BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN

NGUYỄN THANH QUYÊN

NGHIÊN CỨU CHẾ ĐỘ DÒNG CHẢY LƯU VỰC SÔNG CẦU
TRONG ĐIỀU KIỆN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

ĐỒ ÁN KHÓA ĐH1T
Ngành: Thủy văn

Hà nội - 2015


BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN

NGUYỄN THANH QUYÊN

NGHIÊN CỨU CHẾ ĐỘ DÒNG CHẢY LƯU VỰC SÔNG CẦU
TRONG ĐIỀU KIỆN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

ĐỒ ÁN KHÓA ĐH1T
Ngành: Thủy văn

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. TRẦN DUY KIỀU

Hà nội - 2015

1.1.4. Thổ nhưỡng ................................................................................................... 5
1.1.5. Thảm phủ thực vật ......................................................................................... 7
1.1.6. Đặc điềm khí hậu ........................................................................................... 7
1.2. ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ XÃ HỘI ..................................................................... 22
1.2.1. Đặc điểm dân cư xã hội................................................................................ 22
1.2.2. Đô thị hóa trong lưu vực sông Cầu............................................................... 23
1.2.3. Đặc điểm kinh tế ......................................................................................... 23
1.3. NHẬN XÉT.................................................................................................... 27
CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CHUNG VỀ DÒNG CHẢY TRÊN LƯU VỰC
SÔNG CẦU .......................................................................................................... 28
2.1. MẠNG LƯỚI SÔNG NGÒI ........................................................................... 28
2.2. ĐẶC ĐIỂM CHUNG VỀ DÒNG CHẢY LƯU VỰC SÔNG CẦU ................ 31
2.2.1. Dòng chảy năm ............................................................................................ 31
2.2.2. Dòng chảy lũ ............................................................................................... 35
2.2.3. Dòng chảy kiệt ............................................................................................. 39
2.3. NHẬN XÉT.................................................................................................... 41
CHƯƠNG 3: CHẾ ĐỘ LŨ LƯU VỰC SÔNG CẦU TRONG ĐIỀU KIỆN
BĐKH................................................................................................................... 42
3.1. MỰC NƯỚC LŨ ............................................................................................ 42
3.2. LƯỢNG DÒNG CHẢY LŨ ........................................................................... 48
3.2.1. Tổng lượng lũ .............................................................................................. 49
3.2.2. Xu thế biến đổi của dòng chảy lũ ................................................................. 51
3.3. CƯỜNG SUẤT LŨ ........................................................................................ 52
3.4. NHẬN XÉT.................................................................................................... 56
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................................................. 57
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................... 58
PHỤ LỤC ............................................................................................................. 59


DANH MỤC CÁC CHỮ, CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT


Thị xã

WMO

Tổ chức Khí tượng thế giới

XTNĐ

Xoáy thuận nhiệt đới


DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1: Phân bố diện tích theo loại đất trong lưu vực sông Cầu .................. 6
Bảng 1.2: Mạng lưới trạm khí tượng trên lưu vực sông Cầu ........................... 8
Bảng 1.3: Nhiệt độ không khí trung bình (1960 – 1997) tại một số vị trí ..........
trên lưu vực ................................................................................................... 9
Bảng 1.4: Tốc độ gió trung bình tại một số vị trí trên lưu vực (1960 – 1997) 10
Bảng 1.5: Độ ẩm tương đối của không khí TB (1960 – 1997) ..................... 12
Bảng 1.6: Lượng mưa năm trung bình thời kỳ 1960-1997 tại một số vị trí .......
trên lưu vực sông Cầu .................................................................................. 13
Bảng 1.7: Lượng bốc hơi TB (1960 – 1997) ................................................ 15
Bảng 1.8: Đô thị hóa trong các tỉnh thuộc lưu vực sông Cầu ........................ 23
Bảng 1.9: Số lượng gia súc và gia cầm trên lưu vực ..................................... 24
Bảng 2.1: Đặc trưng hình thái một số sông thuộc lưu vực sông Cầu ............. 29
Bảng 2.2: Mạng lưới trạm thủy văn trên lưu vực sông Cầu .......................... 31
Bảng 2.3: Đặc trưng dòng chảy năm tại một số vị trí trên lưu vực ................ 32
Bảng 2.4: Phân phối dòng chảy trạm thủy văn Gia Bảy (2000 – 2014) ......... 33
Bảng 2.5: Tổng lượng dòng chảy năm trung bình các thời kỳ của lưu vực .......
sông Cầu ..................................................................................................... 34

(1981-2014).................................................................................................. 51
Hình 3.10: Đường xu thế lưu lượng trung bình mùa lũ tại trạm Gia Bảy ........
(2001-2014).................................................................................................. 52


NHẬN XÉT CỦA NGƯỜI HƯỚNG DẪN:
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................

1

MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Biến đổi khí hậu đã và đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu và là một
thách thức lớn đối với môi trường thế giới trong đó có Việt Nam. Biểu hiện
chính của BĐKH là sự nóng lên trên toàn cầu mà nguyên nhân chính bắt
nguồn từ sự phát thải quá mức vào khí quyển các chất khí nhà kính do hoạt
động kinh tế của con người. Kéo theo sự tăng lên của nhiệt độ toàn cầu là sự
biến đổi mạnh mẽ về lượng mưa, lượng dòng chảy cùng với sự gia tăng của
các hiện tượng khí tượng, thủy văn cực đoan như lũ lụt, hạn hán, nước biển
dâng…
Lưu vực sông Cầu được xem là một trong những lưu vực sông lớn ở
Việt Nam, có vị trí địa lý đặc biệt, đa dạng và phong phú về tài nguyên nước
cũng như về lịch sử phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh trong lưu vực.
Hàng năm lưu vực cung cấp hàng trăm triệu mét khối nước để phục vụ cho
sản xuất, sinh hoạt của nhân dân và có chức năng giữ cân bằng hệ sinh thái và
cảnh quan thiên nhiên toàn khu vực…Tuy vậy, trong những năm gần đây,
dòng chảy trên lưu vực sông Cầu đang có nhiều biến đổi mạnh mẽ do ảnh
hưởng của BĐKH.
Để có thể đề xuất những giải pháp ứng phó với BĐKH đối với dòng
chảy lưu vực sông Cầu nhằm giảm thiểu các thiệt hại do BĐKH gây ra, cần
thiết phải có những nghiên cứu về sự thay đổi của chế độ dòng chảy lưu vực
sông Cầu trong điều kiện BĐKH. Do đó em chọn đề tài: “Nghiên cứu chế độ
dòng chảy lưu vực sông Cầu trong điều kiện biến đổi khí hậu”. Tuy nhiên,
do mức độ cấp thiết, tính nguy hại cũng như yêu cầu phát triển kinh tế trên
lưu vực nên đồ án tập trung đi sâu nghiên cứu về chế độ dòng chảy lũ trên lưu
vực trong điều kiện biến đổi khí hậu.
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu đặc điểm lưu vực sông Cầu.