PHẦN MỘT:
MỞ ĐẦU
I/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Là giáo viên dạy mỹ thuật ngoài công tác giảng dạy tôi thấy mình cần phải có một
trách nhiệm lòng yêu nghề mến trẻ, cần phát hiện tìm tòi những năng lực năng khiếu tư
chất tốt của học sinh tạo điều kiện để các em phát triển toàn diện trên mọi lĩnh vực. Do
đó người giáo viên phải nắm bắt được đặc điểm phát triển tâm lý của học sinh, những khả
năng, năng lực. Lựa chon những nội dung,phương pháp dạy phù hợp kích thích các em
phát huy khả năng trí tưởng tượng niềm hứng thú cuối cùng là để tạo ra những bức tranh
hoàn hảo trong mọi lĩnh vực .
Trong quá trình giáo dục muốn con người phát triển về mọi mặt thì phải hiểu con
người về mọi mặt. Vì thế giáo viên phái hiểu được học sinh của mình nắm bắt được đặc
điểm tâm lý, nhận thức của học sinh.
Cụ thể đối với môn mỹ thuật trong nhà trường phổ thông người giáo viên ngoài
việc nắm bắt về đặc điểm tâm lý ra thì giáo viên cần nắm bắt được rõ và cụ thể hơn về
những nhu cầu hứng thú trong học tập nắm bắt sự phát triển, ghi nhớ tư duy tưởng tượng
của các em, kích thích làm cho tư duy sáng tạo trí tưởng tượng, phát triển tốt có hiệu quả
trọng môn mỹ thuật .
Điều 2 luật phổ cập giáo dục tiểu học qui định giáo dục tiểu học là bậc tiểu học
nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, có nhiệm vụ xây dựng và phát triển tình cảm
đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất của trẻ em nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự
phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Tính nhân văn
được thể hiện rõ trước hết ở mục tiêu phổ cập và phát triển ở bậc học từ năm 1994.
Phần lớn giáo viên chính thức thừa nhận quan điểm coi học sinh là trung tâm, cũng từ đó
nhiều cuộc hội thảo, nhiều bài giảng, bài viết về đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học
được ra đời.
Đổi mới phương pháp dạy học là đề tài nghiên cứu khoa học giáo dục mà tính
hiệu quả là lấy học sinh làm trung tâm. Học sinh tiểu học là lứa tuổi rất hiếu động, hay
tìm tòi, khám phá. Các em sẽ tham gia vào các hoạt động do giáo viên thiết kế một cách
chủ động, linh hoạt và sáng tạo.
Song song với việc học tập các môn học ở bậc tiểu học thì môn “Mỹ thuật” là môn

- Chương trình Mĩ thuật, phương pháp dạy Mĩ thuật
- Giáo viên , học sinh của một số trường tiểu học trong địa bàn .
- Giáo viên, học sinh Trường Tiểu học Lam Sơn, Quận Gò Vấp .
VI. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận của đề tài:
Khái niệm mĩ thuật là gì, vai trò đặc điểm hứng thú, các yếu tố tâm lý ảnh
hưởng đến môn học.
Khảo sát thực trạng học môn Mĩ thuật của học sinh các lớp trong Trường tiểu học
Lam Sơn - Quận Gò Vấp – Tp Hồ Chí Minh.
Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao tính sáng tạo trong dạy học môn Mĩ
thuật cho học sinh góp phần nâng cao chất lượng cho môn học Mĩ thuật nâng cao tính
thẩm mĩ cho học sinh.
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIN CỨU
1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
Đọc tài liệu và sách tham khảo có liên quan và phục vụ cho việc nghiên cứu.
Phương pháp này được thực hiện nhằm nghiên cứu lý thuyết, làm cơ sở cho phần
lý luận.
2. Phương pháp khảo sát thực tiễn.
Khảo sát điều tra thực tế dạy Mĩ thuật ở một số trường tiểu học.
Dự giờ phỏng vấn giáo viên, học sinh.
Phương phương pháp này nhằm nghiên cứu thực trạng dạy Mĩ thuật ở trường tiểu
học.
VI. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
Một số phương pháp để dạy tốt môn học Mĩ thuật ở bậc Tiểu học

2


CHƯƠNG I.


Muốn cho xã hội ta giàu mạnh vươn lên ngang tầm với thế giới là người đầu tiên chúng
ta cần quan tâm đó là các học sinh ở bậc tiểu học. Trau dồi cho các em kiến thức mỹ
thuật là làm cho tâm hồn trong sáng của các em đón nhận tinh hoa của nhân loại.
Người giáo viên giúp vẽ vào tâm hồn chúng bằng nhiều hình ảnh lâu dài, bông hoa
muôn màu muôn sắc, các em sẽ nhận ra trên thế giới loài người này cái đẹp đã thâm nhập
trong mỗi lĩnh vực từng giờ từng phút. Công nghiệp, nông, lâm, ngư, thủ công, mỹ nghệ
từ thời xưa người nguyên thủy đã biết khắc vào đá những biểu tượng sống động bằng
hình ảnh để ghi lại kết quả trong quá trình lao động. Xã hội loài người càng phát triển con
người biết làm đồ trang sức làm thủ công gốm sứ hình chim, hình thú trên dụng cụ của
mình để giải trí trong những giờ làm việc mệt nhọc.Tập cho các em làm quen và tiếp
nhận môn mỹ thuật xuất sắc vào bộ óc các em hiện nay là vấn đề quan trọng. Nhưng làm
thế nào để các em hiểu đúng và có cách nhìn cụ thể về môn học đó là vấn đề càng quan
trọng hơn.
Bộ giáo dục đào tạo đã xuất bản môn mỹ thuật và phương pháp dạy học môn mỹ
thuật ở bậc tiểu học sách bồi dưỡng thường xuyên 1997- 2000 cho giáo viên tiểu học và
những dự thảo về dự án hỗ trợ giáo dục mĩ thuật tiểu học (SAEPS). Thì giáo viên tiểu
học (GVCN) là giáo viên đa năng phải nghiên cứu nhiều môn học ngay cả tình cảm đạo
đức của các em nên việc chú trọng nghiên cứu sách kĩ càng tỉ mỉ thì vẫn còn hạn chế.

3


Cộng vào đó cuốn sách phương pháp dạy học môn mỹ thuật ở bậc tiểu học sách bồi
dưỡng thường xuyên dày khoảng 85 trang thì nội dung phương pháp chứa đựng còn quá
đơn điệu. Chính vì vậy việc dạy Mỹ thuật cũng như những môn năng khiếu khác là một
môn học đòi hỏi không ít năng khiếu độc lập của giáo viên và học sinh cần có một giáo
viên chuyên thì việc nghiên cứu tìm hiểu có lẽ sẽ sâu hơn và hiệu quả hơn .
3. Nhu cầu thị hiếu:
Thị hiếu thẫm mỹ cũng là một trong những yếu tố hợp thành tính đa dạng hóa,
giúp trẻ có cách nhìn chính xác nhận biết một sự vật, hiện tượng khách quan chủ thể bằng

tâm trạng của người lao động của từng giai cấp trong chế độ phong kiến.
Việt Nam ta từ các đồ cổ đã cho ta thấy được bề dày của mỹ thuật nước ta thời
ông cha ta từ khi nướcÂu Lạc tiếp nối nền văn minh Văn Lang cộng đồng người Việt đã
để lại đồ đá, đồ đồng và nét điêu khắc trên chúng. Trống đồng Đông Sơn đánh giá một
dấu ấn nền văn minh của nước ta trong lịch sử. Dưới thời Lý kiến trúc chùa “ Một Cột”là
tiêu biểu nghệ thuật độc đáo của nước ta thời bấy giờ. Thời Trần phát huy và nối tiếp thời
Lý phát triễn mỹ thuật tạo hình trên phật di đà khoáng đạt về phong cách khỏe khoắn về
đường nét. Yếu tố tạo nên nét đặt trưng là sự giao lưu văn hóa rộng rãi

4


Kiến trúc cung đình thành “Thăng Long”, cung điện hay tháp chùa “ Phổ Minh”ở
Nam Định. Thời nhà Nguyễn xây dựng cố đô Huế với kiến trúc, điêu khắc nghệ thuật thật
tinh xảo độc đáo do bàn tay người Việt làm ra.
Ngay cả các công trình, cung đình, khách sạn, biệt thự cũng như ngành hội họa,
trang trí mang đậm nét nghệ thuật đã tô luyện mở ra một trang sử mới của thời đại mới.
Thời đại mỹ thuật kết hợp với mỹ học “di zai”đã thâm nhập vào cuộc sống mọi người
mọi nhà.
Phát huy nền mỹ thuật nước nhà và tìm hiểu tinh hoa thế giới mục đích đưa nền
mỹ thuật nước ta ngày càng lớn mạnh đáp ứng được sự quan tâm và mong muốn của
Đảng nhà nước và nguyện vọng của Bác Hồ kính yêu.
I.KHÁI QUÁT PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Chương trình Mĩ thuật, phương pháp dạy Mĩ Thuật, cách thức tổ chức giờ học Mĩ thuật.
- Giáo viên, học sinh của một trường tiểu học Lam Sơn .
- Dự giờ thăm lớp các tiết chuyên đề về mĩ thuật của Quận.
- Giáo viên, học sinh Trường Tiểu học Lam Sơn.
II. THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI
Hiện nay môn Mỹ thuật trong các nhà trường phổ thông chỉ dạy một tiết trên tuần
đó là phần thời gian qúa ít không đủ cho các em tìm tòi tiếp thu và phát huy được khả

5


nhiều giáo viên chỉ chú trọng cho học sinh tự tìm hiểu và tự thực hành là chính mà ít chú
ý đến việc rèn luyện cho học sinh kỹ năng của môn học.
Khâu chuẩn bị của giáo viên không được chu đáo. Giáo viên không nghiên cứu kĩ
các thể loại trong môn Mĩ thuật.
Những nguyên nhân trên đã ảnh hưởng tốt hơn tới chất lượng giờ Mĩ thuật ở tiểu
học, không kích thích được hứng thú học tập của học sinh.
Bên cạnh đó khá nhiều phụ huynh còn có suy nghĩ Mĩ thuật chỉ là vẽ là môn học
không quan trọng.
CHƯƠNG III. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
I.CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
Để giúp học sinh có hứng thú học tập trong Mĩ thuật , góp phần nâng cao chất
lượng giờ học ở Mĩ thuật tiểu học, tơi xin đề xuất một số biện pháp sau:
Người giáo viên cần xác định vị trí, nhiệm vụ của môn Mĩ thuật cũng như tác dụng của
việc dạy học Mĩ thuật.
Xây dựng kế hoạch bài dạy theo những phương pháp mới, áp dụng nhiều giáo án
điện tử để kích thích sự sáng tạo hay tiếp thu bài dễ dàng hơn.
Người giáo viên cần phải chuẩn bị đồ dùng trực quan cho các dạng bài vẽ. Tranh
ảnh phù hợp với từng dạng bài. Ví dụ như tranh vẽ đề tài, tranh trang trí ……Với bài vẽ
theo mẫu cần chuẩn bị vật mẫu thật.
Tổ chức tiết học ngoại khoá ngoài trời để giải trí và các em trau dồi kiến thức ở
thiên nhiên.
Tạo điều kiện về cơ sở vật chất như lớp học năng khiếu.
Đối với một số bài vẽ tranh đề tài giáo viên có thể tổ chức cho học sinh vẽ theo tổ
nhóm để thành viên trong nhóm có dip thể hiện năng lực cá nhân trước bạn bè, thầy cô
giáo.
Các bài thực hành của học sinh phải được đánh giá thường xuyên để kích thích
chăm chỉ học tập của các em.

Nguyễn Đức Hùng các em thấy sự sáng tạo của nó không chỉ ở những nhân tài. Những
người có năng khiếu đặc biệt mà là tìm ẩn trong mỗi cá nhân khi gặp thuận lợi sẽ bộc lộ
và phát triển. Xem tranh giúp các em nhìn nhận bức tranh của các họa sĩ về bố cục
đường nét phong cách của nhân vật qua thời gian không gian về tối sáng đậm nhạt của
chúng tạo cho người xem một cảm giác hồn nhiên tươi trẻ, yêu đời lãng mạn trong cuộc
sống.Từ đó các em có cơ sở tích luỹ thêm kinh nghiệm cho mình.
d/ Vẽ trang trí:
Ở bậc tiểu học trang trí là phần học nhiều và được quan tâm nhất, một số bài trang
trí như: trang trí hình tròn, hình vuông, đường diềm…
Trang trí là sự sắp xếp các đường nét hình mảng họa tiết trong hình vẽ màu sắc
theo nguyên tắc trong trang trí thì mới tạo được những sản phẩm đẹp. Trang trí hay nghệ
thuật làm đẹp là một nhu cầu thiết yếu của con người là nói lên mong muốn thuộc về tình
cảm ý thức tâm lý của con người sau những buổi lao động mệt nhọc, được nghỉ ngơi thư
giãn trong một căn phòng đẹp được trang trí hay là một bộ trang phục màu sắc hoa văn
phù hợp. Tất cả sự trang trí trong hội họa hay trong ăn mặc và nội thất đều được xếp đặt
gọn gàng hài hòa màu sắc, vui mắt về nội dung. Một số nguyên tắc trong trang trí:( cần
giúp học sinh nắm)
− Nguyên tắc tương phản.
− Nguyên tắc cân đối.
+ Hình thức trong trang trí:
∗Hình thức nhắc lại.
∗Hình thức xen kẽ.
∗Hình thức cân đối. ( đối xứng)
∗Hình thức phá thể.
Nắm được các họa tiết trang trí trong tự nhiên nghệ thuật cổ dân tộc vẽ hoặc chép, đơn
giản hay cách điệu.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Từ lâu các giáo viên đã biết sử dụng, vận dụng các phương pháp vào tiết dạy học nói
chung tiết dạy mỹ thuật nói riêng nhưng sử dụng như thế nào để có hiệu qủa thì chưa
được quan tâm.

d/ Phương pháp đàm thoại gợi mở:
Giáo viên sử dụng phương pháp này một cách khéo léo thì sẽ tạo cho các em sự
đam mê hứng thú và sáng tạo. Hướng các em phối hợp hành động bên ngoài và hành
động bên trong chặt chẽ với nhau. Giúp các em thể hiện được bài vẽ và khả năng sáng tạo
trong mọi tình huống
e/ Phương pháp luyện tập thực hành:
Bất cứ bài vẽ nào thì phương pháp này đều được áp dụng sau khi đã nắm được các
kiến thức một cách cụ thể về lý thuyết thì sẽ vận dụng và thể hiện bằng kỹ năng của mình
qua bước thực hành. Nếu nắm lý thuyết mà không thực hành thì không biết kết quả đạt
được của mình tới đâu. Ta biết rằng môn mỹ thuật ở tiểu học nói riêng và ở phổ thông nói
chung không phải nhằm tạo cho các em trở thành họa sĩ mà giúp các em nắm được kỹ
năng kỹ xảo thể hiện qua bức vẽ giáo viên luôn giúp đỡ các em trong bài thực hành.
Nhằm để các em thể hiện hết khả năng tình cảm của mình vào bức vẽ sinh động
sáng tạo hơn.
Phương pháp này đều được áp dụng trong mỗi tiết học(trừ xem tranh)từ vẽ theo
mẫu đến vẽ tranh hoặc vẽ trang trí thì phương pháp thực hành được áp dụng chủ yếu. Đó
là thông tin hai chiều mà ta có thể nói là thông tin ngược vì nó giúp cho người học thể
hiện tài năng và sự tiếp thu của mình trong quá trình học. Người dạy cũng từ đó mà rút
kinh nghiệm về bài dạy có hiệu quả hơn qua quá trình đánh giá chấm bài của các em.
đ/ Phương pháp mĩ thuật Đan mạch
Phương pháp mĩ thuật Đan mạch là phương pháp nhằm hướng tới hình thành và
phát triển năng lực học sinh.
Năng lực trải
nghiệm
Năng lực giao tiếp
và đánh giá

Năng lực
biểu đạt


theo điều kiện thực tế tại địa phương cũng như khả năng của học sinh.
Mỗi kế hoạch giảng dạy mô tả quá trình học tập được thiết kế thực hiện như thế
nào để học sinh có khả năng phát triển các năng lực:
• Sáng tạo mĩ thuật
• Hiểu mĩ thuật
• Giao tiếp thông qua mĩ thuật một cách tự nhiên.
Quá trình sáng tạo mĩ thuật là sự vận động đan xen nhau của các hoạt động vẽ
theo TRÍ NHỚ, vẽ qua TƯỞNG TƯỢ NG hay QUA N SÁ T. Ba yếu tố này có mối quan
hệ không thể tách rời trong sáng tạo mĩ thuật.
3/ Nghệ thuật dạy môn mỹ thuật:
Nghệ thuật trong giảng dạy là tính sáng tạo của giáo viên. Nghệ thuật dạy mỹ
thuật bao hàm rộng hơn vì vậy nó không thể thiếu được trong các bài dạy: trang trí, tự do,
xem tranh… Nghệ thuật trang trí nói chung, tạo hình nói riêng đối với người dạy học
phải nghiên cứu kỹ càng nắm vững những kiến thức cơ bản phát huy và nâng cao năng
lực sáng tạo phù hợp với tính dân tộc, hiện đại với tình cảm nguyện vọng quần chúng
thưởng thức
Nghệ thuật được áp dụng trong các bài dạy ở bậc tiểu học là trau dồi cho các em
vốn kiến thức sơ đẳng nhằm làm quen với cái đẹp trong nghệ thuật
Tùy từng tình huống mà ta có thể áp dụng theo đối tượng cho phù hợp với sự nhận biết
của lứa tuổi.
− Màu sắc: Nghệ thuật màu sắc trong hội họa của lứa tuổi tiểu học là ưa màu, vì vậy
trong các bài ve của các em đều mang đậm tính màu sắc, màu rực rỡ, màu tươi.
− Giáo viên cần giúp các em sử dụng màu như thế nào cho phù hợp. Thông qua màu
sắc còn thể hiện tình cảm nội tâm tư tưởng tình cảm của mỗi người.
Cho các em biết cách sử dụng màu sẵn.

9


− Hướng các em làm quen với cách pha màu dựa vào vòng màu( NEWTON) thông

có giáo viên dạy chuyên môn mỹ thuật. Tôi mong rằng tất cả các trường đều có giáo
viên đảm trách môn học này, để việc dạy ngày càng sâu hơn nhằm nâng kiến thức và
phát huy hết nhân tài ở thế hệ trẻ.
Hiện nay đa số học sinh rất thích giờ học mỹ thuật các bài vẽ có tiến bộ rõ rệt.
Trong các đợt vẽ tranh phát động của ngành, Đội hay những tổ chức. Học sinh
có phần tự tin, mạnh dạn, phấn khởi mỗi em vẽ một bức tranh với nhiếu nội dung có
màu sắc, bố cục đẹp. Ta càng khẳng đònh môn mỹ thuật ngang tầm với các môn học
trong nhà trường hiện nay.
II/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Trong quá trình dạy học môn mỹ thuật tôi đã rút ra một số kinh nghiệm trong
việc giảng dạy sau:
- Chuẩn bò đồ dùng dạy học:
Sưu tầm tranh, phân loại tranh, các vật mẫu, đồ dùng thật.
− Quan sát tham quan dã ngoại ngắm phong cảnh thật. Học sinh tự làm đồ dùng trong
tiết học…
+ Sử dụng linh hoạt các phương pháp trong các tiết dạy.
− Chú trọng phương pháp đặc trưng của từng bài dạy.
− Học sinh phải nắm được các bài vẽ cụ thể là: xem tranh, vẽ tranh, vẽ theo mẫu hay
trang trí.
+ Sự tương phản đậm nhạt trên khối hình( sắc độ)
− Hệ thống sáng tối phải rõ ràng vận dụng tốt các yếu tố trong một tiết dạy .
+ Sử dụng hoạt động thảo luận nhóm để tiết dạy sinh động phong phú hơn.
+ Tổ chức trò chơi trước và sau khi dạy.
+ Tổ chức thêm các tiết học ngoại khóa ngoài trời để giải trí và các em trau dồi kiến
thức ở thiên nhiên nhằm nâng cao tính năng động sáng tạo trong các tiết học.
III/ NHỮNG KIẾN NGHỊ
Muốn đảm bảo việc dạy và học tốt các môn nghệ thuật thì yêu cầu đòi hỏi
chúng phải đầy đủ, đặc biệt môn vẽ nhu cầu cần đáp ứng cũng khá phức tạp và tốn
kém.
+ Đối với nhà trường có phòng riêng dành cho mỹ thuật.