TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
------------

ĐẶNG VŨ TUẤN

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT
CHI ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ
BẢN
TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN
ĐỊA BÀNTHÀNH PHỐ HÀ NỘI


Hà Nội, năm2015


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
------------

Đặng Vũ Tuấn

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI
ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN
TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN
ĐỊA BÀNTHÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Ngân hàng – Tài chính

Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Long

Hà Nội, năm2015



sách Nhà nước..........................................................................................................5
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản.................................................................5
1.1.2. Đặc điểmvốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước......7
1.1.3. Sự cần thiết phải quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân
sách Nhà nước:.....................................................................................................7
1.2. Quản lý kiểm soát chi đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ
nguồn vốn ngân sách Nhà nước...............................................................................8
1.2.1. Bản chất và các nguyên tắc của kiểm soát chi đối với các dự án
đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước................................8
1.2.2. Nội dung kiểm soát chi đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản
từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước qua hệ thống Kho bạc Nhà nước.................9
1.2.3. Vai trò của kiểm soát chi đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ
bản từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước..............................................................14
1.2.4. Những nhân tố ảnh hưởng để quản lý kiểm soát chi đối với các dự
án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước.........................15
CHƯƠNG 2...........................................................................................................19
THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY
DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI..............................................................................19


2.1. Khái quát về tình hình đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn Thành phố
Hà Nội.....................................................................................................................19
2.2. Thực trạng kiểm soát chi ngân sách Nhà nước đối với các dự án đầu
tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Hà
Nội...........................................................................................................................20
2.2.1. Quy trình kiểm soát chi vốn đầu tư trong nước tại Kho bạc Nhà
nướcHà Nội.........................................................................................................20
2.2.2. Số vốn đầu tư xây dựng cơ bản đã qua kiểm soát thanh
toántạiKho bạc Nhà nước Hà Nội giai đoạn 2012 – 2014.................................27

KẾT LUẬN...........................................................................................................63


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt
KSC
NSNN
NSĐP
NSTW
TP
XDCB

Nguyên nghĩa
Kiểm soát chi
Ngân sách Nhà nước
Ngân sách địa phương
Ngân sách trung ương
Thành phố
Xây dựng cơ bản


DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
BẢNG:
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ........................................................................viii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN..........................................i
MỞ ĐẦU..................................................................................................................1
CHƯƠNG 1.............................................................................................................5
1.1. Một số vấn đề cơ bản về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân
sách Nhà nước..........................................................................................................5
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản.................................................................5

Hà Nội.....................................................................................................................19
2.2. Thực trạng kiểm soát chi ngân sách Nhà nước đối với các dự án đầu
tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Hà
Nội...........................................................................................................................20
2.2.1. Quy trình kiểm soát chi vốn đầu tư trong nước tại Kho bạc Nhà
nướcHà Nội.........................................................................................................20
2.2.2.1. Nội dung kiểm soát chi:...................................................................21
2.2.2.2 Phương thức thanh toán....................................................................23
2.2.2. Số vốn đầu tư xây dựng cơ bản đã qua kiểm soát thanh
toántạiKho bạc Nhà nước Hà Nội giai đoạn 2012 – 2014.................................27
2.2.3. Số vốn từ chối chi thông qua công tác kiểm soát thanh toán VĐT
xây dựng cơ bản qua KBNN Hà Nộigiai đoạn 2012 - 2014..............................28
2.3. Đánh giá chung về quản lý kiểm soát chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản
từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội.....................30
2.3.1. Kết quả đạt được...........................................................................30


2.3.2. Hạn chế của công tác quản lý kiểm soát chi đối với các dự án đầu
tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước....................................31
2.3.2.1. Hạn chế và nguyên nhân thuộc về mặt cơ chế quản lý...................31
2.3.2.2. Hạn chế và nguyên nhân trong việc bố trí kế hoạch vốn................35
2.3.2.3.Hạn chế và nguyên nhân trong việc chấp hành các quy định của các
Chủ đầu tư, các Ban quản lý dự án...............................................................35
2.3.2.4. Hạn chế và nguyên nhân về quy trình kiểm soát chi đầu tư xây
dựng cơ bản...................................................................................................36
2.3.2.5.Hạn chế và nguyên nhân trong công tác kiểm soát cam kết chi đầu
tư xây dựng cơ bản........................................................................................37
2.3.2.6.Hạn chế và nguyên nhân về trình độ cán bộ làm công tác kiểm soát
.......................................................................................................................39
CHƯƠNG 3...........................................................................................................40

3.3.3.6. Hiện đại hoá công nghệ thanh toán của nền kinh tế........................61
KẾT LUẬN...........................................................................................................63


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------

ĐẶNG VŨ TUẤN

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI
ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ
NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Hà Nội - 2015


i

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
Trong những năm qua do nhận thức đuợc vai trò quan trọng của đầu tư phát
triển, Nhà nước đã có nhiều chính sách và giải pháp khơi dậy nguồn nội lực và
tranh thủ thu hút các nguồn lực từ bên ngoài để huy động vốn cho đầu tư phát triển.
Bằng việc cung cấp những dịch vụ công cộng như hạ tầng kinh tế xã hội, an ninh
quốc phòng .... mà các thành phần kinh tế khác không muốn, không thể hoặc không
được đầu tư, đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước
(NSNN) là công cụ kinh tế quan trọng để Nhà nước trực tiếp tác động đến các quá
trình phát triển kinh tế xã hội, điều tiết vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giữ

sơ đề nghị thanh toán của chủ đầu tư; KBNN thực hiện kiểm soát thanh toán theo
nguyên tắc “thanh toán trước, kiểm soát sau” cho từng lần thanh toán và “kiểm
soát trước, thanh toán sau” đối với lần thanh toán cuối cùng của hợp đồng; Kế
hoạch vốn năm của dự án chỉ thanh toán cho khối lượng hoàn thành được nghiệm
thu đến ngày 31 tháng 12 năm kế hoạch; thời hạn thanh toán khối lượng hoàn
thành đến hết ngày 31 tháng 01 năm sau; Số vốn thanh toán cho từng công việc,
hạng mục công trình, công trình không được vượt dự toán được duyệt hoặc giá gói
thầu; tổng số vốn thanh toán lũy kế cho dự án không được vượt tổng mức đầu tư
đã được phê duyệt.
Nội dung kiểm soát chi đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn
vốn NSNN qua hệ thống Kho bạc Nhà nước bao gồm: (1) Kiểm soát tài liệu cơ sở;
(2) Kiếm soát thanh toán khi tạm ứng và thu hồi vốn tạm ứng; (3) Kiểm soát Quyết
toán dự án.


iii

Vai trò của kiểm soát chi đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn
vốn NSNN: (1) Thông qua kiểm soát chi sẽ đảm bảo nguồn vốn NSNN cho đầu tư
XDCB được sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả; (2) Kiểm soát chi góp phần
thúc đẩy tiến độ thực hiện dự án đầu tư, hạn chế các chi phí không cần thiết của chủ
đầu tư; (3) Kiểm soát chi đầu tư XDCB góp phần thúc đẩy thực hiện chế độ hạch
toán kế toán XDCB chính xác, minh bạch, rõ ràng, góp phần lành mạnh hoá tài
chính của đơn vị, tránh hiện tượng “lãi giả, lỗ thật” từ đó làm lành mạnh nền tài
chính quốc gia.
Như vậy, Chương 1 đã đề cập đến những vấn đề lý luận cơ bản về chi
NSNN, chi đầu tư xây dựng cơ bản và quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản, kiểm
soát chi đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn NSNN. Những vấn
đề này là cơ sở lý luận để đánh giá thực trạng tình hình kiểm soát thanh toán vốn
đầu tư xây dựng cơ bản ở chương 2, để từ đó rút ra những ưu điểm, tồn tại để làm

soát tại KBNN Hà Nội trong giai đoạn năm 2012 - 2014. Từ đó đưa ra được những
nhận xét đánh giá chi tiết về mặt đạt được và hạn chế của công tác quản lý kiểm


v

soát chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn NSNN qua KBNN Hà Nội. Công
tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN Hà Nộikhông ngừng được cải
tiến và hoàn thiện, hồ sơ thanh toán cũng dần được đơn giản hóa nhưng vẫn đảm
bảo kiểm soát chặt chẽ, trình độ của cán bộ cũng dần được nâng cao. Bên cạnh đó
các mặt hạn chế về cơ chế quản lý, công tác bố trí kế hoạch vốn, việc không
chấphành các quy định của Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án, hạn chế về quy trình
kiểm soát chi đầu tư, buông lỏng quản lý tạm ứng, thu hồi tạm ứng và chi phí Ban
QLDA... đã được tác giả đi sâu vào phân tích làm rõ nguyên nhân.


vi

CHƯƠNG 3
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG
KIỂM SOÁT CHI ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY
DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Dựa trên tình hình thực trạng thanh toán vốn đầu tư, các hạn chế tồn tại của
công tác thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN như đã phân tích ở
chương 2, trên cơ sở đó đề ra các mục tiêu, yêu cầu của việc tăng cường công tác kiểm
soát chi ĐTXDCB từ NSNN qua KBNN, chương 3 đã đưa ra một số giải pháp nhằm
tăng cường công tác kiểm soát chi ĐTXDCB từ NSNN qua KBNN trong thời gian tới,
khắc phục tình trạng thất thoát vốn ĐTXDCB đang ngày một tràn lan như hiện nay.
Các mục tiêu được KBNN Hà Nội đưa ra đó là: (1) Kiểm soát chặt chẽ mọi

cung cấp; (2) Hoàn thiện cơ chế thực hiện cam kết chi; (3) Nâng cao vai trò của cam
kết chi.
- Nhóm giải pháp hoàn thiện năng lực cán bộ, hiện đại hoá công nghệ thông
tin và cải tiến qui trình kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản: (1) Nâng cao chất
lượng công tác đào tạo, củng cố năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ làm công
tác kiểm soát chi vốn đầu tư; (2) Hiện đại hoá công nghệ thông tin KBNN; (3) Cải
tiến qui trình kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản.
Các kiến nghị với cơ quan Nhà nước cấp trên được đưa ra:
- Đối với Kho bạc Nhà nước: (1) Cải tiến quy trình kiểm soát thanh toán vốn
đầu tư cho phù hợp; (2) Tăng cường số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm soát
chi trong đơn vị; (3) Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ tốt cho
công tác kiểm soát chi ngân sách; (4) Xây dựng hướng dẫn cụ thể về công tác kiểm
tra dự án; (5) Quy định hoàn thiện bổ sung hồ sơ kiểm soát chi ĐTXDCB
- Đối với Chính phủ, Bộ Tài chính và các Bộ, ngành liên quan: Hoàn thiện
cơ chế chính sách và pháp luật điều chỉnh công tác quản lý Ngân sách Nhà nuớc nói
chung và công tác kiểm soát chi đầu tư từ nguồn vốn ngân sách Nhà nuớc nói riêng.


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
------------

Đặng Vũ Tuấn

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI
ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ
NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA
BÀNTHÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Ngân hàng – Tài chính

Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Long

phát triển, đóng vai trò mở đường cho phát triển nguồn nhân lực, phát triển khoa học
công nghệ, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân.
Trong lĩnh vực đầu tư XDCB, xuất phát từ cơ sở lý thuyết, đặc điểm ngành
xây dựng và sản phẩm xây dựng đòi hỏi phải có cơ chế quản lý đầu tư chặt chẽ. Vì


2

vậy, đi đôi với việc tăng vốn đầu tư XDCB từ NSNN, cơ chế quản lý đầu tư xây
dựng ở nước ta cũng đã tích cực thay đổi và không ngừng hoàn thiện. Sự ra đời của
một loạt văn bản pháp luật, chính sách mới trong lĩnh vực đầu tư công, có thể kể
đến như: Luật Đầu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013, Luật Xây dựng số
50/2014/QH13 ngày 18/06/2014 kèm theo đó là các Nghị định, Thông tư hướng dẫn
đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu đổi mới, từng bước phù hợp với quốc tế trong quá
trình hội nhập.Cơ sở pháp lý vững chắc, phù hợp với yêu cầu quản lý sẽ tạo tiền
đềcho lĩnh vực đầu tư XDCB ở nước ta phát triển, phát huy tối đã hiệu quả của các
dự án đầu tư xây dựng, nâng cao năng lực của tất cả các ngành sản xuất dịch vụ và
kết cấu hạ tầng kinh tế, nâng cao chất lượng hạ tầng xã hội.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện đầu tư xây dựng ở nhiều nơi còn xảy ra tình
trạng thất thoát lãng phí vốn đầu tư dẫn đến kết quả đạt được chưa tương xứng với
lượng vốn ngân sách bỏ ra. Một phần nguyên nhân do đầu tư XDCB là một lĩnh vực
phức tạp, chịu sự điều chỉnh của nhiều văn bản quy phạm pháp luật, sản phẩm
XDCB mang tính chất đơn chiếc, loại hình công trình có đặc điểm khác nhau và
phải trải qua rất nhiều khâu.
Ngoài ra còn nhiều nguyên nhân chủ quan khác dẫn đến tình trạng trên như:
năng lực dự toán, thiết kế, thực hiện, quản lý khai thác của cơ quan quản lý còn yếu
kém, hoạt động giám sát còn bất cập, công tác kiểm toán các dự án còn chưa thực
sự chính xác .... và một trong số đó là cơ chế kiểm soát chi đối với các dự án đầu tư
XDCB từ nguồn vốn NSNN tuy đã được bổ sung, sửa đổi nhiều lần nhưng vẫn chưa
đáp ứng được yêu cầu quản lý. Việc quản lý cấp phát, thanh toán vốn còn nhiều

bản từ nguồn vốn NSNN qua KBNN Hà Nội.
- Phạm vi nghiên cứu của luận văn chủ yếu là công tác kiểm soát chi đối với
các dự án đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN qua KBNN Hà Nội; trừ phần kiểm
soát chi đầu tư XDCB đối với nguồn vốn nước ngoài.
- Thời gian nghiên cứu được tập trung trong giai đoạn 2012 – 2014.
4. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Luận văn xem xét một cách toàn diện về vốn đầu tư XDCB và cơ chế kiểm
soát thanh toán vốn đầu tư dựa trên các lý thuyết liên quan đến vai trò của vốn đầu
tư XDCB và các quy định về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB như lý thuyết
về đầu tư và tăng trưởng, các văn bản pháp quy liên quan tới việc kiểm soát thanh
toán vốn đầu tư XDCB. Các phương pháp nghiên cứu được áp dụng để đáp ứng các
mục tiêu bao gồm: