Đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, xây dựng đạo đức
cách mạng người quân nhân quân đội nhân dân Việt Nam
hiện nay dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh
________
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ
Chí Minh luôn coi trọng vấn đề xây dựng đạo đức cách mạng cho đội
ngũ cán bộ, đảng viên. Vì theo Người: “cán bộ là cái gốc của mọi
công việc”(1); “muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt
hoặc kém”(2). Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh vai trò là gốc, là
nền tảng của đạo đức cách mạng trong mối quan hệ biện chứng giữa
đức và tài - mối quan hệ cơ bản, cốt lõi nhất trong nhân cách của
người cán bộ, đảng viên. Cho nên, Người khẳng định đồng thời với
xây dựng đạo đức cách mạng phải kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân
. Đây cũng là vấn đề gắn liền, xuyên suốt quá trình xây dựng, lãnh đạo
và trưởng thành của một đảng kách mệnh, sự tồn vong của mỗi dân
tộc, sự phát triển của mỗi con người: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi
con người hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm
nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ
không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”(3).
Ngày nay, trước những diễn biến phức tạp, nhanh chóng khôn
lường của tình hình thế giới, những vấn đề thời đại tác động, ảnh
hưởng cả tích cực và tiêu cực đến mọi mặt đời sống xã hội nước ta,
1

Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 5, trang 269
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 5, trang 240
3
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 12, trang 557
2



Đảng CSVN, VKNQĐHX, NXB CTQG, H, 2006, trang 263 - 264
2

2


đến tiền tài, địa vị, lạc thú cá nhân, xa rời quần chúng, cách biệt người
lao động”(1) và một trong những công tác quan trọng trong xây dựng
Đảng mà Đại hội X Đảng ta nhấn mạnh đó là: “rèn luyện đạo đức cách
mạng, chống chủ nghĩa cá nhân”(2).
Để cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân hiện nay mang lại
hiệu quả cao phải xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ của cách mạng trong
giai đoạn mới, phải nghiên cứu những quan điểm, tư tưởng cơ bản của
Chủ tịch Hồ Chí Minh về chủ nghĩa cá nhân, đi từ thực trạng đội ngũ
cán bộ, đảng viên và phải coi đó là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân
và của cả hệ thống chính trị. Nghị quyết Trung ương VI (lần 2) Khoá
VIII, Đảng ta đã nhấn mạnh: “Thường xuyên xây dựng và chỉnh đốn
Đảng, thực hiện Di chúc của Bác, nhằm nâng cao đạo đức cách mạng,
chống chủ nghĩa cá nhân trong cán bộ, đảng viên”(3).
Quân đội nhân dân Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức,
giáo dục, rèn luyện; quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành
luôn gắn liền với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, là quân
đội của dân, do dân, vì dân; luôn trung với Đảng, trung với nước, hiếu
với dân, trở thành quân đội anh hùng được biểu hiện tập trung ở danh
hiệu “Bộ đội Cụ Hồ” mà nhân dân trao tặng. Đó là kết quả của quá
trình rèn luyện đạo đức cách mạng của lớp lớp thế hệ cán bộ, chiến sĩ
quân đội vun đắp nên.
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, là một
bộ phận của xã hội, quân đội ta cũng chịu ảnh hưởng chung những căn
bệnh của xã hội, chịu sự chi phối của chủ nghĩa cá nhân . Cho nên,

ngay trong lòng mỗi con người “ai cũng có một ít”, là kẻ thù bên
trong, là giặc “nội xâm”; là kẻ thù “vô hình” nhưng lại biểu hiện trong
tư tưởng, hành động của mỗi người. Có lúc Người cho đó là “địch
nhân” ở trong lòng mà mỗi người phải chiến thắng “nếu nó còn lại
trong mình, dù là ít thôi, thì nó sẽ chờ dịp để phát triển” (1). Cho nên,
cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân là cuộc đấu tranh nội tại giữa
cái “thiện” và cái “ác”; giữa cái “đúng” và cái “sai”; giữa cái “tiến bộ”
và cái “thoái bộ”. Người viết: “Mỗi con người đều có thiện và ác ở
1

Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 9, trang 282

4


trong lòng. Ta phải biết làm cho phần tốt ở trong mỗi người nảy nở
như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi, đó là thái độ của người
cách mạng”(1), “làm cho phần thiện trong con người nảy nở để đẩy lùi
phần ác”(2).
Theo Hồ Chí Minh “chủ nghĩa cá nhân là trái ngược với chủ
nghĩa tập thể”(3), “chủ nghĩa cá nhân trái ngược với đạo đức cách
mạng”(4). Nếu chủ nghĩa tập thể là biểu hiện ở phương châm sống mỗi
người vì mọi người và mọi người vì mỗi người. Mọi lợi ích luôn được
kết hợp một cách hài hoà, luôn biết đặt lợi ích của Đảng, cách mạng,
của nhân dân lên trên hết, trước hết… thì trái lại chủ nghĩa cá nhân là
“việc gì cũng nghĩ đến lợi ích riêng của mình trước hết. Họ không lo
“mình vì mọi người” mà chỉ muốn “mọi người vì mình”(5). Cho nên,
muốn có chủ nghĩa xã hội phải có chủ nghĩa tập thể, muốn có chủ
nghĩa tập thể phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân. Người viết:
“thắng lợi của chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc

nên, đồng thời với xây dựng đạo đức cách mạng phải kiên quyết đấu
tranh chống chủ nghĩa cá nhân. Bởi vì, đạo đức là cái “gốc”, cái “nền
tảng” của người cách mạng. Muốn làm cách mạng, người cách mạng
phải có cái tâm, cái đức trong sáng, nếu không có đạo đức cách mạng
thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân, không
làm nổi việc gì. Muốn có đạo đức cách mạng phải quét sạch chủ nghĩa
cá nhân, đạo đức cách mạng và chủ nghĩa cá nhân như hai mặt đối lập
trong nhân cách của người cách mạng luôn đấu tranh loại trừ, phủ
định nhau và chủ nghĩa cá nhân nhất định phải tiêu diệt”(2).
Trong khi khẳng định phải kiên quyết tiêu diệt chủ nghĩa cá
nhân, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhắc nhở những người cách mạng
phải biết phân biệt chủ nghĩa cá nhân với lợi ích chính đáng của cá
nhân. Người viết: “Đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân không phải là
“giày xéo lên lợi ích cá nhân”… Nếu những lợi ích cá nhân đó không
trái với lợi ích của tập thể thì không phải là xấu” (3). Bởi vì, mỗi người
đều có tính cách, sở trường, đời sống riêng của bản thân và gia đình
mình, lợi ích của cá nhân luôn gắn liền với lợi ích tập thể, là một bộ
phận của lợi ích tập thể; chỉ có dưới chủ nghĩa xã hội thì mỗi người
mới có điều kiện để cải thiện đời sống riêng của mình, phát huy sở
trường, năng lực của mình, chăm lo lợi ích chính đáng của cá nhân
góp phần xây dựng cho lợi ích tập thể. Chỉ có điều khi lợi ích cá nhân
mâu thuẫn với lợi ích tập thể thì đòi hỏi người cách mạng phải biết đặt
1

Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 9, trang 287
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 9, trang 282
3
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 9, trang 291
2



Đảng CSVN, VK ĐH IX, NXB CTQG, H, 2001, trang 33
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 9, trang 282

7


thói quen… Vết tích xấu nhất và nguy hiểm nhất của xã hội cũ là chủ
nghĩa cá nhân”(1). Bản chất của chủ nghĩa cá nhân là “bất kỳ việc gì
cũng xuất phát từ lòng tham muốn danh lợi, địa vị cho cá nhân mình
chứ không nghĩ gì đến lợi ích của giai cấp, của nhân dân” (2). Như vậy,
theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, chủ nghĩa cá nhân có nguồn gốc cả kinh
tế - xã hội, tư tưởng, tâm lý, thói quen, tập quán của xã hội cũ. Do
vậy, cán bộ, chiến sĩ trong quân đội ta đều xuất thân từ xã hội thuộc
địa nửa phong kiến, trong chiến tranh, bị kẻ thù xâm lược, hoặc đất
nước đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội còn tồn tại đan
xen hai kết cấu kinh tế, nhiều hình thức sở hữu, nhiều tư tưởng, văn
hoá… tất yếu còn tồn tại những biểu hiện tư tưởng của chủ nghĩa cá
nhân (hoặc ít hoặc nhiều). Cho nên, đấu tranh chống chủ nghĩa cá
nhân trong quân đội ta hiện nay là tất yếu nhằm nâng cao đạo đức
cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ cách
mạng trong giai đoạn mới.
Chủ tịch Hồ Chí Minh không những luận giải rõ nguồn gốc, bản
chất của chủ nghĩa cá nhân mà còn chỉ rõ tính chất mức độ nguy hại,
ảnh hưởng của nó đối với xã hội, con người nói chung và cán bộ,
chiến sĩ trong quân đội ta nói riêng. Theo Người, đối với sự nghiệp
cách mạng thì “chủ nghĩa cá nhân là một trở ngại lớn cho việc xây
dựng chủ nghĩa xã hội”(3). Nhưng nếu toàn xã hội một lòng, một dạ
kiên quyết chống thì sẽ vượt qua được trở ngại đó. Người khẳng định:
“Chủ nghĩa tập thể, chủ nghĩa xã hội nhất định thắng, chủ nghĩa cá

người, mỗi cán bộ, đảng viên mà sa vào chủ nghĩa cá nhân sẽ phạm
nhiều sai lầm, mất tư cách đạo đức cách mạng; làm thoái hoá, biến
chất, làm hỏng sự nghiệp cách mạng. Do vậy, người cách mạng phải
kiên quyết tiêu diệt chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng
mới hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang của mình.
Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ căn dặn người cách mạng phải
kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân mà Người còn yêu cầu phải
1

Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 9, trang 287
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 9, trang 291
3
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 9, trang 284
4
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 9, trang 292
5
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 12, trang 438 - 439
2

9


chống một cách triệt để dù cho nó tồn tại ở bất kỳ hình thức nào, dù nó
đã bộc lộ hay còn đang tiềm ẩn trong tư tưởng của cán bộ, đảng viên,
ở tất cả các cấp từ Trung ương đến địa phương; ở tất cả các lĩnh vực
của đời sống xã hội; ở trong mọi cán bộ chiến sĩ quân đội. Trên thực
tế, Người không chỉ bàn về chủ nghĩa cá nhân mà Người còn là thành
viên số một, đi đầu trong đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân. Nhiều
lần Người nhắc nhở, yêu cầu các cán bộ đang nắm quyền phải từ bỏ tư
tưởng “cố tranh cho được Uỷ viên này, Chủ tịch kia... lo ăn ngon, mặc

nghĩa cá nhân trong quân đội đạt hiệu quả.
Hiện nay, trong sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước còn tồn tại những nhân tố (khách quan, chủ quan) tạo
điều kiện cho sự ảnh hưởng của chủ nghĩa cá nhân trong xã hội nói
chung và quân đội ta nói riêng.
Thứ nhất, Đảng ta nhất quán thực hiện chủ trương phát triển nền
kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa, bên cạnh mặt tích cực là thúc đẩy kinh tế xã hội phát
triển, phát huy mọi nguồn lực phát triển đất nước, chính sách này cũng
có mặt trái, mặt tiêu cực là điều kiện cho chủ nghĩa cá nhân nảy sinh.
Bởi vì bản thân nền kinh tế nhiều thành phần còn tồn tại các thành
phần kinh tế tư nhân, là cơ sở cội nguồn về kinh tế cho chủ nghĩa cá
nhân nảy nở, nó từng ngày, từng giờ tác động đến lợi ích của các tầng
lớp xã hội, tạo ra sự bất bình đẳng về lợi ích của các giai tầng trong xã
hội. Đây cũng là mảnh đất “màu mỡ” cho chủ nghĩa cá nhân ẩn náu và
chờ thời cơ trỗi dậy. Chính cơ sở kinh tế - xã hội này làm cho sự phân
tầng xã hội, phân hoá giàu nghèo quá xa, chênh lệch về lợi ích thậm
11


chí ở ngay trong từng giai tầng cũng làm nảy sinh chủ nghĩa cá nhân
trong xã hội cũng như trong quân đội. Điều này biểu hiện trong quân
đội cũng khá rõ nét: sự chênh lệch giữa các bậc lương; giữa cán bộ, sĩ
quan ở cơ quan Bộ với đơn vị có sự chênh lệch về điều kiện sống;
giữa bộ phận cán bộ đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo
với đơn vị đóng quân ở thành phố, thị xã; giữa cán bộ, sĩ quan có chức
có quyền với cán bộ, sĩ quan không có chức, có quyền; giữa đơn vị
làm kinh tế với đơn vị bảo đảm sẵn sàng chiến đấu… đây là những cơ
sở trực tiếp nảy sinh chủ nghĩa cá nhân trong quân đội.
Thứ hai, các nhân tố thời đại như toàn cầu hoá kinh tế - thực chất

xa và nguyên nhân chủ quan làm xuất hiện chủ nghĩa cá nhân trong xã
hội cũng như trong quân đội ta hiện nay.
Quân đội nhân dân Việt Nam là một bộ phận - bộ phận đặc biệt
của xã hội, nên tất yếu chịu chi phối, thẩm thấu của xã hội nói chung
và chủ nghĩa cá nhân nói riêng. Mặt khác, lịch sử quân đội ta chủ yếu
là lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành trong chiến tranh.
Chính trong hoàn cảnh ấy đã tạo cho cán bộ, chiến sĩ trong quân đội ta
một tinh thần tập thể xã hội chủ nghĩa mạnh mẽ; “tất cả cho tiền
tuyến”, chiến đấu hy sinh, xả thân tận tuỵ kể cả tính mạng của mình
cho Tổ quốc, cho nhân dân. Sự hình thành chủ nghĩa tập thể, tinh thần
đồng đội ấy không tách rời với thắng lợi của cuộc đấu tranh chống chủ
nghĩa cá nhân. Muốn hoàn thành nhiệm vụ của mình trong chiến
tranh, bất cứ một cán bộ, chiến sĩ nào cũng phải đối mặt với chủ nghĩa

1

GS Trần Xuân Trường: “Một số vấn đề giáo dục XHCN trong Quân đội nhân dân Việt Nam”, NXB QĐND, H,
1998, trang 82

13


cá nhân, phải chiến thắng bản thân mình trước khi chiến thắng kẻ thù,
phải đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên vị trí tối cao.
Ngày nay, trong điều kiện đất nước hoà bình, thống nhất trước
sự tác động của nhiều nhân tố thời đại và xã hội, chủ nghĩa cá nhân
trong quân đội ta vẫn còn điều kiện nảy nở và biểu hiện rất đa dạng,
phong phú. Nghị quyết 94 của Đảng uỷ Quân sự Trung ương đánh giá:
“Một số cán bộ giảm sút ý chí, niềm tin vào chủ nghĩa xã hội và sự
lãnh đạo của Đảng; có hiện tượng cơ hội thực dụng, thoái hoá biến

chạy chỗ, chạy quân hàm… thậm chí xảy ra tình trạng ăn chơi sa đoạ
dẫn đến tự sát của một tiểu đoàn trưởng ở Quân đoàn II (đầu năm
2005); hoặc tình trạng cán bộ chiến sĩ mâu thuẫn dẫn đến chiến sĩ bắn
cán bộ.
Lợi dụng cơ chế một người chỉ huy, một số cán bộ chỉ huy đã vi
phạm nguyên tắc sinh hoạt Đảng, chuyên quyền, độc đoán, gia trưởng,
quân phiệt, bất chấp ý kiến tập thể, không tôn trọng ý kiến tập thể, lấn
át tập thể. Khi có thành tích thì muốn nhận về vai trò của cá nhân
người chỉ huy, nhưng khi có khuyết điểm lại đẩy trách nhiệm cho cấp
uỷ, đảng uỷ hoặc cấp dưới.
Nghị quyết 94 của Đảng uỷ Quân sự Trung ương cũng chỉ rõ
“nhiều cán bộ chưa thật nghiêm túc tự phê bình và tiếp thu phê bình,
tính chiến đấu kém”(1). Biểu hiện này của chủ nghĩa cá nhân khá phổ
biến trong toàn quân từ Bộ Quốc phòng đến các đơn vị cơ sở. Chủ yếu
là cấp trên phê bình cấp dưới, cấp dưới ít phê bình cấp trên, né tránh,
sợ khuyết điểm, “đấu tranh thì tránh đâu”. Hoặc biểu hiện ở việc nhận
khuyết điểm nhưng không sửa chữa, thậm chí tìm cách trù dập người
phê bình. Cũng có trường hợp lợi dụng phê bình để nói xấu, bôi nhọ
đồng chí đồng đội, cấp trên, hạ bệ, gây mất đoàn kết nội bộ… đây là
những biểu hiện trái với mục đích, nguyên tắc phê bình của Chủ tịch
Hồ Chí Minh.
Tình trạng cục bộ, địa phương, phe cánh, “cánh hầu” diễn ra ở
khá nhiều đơn vị, lợi dụng chức quyền, địa vị mà tạo dựng “quân khu
1

Đảng uỷ QSTW, “NQ về…”, H, ngày 29/1/1998 trang 2

15



tư tưởng, chính trị. Bởi vì, có tiến hành tốt công tác giáo dục, cán bộ,
chiến sĩ trong quân đội mới có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tư
tưởng tiến bộ, có đầy đủ tri thức khoa học làm cơ sở, điều kiện cho
cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân đạt hiệu quả.
Nội dung giáo dục bao gồm giáo dục chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách và
pháp luật Nhà nước, điều lệnh, điều lệ quân đội, chế độ quy định của
đơn vị. Mục tiêu giáo dục nhằm làm cho cán bộ, chiến sĩ luôn trung
thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, con đường đi lên
chủ nghĩa xã hội của đất nước. Trong đó trọng tâm là giáo dục cho
mọi người nhận thức rõ nguồn gốc, bản chất nguy hiểm, nguy hại của
chủ nghĩa cá nhân, vai trò vị trí cũng như phương pháp đấu tranh
chống chủ nghĩa cá nhân. Coi việc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân
vừa là nhiệm vụ cơ bản, lâu dài, vừa là nhiệm cụ cấp bách hiện nay
trong xây dựng đạo đức cách mạng trong quân đội. Cần chú ý giáo
dục mục tiêu, lý tưởng cộng sản, niềm tin chủ nghĩa xã hội, bản lĩnh
chính trị, ý thức trách nhiệm, tính tích cực tự giác trong chấp hành
điều lệnh, điều lệ, chế độ quy định của quân đội làm cho cán bộ, chiến
sĩ không sa vào những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân.
Trong giáo dục truyền thống và chủ nghĩa anh hùng cách mạng
của Quân đội, cần làm cho cán bộ, chiến sĩ hiểu rõ truyền thống ấy
trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc có những yêu cầu mới so
với chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong kháng chiến. Giáo dục bản
chất giai cấp công nhân của quân đội thống nhất với tính dân tộc và
tính nhân dân sâu sắc để xây dựng bản chất cách mạng, ý thức cộng
17


đồng cho quân đội. Giáo dục truyền thống đoàn kết quân dân, tinh
thần đồng đội, tình đồng chí anh em ruột thịt làm cho cán bộ, chiến sĩ

đều nằm trong một tổ chức Đảng, thực hiện nhiệm vụ do quân đội
giao cho. Cho nên phải quản lý mọi lúc, mọi nơi và trong mọi hoàn
cảnh, thông qua việc thực hiện nhiệm vụ mà nhận xét đánh giá, kịp
thời phát hiện, ngăn chặn những khuyết điểm yếu kém, những biểu
hiện của chủ nghĩa cá nhân. Thực tế cho thấy ở đâu lãnh đạo, chỉ huy
quan tâm, quản lý, kiểm tra, uốn nắn thì ở đó cán bộ, chiến sĩ tốt, hoàn
thành nhiệm vụ, ít có biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân. Ngược lại, ở
đâu, nơi nào khi nào lãnh đạo, chỉ huy không sâu sát, quản lý lỏng lẻo
thì ở đó có cán bộ, chiến sĩ vi phạm đạo đức, sa vào chủ nghĩa cá
nhân.
Công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện cảu lãnh đạo chỉ huy còn
tập trung vào đội ngũ cán bộ, đảng viên có chức, có quyền, công tác
trong các lĩnh vực tài chính, kinh tế… vì đây là bộ phận rất dễ bị sa
vào chủ nghĩa cá nhân nếu không giữ được đạo đức cách mạng.
Cùng với việc nâng cao vai trò của các cấp uỷ đảng, chỉ huy các
cấp cần phải phát huy vai trò của các tổ chức trong đội như Hội đồng
quân nhân, Công đoàn, Phụ nữ, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí
Minh trong việc tham gia đóng góp cho cán bộ, đảng viên hoạt động
trong tổ chức của mình. Đặc biệt Hội đồng quân nhân phát huy dân
chủ về mọi mặt: chính trị, kinh tế, quân sự trong tham gia kiểm tra,
giám sát cán bộ, đảng viên. Đây là môi trường thuận lợi cho cuộc đấu
tranh chống chủ nghĩa cá nhân, thông qua sinh hoạt dân chủ mà từng
bước đấu tranh phê bình, khắc phục bệnh quan liêu, mệnh lệnh, gia
19


trưởng, độc đoán, chuyên quyền của người chỉ huy và biểu hiện vi
phạm dân chủ, bóp nghẹt phê bình ở một số cán bộ, đảng viên.
Thông qua hoạt động của các tổ chức quần chúng mà phát động
phong trào thi đua quyết thắng kết hợp với phong trào học tập và làm

làm cho chủ nghĩa cá nhân trỗi dậy sinh ra tham ô, hủ hoá, vun vén cá
nhân, chạy chức, chạy quyền, chạy chỗ…
Để thực hiện và phát huy biện pháp này trong đấu tranh chống
chủ nghĩa cá nhân, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải ra sức
đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phát
triển, tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện công bằng xã hội; làm ra
nhiều của cải đáp ứng với yêu cầu của xã hội và quân đội. Đảng, Nhà
nước phải có cơ chế, chính sách phù hợp trong đãi ngộ tiền lương, phụ
cấp, chế độ tiêu chuẩn phù hợp tránh để khoảng cách quá xa giữa các
đối tượng.
Mặt khác, phải phát huy vai trò năng động chủ quan của quân
đội trong lao động sản xuất, kết hợp kinh tế với quốc phòng, tăng gia
cải thiện đời sống cán bộ, chiến sĩ. Xây dựng đội ngũ cán bộ nắm và
thực hiện chế độ chính sách có đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí
công vô tư, tránh làm thất thoát, mất mát, bớt xén. Đồng thời kiên
quyết xử lý nghiêm những hành vi vi phạm chế độ tiêu chuẩn của cán
bộ chiến sĩ trong đơn vị dưới mọi hình thức.
Bốn là, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân
với coi trọng văn hoá quân sự. Đây là biện pháp tất yếu mang tính quy
luật trong xây dựng con người mới nói chung và quân nhân cách mạng
nói riêng. Vì mô hình nhân cách của cán bộ, chiến sĩ quân đội ta trong
21


tương lai vẫn phải là anh “Bộ đội Cụ Hồ”, vẫn là người quân nhân
cách mạng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân,
với chế độ xã hội chủ nghĩa, có lý tưởng chiến đấu cao đẹp, khoa học
và cách mạng. Mặt khác, kết hợp giữa xây và chống là nguyên tắc
trong xây dựng chủ nghĩa tập thể với chống chủ nghĩa cá nhân; giữa
nâng cao đạo đức cách mạng với quét sạch chủ nghĩa cá nhân trong tư

của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quân đội ta trung với Đảng, trung với
nước, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ
quốc, vì chủ nghĩa xã hội; nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn
nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”(1)./.

1

Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H, 2000, tập 11, trang 350

23