ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

tế
H
uế

-----  -----

ại
họ
cK
in
h

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
ĐẾN SỰ CAM KẾT GẮN BÓ VỚI TỔ CHỨC CỦA NHÂN VIÊN

Đ

TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG CHI NHÁNH HUẾ

Sinh viên thực hiện:

Giảng viên hướng dẫn:

Phan Thò Thủy Tiên

PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

nghiệm thực tế...

Do thời gian nghiên cứu, kiến thức và kinh nghiệm thực tế có hạn..., mặc
dù đã có nhiều cố gắng nhưng đề tài này không thể tránh khỏi những sai sót
nhất định. Kính mong quý ngân hàng, quý thầy cô giáo và tất cả các bạn
đóng góp những ý kiến bổ sung để đề tài được hoàn thiện hơn.

Đ

Xin trân trọng cảm ơn!


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ....................................................................................................................
MỤC LỤC ....................................................................................................................... i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ..............................................................................v
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ ......................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU................................................................................ vii
TÓM TẮT ĐỀ TÀI ..................................................................................................... viii
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ..................................................................................................1
1.Lý do chọn đề tài ..........................................................................................................1

tế
H
uế


5.Kết cấu ..........................................................................................................................9
SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

i


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ...............................................10
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.........................................10
1.1.Lý luận cơ bản về văn hóa doanh nghiệp ................................................................10
1.1.1.Khái niệm về văn hóa ...........................................................................................10
1.1.2.Văn hóa doanh nghiệp ..........................................................................................11
1.1.2.1.Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp ................................................................11
1.1.2.2. Đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp ................................................................14
1.1.2.3. Các yếu tố tạo nên văn hóa doanh nghiệp ........................................................17
1.1.2.4.Vai trò của Văn hóa doanh nghiệp ....................................................................18

tế
H
uế

1.2.Khái niệm về sự cam kết gắn bó với tổ chức của nhân viên ...................................20
1.3.Khái quát về xây dựng VHDN trên thế giới và ở Việt Nam ...................................21
1.3.1.Vài nét đặc trưng về văn hóa doanh nghiệp ở các nước trên thế giới ..................21
1.3.2.Văn hóa doanh nghiệp ở Việt Nam ......................................................................22

ại

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

2.1.2.5.Tình hình tài sản và nguồn vốn của ngân hàng TMCP Ngoại thương – Chi
nhánh Huế giai đoạn 2011-2013....................................................................................40
2.1.2.6.Tình hình kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng TMCP Ngoại thương –
Chi nhánh Huế giai đoạn 2011-2013 .............................................................................42
2.2.Khái quát thực trạng VHDN tại ngân hàng TMCP Ngoại thương – Chi nhánh Huế ..... 46
2.2.1.Nhóm yếu tố hữu hình ..........................................................................................46
2.2.1.1.Kiến trúc và diện mạo........................................................................................46
2.2.1.2.Logo và ý nghĩa biểu tượng ...............................................................................47
2.2.1.3.Đồng phục của Chi nhánh .................................................................................49

tế
H
uế

2.2.2.Nhóm yếu tố chuẩn mực.......................................................................................49
2.2.2.1.Lễ kỷ niệm .........................................................................................................49
2.2.2.2.Lễ nghi ...............................................................................................................50
2.2.2.3.Các sinh hoạt văn hóa ........................................................................................51

ại
họ
cK
in
h

2.2.3.Nhóm các giá trị được chấp nhận .........................................................................51

3.2.1.Giải pháp về Giao tiếp trong tổ chức....................................................................79
3.2.2.Giải pháp về Sự công bằng và nhất quán trong các chính sách đãi ngộ ..............80
3.2.3.Giải pháp về Đào tạo và phát triển .......................................................................81
3.2.4.Giải pháp về Định hướng phát triển trong tương lai ............................................81
3.2.5.Giải pháp về làm việc nhóm .................................................................................81
3.2.6.Giải pháp về Sự công nhận ...................................................................................82
3.2.7.Giải pháp về Chấp nhận rủi ro bởi sáng tạo và cải tiến ........................................83

tế
H
uế

3.2.8.Giải pháp về Hiệu quả trong việc ra quyết định ...................................................83
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .....................................................................84
1.Kết luận.......................................................................................................................84
2.Một số hạn chế của đề tài nghiên cứu ........................................................................85

ại
họ
cK
in
h

3.Kiến nghị ....................................................................................................................86
3.1.Đối với Ngân hàng .................................................................................................86
3.2.Đối với cơ qua Nhà nước.........................................................................................87

Đ

TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................................88


Đơn vị tính

TMCP:

Thương mại cổ phần

NH:

Ngân hàng

ại
họ
cK
in
h

tế
H
uế

WTO:

Giá trị

NXB:

Nhà xuất bản

VCB:


Đ

ại
họ
cK
in
h

Biểu đồ 2.5: Biểu đồ mô tả về thu nhập hàng tháng của nhân viên ..............................56

SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

vi


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1: Số lượng nhân viên trong các phòng ban của Ngân hàng VCB Huế .................4
Bảng 2.1: Tình hình lao động tại Vietcombank Huế giai đoạn 2011-2013 ..................39
Bảng 2.2: Tình hình tài sản và nguồn vốn của Ngân hàng VCB Huế giai đoạn 20112013 ...............................................................................................................................41
Bảng 2.3: Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng VCB Huế giai đoạn 20112013 ...............................................................................................................................43
Bảng 2.4: Cơ cấu đối tượng điều tra..............................................................................52

tế
H
uế

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Đề tài luận văn tốt nghiệp “Ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa doanh nghiệp
đến sự cam kết gắn bó với tổ chức của nhân viên tại Ngân hàng thương mại cổ phần
Ngoại thương – Chi nhánh Huế” được thực hiện nhằm tìm hiểu mối quan hệ giữa các
khía cạnh văn hóa doanh nghiệp và mức độ cam kết gắn bó với tổ chức của nhân viên.
Nghiên cứu cũng đề xuất một mô hình lý thuyết biểu diễn mối quan hệ giữa các khía
cạnh văn hóa với mức độ gắn bó của nhân viên của hai tác giả Recardo và Jolly (1997)
– bao gồm tám khía cạnh văn hóa: Giao tiếp trong tổ chức, Đào tạo và phát triển, Phần

tế
H
uế

thưởng và Sự công nhận, Hiêụ quả trong việc ra quyết định, Chấp nhận rủi ro bởi sáng
tạo và cải tiến, Định hướng về kế hoạch tương lai, Làm việc nhóm, Sự công bằng và
nhất quán trong các chính sách quản trị.

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu

ại
họ
cK
in
h

là phương pháp định lượng với bảng câu hỏi khảo sát điều tra lấy ý kiến với tổng thể
n=139. Thang đo được đánh giá thông qua phân tích hệ số Cronbach Alpha và phân
tích nhân tố để kiểm tra độ tin cậy và độ giá trị. Các giả thuyết nghiên cứu được kiểm

doanh nghiệp nói riêng phải tìm cho mình con đường và cách thức hội nhập đúng đắn.
Để làm được điều này, việc quan trọng là cần nắm bắt được những yếu tố cơ bản trong
hội nhập, để bắt kịp và phát triển theo xu thế chung của thời đại. Không chỉ là vấn đề
về thể chế chính trị, kinh tế hay sự thay đổi của khoa học kỹ thuật mà còn là vấn đề
nhận thức, quan điểm, phong cách,…tựu trung lại là vấn đề văn hóa và sự phát triển

tế
H
uế

trong ý thức hệ của toàn xã hội. Xu thế phát triển chung hiện nay của nền kinh tế thế
giới là đang tiến dần đến tầm cao của nền kinh tế tri thức, ở nơi đó văn hóa được coi
trọng hơn bao giờ hết. Xu thế mới tạo ra một sân chơi mới, với những luật lệ mới và
những thành viên có thể đáp ứng được luật chơi. Đó là những doanh nghiệp đã xây

ại
họ
cK
in
h

dựng văn hóa đủ mạnh để tự tin hòa nhậpvà phát triển bền vững.

Nhìn chung, văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ những giá trị tinh thần mà doanh
nghiệp tạo ra trong quá trình sản xuất kinh doanh, tác động đến tình cảm, lý trí và hành
vi của các thành viên cũng như sự phát triển của doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp điều
có một văn hóa riêng, giúp phân biệt giữa doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác.
Trong doanh nghiệp, văn hóa là một tài sản vô hình, một vũ khí cạnh tranh sắc bén và

Đ

2.Câu hỏi và mục tiêu nghiên cứu
2.1.Câu hỏi nghiên cứu

tế
H
uế

thương mại cổ phần Ngoại thương – Chi nhánh Huế” làm khóa luận đại học của mình.

- Những khía cạnh nào cấu thành nên văn hóa doanh nghiệp?

ại
họ
cK
in
h

- Các khía cạnh văn hóa ảnh hưởng như thế nào đến mức độ cam kết gắn bó của
nhân viên với tổ chức?

- Những giải pháp xây dựng văn hóa doanh nghiệp nào cần được áp dụng nhằm
nâng cao sự cam kết gắn bó của nhân viên với tổ chức?
2.2.Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu chung:

Đề tài được nghiên cứu nhằm mục tiêu khảo sát mức độ cam kết gắn bó của

Đ

nhân viên đối với ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương-Chi nhánh Huế dưới


hàng thương mại cổ phần Ngoại thương-Chi nhánh Huế.
- Phạm vi về không gian: Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương – chi
nhánh Huế tại 78 Hùng Vương, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.

ại
họ
cK
in
h

- Phạm vi về thời gian:

+ Phân tích số liệu thứ cấp trong giai đoạn 2011-2013;
+ Các thông tin sơ cấp liên quan đến việc điều tra được thực hiện từ tháng 2 đến
tháng 5 năm 2014;

+ Đề xuất giải pháp đến năm 2015.
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Quy trình nghiên cứu

Đ

Nghiên cứu được tiến hành theo các bước như sau:
Bước 1: Xác định vấn đề nghiên cứu;
Bước 2: Xác định mục tiêu nghiên cứu;
Bước 3: Xác định đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu;
Bước 4: Thiết kế nghiên cứu;
Bước 5: Điều tra, phỏng vấn và thu thập số liệu;
Bước 6: Phân tích và xử lý số liệu;


tế
H
uế

Ban Giám đốc

11
13
7
15

Phòng kinh doanh- dịch vụ

20

Phòng thanh toán thẻ

12

Phòng ngân quỹ

9

Phòng kiểm tra, giám sát tuân thủ

4

Phòng tổng hợp


4


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

Việc điều tra số liệu sơ cấp được tiến hành trên cơ sở khảo sát thực tế, điều tra
thu thập ý kiến thông qua việc phát bảng hỏi đến nhân viên tại các phòng, ban của
Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương - Chi nhánh Huế.
4.4.Phương pháp nghiên cứu
4.4.1.Nghiên cứu định tính
Nghiên cứu định tính để khám phá, điều chỉnh và bổ sung các biến quan sát
trong các nhóm nhân tố dùng để đo lường khái niệm nghiên cứu. Phương pháp này
được thực hiện bằng cách phỏng vấn cá nhân trực tiếp, phỏng vấn một số nhân viên
đang làm việc tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương – Chi nhánh Huế. Nội

tế
H
uế

dung phỏng vấn gồm các câu hỏi mở nhằm thu thập những đánh giá, nhận xét của
nhân viên về các khía cạnh văn hóa doanh nghiệp.
4.4.2. Nghiên cứu định lượng

Điều tra bằng bảng hỏi nhằm thu thập, phân tích dữ liệu khảo sát cũng như kiểm

ại
họ
cK

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

nhân tố) ít hơn để chúng có ý nghĩa hơn nhưng vẫn chứa đựng hầu hết nội dung thông
tincủa tập biến ban đầu (Hair & ctg, 1998).

Đ

ại
họ
cK
in
h

tế
H
uế

Điều kiện dùng để phân tích nhân tố:

SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

6


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa


với tổ chức.

b0: Hằng số

bi: Các hệ số hồi quy (i>0).

Đ

e: Sai số ước lượng

Mức độ phù hợp của mô hình hồi quy được đánh giá thông qua hệ số R2 điều
chỉnh. Kiểm định ANOVA được sử dụng để kiểm định độ phù hợp của mô hình hồi quy
tương quan, tức là có hay không mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc.
Cặp giả thuyết nghiên cứu:
H0: Không có mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc;
H1: Tồn tại mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc;
Độ tin cậy là 95%.
Nguyên tắc chấp nhận giả thuyết:
Nếu Sig < 0,05: Bác bỏ giả thuyết H0;

SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

7


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

Đ


ại
họ
cK
in
h

tế
H
uế

nghiệp của Vietcombank – Chi nhánh Huế.

SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

9


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1.Lý luận cơ bản về văn hóa doanh nghiệp
1.1.1.Khái niệm về văn hóa
Văn hóa là sản phẩm của con người; là hệ quả của sự tiến hóa nhân loại. Nhờ có
văn hóa mà con người trở nên độc đáo trong thế giới sinh vật và khác biệt so với
những con vật khác trong thế giới động vật. Tuy nhiên, để hiểu về khái niệm “văn
hóa” đến nay vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau, do đó có những định nghĩa khác nhau

F. Boas định nghĩa “Văn hóa là tổng thể các phản ứng tinh thần, thể chất và
những hoạt động định hình nên hành vi của cá nhân cấu thành nên một nhóm người
vừa có tính tập thể vừa có tính cá nhân trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên của
họ, với những nhóm người khác, với những thành viên trong nhóm và của chính các
thành viên này với nhau”. Theo định nghĩa này, mối quan hệ giữa cá nhân, tập thể và
môi trường là quan trọng trong việc hình thành văn hóa của con người.

SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

10


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

Ở Việt Nam, văn hóa cũng được định nghĩa rất khác nhau. Hồ Chí Minh cho
rằng “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và
phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học,
nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặt ăn, ở và các phương thức
sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa”. Với cách hiểu này,
văn hóa sẽ bao gồm toàn bộ những gì do con người sáng tạo và phát minh ra. Cũng
giống như định nghĩa của Tylor, văn hóa theo cách nói của Hồ Chí Minh sẽ là một
“bách khoa toàn thư” về những lĩnh vực liên quan đến đời sống con người.
Theo UNESCO, văn hóa được hiểu theo hai nghĩa: nghĩa rộng và nghĩa hẹp.

tế
H
uế



SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

11


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

“Phẩm chất riêng biệt của tổ chức được nhận thức phân biệt nó với các tổ chức
khác trong lĩnh vực”. (Gold, K.A.)
“Văn hóa thể hiện tổng hợp các giá trị và cách hành xử phụ thuộc lẫn nhau phổ
biến trong doanh nghiệp và có xu hướng tự lưu truyền, thường trong thời gian dài”.
(Kotter, J.P. & Heskett, J.L.)
“Văn hóa doanh nghiệp là những niềm tin, thái độ và giá trị tồn tại phổ biến và
tương đối ổn định trong doanh nghiệp”. (Williams, A., Dobson, P. & Walters, M.)
Còn nếu nói nôm na: Nếu doanh nghiệp là máy tính thì văn hóa doanh nghiệp là
hệ điều hành. Nói một cách hình tượng thì: Văn hóa là cái còn thiếu khi ta có tất cả, là

tế
H
uế

cái còn lại khi tất cả đã mất.
Tuy nhiên, mọi định nghĩa đều có nét chung coi VHDN là toàn bộ các giá trị
văn hóa được xây dựng trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của doanh nghiệp,
chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên của doanh nghiệp; tạo

ại



Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

người lãnh đạo, hài hòa trong tư duy và hành động nhất quán để tạo ra một tổ chức

Đ

ại
họ
cK
in
h

tế
H
uế

xuất sắc, bền vững.

SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

13


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

nghiệp vẫn tồn tại và phát triển dù ta không tác động vào chúng. Vậy thì, tại sao chúng
ta không tác động để nó mang lại những hiệu quả cho hoạt động của chúng ta?

Đ

b.Văn hóa doanh nghiệp hình thành trong một thời gian khá dài
Văn hóa doanh nghiệp mang tính lịch sử (thời gian văn hóa) qua quá trình hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp được hình thành trong một
thời gian khá dài, điều đó có nghĩa là văn hóa doanh nghiệp mang tính bền vững.
c.Văn hóa doanh nghiệp mang tính bền vững
Tính giá trị: là sự khác biệt của một doanh nghiệp có văn hoá với một doanh
nghiệp phi văn hoá. Giá trị văn hoá của doanh nghiệp có giá trị nội bộ; giá trị vùng; giá trị
quốc gia; giá trị quốc tế. Doanh nghiệp càng tôn trọng và theo đuổi những giá trị chung
cho những cộng đồng càng rộng lớn bao nhiêu thì vai trò của nó càng lớn bấy nhiêu.

SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

14


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Hoàng Hữu Hòa

Văn hóa doanh nghiệp có cấu trúc mạnh mẽ:
Nếu coi văn hóa như là một tòa nhà (của doanh nghiệp), khi thiết kế một tòa
nhà cần phải tuân thủ 3 nguyên tắc sau:
- Kết cấu vững chắc;
- Tiện lợi khi sử dụng;
- Phù hợp thẩm mỹ.

tục tạo ra sự tiến bộ.
Văn hóa doanh nghiệp tạo nên chuẩn mực hành động:
Các hành động nào trong hoạt động sản xuất kinh doanh tạo ra sức mạnh khác
biệt của doanh nghiệp? Những hoạt động nổi trội, đặc thù nào cần có để duy trì tầm
nhìn tham vọng, thúc đẩy sự tiến bộ không ngừng trong toàn tổ chức?
Trong văn hóa doanh nghiệp, việc thực hiện các nhiệm vụ bất khả thi là một cơ
chế mạnh để thúc đẩy sự tiến bộ. Các doanh nghiệp khi xây dựng văn hóa phải luôn
đặt ra cho mình những nhiệm vụ to lớn, quá sức mình, có vẻ như liều lĩnh, mạo hiểm,
nhưng phải nhất quán với giá trị cốt lõi của doanh nghiệp. Từ mục tiêu bất khả thi của
SVTH: Phan Thị Thủy Tiên – K44 QTKDTH

15