SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỔI MỚI NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC ĐỂ NÂNG CAO
HIỆU QUẢ GIỜI CHÀO CỜ ĐẦU TUẦN
Ở TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2
Người thực hiện: Lê Đình Thắng
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác Đoàn
.
1
THANH HÓA NĂM 2013
Môc lôc
Néi dung trang
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài 2………………………………………………………
II. Mục đích nghiên cứu của đề tài 2………………………………………
III. Phạm vi nghiên cứu 3
IV. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
V. Nhiệm vụ nghiên cứu 3
VI. Giả thuyết khoa học 3………………………………………………
VII. Phương pháp nghiên cứu 3
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn
1. Cơ sở lý luận 4……………………………………………………………
2. C¬ së thùc tiÔn 4…………………………………………………………
II. Thực trạng của việc tổ chức các giờ chào cờ đầu tuần ở Trường THPT
Triệu Sơn 2 trước khi thực hiện đề tài .
hiệu quả. Tức là vừa đánh giá thi đua, triển khai kế hoạch vừa tạo được tính chất
thiêng liêng của một buổi chào cờ, gây sự chú ý, thích thú của học sinh, giáo dục
học sinh lòng yêu Tổ quốc, yêu dân tộc, tạo được sự hứng thú trong học tập, rèn
luyện kỷ năng sống cho học sinh, đồng thời giúp các em nâng cao kiến thức, tầm
hiểu biết mà thực tế các tiết học trên lớp các em chưa có điều kiện tiếp cận hoặc
chưa có điều kiện để ôn lại.
Là một giáo viên đồng thời là Bí thư Đoàn trường nhiều năm làm công
tác Đoàn và được giao nhiệm vụ tổ chức các giờ chào cờ. Tôi luôn trăn trở tìm
tòi để đổi mới nội dung và hình thức để nâng cao hiệu quả các giờ chào cờ.
Trên cơ sở đó, từ những tháng đầu kỳ I của năm học 2012 – 2013 đến nay
tôi đã phối kết hợp tổ chức các buổi sinh hoạt dười cờ bằng việc đổi mới cả nội
dung và hình thức như đưa ra chủ đề cho từng tuần, từng tháng, tạo diễn đàn để
học sinh được thể hiện, bày tỏ ý kiến và nhận thấy rằng học sinh đón nhận một
cách tự nhiên, sôi động, hứng thú khi tham gia vào những hoạt động ấy.Giờ
chào cờ đã góp phần to lớn vào việc nâng cao kiến thức hiểu biết và sự thư giãn
thoải mái cho các em, góp phần giáo dục đạo đức cho các em, giúp các em nâng
cao hiểu biết kiến thức tự nhiên, xã hội, lịch sử, địa lý Từ những lí do trên tôi
muốn chia sẻ với các đồng nghiệp kinh nghiệm “Đổi mới nội dung và hình
thức để nâng cao hiệu quả giờ chào cờ đầu tuần ở Trường THPT Triệu Sơn
2”
II. Mục đích nghiên cứu của đề tài
3
Việc áp dụng những mô hình giờ chào cờ mẫu vào các giờ chào cờ đầu
tuần mà tôi đưa ra trước hết để giáo dục cho học sinh phát triển hoàn thiện về
mọi mặt, rèn luyện đạo đức cho các em cũng như tạo được sự phấn khởi trong
học tập, nhất là tạo được hứng thú cho học sinh khi tham gia hoạt động trong các
tiết chào cờ. Sau nữa là để nâng cao nghiệp vụ tổ chức hoạt động Đoàn của bản
thân, và để trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp của mình.
III. Phạm vi nghiên cứu
tuần qua và tiếp tục phát huy những ưu điểm đã có.
Tiết chào cờ đầu tuần là một dịp để học sinh sinh hoạt tư tưởng, tham gia
các hoạt động do nhà trường tổ chức ( sinh hoạt kỷ niệm các ngày lễ lớn, văn
nghệ, chơi trò chơi dân gian, sinh hoạt tự quản ) đồng thời cũng là dịp để các
tập thể lớp thấy được kết quả phấn đấu, rèn luyện sau một tuần thực hiện nhiệm
vụ người học sinh.
Mặt khác, trong tiết chào cờ có sự hoạt động nhịp nhàng giữa tập thể sư
phạm đối với tập thể học sinh toàn trường, có sự phối hợp điều khiển giữa giáo
viên và học sinh. Do đó, tiết chào cờ là cơ hội để tập thể lớp này với tập thể lớp
khác có dịp thể hiện thi đua trực tuyến hơn thông qua việc tuân thủ kỷ luật của
tiết.
Có thể nói, tiết chào cờ đầu tuần như là điểm xuất phát mà tại đó học sinh
tự xác định phương hướng phấn đấu mới. Điểm ban đầu ấy có ý nghĩa tích cực
đối với việc định hướng nhận thức, thái độ hành động của học sinh. Và do đó có
tác dụng nhắc nhở giáo viên chủ nhiệm lớp đối với trách nhiệm của mình trong
việc giúp học sinh thực hiện công việc của tuần, của tháng
2. Cơ sở thực tiễn
Trong nhà trường hiện nay, cách thức tổ chức Lễ chào cờ, tiết chào cờ ở
mỗi trường học không đồng nhất trong định hướng, trong cấu trúc. Một số
trường hợp trong tiết chào cờ nặng về kiểm điểm nhận xét đánh giá, phê bình,
thậm chí chỉ trích nặng nề và áp dụng các biện pháp kỷ luật đối với học sinh.
Chính vì thế nhiều học sinh cảm thấy tiết chào cờ đầu tuần nặng nề và tham dự
chào cờ một cách miễn cưỡng. Việc tổ chức thiếu sự chuẩn bị chu đáo, nội dung
chương trình qua loa, chủ yếu tập trung công bố điểm thi đua và xếp vị thứ lớp,
thiếu sự phân công cụ thể. Trong khi chào cờ, nhiều hoạt động vẫn diễn ra bình
thường như học sinh quyét lớp, giáo viên còn chuyện trò, học sinh đi học tự
nhiên là một việc không phải hiếm thấy ở một vài trường học. Điều đó chứng
tỏ rằng vị trí tiết chào cờ chưa được nhận thức một cách đầy đủ và chưa được
đặt đúng vị trí của nó. Từ thực tiễn trên, tôi nhận thấy rằng hiện nay việc lồng
ghép các nội dung có tính giáo dục cho học sinh như : thi đố vui tìm hiểu kiến
đúng mức, tiết sinh hoạt nghèo nàn về nội dung, hình thức, cách thức tiến hành
theo một quy trình lặp đi lặp lại nhàm chán .
2. Kết quả của thực trạng .
Từ việc tổ chức như vậy cho nên dẫn đến nhiều học sinh khơng hứng thú
gì với tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần. Các em chỉ tham gia cho có lệ, trong tiết
chào cờ các em khơng chú ý gì các thầy, cơ đang truyền đạt cái gì trên bục mà
chỉ tập trung nói chuyện, chỉ có một số rất ít học sinh để ý đến nội dung các
thầy, cơ đang nói. Ngồi ra việc tổ chức như vậy cũng khơng mang lại hiệu quả
6
gì trong việc giáo dục nhân cách và đạo đức cho học sinh. Đầu năm học tôi đã
tiến hành điều tra 450 học sinh của 3 khối thu được kết quả như sau:
Học
sinh
Số lượng
rất
thích
% thích %
không
thích
%
Khối 10 150 10 6% 80 54% 60 40%
Khối 11 150 5 3% 50 33% 95 64%
Khối 12 150 0 0% 30 20% 120 80%
Tổng số 450 15 3% 160 36% 275 61%
III. Giải pháp và tổ chức thực hiện.
1. Khái niệm tiết chào cờ
Chào cờ đầu tuần ( còn gọi là sinh hoạt dưới cờ) là hình thức tập hợp học
sinh toàn trường, là thời gian cho các hoạt động học sinh trên quy mô toàn
trường . Đây là hoạt động có tính chất tổng hợp nhằm giáo dục tư tưởng chính
trị, đạo đức cho học sinh .Chào cờ đầu tuần thực sự là dịp để mở rộng mối quan
Tính giáo dục: Bao gồm giáo dục tư tưởng, hạnh kiểm, bồi dưỡng kiến
thức văn hóa, xây dựng được tinh thần thái độ học tập, bồi đắp khát vọng, hoài
bão lớn làm cho học sinh có ý thức trân trọng với Quốc kì, Quốc ca Như vậy
tiết chào cờ phải có nội dung phong phú, bám sát các chủ đề của tháng, các vấn
đề có tính thời sự của thực tiễn cuộc sống xã hội.
Tính khoa học : Nội dung phải được chuẩn bị một cách cẩn thận, có nội
dung, có mục, có người thực hiện cụ thể. Hình thức tổ chức phải nhịp nhàng, tiết
kiệm thời gian mà hiệu quả.
Tính thời sự: Những vấn đề thời sự lớn trong nước, thành phố cần được
trở thành một trong những nội dung của tiết chào cờ như các sự kiện chính trị
lớn của đất nước: Đại hội Đảng, các thông tin về thiên tai, bão lũ
Tính thuyết phục, có sức hấp dẫn, lôi cuốn: Cần có nhiều hoạt động thu
hút sự chú ý của học sinh. Muốn thế hoạt động ấy phải phù hợp với tâm sinh lý
lứa tuổi, có tính thách đố về trí tuệ, vui chơi, không biến giờ chào cờ thành giờ
phê bình các cá nhân và tập thể.
3. Nội dung của tiết chào cờ
Tiết chào cờ đã được quy định trong kế hoạch giáo dục của trường học.
Nó thực hiện các công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp đã xây dựng theo từng chủ
điểm giáo dục. Vì vậy nội dung tiết chào cờ phải phản ánh nội dung của chủ
điểm giáo dục . Mặt khác do tính chất đặc thù của tiết là tính thực tiễn nên nó
bao hàm cả nội dung phản ánh thực tiễn nhà trường. Đó là thi đua học tập và rèn
luyện của tập thể học sinh. Tiết chào cờ đầu tuần phải thể hiện được những nội
dung sau:
3.1. Đánh giá kết quả thi đua sau một tuần hay sau đợt thi đua của toàn trường
của tập thể lớp hay của từng cá nhân học sinh.
Đây là một trong những nội dung cơ bản của tiết chào cờ cho dù đó là tiết
đầu hay cuối tháng. Những nỗ lực phấn đấu thành tích đạt được, những tồn tại
của tập thể hay cá nhân bao giờ cũng phải được công khai kịp thời thì mới có tác
dụng động viên , khích lệ học sinh. Điều đó thể hiện tính dân chủ trong giáo dục
học sinh. Kết quả thi đua phản ánh ở nhiều mặt khác nhau: học tập, lao động, ý
được coi là nội dung của tiết chào cờ.
Các vấn đề đó là : bảo vệ môi trường, dân số kế hoạch hóa gia đình, an
toàn giao thông, dịch bệnh, cháy nổ….những vấn đề trên cần được lựa chọn nội
dung hình thức tính toán phù hợp với đặc điểm của học sinh tiểu học, tránh ôm
đồm gây quá tải đối với học sinh
3.4. Tổ chức những hoạt động vui chơi, giải trí, văn hóa văn nghệ, hội vui học
tập.
Đó những nội dung không kém phần quan trọng có tính chất giáo dục
khích lệ động viên học sinh . Với những hình thức, thể loại khác nhau các hoạt
động trên đem lại cho học sinh niềm hững thú, những tiếng cười sảng khoái,
9
chính điều đó tạo ra tâm thế phấn khởi , tâm lý sẵn sàng cho một tuần học tập và
rèn luyện ở học sinh.
Những nội dung trên đây là những nội dung không thể thiếu trong tiết
chào cờ ở nhà trường. Vấn đề là ở chỗ phải biết lựa chọn nhũng nội dung phù
hợp vừa sức, có khả năng lôi cuốn được học sinh toàn trường. Chỉ như vậy mới
có tác dụng khích lệ, gây khí thế mới trong hoạt động toàn diện của học sinh
hàng tuần.
4. Quy trình tổ chức tiết chào cờ đầu tuần
Tiết chào cờ đầu tuần ở trường THPT được tổ chức theo một quy trình
nhất định. Quy trình đảm bảo cho tiết chào cờ đạt hiệu quả giáo dục tốt, giúp
học sinh trưởng thành nên sau mỗi giờ sinh hoạt. Quy trình tổ chức tiết chào cờ
là quy trình phối hợp, đảm bảo tính logic giữa hoạt động của giáo viên và học
sinh.
Quy trình tổ chức tiết chào cờ bao gồm 3 bước: bước chuẩn bị, bước tiến
hành, bước đánh giá kết quả . Mỗi bước có nội dung hoạt động cụ thể cho đối
tượng tham gia vào tiết chào cờ, giữa các bước có mối liên hệ mật thiết với nhau
tạo nên sự thống nhất trong việc tổ chức tiết chào cờ có hiệu quả.
4.1. Bước chuẩn bị.
Khác với tiết sinh hoạt lớp, việc chuẩn bị cho tiết chào có có nhiều lực
- Nghi lễ chào cờ bắt đầu bằng việc chào cờ, hát quốc ca. Việc hát quốc ca yêu
cầu tất cả học sinh đều phải hát không bật băng hay cho một vài em trong đội
nghi lễ hát.
- Tuyên bố lí do, giới thiệu đại biểu, chương trình của tiết chào cờ.
- Tiến hành nội dung cơ bản của tiết chào cờ: Từng nội dung người được phân
công tiến hành và đảm bảo sát với thời gian dự kiến, việc trình bày phải mạch
lạc, cụ thể đủ nghe. Giáo viên cần bám sát lớp trong suốt thời gian diễn ra chào
cờ. Đội ngũ trực tuần, theo dõi nhắc nhở việc giữ trật tự.
4.3. Nhận xét tiết chào cờ.
Cuối tiết chào cờ nên dành ít phút để nhận xét ý thức tham gia của học
sinh và sự chuẩn bị của những người có trách nhiệm. Nội dung nhận xét cần
ngắn gọn cụ thể khách quan.
5. Các điều kiện nâng cao hiệu quả tiết chào cờ
5.1. Nội dung:
Nội dung là điều kiện then chốt quyết định cho sự thành công của tiết
chào cờ. Bởi lẽ nội dung sơ sài, đơn điệu sẽ không kích thích sự hứng thú của
học sinh. Ngược lại nội dung quá dài sẽ thiếu hấp dẫn gây ra mệt mỏi dẫn đến
ồn ào mất tập trung. Vì vậy khi chon nội dung cần theo nguyên tắc sau:
- Lựa chọn nội dung phù hợp với đối tượng giáo dục.
- Nội dung phải đảm bảo yêu cầu giáo dục của chủ điểm tháng đã xây dựng
trong kế hoạch giáo dục ngoài giờ lên lớp.
- Nội dung có trọng tâm, có nội dung bổ trợ.
Trong thời gian một tiết không nên có quá nhiều nội dung hoặc lượng
thông tin quá dài. Mặt khác khi chọn nội dung cũng phải tính đến lực lượng sẽ
thực hiện, cần có sự lựa chọn nội dung hình thức phù hợp với thời điểm hiện tại,
phục vụ trong tâm giáo dục của tuần, tháng.
5.2. Về con người.
Hiệu quả của tiết chào cờ phụ thuộc nhiều vào yếu tố con người. Đó là
những người tổ chức và điều khiển tiết chào cờ và những người tham gia tiết
11
quát một số mô hình tổ chức tiết chào cờ ở trường như sau:
- Chào cờ - nhận xét thi đua tuần , biểu diễn các tiểu phẩm về ATGT, Tệ nạn xã
hội, Bạo lực học đường
- Chào cờ - nhận xét thi đua – giáo dục về tình bạn, tình yêu, hôn nhân và gia
đình
- Chào cờ - nhận xét thi đua tuần qua và thi đố vui tìm hiểu về truyền thống nhà
trường, về ngày nhà giáo việt nam.
- Chào cờ - nhận xét thi đua , nghe nói chuyện truyền thống nhân dịp 22-12.
- Chào cờ - nhận xét thi đua, trao đổi, trò chuyện về tệ nạn ma túy, HIV/AIDS
12
- Chào cờ - nhận xét thi đua, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
- Chào cờ - nhận xét thi đua – tìm hiểu về người phụ nữ Việt Nam xưa và nay.
- Chào cờ - nhận xét thi đua – giáo dục hướng nghiệp, tư vấn mùa thi cho học
sinh khối 12.
- Chào cờ - nhận xét thi đua tuần, thi tìm hiểu kiến thức các môn học
- Chào cờ - nhận xét thi đua, trao đổi, trò chuyện về vấn nạn “Bạo lực học
đường”
- Chào cờ - nhận xét thi đua, kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
6.1. Mô hình tiết Chào cờ - nhận xét thi đua tuần qua và thi đố vui.
6.1.1. Chuẩn bị.
Ban giám hiệu nhà trường và Bí thư Đoàn trường cùng nhau lập kế hoạch,
xây dựng chương trình chi tiết cho tiết chào cờ . Trong kế hoạch ghi rõ mục tiêu
nội dung, hình thức hoạt động, thời gian dự kiến cho từng nội dung lực lượng
tham gia tổ chức điều khiển , xây dựng chương trình tiết chào cờ. Xây dựng hệ
thống câu hỏi và câu trả lời (Tham khảo phụ lục 1)
6.1.2. Phổ biến kế hoạch
Phổ biến nội dung kế hoạch cho giáo viên chủ nhiệm lớp. Giáo viên
thông báo cho học sinh biết và phân công học sinh cùng nhau chuẩn bị các nội
dung hoạt động, chuẩn bị câu trả lời theo chủ điểm, chuẩn bị cơ sở vật chất và
điều kiện thực hiện, chuẩn bị tham gia điều khiển mỗi lớp chọn vài học sinh
6.2.2. Bước tiến hành:
- Ổn định đội ngũ xếp hàng toàn trường.
- Nghi lễ chào cờ, hát quốc ca.
- Đại diện ban thi đua nhận xét thi đua tuần qua của toàn trường, công bố lớp
xuất sắc, trao cờ.
- Bí thư Đoàn trường điều khiển dẫn dắt mời đại biểu lên kể chuyện.
- Đại diện học sinh lên tặng hoc cho đại biểu và phát biểu cảm tưởng.
- Tuyên bố kết thúc tiết chào cờ.
6.2.3.Bước đánh giá.
Đại diện lãnh đạo trường nhận xét chung về ý thức, thái độ tham gia của
học sinh trong tiết sinh hoạt. Cảm tạ đại biểu, Biểu dương những cá nhân, tập
thể có ý thức tốt trong việc tham gia tiết chào cờ và nhắc nhở nhứng cá nhân tập
thể còn ồn ào chuẩn bị còn thiếu sót
6.3. Mô hình chào cờ - nhận xét thi đua, trao đổi, trò chuyện về vấn nạn
“Bạo lực học đường”
6.3.1. Chuẩn bị.
- Ban giám hiệu trường và Bí thư Đoàn trường cùng nhau lập kế hoạch, xây
dựng chương trình chi tiết cho tiết chào cờ . Trong kế hoạch ghi rõ mục tiêu nội
dung, hình thức hoạt động, thời gian dự kiến cho từng nội dung lực lượng tham
gia tổ chức điều khiển, xây dựng chương trình tiết chào cờ.
- Phổ biến nội dung kế hoạch cho giáo viên chủ nhiệm lớp; chuẩn bị cơ sở vật
chất và điều kiện thực hiện, chuẩn bị tham gia điều khiển chọn giáo viên có
khả năng thuyết trình và giọng nói tốt để tham gia trao đổi cùng với học sinh.
- Chuẩn bị tài liệu và dữ liệu liên quan đến chủ đề “Bạo lực học đường” để
trình bày trước học sinh. (Tham khảo phụ lục 2)
6.3.2. Bước tiến hành:
- Ổn định đội ngũ xếp hàng toàn trường.
- Nghi lễ chào cờ, hát quốc ca.
- Đại diện ban thi đua nhận xét thi đua tuần qua của toàn trường, công bố lớp
14
- Tuyên bố kết thúc tiết chào cờ.
6.4.3.Bước đánh giá.
Đại diện lãnh đạo trường nhận xét chung về ý thức, thái độ tham gia của
học sinh trong tiết sinh hoạt. Biểu dương những cá nhân, tập thể có ý thức tốt
trong việc tham gia tiết chào cờ và nhắc nhở nhứng cá nhân tập thể còn ồn ào
chuẩn bị còn thiếu sót
IV. Kiểm nghiệm
15
Qua một thời gian thực hiện những giải pháp với tiết sinh hoạt dưới cờ tại
trường, tôi được sự ủng hộ nhiệt tình của ban lãnh đạo, các đồng chí tổ trưởng
chuyên môn, các thầy cô giáo trong hội đồng sư phạm nhà trường. Tiết chào cờ
đã thực sự được đổi mới ở cả nội dung và hình thức tổ chức.
Quá trình thực hiện sinh hoạt tôi được sự cố vấn nhiệt tình, tận tâm của
các đồng chí là giáo viên chủ nhiệm, giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm. Đặc
biệt là các câu hỏi kiến thức từ “cộng tác viên” là học sinh.
Chương trình sinh hoạt chủ điểm hàng tuần, tháng đã được sự đón nhận
nhiệt tình từ học sinh toàn trường. Các em rất vui và trông chờ đến thứ hai đầu
tuần để được tham gia. Các em đã thực sự chủ động lĩnh hội kiến thức một cách
nhẹ nhàng, không gò ép.
Tiết sinh hoạt đã góp phần to lớn vào việc giáo dục truyền thống, nâng
cao ý thức tự hào dân tộc và lòng yêu quê hương đất nước của mỗi học sinh.
Giúp các em xác định, định hướng được tư tưởng, hướng phấn đấu của việc học
tập sau này.
Việc tiến hành nội dung và hình thức như vậy đã góp một phần to lớn vào
việc giáo dục, nâng cao ý thức xã hội, tầm hiểu biết của các em thực sự được
nâng cao, giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống. Các em không còn cảm thấy
chán nán với các tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần nữa. Tôi đã tiến hành điều tra
lại 450 học sinh mà tôi đã thực hiện trong đầu năm học. Kết quả cho thấy số
lượng các em thích và rất thích giờ chào cờ tăng lên rõ rệt và chiếm số đông, còn
số lượng không thích chỉ là thiểu số.
- Ban giám hiệu nhà trường cần nâng cao ý thức cho cán bộ giáo viên, học sinh
về tầm quan trọng của tiết chào cờ đầu tuần.
- Trích kinh phí hoạt động hàng năm phục vụ cho việc tổ chức các giờ chào cờ,
đặc biệt là các hoạt động vào các ngày Lễ lớn trong năm học.
2. Đối với sở GD & ĐT Thanh Hóa
- Tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ Đoàn về công tác tổ chức các giờ chào cờ
đầu tuần cũng như một số hoạt động trong các ngày Lễ lớn trong năm.
- Kiểm tra thường xuyên hoặc đột xuất việc tổ chức các giờ chào cờ đầu tuần ở
các trường THPT trong tỉnh.
Trên đây là một vài ý kiến của tôi về việc đổi mới nội dung và hình thức
để nâng cao hiệu quả giờ chào cờ đầu tuần. Tôi rất mong nhận được sự góp ý
quý báu của Hội đồng xét duyệt SKKN cùng các đồng nghiệp .
Xin trân trọng cám ơn Hội đồng và các bạn đồng nghiệp đã dành thời gian
để đọc bài viết này của tôi!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ Thanh Hóa, ngày 22 tháng5 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép
nội dung của người khác.
Người viết SKKN
17
Lê Đình Thắng
PHỤ LỤC
PHỤ LỤC 1: CÂU HỎI ĐỐ VUI VẬT LÝ
Câu 1 : Sự kiện gì trong lịch sử đã chứng minh Trái Đất có dạng hình cầu ?
Sự kiện Magellen thực hiện chuyến đi vòng quanh Trái Đất ( cụ thể là bắt đầu từ
ngày 20 – 9 – 1519 đến ngày 8 – 9 – 1522 : Tổng cộng là 1083 ngày ) đã chứng
minh Trái Đất có dạng hình cầu.
Câu 2: Nhà bác học Vật Lý nào đưa ra lý thuyết với nội dung Trái Đất
chuyển động quay quanh Mặt Trời đầu tiên ?
Đó là nhà Bác học Copernic ( Người Ba Lan : 1473 – 1543 ) với thuyết nhật tâm
rồi lại bay thẳng đều sang chạm ôtô thứ nhất và cứ thế với vận tốc không
đổi là 120 km/h. Biết thời gian ruồi chạm chạm vào ôtô không đáng kể. Hỏi
18
khi hai hai xe gặp nhau thì chú ruồi bay được tổng quãng đường là bao
nhiêu ?
Chú ruồi bay được quãng đường là 120 km. Vì AB cách nhau 100 km nên để hai
ôtô gặp nhau thì ôtô thứ nhất phải chuyển động một đoạn 36 km và ôtô thứ hai
chuyển động một đoạn 64 km, nghĩa là hai ôtô sẽ gặp nhau sau 1 h, khi đó
Câu 9 : Ngắm chừng ở vô cực là :
Mắt nhìn ảnh ảo ở vô cực qua kính
Câu 10 : Nếu ta đứng trên Mặt Trăng nhìn lên bầu trời thì thấy có màu gì ?
Màu đen.
Mặt Trăng không có tầng khí quyển cho nên ánh sáng không bị khuếch tán vì
thế khi đứng trên Mặt Trăng ta nhìn thấy bầu trời màu đen.
PHỤ LỤC 2: VẤN NẠN “BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG”
Tình trạng bạo lực trong trường học đã và đang diễn ra nóng bỏng trên
khắp thế giới ở tất cả những cấp học, lớp học khác nhau. Bạo lực học đường
không chỉ xảy ra ở học sinh nam mà còn cả ở học sinh nữ;
Tại Việt Nam, số liệu được Bộ Giáo dục và đào tạo (GD- ĐT) đưa ra gần
đây nhất, trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh
nhau ở trong và ngoài trường học (khoảng 5 vụ/ngày). Cũng theo thống kê của
Bộ GD-ĐT, cứ khoảng trên 5.200 học sinh (HS) thì có một vụ đánh nhau; cứ
hơn 11.000 HS thì có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau; cứ 9 trường thì có
một trường có học sinh đánh nhau [3] Bạo lực học đường đã trở thành mối
quan tâm của rất nhiều gia đình, các nhà trường và là nỗi trăn trở của toàn xã hội
bởi hậu quả nghiêm trọng mà nó gây ra. Bài viết này sẽ cung cấp cho chúng ta
có cách nhìn thấu đáo hơn về hậu quả của bạo lực học đường đối với gia đình,
nhà trường và chính các em học sinh.
1. Khái niệm “Bạo lực học đường”
- Bạo lực học đường là những hành vi thô bạo, ngang ngược, bất chấp công lý,
Tình cảm/Lời nói/Tâm lý
+ Đe doạ bạn, làm bạn sợ hãi
+ Phớt lờ tình cảm của bạn hoặc cười giễu bạn khi bạn cố nói cho anh ta/cô ta
điều gì đó quan trọng
+ Doạ nạt bạn bằng lời nói
+ Gọi tên để chế giễu bạn.
+ Hét lên, cao giọng, lớn tiếng quát tháo với bạn.
+ Chế nhạo hoặc chỉ trích
+ Làm mất thanh thế của bạn và gia đình bạn
+ Buộc tội sai cho bạn, đổ oan, vu cáo bạn.
+ Bới móc và nói ra những lỗi của bạn.
+ Nhận xét tiêu cực về ngoại hình của bạn.
+ Nói đùa theo kiểu ác ý nhằm mục đích bới móc những khiếm khuyết của bạn.
b. Chứng minh:
- Chỉ cần một thao tác rất nhanh trên google ta có thể tìm thấy hàng loạt các clip
bạo lực không chỉ đơn giản chỉ là các nam sinh mà nay hot nhất chính là clip của
các nữ sinh: Ở Phú Thọ, nữ sinh đánh bạn bằng giày cao gót; ở Hà Nội,(nữ sinh
hà nội bị đánh hội đồng gây xôn xao)được dư luận đề cập nhiều nhất gần đây
với đoạn clip dài chưa quá 2phút; Ở TPHCM, Nghệ An…
- Học sinh có thái độ không đúng mực vs thầy cô giáo, dùng dao đâm chết bạn
bè, thầy cô…(Tại TP.HCM,2 nam hs (1 em lớp 7,1 em lớp 9)trường THCS
20
Nguyễn Huệ,Q.4,xích mích khi chát zớii nhau trên mạng dẫn đến đâm nhau
trong ngày tổng kết trường,khiến 1 em bị thương nặng)(1 nữ học sinh lớp 9
trường THCS Nguyễn Công Trứ dùng dao lam"xả" lên mặt nữ sinh trường khác)
- Lập nên các nhóm hội hoạt động đánh nhau có tổ chức.
3. Thử tìm hiểu nguyên nhân
- Sự thiếu quan tâm của bố mẹ, gia đình và người thân, một số bậc phụ huynh
cũng vì lo toan cuộc sống mưu sinh mà quên đi việc giáo dục con cái, thậm chí
còn gây ra bạo lực trong cuộc sống gia đình, làm ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý
hậu quả nghiêm trọng về mặt thể xác. Nhẹ nhàng có thể là những vết bầm tím
21
nhưng cũng có thể là những thương tích nặng phải vào bệnh viện điều trị. Tồi tệ
hơn khi không ít vụ bạo lực đã cướp đi sinh mạng của những học sinh vô tội để
lại sự thiệt thòi, đau đớn không chỉ về mặt thể xác mà cả tinh thần cho học sinh và
gia đình.
Những đứa trẻ bị bạo lực, nhất là bạo lực về tinh thần, bạo lực ngôn ngữ
thường cảm thấy bị tổn thương, chán nản, lo âu, cô đơn, suy sụp… Sự sợ hãi
hoặc nỗi ám ảnh làm thế nào để đối phó những kẻ bắt nạt có thể khiến trẻ bị
stress. Thậm chí, tình trạng này có thể kéo dài suốt cuộc đời. Các em không dám
ra ngoài chơi hoặc đến trường, không thể tập trung vào học hành.
Theo một số nghiên cứu ở Mỹ, những em bị bắt nạt thường bị cô lập nên
không muốn đến trường vì bạn bè khác sẽ xa lánh do không muốn “cùng nhóm
với kẻ đáng ghét” hoặc “cùng nhóm với kẻ yếu thế” để bản thân cũng có thể trở
thành nạn nhân bị bắt nạt. Tình trạng bị bắt nạt kéo dài, ngoài ảnh hưởng xấu
đến học tập, còn có tác hại rất lớn đến sự phát triển của các em, cả về mặt xã hội
lẫn cảm xúc . Các em rất dễ bị trầm cảm và luôn có cảm giác thấp kém, những
điều sẽ gây khó khăn cho cuộc sống của các em ngay cả lúc đã trưởng thành.
Kể cả những em chỉ chứng kiến chứ không tham gia hành vi bạo lực cũng
bị ảnh hưởng. Chứng kiến những hành vi bạo lực khiến các em cảm thấy sợ hãi,
và nếu thấy những kẻ gây ra bạo lực không hề bị trừng trị thì những em chứng
kiến cũng có thể hùa theo số đông, ủng hộ hành vi này, và có nhiều khả năng trở
thành kẻ có hành vi bạo lực trong tương lai. Những cuộc thăm dò ở Mỹ đã cho
thấy rằng những em chứng kiến mà im lặng thì 33% cảm thấy giận dữ nhưng bất
lực, cho rằng lẽ ra các em nên làm gì đó nhưng đã không dám làm; 24% cho
rằng việc đó chẳng liên quan gì đến các em; điều này nếu kéo dài và lặp đi lặp
lại sẽ tạo nên một nhóm người vô cảm trước những bất công hay nỗi đau của
người khác.
Nhiều nghiên cứu thực hiện ở các nước Bắc Mỹ, một số nước Châu Âu,
và Châu Á đã cho thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa hành vi thường xuyên bắt
chọn là chửi mắng, trách móc, thậm chí là đánh đập con mình. Điều đó đồng
nghĩa với việc họ gieo thêm vào đứa con của mình nỗi bực tức và làm nảy sinh
mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái. Không khí gia đình sẽ trở nên căng thẳng
hơn nếu như cha mẹ cứ đổ lỗi cho nhau về việc quản lý và giáo dục con. Không
ai chịu nhận lỗi về mình, vợ chồng nảy sinh mâu thuẫn với nhau chỉ vì con cái.
Không những thế nếu những hành vi bạo lực của học sinh để lại hậu quả nghiêm
trọng về mặt thể xác thì gia đình phải mất thêm một khoản tài chính lớn để giải
quyết hậu quả. Đó là chưa kể, gần đây có những vụ bạo lực học đường đã dẫn
tới những cái chết thương tâm của những em học sinh vô tội. Nỗi đau đó đối với
bất cứ gia đình nào cũng không thể bù đắp được. Trước thực trạng bạo lực học
đường trở nên nghiêm trọng thì sự lo lắng của các bậc phụ huynh càng được đẩy
lên cao. Không chỉ lo lắng cho việc học mà còn lo lắng cho sự an toàn của con
cái, lo lắng cho tương lai và cả tính mạng của con mình.
* Ảnh hưởng đến nhà trường
Hành vi bạo lực không chỉ tác động xấu đến nạn nhân mà còn khiến không
khí trường học trở nên nặng nề, căng thẳng với nỗi sợ hãi, bất an luôn bao trùm.
Người lớn, cả thầy cô lẫn cha mẹ, có khi không hay biết, có khi xem đó như là
một phần tự nhiên của tuổi mới lớn nên để các em tự giải quyết (trừ khi những
hành vi này đi đến thái quá) mà không biết rằng những hành vi bạo lực được lặp
đi lặp lại nhiều lần sẽ gây ra những tổn thương thể chất hoặc tâm lý cho nạn
nhân, và gây ảnh hưởng xấu đến môi trường học tập chung vì các em học sinh
23
không cảm nhận được sự an toàn ngay trong chính ngôi trường của mình. Đã có
không ít học sinh từ chối đến trường vì sợ bị bạn bè trêu chọc, đánh đập. Điều
đó cho thấy môi trường nhà trường không còn tính lành mạnh, sự hấp dẫn và là
nỗi sợ hãi của học sinh.
Ngoài ra, những hành vi bạo lực học đường của học sinh sẽ làm ảnh hưởng
đến thành tích thi đua của lớp, của trường và ảnh hưởng đến danh tiếng của nhà
trường cũng như các thầy cô. Cũng không quên nói tới những hành vi bạo lực
của giáo viên làm cho môi trường giáo dục ở nhà trường mất đi tính quy phạm,
sống, văn hóa xã hội của cả một quốc gia.
24
Có thể thấy rằng hậu quả của hành vi bạo lực học đường đang ngày càng hiển
hiện trong đời sống tâm lý của học sinh, của gia đình, của nhà trường và xã hội,
nó là hồi chuông cảnh báo cho những ai thực sự quan tâm đến thế hệ trẻ và
tương lai của đất nước, sẽ còn tốn nhiều thời gian, công sức, của cải để chúng ta
giải quyết vấn nạn bạo lực học đường. Tuy nhiên, để làm được điều đó cần phải
có nhận thức đúng đắn về vấn đề bạo lực học đường, một quyết tâm cao độ
đánh tan vấn nạn bạo lực học đường, của toàn ngành giáo dục, của các cấp liên
ngành, của các lực lượng liên quan, của gia đình, nhà trường, của giáo viên và
học sinh.
5. Giải pháp.
- Đối với những người gây ra bạo lực học đường: cố gắng mở rộng nâng cao
nhận thức:
+ Giữ cho trái tim luôn ấm nóng tình yêu thương.
+ Địa ngục do ta mà có, thiên đường cũng do chính ta tạo nên ý thức rõ ràng về
hành động và hậu quả hành động do bản thân thực hiện
+ Nơi lạnh nhất ko phải là bắc cực mà là nơi không có tình thương Nhận thức rõ
vai trò sức mạnh của tình người.
- Xã hội cần có những giải pháp đồng bộ, chặt chẽ giáo dục con người trong gia
đình, nhà trường, trong toàn xã hội; coi trọng dạy kĩ năng sống, vươn tới những
điều chân thiện mỹ.
- Có thái độ quyết liệt phê phán răn đe, giáo dục cải tạo, biện pháp trừng phạt
kiên quyết làm gương cho người khác.
Bốn giải pháp cấp thiết xóa bạo lực học đường
- Toàn xã hội cần phải củng cố, nâng cao chất lượng môi trường xã hội, văn
minh tiến bộ. Cần có biện pháp quản lý, ngăn chặn và chế tài hiệu quả những
hoạt động có tác hại đến môi trường văn hóa xã hội. Nghiêm cấm các game bạo
lực.
- Quan tâm nâng cao văn hóa gia đình. Trong từng gia đình, người lớn phải làm