng
đất của các tổ chức.

7.

Bộ Tài nguyên và Môi trường (2013), Báo cáo tổng hợp số liệu 63 tỉnh Thành phố

16.

Chính phủ (2007), Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của
Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất,
thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai.

17. Chính phủ (2009a), Nghị định số 105/2009/NĐ-CP ngày 11/11/2009 của Chính phủ
quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
18. Chính phủ (2009b), Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ
quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường,
hỗ trợ tái định cư.
19. Chính phủ(2010) , Nghị định số 120/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 của Chính phủ
về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03
tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất.
20. Chính phủ(2010), Nghị định số 121/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 của Chính phủ
về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 142/2005/NĐ/CP về thu tiền
thuê đất, thuê mặt nước.
21. Cục Đăng ký thống kê đất đai (2013), Thống kê hiện trạng sử dụng đất của cả
nước tính đến ngày 01/01/2013
22. Trần Quang Huy và NNK (2013), Giáo trình Luật Đất đai, Nhà xuất bản Công an
nhân dân.
23. Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (1980), Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam.
24. Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (1992), Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam.

96




97


43. Các website
44.

http://www.tienphong.vn/dia-oc/can-canh-nhung-khu-dat-vang-thanh-bai-guixe-san-bong-586650.tpo.

45.

http://www.tienphong.vn/Kinh-Te/ha-noi-thu-hoi-dat-vang-bo-hoang-de-lam-gi762142.tpo

46.

http://vietnamnet.vn/vn/kinh-te/150165/dat-vang-bo-hoang-doa-thu-hoi-cha-ai
so.html

47.

http://vietbao.vn/Xa-hoi/Thuc-trang-qui-hoach-su-dung-dat-Yeu-kem-va-langphi/30114834/157/

48.

http://www.kinhtenongthon.com.vn/Ha-Noi-Cong-khai-dat-nong-nghiep-chothue-giao-doi-tuong-su-dung-182-45683.html

49.

http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Xa-hoi/707020/quan-hai-ba-trung-bi-kiemdiem-vi-buong-long-quan-ly-dat-dai-o-310-minh-khai