A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Từ xa xưa, ông cha ta đã rất coi trọng vấn đề đạo đức, coi trọng các qui định
chuẩn mực trong ứng xử giữa con người với con người. Bất cứ việc gì cũng có
trên, có dưới, có tôn ti trật tự. Trong giáo dục, đạo đức luôn được đặt lên vị trí
hàng đầu -“Tiên học lễ, hậu học văn”. Đạo đức là phẩm chất quan trọng nhất
của nhân cách,là nền tảng để xây dựng thế giới tâm hồn mỗi con người. Cho
nên, ở bất cứ quốc gia nào, thời đại nào, việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ
cũng là trung tâm chú ý của các nhà lãnh đạo và tất cả các thành viên trong xã
hội. Đối với các trường học và các nhà giáo dục, việc chăm lo giáo dục đạo đức
cho học sinh lại càng quan trọng.
II. Như chúng ta đã biết, nhiệm vụ của mỗi nhà trường là giáo dục cho học sinh
ở hai mặt chính: Đức dục và Trí dục. Hai phương diện giáo dục này phải được
tiến hành song song và đồng bộ. Trong đó, giáo dục đạo đức phải là yếu tố được
chú ý hàng đầu. Giáo dục đạo đức là việc giáo dục cho học sinh nhân cách sống:
Biết yêu quê hương, đất nước, con người; biết cách cư xử lễ phép, đúng mực với
những người xung quanh và trong quan hệ giao tiếp nói chung; biết sống và làm
việc theo pháp luật; hiểu và tôn trọng những tập tục truyền thống đúng đắn của
ông cha; biết học theo điều hay lẽ phải, tránh xa những thói hư tật xấu; biết kính
trên nhường dưới, có hiếu có tình; biết yêu thương chia sẻ, giúp đỡ những người
kém may mắn hơn mình; biết sống có ước mơ, có lí tưởng đúng đắn, tích cực;
biết nhận ra những giá trị sống trong cuộc đời...
Tuy nhiên, trên thực tế việc giáo dục đạo đức cho học sinh ở mỗi trường
học, cấp học, địa phương... không giống nhau và chưa có sự thống nhất về nội
dung, phương pháp, thời gian...; một số trường còn chưa quan tâm đúng mức tới
việc giáo dục đạo đức cho học sinh mà chủ yếu chỉ chú ý dạy kiến thức, một số
trường khác thì còn lúng túng, chưa tìm ra những giải pháp phù hợp...từ đó hiệu
quả giáo dục cũng có sự chênh lệch và khác biệt nhất định.
III. Ngày nay, theo đà phát triển xã hội, đạo đức của học sinh cũng có nhiều
thay đổi. Theo nhận định chung thì đạo đức của thanh thiếu niên, đặc biệt là học
sinh sa sút rất nhiều. Theo dõi trên các phương tiện thông tin đại chúng và ở các
môi trường giáo dục, chúng ta nhận thấy ngày càng nhiều những hiện tượng
xã hội.
IV. Trường THPT Triệu Sơn 2, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa cũng vậy. Qua
thực tế hoạt động, nhà trường đã đúc kết ra những giải pháp hữu hiệu để nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Và một trong số những biện
pháp mang lại hiệu quả thiết thực nhất là giáo dục đạo đức thông qua tiết chào
cờ đầu tuần. Sinh hoạt dưới cờ chính là một diễn đàn để nhà trường thực hiện
nhiệm vụ cao cả ấy và giúp các em trưởng thành nhanh chóng so với các hình
thức giáo dục khác.
Trách nhiệm giáo dục đạo đức học sinh thuộc về tất cả các cán bộ giáo
viên trong nhà trường. Tùy vào vị trí công tác và nhiệm vụ chính trị của mình,
mỗi người sẽ có nội dung và phương pháp giáo dục phù hợp với từng đối tượng.
Là một cán bộ Đoàn nhiều năm, lại là một giáo viên giảng dạy môn Ngữ văn
nên bản thân tôi thường xuyên được Ban giám hiệu nhà trường và đồng chí Bí
thư Đoàn trường giao nhiệm vụ chuẩn bị nội dung và trực tiếp giáo dục đạo đức,
truyền thống, kĩ năng sống... cho học sinh nhân các ngày lễ lớn, ngày kỉ niệm
trọng đại và trong tiết chào cờ đầu tuần. Tôi nhận thấy việc làm này rất có hiệu
quả. Học sinh say sưa chú ý lắng nghe, nhiệt tình hưởng ứng tham gia, có những
phản hồi tích cực và chuyển biến trong rất nhiều trong nhận thức, hành động,
nhân cách...
Chính vì thế, tôi muốn ghi lại tất cả những giải pháp giáo dục đạo đức học
sinh cụ thể tôi đã làm ở trường THPT Triệu Sơn 2 để chia sẻ với đồng nghiệp ở
những trường khác. Hi vọng rằng, những kinh nghiệm của mình có thể góp một
phần vào công việc chung của ngành, giúp cho học sinh thân yêu của chúng ta
trở thành những đứa con ngoan trong mỗi gia đình, những học trò giỏi nơi mỗi
ngôi trường và những người công dân tích cực trong xã hội.
Với những lí do ấy, tôi mạnh dạn lựa chọ đề tài: Một số giải pháp giáo
dục đạo đức hiệu quả cho học sinh thông qua tiết chào cờ đầu tuần ở trường
THPT Triệu Sơn 2.
2
thư Đoàn trường THPT Triệu Sơn 2, Thanh Hóa có viết: “Giờ chào cờ có vai
trò quan trọng bởi nó là dịp để đánh giá, tổng kết hoạt động thi đua của tuần
trước và vạch ra kế hoạch, nhiệm vụ, phương hướng, chủ đề hoạt động của tuần
mới. Đây cũng là dịp để giáo dục ý thức đạo đức, tính kỉ luật, kĩ năng cho học
sinh.”
Theo báo Đất Việt số ra ngày 15 tháng 4 năm 2015, đồng chí phó bí thư
đoàn TNCS Hồ Chí Minh trường THPT Nguyễn Thái Bình, quận Tân Bình ,
Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “ Hoạt động chào cờ sáng thứ hai đầu tuần
là để bắt đầu một ngày mới, một tuần mới. Do đó nhà trường và Đoàn, Hội nên
lồng ghép các giờ sinh hoạt theo chủ điểm gắn với những vấn đề gần gũi với
học tập, giáo dục đạo đức cho học sinh”...
Ngoài ra cũng còn có một số bài viết và đề tài khác đề cập đến việc giáo
dục đạo đức trong giờ chào cờ, nhưng nhìn chung các bài viết và những đề tài
trên chỉ đề cập một cách chung chung tới vấn đề giáo dục đạo đức học sinh,
hoặc đi sâu vào việc đổi mới nội dung và hình thức giáo dục trên những nét khái
quát chứ chưa đi sâu vào phân tích và miêu tả những giải pháp cụ thể. Chính vì
thế tôi lựa chọn đề tài nghiên của mình nhằm chia sẻ với đồng nghiệp những giải
pháp hiệu quả và rất cụ thể, có tính khả thi khi áp dụng vào tiết sinh hoạt của
mỗi trường học.
II. THỰC TRẠNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH TRONG TIẾT
CHÀO CỜ Ở TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2 TRƯỚC KHI THỰC HIỆN
CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
1. Những thuận lợi, khó khăn khi thực hiện đề tài
1.1. Thuận lợi
- Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi luôn nhận được sự chỉ đạo, quan tâm, tạo
điều kiện của Chi bộ, ban giám hiệu nhà trường; Đoàn trường; các đồng nghiệp
và các em học sinh.
- Có sự hỗ trợ của cơ sở vật chất trong nhà trường.
4
với giáo viên chủ nhiệm phụ trách. Giờ chào cờ có sự tham gia bắt buộc của tất
cả các học sinh và giáo viên trong nhà trường.
Nhìn một cách tổng quát, tất cả các giờ chào cờ từ trước đến nay đã thực
hiện sinh hoạt theo yêu cầu, tiến hành đúng thời gian qui định. Tiến trình giờ
chào cờ thường diễn ra với những nội dung sau: Tập trung toàn trường, chào cờ
và hát quốc ca - Ban nề nếp nhận xét, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ học tập,
rèn luyện của các lớp tuần qua ( thiên về phê phán nhược điểm, những vi phạm,
gọi những em vi phạm lên đứng trước cờ, trước mặt học sinh toàn trường) - Đọc
thứ tự xếp loại của các lớp. Sau đó đại diện Ban giám hiệu nhà trường nhận xét,
đại diện các đoàn thể (Đoàn trường, Công đoàn) phát biểu nếu có nội dung cần
phát động, triển khai. Phần phát thưởng sẽ diễn ra nếu có một kì thi nào đó trong
nhà trường vừa kết thúc (trao giải học sinh điểm cao, đọc tên những học sinh
điểm thấp). Nếu có trường hợp học sinh vi phạm nặng như học sinh đánh nhau
trong và ngoài nhà trường gây hậu quả nghiêm trọng, thì còn thêm phần đọc
5
quyết định kỉ luật học sinh và yêu cầu bảo vệ đưa học sinh bị kỉ luật ra khỏi
trường.
Tiến trình ấy cứ lặp đi lặp lại hết tuần này đến tuần khác, hết năm học này
qua năm học khác như một điệp khúc quen thuộc. Điều đó thực sự gây ra sự
nhàm chán, đôi khi ức chế cho cả giáo viên và học sinh. Giờ chào cờ trở nên
nặng về thông tin, nhẹ về tính giáo dục.
Kết quả là, có nhiều học sinh không hứng thú, quay sang nói chuyện với
bạn, nghịch ngợm gây mất trật tự trong giờ chào cờ, mất cả sự nghiêm túc,
thiêng liêng của tiết học. Nhiều học sinh trốn chào cờ hoặc tham gia chiếu lệ,
thậm chí là cả một số giáo viên cũng làm việc riêng, không chú ý.
Vì thế, việc giáo dục đạo đức, nhân cách học sinh trong giờ chào cờ
không được dành thời gian hợp lí, không đạt được tính hiệu quả. Bên cạnh nhiều
học sinh gương mẫu vẫn còn đó những học sinh vi phạm nội qui nhà trường
- Nêu lên một hiện tượng mang tính thời sự nổi bật trong tuần (tích cực hoặc tiêu
cực) của học sinh trong nhà trường hoặc được đăng tải trên các phương tiện
thông tin đại chúng từ đó nêu gương hoặc uốn nắn chỉnh sửa cho phù hợp.
- Cho học sinh nghe một bài hát, một bài thơ nổi tiếng có nội dung liên quan
nhân dịp kỉ niệm các ngày lễ lớn như : 8/3, 30/4, 19/5, 20/10, 22/12...
- Sinh hoạt theo chủ đề, chủ điểm tháng, ngày lễ…
Dưới đây là sự cụ thể hóa của những giải pháp giáo dục đạo đức học sinh
trong giờ chào cờ đầu tuần:
1. Giáo viên kể một câu chuyện cảm động trong sách báo hoặc sưu tầm
trong thực tế có nội dung liên quan đến các vấn đề đạo đức từ đó liên hệ
giáo dục học sinh
Ở trường THPT Triệu Sơn 2, mô hình một giờ chào cờ trước đó đã được
cụ thể hoá ở phần thực trạng. Từ khi áp dụng sáng kiến này, mô hình đó đã có
sự thay đổi: Tập trung, chào cờ, hát quốc ca - Nhận xét hoạt động tuần qua, đề ra
phương hướng tuần mới - Giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh - Nhận
xét của Ban giám hiệu - Kết thúc.
Mô hình tiết chào cờ về cơ bản như trên, chỉ linh hoạt thay đổi phần nội
dung và hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh. Bản thân tôi được phân công
chuẩn bị nội dung và thực hiện giáo dục đạo đức cho các em học sinh trong rất
nhiều buổi chào cờ. Vì thế, giải pháp đầu tiên mà tôi chọn là sưu tầm và kể một
câu chuyện có ý nghĩa, mang tính giáo dục cao.
Qua thực tế hoạt động trong hai năm học qua, tôi đã tìm và lựa chọn được
những câu chuyện hay, cảm động, hấp dẫn, bổ ích, lắng đọng và có sức cảm hoá
mạnh mẽ. Đó là những mẩu chuyện kể về Bác Hồ - lãnh tụ cách mạng thiên tài
của dân tộc ta, tấm gương sáng ngời về đạo đức, nhân cách và những cống hiến
lớn lao cho đất nước, dân tộc, nhân dân. Đó là những tấm gương anh hùng trong
kháng chiến ác liệt, đối mặt với cái chết mà vẫn hiên ngang và chiến đấu đến hơi
thở cuối cùng. Đó còn là những câu chuyện trong tuyển tập“Hạt giống tâm
hồn” với nội dung vô cùng phong phú, vừa bất ngờ, vừa cảm động mà lại vô
được. Bác bảo:
- Chú làm tướng mà chậm đi mất 15 phút thì bộ đội của chú sẽ hiệp đồng
sai đi bao nhiêu?. Hôm nay chú đã chủ quan, không chuẩn bị đầy đủ các
phương án, nên chú đã không giành được chủ động.
Một lần khác, Bác và đồng bào phải đợi một đồng chí cán bộ đến để bắt
đầu cuộc họp. Bác hỏi:
- Chú đến chậm mấy phút?
- Thưa Bác, chậm mất 10 phút ạ!
- Chú tính thế không đúng,10 phút của chú phải nhân với 500 người đợi ở
đây.
Bác quý thời gian của mình bao nhiêu thì cũng quý thời gian của người
khác bấy nhiêu, vì vậy thường không bao giờ để bất cứ ai phải đợi mình.
Năm 1953, Bác quyết định đến thăm lớp chỉnh huấn của anh chị em trí
thức, lúc đó đang bước vào cuộc đấu tranh tư tưởng gay go. Tin vui đến làm
náo nức cả lớp học, mọi người hồi hộp chờ đợi.
Bỗng chuyển trời đột ngột, mây đen ùn ùn kéo tới, rồi một cơn mưa dồn
dập, xối xả, tối đất, tối trời, hai ba tiếng đồng hồ không dứt. Ai cũng xuýt xoa,
tiếc rẻ: mưa thế này, Bác đến sao được nữa, trời hại quá.
Giữa lúc trời đang trút nước, lòng người đang thất vọng, thì từ ngoài hiên
lớp học có tiếng rì rào, rồi bật lên thành tiếng reo át cả tiếng mưa ngàn, suối lũ:
- Bác đến rồi, anh em ơi! Bác đến rồi!
Trong chiếc áo mưa ướt sũng nước, quần sắn đến quá đầu gối, đầu đội
nón, Bác hiện ra giữa niềm ngạc nhiên, hân hoan và sung sướng của tất cả mọi
người.
Về sau, anh em được biết: giữa lúc Bác chuẩn bị đến thăm lớp thì trời đổ
mưa to. Các đồng chí làm việc bên cạnh Bác đề nghị Bác cho báo hoãn đến một
buổi khác. Có đồng chí đề nghị tập trung lớp học ở một địa điểm gần nơi ở của
Bác...
8
- Cháu muốn mua một hoa hồng để tặng mẹ cháu - nó nức nở - nhưng cháu chỉ
có 75 xu trong khi giá một hoa hồng đến 2 đôla.
Anh mỉm cười và nói với nó:
- Đến đây, chú sẽ mua cho cháu.
Anh liền mua hoa cho cô bé và đặt một bó hồng để gửi cho mẹ anh. Xong xuôi,
anh hỏi cô bé có cần đi nhờ xe về nhà không. Nó vui mừng nhìn anh và trả lời:
- Dạ, chú cho cháu đi nhờ đến nhà mẹ cháu.
Rồi nó chỉ đường cho anh đến một nghĩa trang, nơi có một phần mộ vừa mới
đắp. Nó chỉ ngôi mộ và nói:
- Đây là nhà của mẹ cháu.
Nói xong, nó ân cần đặt nhánh hoa hồng lên mộ.
Tức thì, anh quay lại tiệm bán hoa, hủy bỏ dịch vụ gửi hoa vừa rồi và mua một
bó hồng thật đẹp. Suốt đêm đó, anh đã lái một mạch 300km về nhà mẹ anh để
trao tận tay bà bó hoa.
* Để lắng một chút( khoảng 5 giây)
9
* Nói tiếp: Câu chuyện xúc động trên gợi cho chúng ta thật nhiều suy nghĩ và
nhiều bài học quí trong cuộc sống.
+ Trước hết, đó là bài học về tình mẫu tử, bài học về lòng hiếu thảo của mỗi
con người đối với người mẹ yêu quí của mình.
+ Thứ hai, đó là bài học về sự quan tâm, giúp đỡ người khác trong lúc khó
khăn.
+ Thứ ba, đó còn là bài học sâu sắc và thấm thía về giá trị sống của mỗi con
người trong cuộc đời này: Hãy biết quí trọng, nâng niu những gì mình đang có!
Đừng để đến lúc mọi thứ đã quá muộn rồi mới ân hận thì cũng không còn kịp
nữa. Bởi vì những điều giản dị nhất, bình thường nhất nhưng cũng hạnh phúc
nhất lại là cái thân quen nhất mà không phải ai cũng dễ dàng nhận ra giá trị
của nó.
các em:
2.1. Lựa chọn chủ đề "Lịch sử phát triển của nhà trường" để giáo dục tình yêu
và niềm tự hào về mái trường cho học sinh vào tiết chào cờ đầu năm học mới .
2.2. Lựa chọn chủ đề “Chuẩn bị hành trang vào đời” để giáo dục học sinh ý
thức học tập nâng cao tri thức, tu dưỡng nhân cách và rèn luyện sức khoẻ.
2.3. Lựa chọn chủ đề “Lời nói của học sinh thanh lịch” để giáo dục và rèn luyện
lời ăn tiếng nói cho học sinh...
2.4. Đọc bức thư của tổng thống Mĩ Lin - côn gửi thầy hiệu trưởng của con trai
mình để giáo dục học sinh về những giá trị sống, về những đức tính tốt đẹp của
con người như: trung thực, tự tin...
2.5. Chuẩn bị bài viết về tấm gương giáo sư Ngô Bảo Châu, từ đó khuyến khích
học sinh học tập, nỗ lực không biết mệt mỏi để mang lại niềm tự hào lớn lao cho
mái trường, thầy cô, quê hương, đất nước, nối dài thêm “Bảng vàng thành tích
”của nhà trường.
2.6. Chuẩn bị bài viết về tấm gương liệt sĩ Đặng Thuỳ Trâm, Nguyễn Văn
Thạc...để giáo dục lí tưởng sống cao đẹp, lòng yêu tố quốc cho học sinh.
3. Nêu lên một hiện tượng mang tính thời sự nổi bật (tích cực hoặc tiêu cực)
của học sinh trong nhà trường hoặc được đăng tải trên các phương tiện
thông tin đại chúng, từ đó nêu gương người tốt việc tốt hoặc uốn nắn chỉnh
sửa những hành động chưa tốt.
Những hiện tượng mang tính thời sự trong đời sống cũng có tác dụng giáo
dục rất tốt đối với học sinh. Nó có khả năng lan toả rất nhanh và đạt những hiệu
quả ngoài mong đợi.
3.1. Nêu hiện tượng học sinh Nguyễn Văn Nam ở trường THPT Đô Lương 1
tỉnh Nghệ An đã dũng cảm cứu 5 em nhỏ thoát chết đuối còn mình thì bị nước
cuốn trôi vào 30/4/2013.
* Nêu hiện tượng:
Chiều 30/4, 8 học sinh ở xã Trung Sơn (Đô Lương, Nghệ An) rủ nhau ra
sông Lam tắm. Trong lúc vui đùa, 5 em bị nước cuốn trôi. Đi ngang qua, thấy
nhóm học sinh chới với giữa dòng nước, Nguyễn Văn Nam, học sinh lớp 12T7
3.3. Nêu hiện tượng một số học sinh nhìn thấy thầy, cô giáo ở sân trường, ở cầu
thang...nhưng không chào hỏi. Từ đó giáo dục học sinh có ý thức, lễ phép với
thầy cô...
4. Chọn cho học sinh nghe một bài hát, một bài thơ nổi tiếng nhân dịp kỉ
niệm các ngày lễ lớn như : 8/3, 30/4, 19/5, 20/10, 20/11, 22/12,…
Đôi khi trong cuộc sống, những khoảng lặng lại nói được nhiều nhất điều
ta muốn nói. Vì thế, tôi đã lựa chọn một số bài hát, bài thơ hay, có nội dung phù
hợp trong các ngày lễ lớn để các em học sinh lắng nghe và cảm nhận, từ đó hiểu
được thông điệp giáo dục của nhà trường. Đưa âm nhạc vào tiết chào cờ cũng có
những tác dụng giáo dục bất ngờ, hiệu quả.
4.1. Chọn bài hát “Nhật kí của mẹ” của tác giả Nguyễn Văn Chung cho học sinh
nghe nhân kỉ niệm ngày quốc tế phụ nữ 8/3.
13
4.2. Chọn bài hát "Đất nước trọn niềm vui" của nhạc sĩ Hoàng Hà để cho học
sinh cảm nhận được không khí chiến thắng ngày 30/4, từ đó biết ơn sự hi sinh
của thế hệ đi trước, cố gắng học tập tu dưỡng để góp phần giữ vững thành quả
của ông cha, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.
4.3. Chọn bài hát “Bác Hồ một tình yêu bao la” của nhạc sĩ Thuận Yến (Hoặc
bài thơ "Bác ơi" của Tố Hữu) cho học sinh nghe nhân dịp kỉ niệm ngày 19/5 để
các em cảm nhận được tấm lòng yêu thương vô bờ của Bác dành cho non sông
đất nước, cho dân tộc, cho nhân dân ta.
4.4. Chọn bài hát "Người thầy" của nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy cho học sinh nghe
vào tuần đầu tiên của tháng 11 để các em ý thức được việc phấn đấu học tập
chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Đồng thời giáo dục học sinh truyền
thống “Tôn sư trọng đạo”,“Uống nước nhớ nguồn”.
Khi thực hiện giải pháp này, hiệu quả giáo dục có thể kiểm chứng ngay
lập tức bằng những tràng pháo tay giòn giã, hoặc sự im lặng đến tuyệt đối của
Sáng kiến kinh nghiệm “Một số giải pháp giáo dục đạo đức hiệu quả
cho học sinh thông qua tiết chào cờ đầu tuần ở trường THPT Triệu Sơn 2” đã
được tôi áp dụng trong nhiều giờ chào cờ ở trường THPT Triệu Sơn 2 cho toàn
thể học sinh của nhà trường.
Công tác giáo dục đạo đức thực chất là việc “Dạy người”. Đây là một
việc làm khó khăn, và hiệu quả giáo dục đạo đức thu được không thể rõ ràng
như việc giáo dục tri thức - việc “Dạy chữ”. Bởi vì đây là lĩnh vực giáo dục đặc
thù, các em học sinh sẽ có những chuyển biến theo kiểu “Mưa dầm thấm lâu”.
Tác dụng của giáo dục đạo đức là tác dụng lâu dài. Một khi các em đã có những
nhận thức đúng đắn thì sẽ có tác dụng định hướng cho những hành động tốt đẹp
sau này.
Tuy nhiên, sau hai năm vận dụng các giải pháp trên vào công tác giáo dục
đạo đức học sinh thông qua tiết chào cờ đầu tuần ở trường THPT Triệu Sơn 2,
tôi nhận thấy công tác giáo dục đạo đức học sinh đã thu được những hiệu quả
vô cùng khả quan.
1. Về phía học sinh
Về ý thức của học sinh trước và trong tiết chào cờ: Mỗi khi đến giờ chào
cờ, học sinh toàn trường tập hợp rất nhanh và hào hứng chờ đợi để nghe phổ
biến các nội dung của tuần mới, đặc biệt là nghe những câu chuyện kể ý nghĩa.
Việc chờ đợi để lắng những chủ đề giáo dục đạo đức đã trở thành “một thói
quen có ý thức” của học sinh. Trong khi diễn ra tiết chào cờ, học sinh chú ý lắng
nghe thầy cô truyền đạt, không còn tình trạng nói chuyện riêng, chạy lộn xộn...
như trước nữa.
Về việc thực hiện nội qui học sinh: Việc vi phạm nội qui nhà trường, nội
qui lớp học đã giảm đáng kể vì các em đã có ý thức chấp hành nội qui của người
học sinh một cách đầy đủ: Đi học đầy đủ, đúng giờ, không bỏ tiết đi chơi, thực
hiện mặc trang phục đúng qui định, rất ít học sinh vi phạm qui chế thi, ít xảy ra
hiện tượng ăn trộm của bạn bè trong lớp...
Về việc ứng xử với thầy cô, bạn bè: Các em học sinh có nhiều chuyển
biến tích cực trong lời ăn tiếng nói, trong việc ứng xử với bạn bè, thầy cô giáo
bản thân các em, cho gia đình, cho nhà trường. Tiêu biểu nhất là em Phạm Thế
Anh, học sinh lớp 12B3 đạt giải Ba Casiô môn Vật lí cấp quốc gia năm học
2014 – 2015 .
Về tình cảm, thái độ của học sinh đối với tiết chào cờ: Có rất nhiều phản
hồi tích cực từ phía học sinh sau khi dự tiết chào cờ đầu tuần: tiêu biểu là em
Phạm Thu Hương lớp 10A1. Em viết trong thư rằng: “Thưa cô, thật may mắn
cho em khi được học ở ngôi trường này. Em rất thích giờ chào cờ của trường ta,
và thích nhất là những câu chuyện, những bài viết mà cô nói trước chúng em.
Nó giúp chúng em nhận ra nhiều điều tốt đẹp trong cuộc sống. Nó cho chúng
em những bài học làm người sâu sắc mà trước đó một cô bé như em chưa ý thức
đầy đủ được. Cô ơi! Cô có sức cảm hóa tuyệt vời! em cảm ơn cô rất nhiều!
Mong trường ta còn có nhiều giờ chào cờ bổ ích như thế nữa.”
Về kết quả học tập và rèn luyện đạo đức cụ thể: Qua hai năm thực hiện
sáng kiến kinh nghiệm, kết quả học tập và rèn luyện của học sinh đã có những
tiến bộ đáng kể, năm sau cao hơn năm trước. Ở đây tôi chỉ xin đưa ra kết quả về
rèn luyện đạo đức:
BẢNG SO SÁNH KẾT QUẢ RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC
CỦA HỌC SINH KHỐI 10 SAU HAI NĂM HỌC ÁP DỤNG SKKN
Bảng 1: Kết quả đánh giá xếp loại hạnh kiểm khối 10 năm học 2012 - 2013
Lớp
Sĩ số
hs
Loại tốt
Loại khá
Loại trung bình
2
4.7
0
0
10B2
47
33
70.2
14
29.8
0
0
0
0
10B3
14.6
6
12.5
1
2.8
10B5
46
25
54.3
15
32.6
5
10.9
1
2.2
29.2
5
12.3
0
0
10B8
49
45
91.8
1
2
2
4
1
2
Loại khá
Loại trung bình
Loại yếu
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
12B1
35
35
100
0.00
12B3
43
37
86.05
6
13.95
0
0.00
0
0.00
12B4
48
45
93.75
0.00
12B6
41
38
92.68
3
7.32
0
0.00
0
0.00
12B7
48
37
77.08
0.00
Tổng
346
299
86.42
47
13.58
0
0.00
0
0.00
BẢNG SO SÁNH KẾT QUẢ RÈN LUYỆN CỦA HỌC SINH TOÀN
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2 SAU HAI NĂM HỌC ÁP DỤNG SKKN
Bảng 1. Kết quả xếp loại hạnh kiểm toàn trường năm học 2012 - 2013:
Khối
Sĩ số
hs
73.2
71
19.2
25
6.8
3
0.8
11
406
265
65.2
119
29.1
19
4.5
74.7
236
20.1
54
4.6
8
0.6
17
Bảng 2: Kết quả xếp loại về hạnh kiểm toàn trường năm học 2014 - 2015
Khối
Sĩ số
hs
Loại tốt
Loại khá
Loại trung bình
Loại yếu
2.18
0
0.00
11
302
241
79.80
44
14.57
14
4.64
03
0.99
12
346
2.17
03
0.33
Qua hai bảng so sánh trên, ta thấy được hiệu quả rõ rệt của sáng kiến kinh
nghiệm sau hai năm áp dụng.
2. Về phía giáo viên
Qua một thời gian thực hiện các giải pháp giáo dục đạo đức trong tiết sinh
hoạt dưới cờ tại trường, tôi nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của ban lãnh đạo, các
tổ chức, các đồng chí tổ trưởng chuyên môn, tập thể cán bộ giáo viên trong hội
đồng sư phạm nhà trường. Đặc biệt là tình cảm yêu mến của các em học sinh.
100% cán bộ giáo viên trong nhà trường công nhận rằng tiết chào cờ đã không
còn“Khô cứng” như trước nữa mà thực sự trở thành một tiết học vô cùng hữu
ích, nhất là trong công tác giáo dục đạo đức, uốn nắn và hoàn thiện nhân cách
cho các em học sinh .
Trong quá trình thực hiện tôi nhận được sự cố vấn nhiệt tình và tận tâm
của Ban giám hiệu, Bí thư đoàn trường, giáo viên chủ nhiệm, các giáo viên có
nhiều kinh nghiệm và cả các giáo viên trẻ, năng động. Ngoài ra, sự phản hồi tích
cực của các em học sinh cũng giúp tôi rất nhiều trong việc lựa chọn nội dung và
hình thức giáo dục.
Cá nhân tôi cũng có cơ hội được nhìn lại chính mình để thấy mình sống
nhân văn hơn, trưởng thành hơn. Tôi cũng chủ động và mạnh dạn hơn trong việc
đề xuất ý kiến tham mưu cho BGH nhà trường, cho Đoàn trường trong công tác
giáo dục toàn diện học sinh. Từ đó góp phần giáo dục nâng cao ý thức xã hội,
tầm hiểu biết, kĩ năng sống và định hướng đúng đắn cho học sinh trong việc
hoàn thiện nhân cách, trở thành những công dân có ích cho xã hội sau này.
- Thực hiện đúng chỉ đạo của Ban giám hiệu, bám sát chủ đề, kế hoạch thực
hiện. Khi thực hiện đề tài cần phải thực hiện nghiêm túc, xuyên suốt và có chiều
sâu.
- Chủ động trong công việc được phân công, luôn tạo sự đổi mới, sáng tạo trong
công việc để tăng sự thu hút từ phía học sinh.
- Vận dụng một cách linh hoạt các giải pháp giáo dục và các nội dung trong từng
giải pháp để phù hợp với thực tiễn của mỗi năm học.
- Phối hợp nhịp nhàng với các đoàn thể trong nhà trường, giáo viên chủ nhiệm
lớp, ban đại diện cha mẹ học sinh...
- Lắng nghe ý kiến và chú ý thái độ, phản ứng của học sinh trong và sau mỗi giờ
chào cờ để từ đó có sự lựa chọn phù hợp và hiệu quả nhất.
- Mỗi thầy cô giáo phải luôn là một tấm gương sáng về đạo đức, lối sống cho
học sinh noi theo.
19
- Muốn công tác giáo dục đạo đức học sinh có hiệu quả thì không chỉ chú ý đến
việc giáo dục trong tiết chào cờ, mà mỗi cán bộ giáo viên tuỳ vào vị trí, nhiệm
vụ và chuyên môn của mình đều phải đóng vai trò là một nhà giáo dục đạo đức
bất cứ khi nào có thể. Ngoài ra còn phải phối hợp chặt chẽ với gia đình và các
lực lượng ngoài nhà trường để việc giáo dục đạo đức cho học sinh đạt hiệu quả
cao nhất.
III. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
1. Đối với nhà trường
- Ban giám hiệu nhà trường cần nâng cao ý thức cho cán bộ giáo viên, học sinh
về tầm quan trọng của tiết chào cờ đầu tuần.
- Hỗ trợ kinh phí hoạt động hàng năm phục vụ cho việc tổ chức các giờ chào cờ,
đặc biệt là các hoạt động vào các ngày lễ lớn trong năm học. Tăng cường các
đầu sách, truyện đọc trong thư viện để học sinh có điều kiện học tập, giải trí.
2. Đối với sở GD và ĐT Thanh Hóa
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
II. THỰC TRẠNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH
TRONG TIẾT CHÀO CỜ TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC
GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
1. Những thuận lợi, khó khăn đối với giáo viên khi thực hiện đề
tài
2. Thực trạng giáo dục đạo đức học sinh trong tiết chào cờ ở
trường THPT Triệu Sơn 2 trước khi thực hiện các giải pháp của
đề tài
III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HIỆU
QUẢ CHO HỌC SINH THÔNG QUA TIẾT CHÀO CỜ ĐẦU
TUẦN
1. Giáo viên kể một câu chuyện cảm động trong sách báo hoặc
sưu tầm trong thực tế có nội dung liên quan đến các vấn đề đạo
đức từ đó liên hệ giáo dục học sinh
2. Giáo viên trình bày một chủ đề đã chuẩn bị sẵn có nội dung
giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh
3. Nêu lên một hiện tượng mang tính thời sự nổi bật (tích cực
hoặc tiêu cực) của học sinh trong nhà trường hoặc được đăng tải
trên các phương tiện thông tin đại chúng, từ đó nêu gương người
tốt việc tốt hoặc uốn nắn chỉnh sửa những hành động chưa tốt
4. Giáo viên cho học sinh nghe một bài hát, một bài thơ nổi tiếng
có nội dung liên quan nhân dịp kỉ niệm các ngày lễ lớn
5. Sinh hoạt theo chủ đề, chủ điểm tháng, ngày lễ
IV. KIỂM NGHIỆM
1. Về phía học sinh
2. Về phía giáo viên
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
I. KẾT LUẬN
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HIỆU QUẢ
CHO HỌC SINH THÔNG QUA TIẾT CHÀO CỜ ĐẦU TUẦN
Ở TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2
Người thực hiện: Hoàng Thị Chiên
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực : Công tác Đoàn
THANH HOÁ NĂM 2015
23