ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRẦN KIÊN CƢỜNG
XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP VÀ HƢỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG
GIẢI BÀI TẬP CHƢƠNG ‘‘NHỮNG ĐỊNH LUẬT CƠ BẢN
CỦA DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI’’
NHẰM BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN VẬT LÝ
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÝ
HÀ NỘI – 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRẦN KIÊN CƢỜNG
XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP VÀ HƢỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG
GIẢI BÀI TẬP CHƢƠNG ‘‘NHỮNG ĐỊNH LUẬT CƠ BẢN
CỦA DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI’’
NHẰM BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN VẬT LÝ
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÝ
CHUYÊN NGHÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
( BỘ MÔN VẬT LÝ )
MÃ SỐ: 60 14 01 11
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS. Nguyễn Quang Báu
Kết luận chương 1……………………………………………………………28
CHƢƠNG 2. XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP VÀ HƢỚNG DẪN
HOẠT ĐỘNG GIẢI BÀI TẬP CHƢƠNG NHỮNG ĐỊNH LUẬT CƠ
BẢN CỦA DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI NHẰM BỒI DƢỠNG HỌC
SINH GIỎI CHUYÊN VẬT LÝ… ........... ………………………………...30
2.1. Nội dung kiến thức chương Những định luật cơ bản của dòng điện không
đổi……………………………………………………………………………...30
2.1.1. Cấu trúc nội dung chương Những định luật cơ bản của dòng điện không
đổi……………………………………………………………………………..30
2.1.2. Phân tích sơ lược nội dung chương Những định luật cơ bản của dòng
điện không đổi ... ……………………………………………………………..31
2.2. Mục tiêu chương “Những định luật cơ bản của dòng điện không đổi”… 35
2.2.1. Kiến thức… …………………………………………………………...35
2.1.2. Kỹ năng...................................... ...........................................................36
2.3. Phương pháp xây dựng và hướng dẫn giải bài tập chương “Những định
luật cơ bản của dòng điện không đổi”......... ....................................................36
2.3.1. Phương pháp xây dựng hệ thống bài tập chương “Những định luật cơ
bản của dòng điện không đổi”.......... ...............................................................36
2.3.2. Phương pháp hướng dẫn giải bài tập chương “Những định luật cơ bản
của dòng điện không đổi”........... ....................................................................36
2.4. Xây dựng hệ thống bài tập và hướng dẫn hoạt động giải bài tập chương
“Những định luật cơ bản của dòng điện không đổi” … ……………………..38
2.4.1. Hệ thống bài tập phần” Định luật Ohm đối đoạn mạch chứa điện
trở” ……………… ………………………………………………………….38
2.4.2. Hệ thống bài tập phần “Định luật Ohm đối với toàn mạch- đối với đoạn
mạch chứa nguồn”… .........………………………………………………….48
2.4.3. Hệ thống bài tập phần “Định luật Kiếchốp”….. ……………………...56
Kết luận chương 2...... .....................................................................................63
khoa học, sẽ góp phần rèn luyện tư duy cho học sinh ở mọi góc độ đặc biệt là
qua phần giải bài tập Vật lý. Bài tập Vật lý không những có tác dụng rèn
luyện kỹ năng vận dụng, đào sâu và mở rộng kiến thức đã học một cách sinh
động, phong phú mà còn thông qua đó để ôn tập, rèn luyện một số kỹ năng
cần thiết về Vật lý, rèn luyện tính tích cực, tự lực, trí thông minh sáng tạo cho
học sinh, giúp học sinh hứng thú trong học tập. Cũng thông qua bài tập Vật lý
giáo viên kiểm tra, đánh giá việc nắm vững kiến thức và kỹ năng Vật lý của
học sinh.
Trong các lớp chuyên Vật lý THPT của nước ta hiện nay, học sinh
được luyện nhiều bài tập khó dẫn đến quen, còn nặng về tính toán đôi khi
chưa phát huy được óc quan sát, khả năng phát hiện vấn đề. Việc thực hiện
mục tiêu phát hiện, bồi dưỡng và phát triển học sinh năng khiếu chưa được
đầy đủ.
Vì các lí do trên nên tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu: Xây dựng
hệ thống bài tập và hướng dẫn hoạt động giải bài tập chương ‘‘Những định
luật cơ bản của dòng điện không đổi” nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi
chuyên vật lí. Như là một hướng đi thích hợp, hữu ích cho giáo viên trong
việc giảng dạy ở các lớp chuyên Vật lý THPT hiện nay.
2. Mục đích nghiên cứu
Vận dụng lý luận hiện đại, xây dựng hệ thống bài tập và hướng dẫn
hoạt động giải bài tập chương Những định luật cơ bản của dòng điện không
đổi – Vật lý 11 nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi THPT chuyên.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu lý luận về vai trò, tác dụng, phương pháp giải bài tập Vật lý.
- Nghiên cứu nội dung kiến thức chương Những định luật cơ bản của
dòng điện không đổi – Vật lý 11 THPT.
- Lựa chọn, xây dựng hệ thống bài tập chương Những định luật cơ bản
của dòng điện không đổi Vật lý 11 THPT.
bài tập chương Những định luật cơ bản của dòng điện không đổi lớp và áp
dụng các phương pháp hướng dẫn giải bài tập phù hợp giúp bồi dưỡng học
sinh giỏi Vật lý.
- Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc
giảng dạy chương Những định luật cơ bản của dòng điện không đổi lớp - Vật
lý 11 Trung học phổ thông ở các trường THPT chuyên khác trong cả nước.
Đồng thời nó còn có giá trị tham khảo cho các thầy cô ở các trường THPT
khi luyện tập cho học sinh giỏi để tham gia các kỳ thi học sinh giỏi các cấp.
9. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Tham khảo sách báo, tạp chí
chuyên ngành, sưu tầm tài liệu về bài tập Vật lý – vai trò của bài tập
Vật lý trong dạy học.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp TN, phương pháp
điều tra
- Phương pháp thống kê toán học.
10. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung
chính của luận văn được trình bày trong 03 chương.
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về dạy giải bài tập Vật lý phổ
thông .
Chƣơng 2: Hệ thống bài tập và hướng dẫn hoạt động giải bài tập
chương Những định luật cơ bản của dòng điện không đổi .
Chƣơng 3: Thực nghiệm sư phạm.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Quang Báu (2007), Bài tập Vật lí nâng cao 11, Nxb Đại học Sư
phạm.
16. Nguyễn Thị Mỹ Lộc ( 2009), Tâm lý học giáo dục, Nhà xuất bản Đại học
quốc gia Hà Nội.
17. Ngô Diệu Nga. Bài giảng chuyên đề chiến lược dạy học vật lí ở trường
phổ thông, ( 2011 )
18. Võ Quang Nhân, Trần Thế Vỹ (2004), “ Các phương pháp suy luận và
sángtạo”, />khoahoc/renluyen_sangtao/khainiemhoa.htm.
19. Nguyễn Đức Thâm (2002), Phương pháp dạy học vật lí ở trường phổ
thông. Nxb Đại học Sư phạm.
20. Nguyễn Đức Thâm (2002), Tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh ở
trường phổ thông trong dạy học vật lí. Nxb Đại học Sư phạm.
21. Phạm Hữu Tòng (1989), Phương pháp dạy bài tập vật lí, Nxb Giáo dục.
22. Phạm Hữu Tòng (1994), Bài tập về phương pháp dạy bài tập vật lí, Nxb
Giáo dục.
23. Đỗ Ngọc Thống (2007), “Bồi dưỡng học sinh giỏi ở một số nước phát
triển”, .
24. Đặng Đình Tới (24/1/2011), “ Nơi hội tụ của những tài năng trẻ yêu thích
Vật lý”, hsgs.edu.vn.