PHẦN MỞ ĐẦU
Trong hệ thống y tế quốc gia, bệnh viện công tuyến huyện giữ vai trò
quan trọng cung cấp các dịch vụ kỹ thuật khám chữa bệnh ở tuyến cơ sở,
Những năm gần đây, với sự đầu tư lớn của Nhà nước, năng lực hoạt động
của các bệnh viện công tuyến huyện đã được cải thiện đáng kể. Dù vậy , ở
bệnh viện công tuyến huyện vẫn còn rất nhiều khó khăn. Từ khi Nghị định
số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ ra đời quy định quyền tự
chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và
tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Qua hơn 5 năm thực hiện, các
đơn vị sự nghiệp công lập nói chung, các bệnh viện công tuyến huyện trong
ngành y tế nói riêng thực sự trải qua rất nhiều sóng gió để tự khẳng định
mình, để tồn tại nhưng vẫn phải đáp ứng được nhiệm vụ chính trị cao cả là
chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của nhân dân.
Nguồn tài chính trong cơ sở y tế công lập tuyến huyện bao gồm:
Ngân sách nhà nước cấp theo định mức giường bệnh; Nguồn thu viện phí,
dịch vụ; Nguồn thu được trích lại từ các hoạt động xã hội hóa y tế và một
số nguồn tài trợ, viện trợ của các cá nhân, tổ chức. Để tránh thất thoát,
quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn tài chính trên là nhiệm vụ sống còn,
quyết định đến sự tồn tại và phát triển của các bệnh viện công lập trong nền
kinh tế thị trường hiện nay.
Chính vì vậy, tôi chọn đề tài “Quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa
thành phố Quy Nhơn theo cơ chế tự chủ “ làm đề tài nghiên cứu cho luận
văn của mình.
Việc nghiên cứu quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa thành phố Quy
Nhơn theo cơ chế tự chủ nhằm cung cấp về cơ sở lý luận cũng như giải pháp
nhằm phát triển các nguồn thu, nâng cao hiệu quả việc sử dụng các nguồn
lực tài chính, nâng cao công tác quản lý tài chính tại các bệnh viện công
tuyến huyện trên địa bàn tỉnh Bình Định với đặc thù ở một tỉnh còn nghèo,
tính công bằng khi sử dụng các nguồn lực đầu tư cho y tế để cung cấp các
dịch vụ y tế cho nhân dân. Nội dung của quản lý tài chính bệnh viện công
tuyến huyện với ba phần chính là: Lập dự toán, tổ chức thực hiện dự toán,
kiểm soát việc thực hiện dự toán là cơ sở lý luận để áp dụng vào việc so sánh
thực tế công tác quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa thành phố Quy
Nhơn.
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính bệnh viện công tuyến huyện
Từ việc nghiên cứu, phân tích các lý luận về cơ chế tự chủ tài chính đối
với bệnh viện công tuyến huyện cũng như công tác quản lý tài chính bệnh
viện công tuyến huyện theo cơ chế tự chủ nhằm tìm ra các yếu tố ảnh hưởng
đến quản lý tài chính bệnh viện công tuyến huyện, yếu tố nào mang tính chủ
quan, yếu tố nào do khách quan tạo ra từ đó có hướng khắc phục cho hiệu quả.
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA THÀNH PHỐ QUY NHƠN
2.1. Giới thiệu chung về bệnh viện đa khoa thành phố Quy Nhơn
Bệnh viện đa khoa thành phố Quy Nhơn được thành lập và đưa vào
phục vụ ngày 02/01/1989 trên cơ sở tiếp nhận bệnh xá tỉnh đội Bình Định (
K200 ) được cải tạo và nâng cấp lại, được Sở Y tế Bình Định giao nhiệm vụ
phụ trách công tác khám và điều trị cho nhân dân thành phố Quy Nhơn.
Qua hơn 20 năm kể từ ngày thành lập, từ quy mô 75 giường bệnh ở
năm đầu mới thành lập, đến nay bệnh viện được sở y tế giao 300 giường
bệnh kế hoạch, với nhiều trang thiết bị hiện đại như máy Siêu âm màu, Xquang kỹ thuật số, CT - Scanner, máy mổ nội soi... và là bệnh viện hạng 2
theo xếp hạng của Bộ Y tế. Với thành tích đã đạt dược, Bệnh viện đa khoa thành
phố Quy Nhơn đã vinh dự được Nhà nước tặng huân chương lao động hạng 3 (
1992 ), hạng 2 ( 1998 ), hạng 1 ( 2005 ), Bộ Y tế công nhận ” bệnh viện xuất sắc
toàn diện ” năm 2005 và nhiều bằng khen của chính phủ cũng như của tỉnh, thành
phố.
Chức năng nhiệm vụ của bệnh viện như sau: Cấp cứu, khám chữa
- Các khoản chi khác: chiếm khoảng 1,5% trên tổng chi.
- Chi đầu tư xây dựng cơ bản: Trong 3 năm qua bệnh viện không được
đầu tư từ nguồn vốn này.
2.3. Thực trạng quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa thành phố
Quy Nhơn theo cơ chế tự chủ tài chính
2.3.1. Lập dự toán
Phòng Tài chính- Kế toán là bộ máy tham mưu chính cho Ban Giám
đốc về công tác quản lý tài chính của Bệnh viện. Việc lập dự toán được tiến
hành trên cơ sở nghiên cứu kỹ các yếu tố: Phương hướng nhiệm vụ chung
của bệnh viện trong năm tới; Kế hoạch hoạt động của bệnh viện với các mục
tiêu, chỉ tiêu cụ thể; Kết quả thực hiện kế hoạch tài chính các năm trước;
Khả năng Ngân sách Nhà nước cho phép cũng như khả năng huy động tài
chính từ các nguồn ngoài Nhà nước; Chính sách, chế độ chi tiêu và quản lý tài
chính hiện hành của Nhà nước, các quy định về thu chi tài chính của Bệnh
viện; Năng lực tổ chức quản lý của bệnh viện cũng như các bộ phận trong
bệnh viện. Trưởng phòng Tài chính- Kế toán tiến hành tổng hợp các báo
cáo, điều chỉnh số liệu cho phù hợp với thực tế báo cáo lên Ban Giám đốc
xem xét, ký duyệt.
2.3.2. Tổ chức thực hiện dự toán
Tại phần này chú trọng vào các hoạt động: giao dự toán, tổ chức bộ
máy và nhân sự, chỉ đạo thực hiện ( phân bổ nguồn lực, tạo động lực cho
nhân viên làm việc tích cực, giáo dục, vận động, tuyên truyền, phối hợp hoạt
động và xử lí xung đột). bệnh viện xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ dựa trên
cơ sở là các văn bản pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực tài chính, các chế
độ chính sách của Nhà nước và tình hình thực tế ở đơn vị nhằm quy định chi
tiết các khoản chi thường xuyên
2.3.3. Kiểm soát việc thực hiện dự toán
Để thực hiện công tác này, bệnh viện thành lập Ban kiểm soát nội bộ,
tế của Bệnh viện còn rất thấp. Hiệu quả sử dụng các nguồn tài chính của
bệnh viện chưa cao, chất lượng phục vụ còn hạn chế.
2.4.3. Nguyên nhân của các điểm yếu nêu trên
- Nguyên nhân chủ quan: Chưa chú trọng tăng cường phát triển các
nguồn thu, nhất là nguồn thu từ viện trợ, tài trợ; Chưa thật sự quan tâm đến
công tác đào tạo cán bộ, liên kết với các đơn vị; Với nguồn kinh phí còn hạn
hẹp, cơ sở vật chất còn khiêm tốn bệnh viện chưa có điều kiện cải thiện môi
trường làm việc cho CBVC- người lao động ảnh hưởng đến chất lượng
khám chữa bệnh từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện dự toán của
đơn vị.
- Nguyên nhân khách quan: Các chế độ chính sách của nhà nước hiện
nay còn nhiều bất cập nhất là chính sách giá thu viện phí, chế độ tiền lương,
ưu đãi cho ngành y tế ; Chưa quy định cụ thể trong cơ cấu giá của các dịch
vụ xã hội hóa chi phí khấu hao của tài sản đầu tư và tiền công thuê mướn
làm cho việc thu hút đầu tư còn hạn chế.
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI
CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA THÀNH PHỐ QUY NHƠN
THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ
3.1. Phương hướng hoàn thiện quản lý tài chính của Bệnh viện đến
năm 2015
- Tăng cường các nguồn thu hợp pháp, nhất là nguồn thu từ viện trợ, tài
trợ, nghiên cứu khoa học kỹ thuật, hợp tác quốc tế. Kiểm tra giám sát các
khoản chi, sử dụng thuốc, vật tư tiêu hao tại các khoa phòng, có chính sách
thưởng phạt nghiêm minh, tránh thất thoát lãng phí.
- Từng bước tiến tới là đơn vị tự chủ hoàn toàn về mặt tài chính theo
Nghị định 43/NĐ-CP, bước đầu đến năm 2015 bệnh viện đảm bảo tự chủ tài
chính 50% số giường bệnh kế hoạch được giao.
3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh
thức mà Nhà nước cho phép; Tăng cường công tác đào tạo, nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ, Đổi mới tư duy trong phương thức quản lý, nâng cao
kỹ năng giao tiếp, ứng xử.
Đầu tư xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ chuẩn, hệ thống kiểm tra
giám sát đồng bộ ở mọi lĩnh vực; Có chế độ đãi ngộ thỏa đáng đối với cán
bộ có trình độ chuyên môn cao, thưởng phạt nghiêm minh, thực hiện công
bằng và minh bạch trong phân chia phúc lợi xã hội; Nhất thiết phải ứng dụng
công nghệ thông tin trong công tác quản lý nói chung và quản lý tài chính
nói riêng
3.3.2. Về phía cơ quan quản lý nhà nước
Nhà nước cần thay đổi cơ chế cấp kinh phí NSNN, ưu tiên và tăng chi
ngân sách cho công tác y tế; Xây dựng các chính sách mới về giá thu viện
phí trên cơ sở tính đúng, tính đủ cơ cấu chi phí trong giá dịch vụ y tế;
Khuyến khích và mở rộng các hình thức tham gia BHYT, xã hội hóa công
tác BHYT, nâng dần mệnh giá BHYT để đảm bảo quyền lợi cho người có
thẻ BHYT, cần thay đổi cơ chế và phương thức chi trả BHYT, tạo mối quan
hệ minh bạch, công bằng giữa cơ quan BHYT và đơn vị cung ứng dịch vụ y
tế.
KẾT LUẬN
Trong xu hướng thực hiện tự chủ tài chính đối với các cơ sở công lập
theo chủ trương của Nhà nước ta, việc tăng cường quản lý tài chính tại các
đơn vị sự nghiệp có thu nói chung, các bệnh viện công tuyến huyện có ý
nghĩa rất quan trọng. Những năm qua, các bệnh viên công trên phạm vi cả
nước nói chung, bệnh viện công tuyến huyện đang tích cực đổi mới quản lý
tài chính, nhằm tăng nguồn thu, chi tiêu hợp lý nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ
chính trị cao cả là chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân và nâng cao đời
sống CBVC-người lao động. Từ thực tế công tác quản lý tài chính bệnh viện