Các bước xử lý, ngăn chặn hành vi bạo lực học đường

CÁC BƯỚC XỬ LÝ, NGĂN CHẶN HÀNH VI “BẠO LỰC
HỌC ĐƯỜNG” CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG CHÂU THÀNH

GVTH : Ñaëng Quang Nguyeân

2


Các bước xử lý, ngăn chặn hành vi bạo lực học đường

NỘI DUNG
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
1. Bối cảnh của đề tài:
Sinh thời Bác Hồ luôn quan tâm và dành nhiều tình cảm thương yêu sâu sắc
đối với thế hệ trẻ. Trong “Thư gửi các bạn thanh niên” ngày 12/8/1947, Bác viết:
“… Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên.
Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn
luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cái tương lai
đó”. Trong “Di chúc”, Bác cũng dành những lời lẽ tâm huyết nói về thanh niên:
“Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong,
không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đào tạo
cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã
hội vừa “hồng” vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một
việc rất quan trọng và cần thiết”. Bác xem đạo đức là yếu tố quan trọng hình
thành nhân cách con người. Đối với học sinh thì việc giáo dục đạo đức lại là việc
cần quan tâm trước tiên, như ông bà ta thường nói “dạy con từ thuở còn thơ”. Ý
thức được tầm quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh, từ năm học
2009-2010, Bộ Gíao dục và Đào tạo đã đưa ra chủ đề là “Học làm người trước

đường”: đó là những hành vi xâm phạm có chủ ý, có ý đồ, thường gây hậu quả
nghiêm trọng và xảy ra trong phạm vi nhà trường. Nếu nhìn từ góc độ lấy học
sinh làm trung tâm thì bạo lực học đường là sự xâm hại của học sinh đối với học
sinh, sự xâm hại của học sinh đối với người bên ngoài nhà trường và ngược lại,
là sự xâm hại của giáo viên đối với học sinh và ngược lại… Bạo lực ấy xâm
phạm đến sức khoẻ hoặc danh dự của người bị hại, hoặc xâm phạm đến tính
mạng và nhân phẩm của người bị hại. Bạo lực ấy không chỉ xảy ra trong phạm vi
nhà trường mà nhiều khi xảy ra bên ngoài nhà trường. Ở đây tôi chọn đề tài các
bước xử lí, ngăn chặn hành vi bạo lực học đường của học sinh trường trung học
phổ thông Châu Thành, nhằm giải quyết tình trạng bạo lực đang leo thang trong
các trường phổ thông. Đây là một trong những biện pháp mà tôi đã áp dụng
nhiều năm và thấy hiệu quả cao khi thực hiện.
GVTH : Ñaëng Quang Nguyeân

4


Các bước xử lý, ngăn chặn hành vi bạo lực học đường

3. Phạm vi và đối tượng của đề tài:
Đề tài tập trung nghiên cứu để giải quyết những mâu thuẫn của học sinh
trường trung học phổ thông Châu Thành nhằm ngăn chặn bạo hành vi lực học
đường.
Đối tượng nghiên cứu là học sinh ở bậc trung học phổ thông.
4. Mục đích của đề tài:
Đứng trước những bức xúc của xã hội về bạo lực học đường ngày càng diễn
ra phức tạp và nguy hiểm. Nếu chúng ta không có biện pháp ngăn chặn thì các
mâu thuẫn sẽ đẩy đến chỗ gay gắt hơn. Ở đây tôi đưa ra một vài biện pháp để
giải quyết những mâu thuẫn tiềm ẩn trong các em học sinh nhằm xử lí, hòa giải
những mâu thuẫn đó một cách triệt để. Với những cách làm này nó sẽ ngăn chặn,

mực xã hội và những qui định chung của nhà trường, lớp học, cộng đồng. Bởi
giáo dục có sứ mạng là hình thành và phát triển nhân cách vừa có cá tính (mang
bản sắc riêng của mình) nhưng phải biết sống hài hòa với các giá trị chung của
loài người, dân tộc và cộng đồng để có cuộc sống hạnh phúc.
- Nếu trong lớp tồn tại những học sinh cá biệt, luôn có những hành vi tiêu
cực, không phù hợp thì sẽ ảnh hưởng đến tập thể, những thành viên khác. Trong
thực tế nhiều giáo viên chủ nhiệm cảm thấy rất bị áp lực, có khi bất lực khi trong
lớp có những học sinh được gọi là cá biệt. Bởi vì giáo viên chủ nhiệm không chỉ
gặp khó khăn trong ứng phó với chính học sinh đó , mà đôi khi còn gây ảnh
hưởng đến học sinh khác, đến tập thể lớp. Biểu hiện phổ biến của học sinh được
coi là cá biệt có thể như sau:
+ Có những thay đổi khác lạ trong thái độ, cách cư xử: trở nên lãnh đạm,
không chan hòa, không muốn hòa đồng, cáu kỉnh, xúc phạm người khác, thậm
chí gây gổ dẫn đến đánh nhau.
+ Không quan tâm, hứng thú với những trường học và việc học, học sa sút,
thậm chí là bỏ học.
+ Thiếu tự tin vào bản thân. Không tin cậy người khác.
+ Thường xuyên vi phạm nội qui của lớp, trường.
+ Cố thu hút sự chú ý của người khác bằng những hành vi như phá phách,
GVTH : Ñaëng Quang Nguyeân

6


Các bước xử lý, ngăn chặn hành vi bạo lực học đường

vô lễ, ăn cắp, nói dối…
+ Hay đánh đập bạn, hay ồn trong giờ học, bỏ học trốn học để đi chơi.
+ Thậm chí có những em rơi vào con đường nghiện ngập ma túy và các tệ
nạn xã hội khác…

mối quan hệ khiến mọi người không bằng lòng. Do đó mọi người lại đối xử khắt
khe, không thông cảm. Chính sự khắt khe, thiếu quan tâm, bỏ mặc, không lắng
nghe, thiếu thông cảm và tha thứ của mọi người lại càng làm cho các em thấy cô
đơn,d ẫn đến sa sút trong học tập, buông thả trong lối sống.
Trong số những học sinh có những hành vi không mong đợi , thậm chí trở
thành học sinh cá biệt có cả những học sinh tiềm năng nhưng vì nguyên nhân
nào đó cảm thấy chán nản về năng lực của mình, mất dần hứng thú, động cơ học
tập, hoạt động. Học sinh đó tin rằng mình không thể “khá” lên được, đánh giá
thấp về bản thân mình, không vượt qua được khó khăn, dễ bỏ giữa chừng, kém
tự tin.
Các nhà nghiên cứu về giáo dục đã kết luận rằng “tất cả những học sinh
“hư” hay có hành vi không phù hợp đều là những học sinh chán nản”. Khi chán
nản, học sinh không còn hứng thú hoạt động và động cơ hoạt động nữa. Chán
nản là nguyên nhân của hầu hết những thất bại học đường, đặc biệt với những
học sinh mới lớn. Một số em cho rằng mình không đáp ứng được mong mỏi của
thầy cô, cha mẹ. Cảm giác, tâm trạng chán nản của học sinh nảy sinh còn do
những nhu cầu cơ bản như: an toàn, yêu thương, tôn trọng… không được đáp
ứng, hoặc gặp những vấn đề trong tình cảm, học sinh sẽ buồn rầu, có cảm xúc
tiêu cực, cảm thấy bất hạnh, có thể không kiềm chế được bản thân.
1.2.2. Mục đích hành vi tiêu cực của học sinh:
Giáo viên cần phải tìm hiểu mục đích hành vi tiêu cực của học sinh. Có rất
nhiều lí do được đưa ra nhưng lại không giúp lí giải được mục đích hành vi tiêu
cực của học sinh. Xét cho cùng tất cả các hành vi đều có mục đích và có lí do,
nó không xảy ra một cách ngẫu nhiên. Giáo viên cần xác định được mục đích
hành vi tiêu cực hay cư xử không phù hợp của học sinh để hiểu được tại sao học
sinh lại làm như vậy và có cách xử trí thích hợp, hiệu quả.

GVTH : Ñaëng Quang Nguyeân

8

có biểu hiện của sự tự ti trước những yêu cầu chung của lớp.

GVTH : Ñaëng Quang Nguyeân

9


Các bước xử lý, ngăn chặn hành vi bạo lực học đường

1.2.3. Những dạng suy nghĩ không hợp lí cũng dẫn đến học sinh có hành
vi không mong đợi trong quan hệ với người khác hoặc đối với những sự việc,
hiện tượng hay những việc cần làm.
- Suy nghĩ trắng – đen: nhìn sự vật, hiện tượng một cách tuyệt đối hoặc
trắng hoặc đen.
- Khái quát hóa quá mức: Nhìn sự vật hiện tượng như một khuôn mẫu luôn
như vậy.
- Định kiến: Chỉ tập trung vào điểm tiêu cực, bỏ qua điểm tích cực.
- Hạ thấp các điểm tích cực: Cho rằng những gì đã đạt được là không đáng
kể.
- Kết luận vội vã: Nhanh chóng cho rằng người khác phản ứng với mình
một cách tiêu cực khi chưa có bằng chứng rõ ràng.
- Phóng đại hoặc đánh giá thấp:Phóng đại sự việc, hiện tượng hoặc hạ thấp
tầm quan trọng của sự việc, hiện tượng.
- Suy đoán cảm tính: Suy đoán từ trạng thái cảm xúc.
- Suy nghĩ là “phải” thế này hay thế kia: phê phán bản thân hay người
khác, cho rằng mình hay người khác “phải” hay “không được” thế này hay thế
kia.
- Chụp mũ: Đồng nhất mình với những khiếm khuyết của bản thân. Đáng lẽ
nghĩ “mình có sai lầm” thì lại nghĩ “mình đúng là thằng ngu”.
- Cá nhân hóa và đổ lỗi: Đổ lỗi cho bản thân và người khác về những gì mà

bản thân khích lệ để các em tự tin phát huy những điểm mạnh và giá trị đó, đồng
thời cố gắng khắc phục những hạn chế, những niềm tín vào cái phi giá trị hoặc
phản giá trị để thay đổi hành vi, thói quen xấu, tiêu cực theo hướng lành mạnh
và tích cực lên.
* Nhận thức được hậu quả của những hành vi tiêu cực và tất yếu phải thay
đổi thói quen hành vi cũ:
Giáo viên phối hợp với tập thể lớp giúp học sinh dần nhận thức được nếu
cứ hành động, ứng xử theo cách làm mọi người khó chịu, làm mọi người tổn

GVTH : Ñaëng Quang Nguyeân

11