Sáng kiến kinh nghiệm – “Hãy mang dân ca đến gần hơn với trẻ mẫu giáo”
MỤC LỤC
I/. PHẦN MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
1/. Đặt vấn đề
2/. Mục đích đề tài
3/. Lịch sử đề tài
4/. Phạm vi đề tài
II/. PHẦN NỘI DUNG
Nội dung công việc đã làm
1/. Thực trạng đề tài
2/. Nội dung cần giải quyết
3/. Biện pháp giải quyết
4/. Kết quả chuyển biến
III/. PHẦN TỔNG KẾT
1/. Tóm lược giải pháp
2/. Phạm vi đối tượng
3/. Kiến nghị
4/. Lời kết
PHẦN MỞ ĐẦU
ít gặp.
Trong chương trình, những bài hát dân ca dành cho trẻ rất ít, nếu có thì chỉ dàn
dựng cho một vài trẻ biểu diện trong chương trình lễ hội, chứ chưa áp dụng rộng
cho mọi cháu. Chủ yếu trẻ tiếp xúc với dân ca qua hình thức nghe cô hát. Những
những bài hát dân ca mà cô hát lại không gần gũi lắm với trẻ, làm cho trẻ không
hứng thú lắm với dân ca.
Tuổi thơ của những thầy cô giáo chúng ta đã trải qua đầy êm đềm bên những đêm
trăng, những đồng ruộng, cùng nhau đọc vè, đọc đồng dao, hát dân ca… còn trẻ
của ngày nay dường như “tuổi thơ của trẻ đang bị đánh cắp”. Đó là điều đã làm tôi
trăn trở. Vì vậy trong chương trình giảng dạy của mình tôi đã cố gắn lựa chọn,
lồng ghép một số bài dân ca phù hợp với trẻ. Tôi hy vọng rằng dân ca sẽ mang đến
cho trẻ niềm say mê hứng thú. Đó là lý do tôi chọn đề tài: “Hãy mang dân ca đến
gần hơn với trẻ mẫu giáo”.
2/. Mục đích đề tài
Mang dân ca đến gần hơn với trẻ mẫu giáo nhằm mục đích:
a/. Giáo dục nghệ thuật, bồi dưỡng tình cảm dân tộc.
Mỗi đất nước, mỗi dân tộc đều có nét văn hóa riêng. Những nét văn hóa dó là
những phong tục, truyền thống,… được lưu truyền từ đời này qua đời khác.
Dân ca thường là những câu vần, lời thơ gắn liền âm điệu cao thấp. Dân ca là vật
báu mà bất cứ dân tộc nào cũng ra sức nâng niu, giữ gìn. Dân ca xuất hiện từ nhân
dân và ngược lại tác động đến đời sống nhân dân.
Dân ca Việt Nam có nhiều luyến láy. Từ những làn điệu đơn sơ, qua quá trình phát
triển trở thành những khúc dân ca. Nhịp điệu tiết tấu của dân ca liên quan chắt đến
nhịp điệu tiết tấu của thơ, phải kể đến từ đa âm trong tiếng Việt. Ví dụ: “Kéo cưa
lừa xẻ”, “dung dăng dung dẻ”,…
Cấu trúc dân ca Việt thường có những tiếng đệm vào giữa hoặc cuối câu. Dân ca
Đối với chương trinh giáo dục mầm non chú trọng cho trẻ làm quen dân ca qua
hình thức nghe cô hát. 1993 – 1996 Vụ giáo dục Mầm Non thực hiện chuyên đề
giáo dục âm nhạc.
Việc lựa chọn và dạy dân ca cho trẻ, đặc biệt là trẻ mẫu giáo còn là vấn đề mới
mẻ. Một số tài liệu mà tôi tiếp cận: Luận văn tốt nghiệp đại học của Phan Đông
Phương “Bước đầu dạy hát đồng dao phổ nhạc của Phạm Tuyên” cho trẻ 4-5 tuổi.
Gần đây là luận án của thạc sĩ Phạm Thị Hòa “Nghiên cứu âm nhạc đối với trẻ tuổi
Mẫu giáo” là công trình nghiên cứu cơ bản trong chương trình “Tính giáo dục
truyền thống thông qua các hoạt động âm nhạc”. Tác giả sưu tâm phân tích một số
bài dân ca đảm bảo tính vừa sức.
Mỗi loại đề tài trên đề cập đến một khía cạnh khác nhau trong quá trình nghiên
cứu âm nhạc, đã gây cho tôi sự hứng thú. Chính vì vậy ngay từ đầu năm học, tôi
đã thử lồng ghép một số bài dân ca vào các chủ điểm. Tôi nhận thấy rằng trẻ đặc
biệt hứng thú với những bài hát dân ca. Trẻ hát say mê và thuộc rất nhanh các bài
hát đó. Và khi tôi cho biểu diễn múa minh họa trẻ càng say mê và thích thú hơn,
trẻ biểu diễn như những diễn viên thực thụ.
Tôi mong rằng, “Mang dân ca đến gần hơn với trẻ” sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện
hơn.
4/. Phạm vi đề tài
Mỗi bài dân ca đều có nét đặc sắc riêng, mỗi một giai điệu, tiết tấu trong bài dân
ca thể hiện tính chất trữ tình, phản ánh sinh hoạt, hoạt động, cuộc sống, tình cảm
của nhân dân. Dân ca Việt Nam mang tính chất vùng miền rõ rệt. Mỗi miền có thể
loại dân ca riêng mà khi hát lên người ta sẽ nhận ra ngay đó là dân ca miền nào.
Điều đó cũng tạo nên nét đặc sắc của dân ca Việt Nam. Dân ca Nam bộ với những
bài lí như Lí con khỉ, Lí cây bông, Lí cây khế,… nhẹ nhàng đi vào lòng người với
những sản vật trú phú của Nam bộ. Dân ca Bắc bộ vui vẻ, hóm hỉnh thể hiện cuộc
sống lao động vật vả của người nông dân Bắc bộ: Cái Bống, Bà Còng,… Dân ca
Trung bộ thì sâu lắng và trữ tình. Mỗi một miền lại thể hiện những động tác,