TÓM TẮT LUẬN VĂN
Hội nhập vào nền kinh tế thế giới là một trong những động lực chính của
cải cách kinh tế ở Việt Nam.
Ngành tài chính ngân hàng Việt Nam đã và đang mở cửa hội nhập mạnh
mẽ với khu vực và thế giới. Chính vì thế, đa dạng hóa và phát triển sản phẩm
mới là một trong những chiến lược để tồn tại và phát triển của bất kỳ ngân
hàng nào. Để đạt được mục tiêu đó, các ngân hàng phải nhanh chóng đưa
vào áp dụng những sản phẩm tài chính mới đã được phát triển trên thế giới,
trong đó có nghiệp vụ bao thanh toán quốc tế.
Thực ra bao thanh toán không phải là một nghiệp vụ hoàn toàn mới lạ,
những lợi ích mà bao thanh toán đem lại cho thương mại trong phạm vi quốc
gia và trên thế giới ngày càng được khẳng định và công nhận rộng rãi. Các
lợi ích của bao thanh toán bắt nguồn từ lợi ích mà nghiệp vụ này mang lại
cho các doanh nghiệp như giải quyết các khó khăn về nguồn vốn cho hoạt
động sản xuất kinh doanh, đảm bảo rủi ro thanh toán, giảm thiểu chi phí,
thời gian và công sức trong thu hồi nợ, nâng cao năng lực cạnh tranh của
doanh nghiệp trên thị trường. Đặc biệt trong bối cảnh kinh tế khó khăn như
hiện nay, bao thanh toán chính là một công cụ tài chính hữu hiệu nhất, mang
lại lợi ích không chỉ cho doanh nghiệp mà cho cả các tổ chức cung ứng loại
hình sản phẩm này.
Xuất phát từ các thực tế nêu trên, với mong muốn góp một phần nhỏ
bé vào việc thúc đẩy nghiệp vụ bao thanh toán quốc tế tại các NHTM Việt
Nam nói chung và tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
(BIDV) nói riêng, tác giả mạnh dạn chọn đề tài “Giải pháp triển khai hoạt
động Bao thanh toán quốc tế tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển
Việt Nam” để nghiên cứu và thực hiện luận văn.
Luận văn hướng tới ba mục tiêu chính:


- Những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động bao thanh toán quốc tế và
các điều kiện cần thiết để triển khai hoạt động này tại các NHTM.

1.1.2 Khái niệm bao thanh toán
Có nhiều định nghĩa về bao thanh toán. Mặc dù còn nhiều khác biệt trong
cách diễn đạt của các tổ chức trong và ngoài nước, nhưng ta có thể hiểu bản
chất của nghiệp vụ bao thanh toán như sau:
Thứ nhất, bao thanh toán là hình thức cho vay ngắn hạn, trong đó người
cho vay được đảm bảo bằng cách nắm giữ quyền được đòi khoản phải thu
của người đi vay.
Thứ hai, bao thanh toán là sự chuyển nhượng nợ của người mua (con
nợ) từ người bán hay cung cấp dịch vụ (chủ nợ cũ) sang đơn vị bao
thanh toán (chủ nợ mới). Thông thường bao thanh toán là không truy đòi,
đơn vị bao thanh toán phải đảm bảo việc thu nợ, khách hàng tránh các rủi
ro không trả nợ hoặc không có khả năng trả nợ của người mua, mọi rủi ro
không thu được tiền hàng đều do người tài trợ gánh chịu. Đơn vị bao thanh
toán có thể trả trước toàn bộ hay một phần các khoản nợ của người mua
cùng với một khoản hoa hồng tài trợ và phí thu nợ.
1.1.3 Chức năng của bao thanh toán
1.1.3.1 Tài trợ cho Doanh nghiệp
1.1.3.2 Theo dõi sổ sách các khoản phải thu
1.1.3.3 Thu hộ các khoản phải thu
1.1.3.4 Đảm bảo rủi ro tín dụng
1.1.4 Các loại hình bao thanh toán
1.1.4.1 Bao thanh toán tương đối và tuyệt đối
1.1.4.2 Phân loại theo phạm vi trách nhiệm đối với rủi ro: bao thanh
toán có truy đòi và bao thanh toán miễn truy đòi.


1.1.4.3 Phân loại theo phạm vi giao dịch: bao thanh toán trong nước và
bao thanh toán quốc tế.
1.1.4.4 Phân loại theo phương thức bao thanh toán: bao thanh toán
từng lần, bao thanh toán hạn mức và đồng bao thanh toán.

1.2.4.2

Đối với nhà nhập khẩu

a) Giảm gánh nặng tài chính
b) Mua hàng với điều kiện tài khoản ghi sổ
c) Giảm được công sức và chi phí trong việc quản lý sổ sách kế toán,
quản lý khoản nợ
1.2.4.3

Đối với Đơn vị bao thanh toán

a) Tăng doanh thu hoạt động kinh doanh
b) Đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ
c) Sử dụng tốt hơn các nguồn vốn huy động được.
d) Loại trừ được các khoản nợ xấu thông qua thực hiện bao thanh toán
có truy đòi
1.2.4.4

Đối với nền kinh tế

a) Thúc đẩy ngoại thương phát triển
b) Góp phần tạo ra môi trường kinh doanh ổn định hơn cho toàn bộ nên
kinh tế
1.2.5 Hạn chế của bao thanh toán quốc tế
a) Chi phí cao
b) Tổn hại mối quan hệ với bạn hàng
c) Rủi ro tiềm ẩn
1.2.6 So sánh Bao thanh toán quốc tế và một số hình thức tài trợ
thương mại quốc tế khác

động bao thanh toán quốc tế
1.4.2.1 Xây dựng mô hình hoạt động bao thanh toán phù hợp
1.4.2.2 Nâng cao nhận thức về hoạt động bao thanh toán
1.4.2.3 Tập trung vào nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ
1.4.2.4 Hoàn thiện hành lang pháp lý
1.4.2.5 Phát triển dịch vụ bảo hiểm tín dụng
CHƯƠNG II


THỰC TRẠNG KHẢ NĂNG TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG BAO
THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI BIDV
2.1 Đôi nét về bao thanh toán quốc tế tại các NHTM Việt Nam
2.1.1 Môi trường pháp lý cho hoạt động bao thanh toán quốc tế tại VN
2.1.1.1 Các văn bản pháp quy hiện hành
a) Quy chế hoạt động bao thanh toán của các tổ chức tín dụng theo
Quyết định số 1096/2004/QĐ, Quy chế này được sửa đổi và bổ sung một số
nội dung theo Quyết định số 30/2008/QĐ-NHNN.
b) Ngoài các nguồn luật trong nước, còn có 02 Công ước quốc tế, 01 Quy
tắc chung và luật quốc gia của các bên tham gia trong bao thanh toán quốc
tế:
- Công ước UNIDROIT về bao thanh toán quốc tế
- Công ước Liên hợp quốc về việc chuyển nhượng các khoản phải thu
trong thương mại quốc tế
- Quy tắc chung về bao thanh toán quốc tế, ấn bản năm 2012
- Luật quốc gia của các đại lý bao thanh toán
2.1.1.2 Rào cản pháp lý đối với hoạt động bao thanh toán tại Việt Nam:
Hành lang pháp lý cho hoạt động bao thanh toán tại VN còn nhiều bất cập.
2.1.2 Giới thiệu hoạt động bao thanh toán quốc tế tại NHTM Việt
Nam thời gian qua
2.1.2.1 Về số lượng các ngân hàng triển khai hoạt động bao thanh toán

chưa thực sự chú trọng điều này công tác giới thiệu, quảng bá sản phẩm bao
thanh toán quốc tế
2.2 Khái quát về BIDV và tình hình hoạt động tài trợ xuất nhập
khẩu tại BIDV
2.2.1 Giới thiệu về BIDV
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, tiền thân là Ngân hàng
Kiến thiết Việt Nam, được thành lập theo Quyết định 177/TTg ngày
26/04/1957 của Thủ tướng Chính phủ. Trải qua 55 năm trưởng thành và phát


triển, đến nay BIDV là một trong bốn ngân hàng thương mại lớn nhất ở Việt
Nam.
2.2.2 Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại BIDV giai đoạn 2009 –
2011
a) Các hình thức tài trợ XNK tại BIDV: BIDV phát triển đa dạng các
hình sản phẩm, dịch vụ tài trợ thương mại cung cấp cho khách hàng, BIDV
ngày càng khẳng định là một trong số các ngân hàng hàng đầu trong hoạt
động tài trợ xuất nhập khẩu trên thị trường.
b) Về doanh số cho vay tài trợ XNK: Trong 3 năm từ năm 2009 đến năm
2011, doanh số cho vay tài trợ XNK của BIDV liên tục tăng, tuy nhiên tốc
độ tăng giảm dần.
c) Cơ cấu cho vay tài trợ XNK: cho vay xuất khẩu chiếm tỷ trọng lớn
hơn, khoảng 70% tổng doanh số tài trợ xuất nhập khẩu, tài trợ nhập khẩu
chiếm trên dưới 30%.
d) Về lĩnh vực tài trợ xuất nhập khẩu: BIDV tài trợ đa dạng các mặt
hàng trong đó tập trung vào các mặt hàng xuất nhập khẩu chủ lực, có doanh
số lớn, tốc độ tăng trưởng cao, các mặt hàng khuyến khích xuất khẩu.
e) Đánh giá hiệu quả, lợi nhuận: Nhìn chung, hoạt động tài trợ xuất
nhập khẩu tại BIDV có chất lượng tốt, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tài trợ
xuất nhập khẩu được kiểm soát ở mức khá thấp so với trung bình toàn hệ

- Cơ sở hạ tầng tốt
- Nguồn nhân lực
2.3.2.2

Hạn chế, khó khăn

a) Yếu tố khách quan
-

Hành lang pháp lý cho hoạt động bao thanh toán chưa hoàn thiện

-

Nhận thức về Bao thanh toán của các doanh nghiệp còn chưa đầy đủ

b) Yếu tố chủ quan
- Sự nhận thức về bao thanh toán quốc tế chưa đầy đủ
- Tăng trưởng tín dụng thấp


- Nguồn vốn ngoại tệ chưa đáp ứng được nhu cầu tài trợ
- Chính sách tài trợ XNK thiếu đồng bộ
- Cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực tài trợ xuất nhập khẩu
CHƯƠNG III
GIẢI PHÁP TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG BAO THANH TOÁN
QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ
VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
3.1 Định hướng triển khai hoạt động bao thanh toán quốc tế tại
BIDV
Trên cơ sở nghiên cứu tình hình thực hiện bao thanh toán tại các NHTM

a) Ổn định mô trường kinh tế vĩ mô
b) Thúc đẩy hoạt động ngoại thương phát triển
3.2.2 Đối với NHNN
a) Tạo lập môi trường pháp lý cho hoạt động bao thanh toán quốc tế
b) Hoàn thiện cơ sở hạ tầng thông tin cho hệ thống ngân hàng
c) Hỗ trợ phát triển dịch vụ bảo hiểm tín dụng
d) Hỗ trợ đào tạo nghiệp vụ bao thanh toán cho các ngân hàng
e) Ký kết các Công ước về bao thanh toán quốc tế
3.3 Đối với các doanh nghiệp
a) Tăng cường nâng cao nhận thức về nghiệp vụ bao thanh toán
b) Nâng cao nhận thức về việc công khai hóa thông tin
c) Nâng cao năng lực và uy tín của doanh nghiệp
Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang gặp nhiều bất ổn, để tồn tại và
phát triển là một bài toán khó cho tất cả các chủ thể trong nền kinh tế.
Trong bối cảnh đó, bao thanh toán quốc tế chính là một giải pháp hữu
hiệu. Tuy nhiên tại Việt Nam, nghiệp vụ này vẫn chưa thực sự phát triển do
các nguyên nhân về rào cản pháp lý, về nhận thức, về nguồn lực…Để phát


triển nghiệp vụ bao thanh toán quốc tế tại Việt Nam, hơn ai hết, các NHTM
phải đi tiên phong.
Là Ngân hàng đi sau trong triển khai nghiệp vụ này, BIDV cần nắm bắt
cơ hội, phát huy những thế mạnh của mình, đồng thời, khắc phục các hạn
chế từ kinh nghiệm của các Ngân hàng triển khai trước, bắt đầu từ việc
chuẩn hóa sản phẩm này cho gần hơn với bản chất và thông lệ trên thế giới,
đồng thời không ngừng nâng cao năng lực nội tại để đáp ứng yêu cầu triển
khai nghiệp vụ. Bên cạnh đó, không thể thiếu sự phối hợp nhịp nhàng từ
phía cơ quan hữu quan và doanh nghiệp trong phát huy những ưu điểm vốn
có của nghiệp vụ bao thanh toán và để bao thanh toán quốc tế trở thành một
công cụ tài chính không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh của các tổ