CHƯƠNG II: Phương pháp làm việc với các tổ chức học sinh trong nhà trường Trung học.
Đặc điểm, vai trò của một số tổ chức học sinh trong trường trung học
Trong nhà trường trung học tồn tại một số tổ chức của học sinh như sau:
+ Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh (Đội TNTP HCM)
+ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh (Đoàn TNCS HCM)
+ Hội liên hiệp thanh niên học sinh (Hội LHTN HS)
+ Câu lạc bộ.
Đội TNTP HCM trong trường THCS
Đội TNTP HCM được thành lập ngày 15/5/1941. Đó là một tổ chức quần chúng tự quản của thiếu
nhi Việt Nam do Đảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và lãnh đạo.
Được gọi là “thiếu niên tiền phong” vì hai lý do:
+ Giáo dục các em theo các gương tiền phong của dân tộc: Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Thường Kiệt,
Trần Hưng Đạo, Quang Trung,...các tấm gương anh hùng nhỏ tuổi như Trần Quốc Toản, Kim Đồng,
Lê Văn Tám,...
+ Thế hệ trẻ Việt Nam là lực lượng tiền phong trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc
nhằm mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội trên đất nước Việt Nam. Đội thiếu niên tiền phong mang
tên Đội TNTP HCM vào năm 1970.
1.1. Mục đích của Đội TNTP HCM
Đội TNTP HCM có mục đích tổ chức cho các em thiếu nhi làm theo Năm điều Bác Hồ dạy, trở
thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt .
Mục đích này có đặc điểm:
+ Phù hợp với lứa tuổi các em.
+ Phù hợp với thực tiễn cách mạng.
+ Phù hợp với vai trò, vị trí, chức năng của Đội.
Ở đây ta thấy, mục đích của Đội phù hợp với mục đích giáo dục của nhà trường, đều là đào tạo thế
hệ cách mạng cho đời sau. 1.2. Tính chất của tổ chức Đội
1.2.1. Tính quần chúng của tổ chức Đội
Đây là một tổ chức của lớp người nhỏ tuổi (từ 9-14 tuổi) nếu các em tự nguyện xin gia nhập và được
quá nửa số đội viên trong chi đội đồng ý.
Đội thu hút tất cả các em trong độ tuổi tham gia, không phân biệt nam hay nữ, tôn giáo, dân tộc,
thành phần gia đình, vùng lãnh thổ...

+ Thực hiện điều lệ, nghi thức đội.
+ Đấu tranh bảo vệ nghĩa vụ, quyền lợi của các đội viên.
+ Đấu tranh cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.
+ Đấu tranh vì hoà bình và sự tiến bộ xã hội.
+ Quan hệ với thiếu nhi trên toàn thế giới.
1.4. Đội TNTP HCM trong trường học
Tổ chức cơ sở của Đội được thành lập ở các trường học, ở các địa bàn dân cư.
1.4.1. Liên đội:
Trong trường phổ thông có từ ba chi đội trở lên thì được thành lập liên đội. Mỗi trường phổ thông cơ
sở được thành lập một liên đội.
Liên đội có nhiệm vụ tập hợp, đoàn kết toàn thể đội viên của trường thực hiện các hoạt động của
mình.
Liên đội bao gồm các chi đội; các chi đội được chia thành các phân đội. Phân đội bao gồm các đội
viên trong một tổ tương ứng của lớp học.
Liên đội có các nhiệm vụ:
+ Đề ra chương trình hành động cho toàn thể liên đội trong từng học kì, cả năm và nghỉ hè. Thi hành
mọi chủ trương, nghị quyết của các cấp bộ Đoàn và Hội đồng phụ trách đội.
+ Phát động các phong trào hoạt động, trực tiếp tổ chức một số hoạt động cho toàn liên đội như :
phát động chủ đề, trại, hội thi, Đại hội cháu ngoan Bác Hồ, ngày lao động cộng sản ...
+ Tổ chức đại hội thường kỳ năm, bầu ban chỉ huy liên đội, hướng dẫn các đại hội chi đội.
+ Động viên, theo dõi, chỉ đạo công tác của các chi đội, đánh giá, xếp loại chi đội trong các đợt thi
đua, sơ kết, tổng kết.
+ Bồi dưỡng các ban chỉ huy, các tổ, các nhóm, bồi dưỡng các em đội viên lớn.
+ Thành lập chi đội mới, làm lễ trưởng thành cho các chi đội và các đội viên lớn.
+ Xét duyệt khen thưởng, thi đua, danh hiệu cháu ngoan Bác Hồ.
+ Cử đại diện dự Đại hội cháu ngoan Bác Hồ cấp trên.
+ Phụ trách công tác nhi đồng, kiểm tra, chỉ đạo công tác nhi đồng của các chi đội.
+ Phối hợp công tác với các liên đội bạn, với các lực lượng giáo dục (nhà trường, gia đình, xã hội)
trong công tác giáo dục và xây dựng Đội.


Phụ trách Đội trong nhà trường phổ thông bao gồm Tổng phụ trách đội và Phó tổng phụ trách đội.
1.5.1. Tổng phụ trách đội:
- Vai trò của Tổng phụ trách đội. Trong trường trung học, tổng phụ trách đội vừa là cán bộ đoàn vừa
là giáo viên.
+ Là cán bộ đoàn, Tổng phụ trách đội có nhiệm vụ tổ chức, hướng dẫn chỉ đạo mọi hoạt động của
liên đội trên cơ sở kế hoạch cho của đội và đoàn.
+ Là giáo viên, Tổng phụ trách đội tham gia dạy học phù hợp với ngành đào tạo và theo sự phân
công của nhà trường.
Vì vậy, có thể khẳng định : Tổng phụ trách vừa là người cán bộ chính trị, thanh vận vừa là thầy cô
giáo, là anh chị, là bạn bè của các đội viên.
- Chức năng của Tổng phụ trách đội.
Tổng phụ trách đội thực hiện hai chức năng:
+ Chức năng của người cán bộ phụ trách đội.
+ Chức năng của người giáo viên.
- Nhiệm vụ của tổng phụ trách đội.
Tổ chức, xây dựng đội trên cơ sở xây dựng được đội ngũ phụ trách các chi đội.


+ Xây dựng và kiện toàn các ban chỉ huy, các nhóm nồng cốt của liên đội, có khả năng điều hành các
hoạt động của liên đội.
+ Chỉ đạo hoạt động toàn diện của đội trên cơ sở phát huy tốt vai trò tự quản của đội.
+ Tham mưu, phối hợp với tổ chức Đảng, đoàn thể, ban ngành, các lực lượng giáo dục khác trong và
ngoài nhà trường làm tốt công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu nhi.
+ Không ngừng tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ công tác đội.
- Một số công việc chủ yếu của Tổng phụ trách đội.
+ Tham mưu cho hiệu trưởng về công tác Đội trong năm học, đưa công tác Đội thành một bộ phận
hữu cơ của kế hoạch năm học của nhà trường.
+ Xây dựng kế hoạch hoạt động của liên đội ở trường trong toàn năm học .
+ Qui hoạch lựa chọn ban chỉ huy đội các cấp, hướng dẫn công tác và bồi dưỡng nghiệp vụ công tác
Đội cho ban chấp hành các cấp, các tiểu ban chuyên môn trực thuộc ban chấp hành liên đội, chi đội.

Cơ sở của mối quan hệ này là sự tin tưởng và tôn trọng các em, phát huy vai trò tự quản của các em
trong mọi hoạt động của Đội.
+ Quan hệ với giáo viên và Hội đồng sư phạm nhà trường:
Đây là mối quan hệ phối hợp công tác nhằm thực hiện tốt kế hoạch của Đội và nhà trường. Trong
mối quan hệ này, sự phối hợp giữa phụ trách đội và giáo viên chủ nhiệm là quan trọng nhất. Trong
trường hợp giáo viên chủ nhiệm không phải là phụ trách đội thì giáo viên chủ nhiệm và phụ trách đội
phải phối hợp chặt chẽ với nhau trong mọi công tác của lớp và chi đội. Sự phối hợp này được thể


hiện ngay trong xây dựng và thực hiện kế hoạch, quan tâm và giúp đỡ nhau trong công tác, tôn trọng
vị trí và trách nhiệm của nhau, bảo vệ uy tín cho nhau.
Giáo viên chủ nhiệm lớp cần đến dự sinh hoạt chi đội, giúp đỡ các em sinh hoạt đội. Phụ trách đội
cần tham dự các buổi họp lớp, họp phụ huynh học sinh để nắm tình hình, từ đó tổ chức tốt sự phối
hợp trong công tác giáo dục các em..
Nếu giáo viên chủ nhiệm đồng thời là phụ trách đội thì khối lượng công việc tăng lên. Điều quan
trọng là không được biến công tác đội thành công tác chính quyền.
- Các nhiệm vụ của phụ trách chi đội:
+ Tổ chức, giáo dục các em trong chi đội gắn bó với nhau thành một tập thể vững mạnh.
Đây là nhiệm vụ quan trọng nhất của người phụ trách đội.
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ này, phụ trách đội phải nắm vững tình hình của chi đội và lớp học về
mọi mặt. Trên cơ sở đó chăm lo, xây dựng, củng cố tổ chức của chi đội, phát huy vai trò nòng cốt
của chi đội đối với lớp học, từng bước tổ chức và hướng dẫn các em xây dựng chi đội mình thành
một chi đội mạnh.
+ Hướng dẫn chi đội xây dựng kế hoạch hoạt động từng học kỳ, cả năm và hướng dẫn các em thực
hiện kế hoạch đã đề ra.
Để xây dựng kế hoạch công tác cho chi đội, phụ trách chi đội phải dựa vào kế hoạch tổng thể của
liên đội. Vấn đề quan trọng ở đây là người phụ trách chi đội phải hướng dẫn, giúp đỡ Ban chỉ huy
đội và các đội viên xây dựng được một chương trình hoạt động không chỉ đáp ứng kế hoạch chung
của liên đội mà còn phù hợp với đặc điểm, nhu cầu, nguyện vọng của tất cả các đội viên trong chi
đội.

2.1. Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh do Đảng lãnh đạo, có các chức năng:
+ Tập hợp thanh niên học sinh thông qua các hoạt động nhằm giáo dục thanh niên học sinh có ý
thức, thái độ, hành vi tốt.
+ Rèn luyện các em thành con ngoan, trò giỏi, những công dân tốt của xã hội xã hội chủ nghĩa.
2.2. Nhiệm vụ của Đoàn trong trường học
+ Giáo dục, động viên các em học sinh là đoàn viên thực hiện tốt nhiệm vụ học tập, lao động ...
+ Tổ chức các hoạt động ngoài giờ giúp các em củng cố, mở rộng tri thức.
+ Tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh nhằm tận dụng thời gian một cách hợp lý, thúc
đẩy sự phát triển toàn diện nhân cách học sinh.
2.3. Sự thống nhất giữa nhà trường và Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh được thể hiện ở
các điểm sau:
+ Mục tiêu giáo dục
+ Chương trình, kế hoạch hoạt động hàng tháng, học kỳ, năm học
+ Tổ chức hoạt động, tạo điều kiện để cả hai bên cùng thực hiện tốt các nhiệm vụ, nội dung hoạt
động.
2.4. Đặc trưng của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong nhà trường.
Tuy thống nhất với nhà trường trong việc giáo dục học sinh nhưng tổ chức Đoàn trong nhà trường
vẫn có những đặc trưng của nó. Điều đó thể hiện ở các điểm sau:
+ Đoàn TNCS HCM là một tổ chức quần chúng của học sinh.
+ Nguyên tắc hoạt động của Đoàn TNCS HCM là tự nguyện, tự giác, không bắt buộc nhưng có sự
thống nhất quy định ở các cấp đại hội là thiểu số phục tùng đa số, có quyền bảo lưu ý kiến nhưng khi
thực hiện vẫn phải theo số đông ý kiến.
+ Người cán bộ Đoàn các cấp do quần chúng tín nhiệm bầu ra theo nguyên tắc bỏ phiếu kín, được
Đoàn cấp trên phê chuẩn.
+ Nguyên tắc sinh hoạt đoàn:
. Vận động, thuyết phục
. Giáo dục, cảm hoá
. Đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của quần chúng.
Tuy hoạt động độc lập với tổ chức của Đoàn TNCS HCM, Hiệu trưởng nhà trường cần thiết và có
trách nhiệm đóng góp, tham gia vào mọi hoạt động của Đoàn.

+ Câu lạc bộ hoạt động xã hội.
+ Câu lạc bộ yêu thích thiên nhiên.
4.3. Một số điểm cần lưu ý
+ Đặt tên cho câu lạc bộ phải tạo được sự hứng thú, kích thích tính tích cực của các em.
+ Hình thành các câu lạc bộ trên cơ sở khối lớp.
+ Có các giáo viên với tài tổ chức, giàu tri thức, nhiệt tình với công việc làm cố vấn cho các câu lạc
bộ của các em học sinh.
+ Có chương trình hoạt động cụ thể phù hợp với các yêu cầu của nhà trường và nhu cầu, trình độ của
các em học sinh.
+ Tìm sự ủng hộ của các cán bộ khoa học -kỹ thuật -giáo dục -các văn nghệ sĩ, các vận động viên,
các nhà hoạt động chính trị xã hội cho các hoạt động của câu lạc bộ.
Nội dung sinh hoạt của câu lạc bộ cần sinh động, phong phú. Thông thưòng những nội dung sinh
hoạt mà các em tham gia là:
+ Hoạt động văn hoá, văn nghệ.
+ Hoạt động thể dục thể thao.
+ Hoạt động nghiên cứu khoa học.
Nội dung phối hợp giữa ban giám hiệu với các tổ chức tự quản của học sinh.
Sự phối hợp hoạt động giữa ban giám hiệu nhà trường với các tổ chức tự quản của học sinh phải
được dựa trên bản chất của quá trình giáo dục, mối quan hệ giữa nhà giáo dục và người được giáo
dục và dựa vào các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách.
Cần hiểu rằng sự phối hợp giữa ban giám hiệu và các tổ chức tự quản không phải chỉ là nhiệm vụ
của hiệu trưởng, các hiệu phó nhà trường mà đó là sự phối hợp chặt chẽ giữa tất cả các thầy cô giáo,
đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm với tất cả các tổ chức tự quản của các em học sinh trong nhà trường.
1. Phối hợp trong dạy học
Dạy học là hoạt động cơ bản và quan trọng trong nhà trường. Thông qua hoạt động dạy học, người
giáo viên dẫn dắt học sinh tiếp cận và chiếm lĩnh kho tàng tri thức nhân loại, qua đó hình thành ở các


em :
+ Ý thức.

+ Tuỳ khả năng, hứng thú.
+ Tận dụng thời gian hợp lí.
+ Góp phần phát triển nhân cách học sinh.
+ Đảm bảo an toàn.
+ Thu hút nhiều người tham gia.
+ Đảm bảo yêu cầu giáo dục.
2.4. Tổ chức các hoạt động chính trị - xã hội.
Các hoạt động chính trị - xã hội mà nhà trường cần tổ chức cho các em tham gia bao gồm:
+ Những phong trào chính trị xã hội rộng lớn như: xây dựng, củng cố, bảo vệ tổ quốc, phát triển kinh
tế.
+ Những phong trào giữ gìn an toàn đường phố, thực hiện tốt các chính sách..


CHƯƠNG III: Phương pháp kết hợp với gia đình và hội cha mẹ học sinh trong quá trình giáo
dục.
Sự kết hợp gia đình và nhà trường trong việc giáo dục học sinh
1. Chức năng của gia đình trong việc giáo dục học sinh
Gia đình là tế bào của xã hội, là nơi mỗi con người đã sinh ra, lớn lên và hình thành nhân cách. Có
thể nói, gia đình có hai chức năng quan trọng, một là duy trì nòi giống và hai là giáo dục con người.
Hai chức năng này đòi hỏi mỗi gia đình phải làm tốt công việc của mình. Trong Luật hôn nhân và
gia đình, đã khẳng định: “Cha mẹ có nghĩa vụ thương yêu, nuôi dưỡng, giáo dục con, chăm lo việc
học tập và sự phát triển lành mạnh của con về thể chất, trí tuệ, đạo đức...Cha mẹ phải làm gương tốt
cho con về mọi mặt và phối hợp chặt chẽ với nhà trường và các tổ chức xã hội trong việc giáo dục
con cái.”
Như vậy chúng ta có thể khẳng định, giáo dục con cái trong mỗi gia đình không chỉ là công việc
riêng tư của những người làm cha làm mẹ mà đó còn là nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi công dân đối
với Tổ quốc.
2. Nhiệm vụ của gia đình trong việc giáo dục con cái
Gia đình có nhiệm vụ phát triển con em về các mặt tư tưởng, đạo đức, trí tuệ, thể chất ... để các em
trở thành những con người có đức - tài xây dựng đất nước sau này.



+ Cha mẹ không quan tâm đến việc học hành của con cái, phó mặc cho nhà trường, chỉ lo kiếm tiền.
+ Giữa cha mẹ cũng như những người lớn trong gia đình có những quan niệm khác nhau về cách
giáo dục con cái.
+ Nhiều bậc cha mẹ học sinh chỉ lo yêu cầu con cái suốt ngày học hành,không quan tâm đến những
hoạt động khác, như vui chơi, thể dục thể thao...
+ Một số bậc cha mẹ còn đánh đập, chửi mắng con cái
+ Một số bậc cha mẹ đối xử thiên lệch với các con của mình.
+ Quan hệ cha mẹ không tốt đẹp
+ Một số cha mẹ học sinh không gương mẫu trong việc thực hiện pháp luật ...
4. Để giáo dục gia đình được tốt đẹp, góp phần quan trọng cùng nhà trường trong việc giáo
dục học sinh, gia đình cần có một số điều kiện sau
+ Có một gia đình đủ cả cha và mẹ. Đó là một tập thể đoàn kết, thân ái, mọi thành viên trong gia
đình phải biết thương yêu nhau, kính trọng nhau, thông cảm và quan tâm đến nhau.
+ Bầu không khí thân thương, trung thực của gia đình là một yếu tố rất quan trọng để cho gia đình
phát huy sức mạnh của mình trong việc giáo dục con cái.
+ Mọi thành viên trong gia đình có trách nhiệm đối với nhau, đặc biệt đối với sự hình thành và phát
triển nhân cách của con trẻ.
+ Trong gia đình, những người lớn tuổi phải là những tấm gương sáng về mọi mặt đối với con trẻ.
Ngoài việc yêu thương con trẻ một cách hợp lý, gia đình còn phải biết đề ra các yêu cầu đối với con
trẻ.
+ Cha mẹ phải là những người am hiểu tính tình, nguyện vọng, sở trường... của các con trong gia
đình.
+ Có một chế độ sinh hoạt hàng ngày hợp lý và thực hiện nó nghiêm túc, yêu cầu mọi thành viên
trong gia đình làm tốt công việc của mình.
5. Trong giáo dục gia đình, điều quan trọng nhất là phải xây dựng được một bầu không khí
tâm lí và đạo đức, phong cách lao động, lối sống lành mạnh của các thành viên trong gia đình
6. Nhiệm vụ cơ bản của sự kết hợp nhà trường và gia đình trong việc giáo dục học sinh là
Nhà trường cần giúp đỡ và trợ giúp cụ thể cho các bậc cha mẹ trong việc giáo dục con cái. Sự trợ

tế nhị. Điều quan trọng hơn cả là người giáo viên phải thực sự yêu thương học sinh, lòng mong
muốn các em tiến bộ, phải “tất cả vì học sinh thân yêu”.
Một điều cần lưu ý là khi đến thăm gia đình học sinh cần thông báo cho cha mẹ học sinh biết tình
hình và kết quả học tập, rèn luyện, đạo đức của con em họ. Cha mẹ học sinh rất cần sự cảm thông
của giáo viên, do vậy khi đến thăm gia đình học sinh tránh than phiền, trách móc con em họ, cần tạo
được sự đồng cảm giữa giáo viên và cha mẹ học sinh.
7.2. Tổ chức các cuộc họp với cha mẹ học sinh
Thông thường vào đầu năm học, cuối tháng, cuối học kỳ, cuối năm học, giáo viên chủ nhiệm lớp
phối hợp với Hội phụ huynh học sinh tổ chức các cuộc họp với cha mẹ học sinh. Nội dung các cuộc
họp này là giáo viên chủ nhiệm thông báo cho cha mẹ học sinh biết những chủ trương, nhiệm vụ, kế
hoạch giáo dục và dạy học của nhà trường, của khối, của lớp học cũng như kết quả học tập, rèn
luyện của học sinh nhằm làm cho cha mẹ học sinh nắm được hoạt động của nhà trường, lớp và con
em họ; đồng thời yêu cầu cha mẹ học sinh có trách nhiệm cao hơn trong việc giáo dục học sinh và
trong việc hỗ trợ nhà trường trong việc giáo dục các em.
Các cuộc họp với cha mẹ học sinh có thể được tiến hành bằng các hình thức: buổi nói chuyện, báo
cáo, thảo luận các chuyên đề về giáo dục trẻ em...
7.3. Ghi sổ liên lạc giữa nhà trường và gia đình
Để thông báo kịp thời những việc cần thiết mà nhà trường, lớp đang tiến hành cũng như kết quả học
tập và rèn luyện của học sinh trong từng tháng, mỗi học kỳ cho cha mẹ học sinh được biết, nhất thiết
phải có “Sổ liên lạc” giữa nhà trường và gia đình.
Sổ liên lạc cần ghi một cách ngắn gọn kết quả học tập, rèn luyện của học sinh và được trao tận tay
cha mẹ học sinh.
7.4. Mời cha mẹ học sinh đến trường
Trong những trường hợp cần thiết và nghiêm trọng, giáo viên chủ nhiệm hoặc nhà trường (Ban giám
hiệu) có thể mời trực tiếp cha mẹ học sinh tới trường vì những thiếu sót của con em họ.
Ngoài ra, cần thiết mời cha mẹ học sinh đến trường để giúp họ hiểu rõ những công việc nhà trường
đang làm cũng như việc học tập, rèn luyện của con họ. Bên cạnh đó, giúp cha mẹ học sinh thấy được
sự cần thiết của họ trong việc giúp nhà trường thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.
Sự kết hợp giữa nhà trường và hội cha mẹ học sinh
Hội cha mẹ học sinh là một tổ chức của những người có con học cùng lớp, cùng trường, tập hợp

giáo dục cho học sinh với các hình thức:
+ Dự giờ
+ Hướng nghiệp
+ Dạy nghề
+ Nội dung bài giảng, môn học
2.5. Huy động các lực lượng xã hội giúp đỡ nhà trường về mọi mặt, trước hết là :
+ Xây dựng trường lớp
+ Cải tạo môi trường
+ Cung cấp các trang thiết bị dạy học ...
2.6. Chăm sóc, giúp đỡ thầy giáo, cô giáo của nhà trường, như:
+ Tổ chức ngày toàn dân đưa trẻ tới trường ( ngày 5 tháng 9 hàng năm)
+ Tổ chức ngày 20 tháng 11
+ Tổ chức các ngày lễ tết khác
+ Giúp đỡ giáo viên có hoàn cảnh đặc biệt
2.7. Tham gia đánh giá tình hình học tập, rèn luyện của học sinh ngoài nhà trường.
3. Phương pháp kết hợp giữa nhà trường với Hội cha mẹ học sinh trong công tác giáo dục học
sinh
3.1. Người đứng ra tổ chức phối hợp giữa Hội cha mẹ học sinh với nhà trường ở phạm vi trường học
là hiệu trưởng.
3.2. Với mỗi lớp học, người đứng ra tổ chức phối hợp là giáo viên chủ nhiệm.
Vào đầu năm, giáo viên chủ nhiệm cần:


+ Nắm vững đặc điểm học sinh
+ Nắm vững đặc điểm gia đình học sinh
+ Giáo viên chủ nhiệm cần căn cứ vào nhiệm vụ năm học của nhà trường, lớp học mà phác thảo kế
hoạch hoạt động của lớp chủ nhiệm , dự kiến những công việc của Hội cha mẹ học sinh cũng như
các yêu cầu đối với Hội cha mẹ học sinh trong việc giáo dục học sinh. Vào đầu năm học, giáo viên
chủ nhiệm thay mặt nhà trường tổ chức buổi họp cha mẹ học sinh với nội dung sau:
+ Thay mặt nhà trường, giáo viên chủ nhiệm báo cáo với cha mẹ học sinh về kế hoạch và nhiệm vụ

2.1. Phối hợp để quản lý chặt chẽ học sinh
Để việc quản lý học sinh tốt, giáo viên phải làm một số việc sau đây:
+ Lập kế hoạch công tác phối hợp quản lý Căn cứ vào tình hình cụ thể cũng như điều kiện thực tế
của cộng đồng mà người giáo viên chủ nhiệm lên kế hoạch thảo luận với những người đại diện cho
cộng đồng mà xác định mục tiêu, kế hoạch, yêu cầu của việc phối hợp hành động.
+ Trong quá trình phối hợp hành động, người giáo viên chủ nhiệm giữ vai trò chủ đạo, cùng các lực
lượng của cộng đồng tổ chức chỉ đạo hoạt động của các em học sinh.
+ Điều chỉnh và phối hợp các hoạt động nhằm thực hiện các yêu cầu giáo dục của nhà trường.


+ Phối hợp với cộng đồng để nắm tình hình học sinh nơi cộng đồng sinh sống. Đó là những thông tin
cần thiết để đánh giá đúng đắn học sinh lớp chủ nhiệm .
+ Cùng cộng đồng phối hợp nhà trường trong việc động viên, khuyến khích học sinh tích cực học
tập.
2.2. Phối hợp giáo dục học sinh
Nhà trường, đại diện là giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp với cộng đồng để giáo dục học sinh trong
địa bàn nhất định. Cần giáo dục các em những nội dung sau:
- Giáo dục truyền thống
Mỗi đất nước, mỗi dân tộc, mỗi cộng đồng đều có những truyền thống tốt đẹp của mình.
Đối với dân tộc Việt Nam, với bốn ngàn năm lịch sử, có nhiều truyền thống tốt đẹp. Đó là các truyền
thống sau:
+ Hiếu học
+ Hăng say lao động
+ Cần cù, chịu khó
+ Nhân hậu, vị tha
+ Yêu nước nồng nàn
+ Thương người như thể thương thân
+ Dũng cảm, gan dạ...
Ngoài những ảnh hưởng tự phát của truyền thống đến các em học sinh, người giáo viên cần phải biết
tác động vào truyền thống đó, lấy nó làm nội dung giáo dục để giáo dục học sinh. Để giáo dục truyền

việc cùng nhà trường giúp đỡ các thành viên của mình nuôi dạy con cái nên người.
2. Nội dung, hình thức kết hợp giữa nhà trường và cơ quan - nơi làm việc của cha mẹ học sinh
2.1 .Nhà trường cần tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho cha mẹ học sinh
- Những kiến thức mà nhà trường cần tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho cha mẹ học sinh là:
+ Những kiến thức về nuôi dạy con cái
+ Trách nhiệm và nghĩa vụ của các bậc làm cha mẹ trong công việc nuôi dạy con cái nên người.
+ Những kiến thức về đặc điểm tâm lí lứa tuổi
+ Vai trò quan trọng của giáo dục gia đình
+ Kết hợp giáo dục của gia đình với giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội
+ Các phương pháp giáo dục con cái
+ Kèm cặp trẻ em tự học tại nhà
+ Sử dụng những phương tiện thông tin đại chúng ở gia đình hợp lý và có hiệu quả.
- Những nội dung trên cần được tiến hành theo những hình thức sau:
+ Nói chuyện trong các buổi họp, câu lạc bộ của các cơ quan xí nghiệp hay đoàn thể.
+ Nhân dịp các ngày lễ trong năm, trao đổi với các bậc làm cha mẹ về các vấn đề nuôi dạy con cái
+ Biên soạn các tài liệu về công tác nuôi dạy con cái phổ biến cho các bậc làm cha mẹ.
2.2. Cùng cha mẹ học sinh tiến hành giáo dục lao động và hướng nghiệp cho trẻ em
Mục đích của công tác này là giáo dục cho học sinh có những quan điểm, nhận thức và thái độ đúng
với lao động. Hình thành cho trẻ em có tâm thế sẵn sàng tham gia lao động sản xuất sau khi tốt
nghiệp phổ thông.
Nội dung của công tác bao gồm:
+ Tạo ra những điều kiện thuận lợi cho học sinh tiếp cận với các cơ sở sản xuất.
+ Giới thiệu cho học sinh biết đặc điểm cơ sở sản xuất, nhiệm vụ sản xuất, các sản phẩm do cơ sở
sản xuất ra cũng như giá trị của sản phẩm trong nền kinh tế hàng hoá hiện nay.
+ Giới thiệu cho học sinh những nguyên lý cơ bản của quá trình sản xuất của nhà máy - cơ sở sản
xuất nơi cha mẹ học sinh làm việc.
+ Cung cấp cho học sinh thấy được với những ngành nghề của cơ sở sản xuất đó thì nó có những đòi
hỏi gì đối với người lao động về phẩm chất, năng lực, kỹ năng, kỹ xảo.
+ Dựa vào các lực lượng lao động trong nhà máy, đặc biệt là các chuyên gia, lao động lành nghề để
cùng với nhà trường tiến hành giáo dục hướng nghiệp và dạy nghề cho con em công nhân cũng như

+ Tổ chức kinh tế.
+ Đơn vị vũ trang nhân dân.
+ Mọi người công dân có tâm huyết với sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ.
Để tổ chức liên kết với các lực lượng xã hội trong công tác giáo dục học sinh có hiệu quả, cần phải
nắm vững đặc điểm, chức năng của các tổ chức xã hội này.
Đặc điểm, chức năng của một số tổ chức xã hội.
1.Cơ quan hành pháp
Các cơ quan hành pháp bao gồm: Uỷ ban nhân dân các cấp, công an, bộ đội.
Cụ thể:
1.1. Uỷ ban nhân dân các cấp
Đây là cơ quan quản lí toàn diện trên một vùng lãnh thổ đã được phân công. Đây cũng là bộ máy
điều hành các tổ chức cơ sở. Trường trung học cơ sở do Phòng GD - ĐT trực tiếp quản lý, chỉ đạo.
Trường trung học do Sở GD - ĐT trực tiếp quản lý va chỉ đạo.
Là cơ quan quyền lực cao nhất của địa phương nên nhà trường và người giáo viên chủ nhiệm phải
biết tranh thủ sự lãnh đạo của chính quyền Ủy ban nhân dân các cấp.
1.2. Công an, bộ đội
Đây là những lực lượng vũ trang của địa phương. Chức năng của hai lực lượng này là bảo vệ pháp
luật, giữ gìn trật tự an ninh trong địa bàn được phân công.
2. Đoàn thể chính trị, xã hội
Trong xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các đoàn thể chính trị xã hội bao gồm:
+ Tổ chức Đảng cộng sản Việt Nam.
+ Mặt trận tổ quốc Việt Nam.
+ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.
+ Hội liên hiệp phụ nữ.
+ Hội cựu chiến binh.
+ Hội nông dân Việt Nam. Hội người cao tuổi.
2.1. Tổ chức Đảng cộng sản Việt Nam
Đây là tổ chức chính trị xã hội quan trọng nhất đã được Hiến pháp nhà nước CHXHCN Việt Nam
công nhận.


chức này đều có điều kiện vật chất nhất định. Nhà trường cần phối hợp tranh thủ sự giúp đỡ của các
đơn vị kinh tế này trong những việc sau :
+ Xây dựng cơ sở vật chất cho hoạt động dạy học.
+ Giúp học sinh làm quen với công nghệ sản xuất.
+ Giúp nhà trường trong công tác giáo dục hướng nghiệp và dạy nghề.
Trách nhiệm của xã hội trong công tác giáo dục học sinh.
Điều 84 - Luật giáo dục đã ghi:
1. Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân có trách nhiệm:
a. Giúp nhà trường tổ chức các hoạt động giáo dục và nghiên cứu khoa học, tạo điều kiện cho nhà
giáo và người học tham quan, thực tập, nghiên cứu khoa học.
b. Góp phần xây dựng phong trào học tập và môi trường giáo dục lành mạnh, ngăn chặn những hoạt
động có ảnh hưởng xấu đến thanh niên, thiếu niên và nhi đồng.


c. Tạo điều kiện để người học được vui chơi, hoạt động văn hóa, thể dục thể thao lành mạnh. d.
Đóng góp về nhân lực, tài lực, vật lực cho sự nghiệp giáo dục tùy theo khả năng của mình.
2. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên cuả Mặt trận có trách nhiệm động
viên toàn dân chăm lo sự nghiệp giáo dục.
3. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có trách nhiệm phối hợp với nhà trường giáo dục thanh niên thiếu niên
và nhi đồng, vận động đoàn viên thanh niên gương mẫu trong học tập, rèn luyện và tham gia phát
triển sự nghiệp giáo dục.
Xây dựng cụm dân cư thành môi trường giáo dục tích cực
1. Vai trò của cụm dân cư
Cụm dân cư được hiểu là một địa bàn dân cư nằm trong sự quản lí của chính quyền xã phường.
Đây là nơi tập trung đa dạng các thành phần trong xã hội như: Tôn giáo, nghề nghiệp, dân tộc, lứa
tuổi
Cụm dân cư vừa là nơi thực thi các chủ trương, chính sách của nhà nước vừa là nơi diễn ra cuộc
sống hàng ngày của những người dân.
Chính đặc điểm của cụm dân cư nơi học sinh và gia đình các em sống có ảnh hưởng to lớn đến sự
hình thành và phát triển nhân cách của các em. Điều đó đòi hỏi nhà giáo dục cần phải biết phối hợp

3.1. Trong quá trình giáo dục, việc phối hợp giữa nhà trường và các lực giáo dục khác phải được tiến
hành trong suốt cả quá trình, sự kết hợp giáo dục này phải được tiến hành dưới các hình thức sau:
+ Việc nêu gương của những người lớn tuổi
+ Việc đỡ đần nhà trường
+ Những hoạt động của các cơ quan chăm sóc và bảo vệ thiếu niên nhi đồng
+ Hoạt động của Hội cha mẹ học sinh
3.2. Trong quá trình giáo dục học sinh, những tác động giáo dục của xã hội tới học sinh có thể diễn
ra một cách ngẫu nhiên, có thể là tiêu cực. Đứng trước tình huống trên, nhà trường cần tranh thủ sự
giúp đỡ, ý kiến chỉ đạo của các cấp trên, phải biết dựa vào các lực lượng xã hội trong công tác giáo
dục để làm tốt công tác giáo dục học sinh.
Để làm tốt công tác giáo dục học sinh, một trong những điều kiện quan trọng là phải biết phối hợp,
liên kết chặt chẽ với các lực lượng xã hội mà nhà trường phải trở thành trung tâm trong sự kết hợp
đó.