ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

***********

TRẦN THỊ THU HẰNG

ĐẢNG BỘ THỊ XÃ SƠN TÂY (TỈNH HÀ TÂY)
LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
(1996- 2008)

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60.22.03.15

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. LÊ MẬU HÃN

Hà Nội – 2014


LỜI CẢM ƠN
Luận văn tốt nghiệp cao học được hoàn thành tại Đại học Khoa học xã hội
và Nhân văn- Đại học Quốc gia Hà Nội. Có được bản luận văn tốt nghiệp này,
cùng với sự nỗ lực của bản thân. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo
đã tận tình hướng dẫn, giảng dạy trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và
rèn luyện ở Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia
Hà Nội.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới PGS.Lê Mậu Hãn
người thầy đã trực tiếp hướng dẫn, dìu dắt, giúp đỡ và chỉ bảo những kiến
thức về chuyên môn thiết thực, những chỉ dẫn khoa học quí báu trong suốt

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .......... Error! Bookmark not defined.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu........... Error! Bookmark not defined.
5. Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu ............ Error! Bookmark not
defined.
6. Đóng góp của luận văn............................ Error! Bookmark not defined.
7. Kết cấu của luận văn ............................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 1: ĐẢNG BỘ THỊ XÃ SƠN TÂY LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG
NGHIỆP (1996- 2000) ................................... Error! Bookmark not defined.
1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên- kinh tế xã hội của Thị xã Sơn Tây
..................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên .......... Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội.................. Error! Bookmark not defined.
1.2 Tình hình kinh tế nông nghiệp của Thị xã Sơn Tây trƣớc năm 1996
..................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3 Đảng bộ Thị xã Sơn Tây lãnh đạo, chỉ đạo kinh tế nông nghiệp từ
năm 1996 đến năm 2000 ........................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1 Đường lối đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Đảng
Cộng sản Việt Nam và chủ trương của Đảng bộ Tỉnh Hà Tây ........ Error!
Bookmark not defined.
1.3.2 Quá trình lãnh đạo thực hiện phát triển kinh tế nông nghiệp của
Đảng bộ Thị xã Sơn Tây (1996- 2000) ... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: ĐẢNG BỘ THỊ XÃ SƠN TÂY LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG
NGHIỆP (2001- 2008) ................................... Error! Bookmark not defined.


2.1 Đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng bộ
Tỉnh Hà Tây về phát triển kinh tế nông nghiệp .... Error! Bookmark not
defined.
2.1.1 Đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam ..... Error! Bookmark not
defined.

PHỤ LỤC ....................................................... Error! Bookmark not defined.


BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

STT

Chữ viết tắt

Viết đủ

1

BCH

Ban Chấp hành

2

CNH, HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

3

ĐCSVN

Đảng Cộng sản Việt Nam

4


UBND

Ủy ban nhân dân

10

XHCN

Xã hội chủ nghĩa


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Việt Nam hình thành và phát triển từ một nền văn minh nông nghiệp
lúa nước cổ truyền. Là một quốc gia có truyền thống nông nghiệp từ hàng
ngàn năm nay, đại bộ phận dân cư sinh sống ở khu vực nông thôn. Một quốc
gia với nền văn minh nông nghiệp đặc trưng. Vì vậy nông nghiệp luôn được
coi là mặt trận kinh tế hàng đầu và được ưu tiên phát triển. Nông nghiệp và
nông thôn là những yếu tố đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh
tế, xây dựng đất nước.
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nước ta đi lên chủ nghĩa
xã hội từ một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, sản xuất nông nghiệp là chủ
yếu. Để có nền kinh tế phát triển cao, cơ sở vất chất kỹ thuật tiên tiến và hiện
đại, Đảng ta khẳng định tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quy luật
khách quan và yêu cầu cấp bách của sự nghiệp cách mạng. Song, vấn đề cơ
bản quyết định cho thành công là xác định bước đi đúng đắn và phù hợp. Với
nguồn lao động dồi dào, tiềm năng trong nông nghiệp, nông thôn và nông dân
còn rất lớn. Đây là điều kiện có sẵn, là lợi thế cơ bản của đất nước cần được
khơi dậy và phát huy, thúc đẩy sản xuất phát triển. Đảng và Nhà nước ta nhất

văn hóa xứ Đoài, có bề dày lịch sử và chiều sâu văn hóa, mang đậm bản sắc
vùng và dấu ăn văn hóa truyền thống dân tộc, là nơi trưởng thành cùng với
tiến trình phát triển của lịch sử đất nước và của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thị
xã Sơn Tây là trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội của
Tỉnh Sơn Tây trước đây, với tổng diện tích là 113,46 ha, dân số khoảng 18
vạn người (không kể lực lượng quân đội và học sinh, sinh viên đang theo học
ở các trường Đại học, Cao đẳng và trung cấp trên địa bàn), trong đó có 60,5%
số người sống ở khu vực nông thôn. Diện tích sản xuất nông nghiệp có
5.059,8 ha với lực lượng lao động nông nghiệp 21.686 người, chiếm 34,42%

2


lực lượng lao động toàn Thị xã. Đây là nơi được coi là trung tâm kinh tế, văn
hóa khu vực Tây Bắc của tỉnh Hà Tây trước đây và nay là thủ đô Hà Nội.
Thị xã Sơn Tây thuộc vùng trung du, trong đó 3/4 là diện tích đồi gò,
nối liền với vùng núi huyện Ba Vì, trải dài thoai thoải từ Tây Bắc đến Đông
Nam khu vực phụ cận núi Tản Viên đến sông Tích là đất đồi gò, khu vực từ
nội thị đến đê sông Hồng là vùng đồng bằng tương đối màu mỡ do thường
xuyên được phù xa bồi đắp, ở đây nổi lên những quả đồi cao, thấp xen kẽ
nhau tạo ra những đường đi uốn lượn được hình thành một cách tự nhiên.
Với vị trí chiến lược, Thị xã Sơn Tây có điều kiện thuận lợi cho việc
mở mang, phát triển kinh tế như: phát triển kinh tế công thương nghiệp, đẩy
mạnh phát triển thương mại, du lịch, dịch vụ, đầu tư cơ sở hạ tầng đô thị.
Với tình hình trên, Đảng bộ Thị xã Sơn Tây đã nỗ lực và sáng suốt lãnh
đạo phát triển kinh tế, trọng tâm là phát triển nông nghiệp nhằm ổn định tình
hình kinh tế trong giai đoạn đầu đổi mới, và tiếp tục lãnh đạo quá trình phát
triển kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH, HĐH. Nhờ đó
từng bước ổn định tình hình kinh tế xã hội và phát triển kinh tế nông nghiệp,
nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

- Đặng Kim Sơn (2001), Công nghiệp hóa từ nông nghiệp: lý luận, thực
tiễn và triển vọng ở Việt Nam, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
- PGS.TS Nguyễn Văn Khánh (2001), Biến đổi cơ cấu ruộng đất và
kinh tế nông nghiệp ở vùng Châu thổ sông Hồng trong thời kỳ đổi mới, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
- T.s Lê Quang Phi (2004), Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
nông nghiệp, nông thôn trong thời kỳ đổi mới, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
- Nguyễn Xuân Thảo (2004), Góp phần phát triển bền vững nông
nghiệp, nông thôn Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
Qua các công trình của các tác giả từ những cách tiếp cận khác nhau
đều đề cập đến việc phát triển kinh tế, trong đó đặc biệt là kinh tế nông
nghiệp, đề cập đến sự quan tâm của Đảng và Nhà nước trong các chương
4


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trịnh Gia Ban, Tư tưởng của V.I Lênin soi sáng sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa nước ta, Tạp chí cộng sản, số 8/1999, tr.20- 21.
2. Nguyễn Đình Bích, Phát triển công nghiệp nông thôn, khâu mấu chốt
trong chiến lược phát triển nhanh và bền vững nông nghiệp, nông thôn,
Tạp chí cộng sản, số 17 (6/2003), tr.20- 23
3. Ban chấp hành Đảng bộ Đảng Lao động Việt Nam, Tỉnh Hà Tây (1967),
Sơ thảo lịch sử Cách mạng tháng 8 Hà Đông- Sơn Tây, Ban nghiên cứu
Lịch sử Đảng Hà Tây.
4. BCH Đảng bộ Hà Tây (2008), Lịch sử Đảng bộ Hà Tây, tập IV (19752008), Nxb Chính trị- Hành chính.
5. BCH Đảng bộ Thị xã Sơn Tây (2010), Các kỳ Đại hội Đại biểu Thị xã
Sơn Tây (1959-2010), Nxb Chính trị- Hành chính.
6. Ban Nông nghiệp Trung ương (1991), Kinh tế xã hội nông thôn Việt Nam
ngày nay, tập 1, Nxb Tư tưởng văn hóa, Hà Nội.
7. Phạm Đỗ Chí (chủ biên) (2004), Kinh tế Việt Nam trên con đường hóa

thứ VIII, Nxb Sự thật, Hà Nội.
23.Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Nghị quyết Trung ương 6 lần 1, khóa
VIII, Nxb Chính trị Quốc gia.
24. Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Nghị quyết của Bộ Chính trị về một số
vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
25. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia.

6


26. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Chiến lược phát triển kinh tế xã hội từ
2001- 2010,
27. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết số 15- NQ/ TW về “đẩy
nhanh CNH- HĐH nông nghiệp, nông thôn thời kỳ 2001- 2010”,

28. Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Nghị quyết lần thứ 9 BCH
TW khóa IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
29. Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới
và hội nhập (Đại hội VI- X), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
30. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
31. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 43, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
32. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Báo cáo của Ban Chấp hành Trung
ương Đảng khóa IX ngày ngày 10 tháng 4 năm 2006 về phương hướng,
nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2006 – 2010,

33. Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 54, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

Hà Nội.
47. Nguyễn Thị Hằng, Phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam đến 2010,
Tạp chí cộng sản, số 7 (4/1999), tr.29-33.
48. Lưu Bích Hồ, Một số định hướng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông
nghiệp và nông thôn nước ta, Tạp chí cộng sản, số 12 (4/2002), tr.30-34.
49. Lê Mạnh Hùng (chủ biên, 1998), Thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại
hóa nông nghiệp, nông thôn Việt Nam, Nxb Thống kê, Hà Nội.
50. Nguyễn Thị Lan Hương, Chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn: hiện
trạng thời kỳ 1990- 2005 và triển vọng đến 2015, Tạp chí Nghiên cứu kinh
tế, số 354(11/2007), tr.22-37
8


51. Vũ Trọng Khải (2002), Hai mô hình kinh tế và sự đổi mới kinh tế qua
thực tiễn phát triển nông nghiệp ở Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà
Nội.
52. Nguyễn Văn Khánh (2001), Biến đổi cơ cấu ruộng đất và kinh tế nông
nghiệp ở vùng Châu thổ sông Hồng trong thời kỳ đổi mới, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội.
53. Hồ Chí Minh toàn tập (2011), tập 4, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
54. Hồ Chí Minh toàn tập (2011), tập 11, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
55. Dương Ngọc, Cơ cấu kinh tế nông thôn, nông, lâm nghiệp và thủy sảnsự chuyển dịch và hạn chế, bất cập, Tạp chí Nghiên cứu kinh tế, số 298
(3/2003), tr.63-67
56. Nguyễn Quang Ngọc (chủ biên) (2010), Tiến trình lịch sử Việt Nam, Nxb
Giáo dục Việt Nam, Hà Nội.
57. Nông nghiệp, an ninh lương thực với tăng trưởng kinh tế, Nxb Viện thông
tin khoa học xã hội (1999).
58. Nông nghiệp, nông thôn trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, Nxb Học viện
Chính trị Quốc gia, Hồ Chí Minh, 1993.
59. Nguyễn Hữu Phận (1978), Tìm hiểu Nghị quyết của Trung ương về nông

khóa XVIII (giai đoạn 2006- 06/2008) ngày 29/07/2008.
73.Thị ủy Sơn Tây (2010), Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ
Thị xã Sơn Tây khóa XVIII trình Đại hội Đại biểu Thị xã lần thứ XIX,
nhiệm kỳ (2010- 2015).
74.Thị ủy Sơn Tây, Nghị quyết số 16- NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ
Thị xã khóa XVII (nhiệm kỳ 2001- 2005) về “chuyển đổi cơ cấu kinh tế
nông nghiệp Thị xã giai đoạn 2001- 2005.
75. Thị ủy Sơn Tây, Nghị quyết số 10- NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ
Thị xã khóa XVIII (nhiệm kỳ 2006- 2010) về “đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu
kinh tế nông nghiệp Thị xã giai đoạn 2006- 2010”.

10


76. Thị ủy Sơn Tây, Chương trình số 05- Ctr/TU của Ban Chấp hành Đảng
bộ Thị xã về thực hiện nghị quyết số 20- NQ/TW Hội nghị lần thứ VII Ban
Chấp hành khóa X về “nông nghiệp, nông dân, nông thôn”.
77. Thị ủy Sơn Tây (2005), Báo cáo kết quả 4 năm thực hiện Nghị quyết số
16- NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ Thị xã về chuyển đổi cơ cấu kinh
tế nông nghiệp.
78. Bùi Tất Thắng (2006), Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Việt Nam, Nxb Khoa
học xã hội, Hà Nội.
79. Hồ Văn Thông (2008), Bàn về một số vấn đề nông thôn nước ta hiện nay,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
80. Lê Bàn Thạch, Trần Thị Tri (2000), Công nghiệp hóa ở Nics Đông Nam Á
và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam, Nxb Thế giới, Hà Nội.
81. Nguyễn Xuân Thảo (2004), Góp phần phát triển bền vững nông thôn Việt
Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
82. Nguyễn Hữu Tiến (2008), Phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn ở Việt
Nam, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.

dựng hệ thống giao thông nông thôn trên địa bàn Thị xã Sơn Tây đến 2010.
95. Vũ Quang Việt (1997), Kinh tế Việt Nam trên đường phát triển, Nxb
Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh.
96.Hồng Vinh (1998), Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông
thôn: một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
97.

Nguyễn Hoàng Xanh, Mấy giải pháp đẩy mạnh công nghiệp

hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, Tạp chí cộng sản, số 28 (10/2002),
tr. 23- 27.

12