CỤM 3
Bài tập 12: A đang đi trên đường thì gặp B – một thanh niên không
quen biết, đã say xỉn đòi A cho điếu thuốc. A không chịu và bỏ đi. B
cho là A coi thường mình nên đã rút dao giắt ở thắt lưng ra đâm A
sượt qua bờ vai. A bỏ chạy nhưng B vẫn rượt đuổi cùng với con dao
găm trên tay. Gặp hẻm cụt, A hết đường chạy, nên đã quay mặt lại
đối diện với B, A giằng được con dao đâm nhiều nhát vào ngực của
B. B chết tại chỗ.
Anh/ chị hãy xác định:
1. Trong tình huống trên quyền phòng vệ có được khởi phát không?
2. A có phải chịu trách nhiệm hình sự về cái chết của B không? Tại

sao?
Trả lời:
1. Trong tình huống trên, quyền phòng vệ được khởi phát.

Cụ thể, chúng ta xem xét tình huống trong những điều kiện của
phòng vệ như sau:
•

Hành vi xâm hại những lợi ích cần phải bảo vệ là hành vi phạm
tội hoặc rõ ràng là có tính chất nguy hiểm cho xã hội.
Hành vi của B: rút dao đâm A sượt qua bờ vai, A bỏ chạy, B

đuổi theo và tiếp tục mong muốn đâm A. Có thể thấy, hành vi của
B đã xâm hại nghiêm trọng tới sức khỏe, tính mạng của A. Đây là
hành vi gây nguy hiểm cho xã hội.
•

Hành vi nguy hiểm cho xã hội đang gây thiệt hại hoặc đe dọa
gây thiệt hại thực sự và ngay tức khắc cho những lợi ích cần

vệ được khởi phát.
2. A không phải chịu trách nhiệm về cái chết của B. Vì theo những

tình tiết trong tình huống, việc A đâm chết B là hành động cần
thiết nhằm bảo vệ tính mạng của bản thân trước sự đe dọa
nghiêm trọng của B. Chiếu theo quy định tại Khoản 1 Điều 22 thì A
thuộc trường hợp phòng vệ chính đáng, vì vậy “Phòng vệ chính


đáng không phải là tội phạm” nên A không phải chịu trách nhiệm
về cái chết của B.
Bài tập 13: H là trạm trưởng của trạm kiểm lâm của Hạt kiểm lâm
thuộc tỉnh Q, nơi mà một thời gian dài rừng bị tàn phá nghiêm trọng.
Trong một lần đi tuần tra, trạm của H bắt được một bè gỗ khai thác
trái phép nhưng không biết chủ số gỗ là ai nên H lệnh cho anh em
đưa về trạm. Trưa hôm đó, S là chủ số gỗ trên vác dao vào trạm bảo
với H là tại sao thu gỗ của S. Vừa nói S vừa đập phá đồ đạc, dung
dao khống chế anh em kiểm lâm và bắt mọi người khuân gỗ trả lại
bè. H cản lại thì bị S chém 2 nhát vào tay bị thương. H vào trạm lấy
khẩu sung AK lên đạn, bắn một phát chỉ thiên và lệnh cho S dừng
tay. S cầm dao đi về phái H. H chĩa sung vào người S và bắn 3 phát ở
khỏang cách 3m. Hậu quả S trúng 3 viên đạn, viên đầu tiên từ trước
ra sau xuyên đầu gối trái, 2 viên sau từ lưng xuyên qua tim ra phía
ngực và chết ngay sau đó một thời gian ngắn. Hành vi của H có được
coi là phòng vệ chính đáng hay không? Tại sao?
Trả lời:
Căn cứ vào những tình tiết của tình huống, có thể thấy:
S đã dùng vũ lực uy hiếp nghiêm trọng đến tính mạng, sức khoẻ của
anh H và các cán bộ kiểm lâm của trạm kiểm lâm thuộc Hạt kiểm
lâm thuộc tỉnh Q để cướp tài sản, là hành vi phạm tội nguy hiểm cần