ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KHOA SINH HỌC – CÔNG NGHỆ SINH HỌC
----------------

DƯƠNG THỊ NGỌC ÁNH

KHẢO SÁT ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT ĐIỀU
HÒA TĂNG TRƯỞNG THỰC VẬT VÀ ÁNH
SÁNG ĐƠN SẮC LÊN SỰ TĂNG TRƯỞNG CÂY
THÀI LÀI TÍM (Tradescantia pallida)

KHÓA LUẬN CỬ NHÂN SINH HỌC
NGÀNH SINH HỌC
CHUYÊN NGÀNH: SINH LÝ THỰC VẬT

HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
ThS. PHAN NGÔ HOANG

TP. HỒ CHÍ MINH - 2016


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

LỜI CẢM ƠN
----------------Đề tài được thực hiện tại Bộ môn Sinh lý Thực vật, Khoa Sinh học - Công
nghệ Sinh học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố
Hồ Chí Minh.
Để hoàn thành khóa luận này, em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc và chân thành nhất:

bóng đèn phích nước Rạng Đông đã tài trợ thiết bị đèn LED sử dụng cho nghiên
cứu này.
Con vô vùng biết ơn bố mẹ, người đã sinh thành, nuôi dưỡng và tạo mọi điều
kiện tốt nhất cho con được theo đuổi điều con mong ước. Em cảm ơn hai chị đã
luôn bên cạnh, chia sẻ mọi khó khăn và động viên em trong suốt thời gian học tập
và cuộc sống xa nhà.

TP. Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2016
Dương Thị Ngọc Ánh

Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

2


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................. 1
MỤC LỤC .................................................................................................................... 3
BẢNG CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT ............................................................................. 6
DANH MỤC BẢNG .................................................................................................... 7
DANH MỤC HÌNH ..................................................................................................... 8
DANH MỤC ẢNH ....................................................................................................... 9
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 10
TỔNG QUAN ............................................................................................................. 12
1.1. Tổng quan về cây Thài lài tím .......................................................................... 12
1.1.1. Phân loại ..................................................................................................... 12

2.2. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 28
2.2.1. Ảnh hưởng của TDZ và chất điều hòa tăng trưởng thực vật trên khả
năng tạo cụm chồi ...................................................................................... 28
2.2.2. Ảnh hưởng của của TDZ và ánh sáng đơn sắc đèn LED lên sự phát sinh
chồi. ................................................................................................................ 29
2.2.3. Sự tăng trưởng của Thài lài tím in vitro dưới nguồn sáng đơn sắc đèn
LED ............................................................................................................ 29
2.2.4. Ly trích và xác định hoạt tính chất điều hòa tăng trưởng thực vật nội
sinh ............................................................................................................. 30
2.2.5. Đo cường độ quang hợp, cường độ hô hấp ................................................ 33
2.2.6. Quan sát hình thái giải phẫu ....................................................................... 33
2.2.7. Ly trích và đo hàm lượng một số hợp chất thứ cấp.................................... 33
2.2.8. Xử lý số liệu ............................................................................................... 35
KẾT QUẢ ................................................................................................................... 36
3.1 Ảnh hưởng của TDZ và chất điều hòa tăng trưởng thực vật trên khả năng
tạo cụm chồi ................................................................................................... 36
3.2 Ảnh hưởng của TDZ và ánh sáng đơn sắc đèn LED lên sự phát sinh chồi...... 40
3.3. Sự tăng trưởng của Thài lài tím in vitro dưới nguồn sáng đơn sắc đèn
LED ................................................................................................................ 45
THẢO LUẬN ............................................................................................................. 55
1. Ảnh hưởng của TDZ và chất điều hòa tăng trưởng thực vật trên khả năng
tạo cụm chồi ................................................................................................... 55
2.

Ảnh hưởng của TDZ và ánh sáng đơn sắc đèn LED lên sự phát sinh chồi...... 55

3.

Sự tăng trưởng của Thài lài tím in vitro dưới nguồn sáng đơn sắc đèn
LED ................................................................................................................ 56

1

ABA

Abscisic Acid

2

BA

Benzyl Adenin

3

GA3

Giberelin Acid

4

IAA

Idol Acetic Acid

5

MS

Murashige Skoog



Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

DANH MỤC BẢNG
----------------Bảng 3.1.1. Số lượng chồi mới hình thành theo thời gian. ................................ 36
Bảng 3.1.2. Hoạt tính chất điều hòa tăng trưởng nội sinh ở cụm chồi trên các
môi trường sau 4 tuần nuôi cấy. ......................................................................... 39
Bảng 3.2.1. Ảnh hưởng của TDZ và ánh sáng đơn sắc đèn LED lên sự hình
thành cụm chồi sau 2 tuần. ................................................................................. 42
Bảng 3.2.2. Ảnh hưởng của TDZ và ánh sáng đơn sắc đèn LED lên sự hình
thành cụm chồi sau 4 tuần. ................................................................................. 42
Bảng 3.2.3. Ảnh hưởng của TDZ và ánh sáng đơn sắc đèn LED lên sự hình
thành cụm chồi sau 6 tuần. ................................................................................. 43
Bảng 3.2.4. Hoạt tính chất điều hòa tăng trưởng thực vật nội sinh ở cụm chồi in
vitro trên môi trường MS ½ bổ sung TDZ 0,05mg/l dưới các nguồn sáng khác
nhau. .................................................................................................................. 44
Bảng 3.3.1. Số rễ của cây Thài lài tím in vitro tăng trưởng trên môi trường MS
½ theo thời gian dưới các ánh sáng khác nhau. .................................................. 48
Bảng 3.3.2. Chiều dài rễ (cm) cây Thài lài tím in vitro tăng trưởng trên môi
trường MS ½ theo thời gian dưới các ánh sáng khác nhau. ............................... 48
Bảng 3.3.3. Số lá của cây Thài lài tím in vitro tăng trưởng trên môi trường MS
½ theo thời gian dưới các nguồn sáng khác nhau. ............................................. 49
Bảng 3.3.4. Cường độ quang hợp và hô hấp của lá cây Thài lài tím in vitro tăng
trưởng trên môi trường MS ½ sau 4 tuần dưới các nguồn sáng khác nhau........ 49
Bảng 3.3.5. Trọng lượng tươi, trọng lượng khô cây in vitro tăng trưởng trên
môi trường MS ½ sau 4 tuần dưới nguồn sáng khác nhau. ................................ 50
Bảng 3.3.6. Hoạt tính chất điêu hòa tăng trưởng thực vật nội sinh cây 4 tuần
tuổi tăng trưởng trên môi trường MS ½ dưới các nguồn sáng khác nhau. ......... 51
Bảng 3.3.7. Hàm lượng anthocyanin ở lá các cây in vitro tăng trưởng trên môi
trường MS ½ sau 4 tuần dưới các nguồn sáng khác nhau. ................................. 53

0,5mg/l (D), MS ½ + IAA 1mg/l và BA 1mg/l (E). ........................................... 37
Ảnh 3.1.2. Cụm chồi sau 6 tuần nuôi cấy trên các môi trường MS ½ (A), MS ½
+ TDZ 0,05mg/l (B), MS ½ + TDZ 0,1mg/l (C), MS ½ + IAA 1mg/l và BA
0,5mg/l (D), MS ½ + IAA 1mg/l và BA 1mg/l (E). ........................................... 38
Ảnh 3.2.1. Cụm chồi trên môi trường MS ½ bổ sung TDZ 0,05mg/l dưới ánh
sáng huỳnh quang sau 1 tuần (A), 2 tuần (B), 4 tuần (C) và 6 tuần (D). ........... 40
Ảnh 3.2.2. Cụm chồi trên môi trường MS ½ bổ sung TDZ 0,05mg/l dưới ánh
sáng LED vàng (A), LED xanh (B), LED đỏ (C), LED hồng (D) sau 6 tuần .... 41
Ảnh 3.3.2. Cây Thài lài tím in vitro tăng trưởng trên môi trường MS ½ dưới
các nguồn sáng khác nhau: huỳnh quang (A), LED trắng (B), LED vàng (C),
LED đỏ (D), LED xanh (E) sau 4 tuần. .............................................................. 46
Ảnh 3.3.3. Cây Thài lài tím in vitro tăng trưởng trên môi trường MS ½ dưới các
nguồn sáng khác nhau: huỳnh quang (A), LED trắng (B), LED vàng (C), LED
đỏ (D), LED xanh (E), sau 6 tuần. ...................................................................... 47
Ảnh 3.3.4. Cấu trúc lá cây in vitro sau 4 tuần tăng trưởng trên môi trường MS
½ dưới các nguồn sáng khác nhau: huỳnh quang (A), LED trắng (B), LED vàng
(C), LED xanh (D), LED đỏ (E) ......................................................................... 52

Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

9


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

LỜI MỞ ĐẦU
Việt Nam có một nền y học dân tộc lâu đời với các tri thức sử dụng các loại
dược liệu, các bài thuốc có giá trị dùng để chữa các bệnh thông thường và nan y.

SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

hợp cho loài thực vật nào hay giai đoạn nào của một cá thể cụ thể sẽ là một vấn đề
cần đặt ra để nghiên cứu một cách nghiêm túc.
Đề tài: “Khảo sát ảnh hưởng của chất điều hòa tăng trưởng thực vật và ánh
sáng đơn sắc lên sự tăng trưởng cây Thài lài tím (Tradescantia pallida)” nhằm các
mục đích: tìm hiểu tác động của một số chất điều hòa tăng trưởng thực vật cũng như
ảnh hưởng của ánh sáng đơn sắc LED lên sự tăng trưởng thông qua một số chỉ tiêu
cụ thể và thông qua đó bước đầu tìm hiểu anthocyanin và một số hợp chất liên quan
tổng hợp trong quá trình tăng trưởng in vitro ở cây Thài lài tím.

Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

11


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

TỔNG QUAN
1.1.

Tổng quan về cây Thài lài tím

1.1.1. Phân loại
Giới: Plantae
Lớp: Magnoliopsida

mạnh và sinh trưởng nhanh vào mùa mưa. Ở vùng thiếu nước thân cây bò dài, rụng
lá và tàn lụi vào mùa khô. Hoa Thài lài tím không có khả năng sinh sản. Cây mới sẽ
mọc lại lên từ phần rễ khi cây mẹ bị chết đi.

Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

12


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

1.1.3. Tác dụng dược lý của Tradescantia pallida
Theo các sách Đông y ghi chép, thài lài tím là cây có tính hàn, vị ngọt mát,
hơi có vị chát nhẹ. Cây có thể giúp cơ thể thanh nhiệt, giải độc, khỏi bí tiểu, giảm
ho, táo bón, giảm thiểu mụn nhọt. Cây còn giúp chữa các chứng đau đầu hay viêm
cầu thận.


Một vài bài thuốc dân gian

Chữa đái buốt: Thài lài tím 30g, mộc thông 20g, mã đề 15g, rau má 12g. Sắc
lấy nước uống, chia ngày 3 lần, dùng 3- 5 ngày liên tiếp.
Chữa kiết lỵ: Thài lài tím 25g, lá mơ 20g, vỏ quả lựu 10g, rau má 5g. Sắc lấy
nước uống, chia 3 lần trước khi ăn, dùng 5 ngày liên tiếp.
Chữa táo bón: Thài lài tím 30g, lá khoai lang non 25g. Hai nguyên liệu này
rửa sạch đun sôi kĩ, ăn cả nước lẫn cái. Ngày ăn 1 lần vào buổi sáng.
Chữa mụn nhọt sưng đau: Thài lài tím 30g, lá sống đời 25g. Hai nguyên liệu
rửa sạch giã nhỏ, cho nước sôi để nguội khuấy đều, lọc lấy nước uống và bã đắp vào

(hay còn gọi là ánh sáng trắng bao gồm nhiều ánh sáng đơn sắc biến thiên liên tục
từ đỏ đến tím). Ánh sáng có hai tính chất là sóng và hạt.
Ánh sáng mặt trời là một dạng năng lượng (quang năng) thường được gọi là
bức xạ hay năng lượng điện từ. Năng lượng điện từ du hành trong không gian ở
dạng sóng, khoảng cách giữa hai đỉnh sóng kề nhau được gọi là độ dài sóng, dãy
sóng điện từ đầy đủ được gọi là phổ điện từ. Mắt người có thể phân biệt được các
màu khi chiếu ánh sáng qua lăng kính hay khi nhìn cầu vồng, đó là các màu: đỏ,
cam, vàng, lục, lam, chàm, tím (theo độ dài sóng giảm dần, tức năng lượng tăng
dần). Ánh sáng mặt trời giống như một làn mưa photon có độ dài sóng khác nhau,
mà mắt người chỉ nhìn thấy được một vùng hẹp. Năng lượng ánh sáng tỉ lệ nghịch
với độ dài sóng. Trong các phản ứng quang hóa, mỗi phân tử (của một chất) nhận
một photon, để chuyển sang trạng thái kích hoạt và tham gia vào phản ứng (Bùi
Trang Việt, 2005). Ánh sáng – một nhân tố quan trọng trong sự sinh trưởng và phát
triển của thực vật, nó tham gia vào nhiều quá trình sinh lý của thực vật mà cơ bản
nhất là quá trình quang hợp, ngoài ra còn có quang phát sinh hình thái, đáp ứng
hướng sáng...
1.2.2. Ứng dụng đèn LED trong nghiên cứu quang hợp.
Quang hợp là quá trình tổng hợp nhờ ánh sáng của thực vật, tảo và một số vi
khuẩn để tạo ra các hợp chất carbon phục vụ bản thân cũng như làm nguồn thức
ăn cho hầu hết các sinh vật trên trái đất. Về bản chất hóa học, quang hợp là quá
trình oxy hóa khử, trong đó H2O bị oxy hóa và CO2 bị khử, năng lượng dùng cho
quá trình này là quang năng và sản phẩm tạo ra là các hợp chất hữu cơ. Có thể khái
quát quang hợp bằng phương trình sau:
Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

14


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh


tố quang hợp và cường độ quang hợp của Anacharis sp.
Ngoài ra, chiếu sáng LED so với các nguồn chiếu sáng khác có những ưu điểm cơ
bản sau:
- Hiệu suất năng lượng sinh học cao: quang hợp của cây chủ yếu ở bước sóng
610 – 720 nm, hấp thụ sinh lý khoảng 55% và ở bước sóng ánh sáng xanh (400- 510
nm) hấp thụ sinh lý khoảng 8%. Các độ dài bước sóng khác hoặc ít tác dụng đến các
quá trình quang hợp hoặc gây hại đến sự sinh trưởng cuả cây.
- Tiết kiệm điện năng: sử dụng đèn LED cho hiệu quả tiết kiệm 50- 80%
lượng điện tiêu thụ.
1.3.

Phát sinh hình thái thực vật

1.3.1. Khái niệm
Phát sinh hình thái thực vật là quá trình phát triển của tế bào, mô, cơ quan
thực vật theo thời gian, từ lúc khởi đầu cho đến lúc trưởng thành, bao gồm phát sinh
mô, phát sinh cơ quan và phát sinh phôi, thông qua sự phân chia, sự tăng trưởng và
phân hóa tế bào (Bùi Trang Việt, 2000).
Phát sinh cơ quan có thể xảy ra ở hai con đường: phát sinh trực tiếp hoặc
phát sinh gián tiếp.
-

Phát sinh cơ quan trực tiếp: chồi nách, chồi ngọn,..

Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

16


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

chồi nách và cản sự phát triển của chồi nách. Hoặc có sự cạnh tranh dinh dưỡng
(chồi ngọn thu hút dinh dưỡng mạnh về phía nó). Hoặc auxin kích thích sự tiết chất
cản (ethylene hoặc ABA) cản sự phát triển chồi.
Các chồi bên có thể được cảm ứng phát triển bằng việc loại bỏ ưu thế ngọn.
Cắt bỏ chồi ngọn để chồi nách phát triển. Trong nuôi cấy in vitro, các chồi nách có
thể được kích thích phát triển mạnh bỏi việc bổ sung cytokinin vào môi trường. Vai
trò của cytokinin lúc này là hạn chế ưu thế ngọn để các chồi bên phát triển.


Sự hình thành chồi bất định

Chồi bất định không chỉ liên hệ với mô phân sinh chóp (ngọn) mà còn có thể
xuất hiện gần vết thương, gần chỗ vết cắt, gần vùng phát sinh libe - mộc hoặc ngoài
biểu bì, vì vậy, chồi có thể có nguồn gốc nội sinh hay ngoại sinh do sự khử phân
hóa các tế bào trưởng thành. Chúng cũng khởi sự bằng những phân chia tế bào và

Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

17


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

sắp xếp tế bào giống như mô phân sinh ngọn và có mạch gắn liền với mạch của thân
(Mai Trần Ngọc Tiếng, 2001).
Trước khi phân hóa để hình thành tầng phát sinh chồi, tế bào đã phân hóa
phải trải qua quá trình tái hoạt động. Sự tái hoạt động trải qua hai giai đoạn: khử
phân hóa và tái phân hóa.


Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

1.3. Tăng trưởng ở thực vật.
1.3.1. Thuật ngữ tăng trưởng.
Tăng trưởng là sự gia tăng không hoàn nghịch về kích thước (chiều dài,
chiều rộng, diện tích, thể tích) hay trọng lượng (tươi hay khô). Trong một cơ thể đa
bào, sự tăng trưởng xảy ra nhờ sự phân chia tế bào (gia tăng số tế bào) và gia tăng
kích thước tế bào (sự kéo dài tế bào). Sự phân chia tế bào xảy ra ở mô phân sinh, sự
tăng kích thước tế bào xảy ra theo mọi hướng nhưng thường hơn tế bào kéo dài theo
trục dọc cơ thể, vùng kéo dài của thân không ngừng kéo dài ra. Ở đơn tử diệp, sự
tăng trưởng theo đường kính được thực hiện nhờ sự phát triển của các tổ chức sơ
cấp có nguồn gốc từ mô phân sinh ngọn. Thuật ngữ tăng trưởng để chỉ các biến đổi
xảy ra ở các cơ quan dinh dưỡng (rễ, thân, lá) và ở các cơ quan sinh sản (hoa, trái,
hột) (Bùi Trang Việt, 2000).
Trong quá trình tăng trưởng, cơ thể thực vật cũng không ngừng phân hóa tạo
những thay đổi về chất. Hơn nữa, hai hiện tượng này xảy ra đồng thời trong cơ quan
hay cơ thể thực vật. Sự tăng trưởng ở mức độ nào đó luôn bao gồm sự phân hóa ở
mức thấp hơn (Bùi Trang Việt, 2000).
1.3.2. Các yếu tố tác động lên sự tăng trưởng thực vật


Ánh sáng

Tổng lượng ánh sáng mà cây thu nhận trong suốt quá trình chiếu sáng có tác
động trực tiếp lên quang hợp, sự tăng trưởng và năng suất của cây. Mức độ ảnh
hưởng của yếu tố ánh sáng tới thực vật phụ thuộc vào cả cường độ, chất lượng và
thời gian chiếu sáng (Dương Tấn Nhựt, 2011).



phân hóa cơ quan, cung cấp sức sống tốt cho mô và các tổ chức. Tuy vậy, yêu cầu
đối với những chất này thay đổi tùy theo loài thực vật, loại mô, hàm lượng, bản chất
của các chất điều hòa tăng tưởng thực vật (Bùi Trang Việt, 2000).


Auxin

Auxin là một chất điều hòa tăng trưởng thực vật điển hình cần thiết cho sự
phân chia và tăng trưởng của tế bào nên có vai trò quan trọng trong sự phát triển
hình thái thực vật. Auxin được tổng hợp trong ngọn thân, trong mô phân sinh (ngọn
và lóng) và lá non (tức các nơi có sự phân chia tế bào nhanh), trừ tryptophan được
tổng hợp trong lá trưởng thành dưới ánh sáng, sau đó auxin di chuyển xuống rễ và
tích tụ trong rễ.
Auxin có tác động mạnh mẽ lên sự tăng trưởng của tế bào, sự acid hóa vách
tế bào, cảm ứng sự phân chia tế bào, kích thích sự hình thành mô sẹo, sự phát triển
rễ và kích thích sự phân hóa mô dẫn (Bùi Trang Việt, 2000).
Sự di chuyển của auxin có vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng và phân
hóa. Sự vận chuyển thụ động (không trực tiếp cần năng lượng), không có tính hữu
cực (lên hay xuống trong cơ thể thực vật) chủ yếu trong mô libe. Ngoài ra, theo sự
Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

20


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

định hướng của mô, hầu như mọi tế bào sống đều ít có khả năng vận chuyển auxin
theo hướng hữu cực (từ ngọn đến gốc) theo mô hình hóa thẩm thấu cần năng lượng.

Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

21


SVTH: Dương Thị Ngọc Ánh

Hướng dẫn khoa học: Th.S Phan Ngô Hoang

của cytokinin trong môi trường còn có thể ức chế sự hình thành rễ và sự kéo dài
chồi (Bùi Trang Việt, 2000). Ở nồng độ cytokinin cao sẽ đưa đến kết quả là tạo
thành các cụm chồi. Tuy nhiên số lượng chồi hình thành là tùy thuộc vào nồng độ
cytokinin.
TDZ (N- phenyl-N’-1,2,3 - thidiazol-5-ylurea) là một hợp chất thay thế
phenyllurea, được dùng trong thu hoạch cơ giới cây bông vải, ngày nay được sử
dụng như một chất điều hòa sinh học hiệu quả trong sự phát sinh hình thái in vitro ở
nhiều loài thực vật. TDZ là chất có tác dụng của cả auxin và cytokinin lên sự phân
hóa của các mẫu nuôi cấy tuy về cấu trúc nó khác hoàn toàn với auxin và cytokinin
gốc purine. Trong phân tử TDZ có hai nhóm chức là phenyl và thidiazol, thay thế
một trong hai nhóm chức dẫn đến thay đổi hoạt tính của TDZ. Tuy nhiên cơ chế
hoạt động của TDZ chưa được biết rõ nhưng nhiều công trình nghiên cứu cũng cho
thấy TDZ có thể hoạt động giống như chất điều hòa tăng trưởng thực vật (Murthy
và cộng sự, 1998).


Giberelin

Giberelin là một terpenoid, kiểm soát hướng đặt của vi sợi celluloz trong
vách tế bào giúp kéo dài tế bào. Giberelin được tạo ra trong những lá non, các cực
của thân rễ, trong phôi của những hạt đang nảy mầm (Mai Trần Ngọc Tiếng, 2001).

trưởng trong nuôi cấy mô thực vật. Tuy nhiên, các tác giả khác nhau đã chỉ ra rằng
trong khi ABA ngoại sinh một mình ngăn chặn sự tái sinh chồi, khi thêm vào một
hệ thống nuôi trồng kết hợp với chất điều hòa tăng trưởng thực vật khác, nó có tác
dụng thúc đẩy (Manoj K. Rai và cộng sự, 2011).
1.4.

Các hợp chất biến dưỡng thực vật
Thực vật là nguồn cung cấp các hợp chất dùng làm dược liệu hoặc phụ gia

thực phẩm có giá trị. Những sản phẩm này được biết như là các chất trao đổi thứ
cấp, thường được hình thành với một lượng rất nhỏ trong cây và chức năng trao đổi
chất chưa được biết đầy đủ. Chúng dường như là sản phẩm của các phản ứng hóa
học của thực vật với môi trường hoặc là sự bảo vệ hóa học chống lại vi sinh vật và
động vật. Những nghiên cứu về các hợp chất thứ cấp có nguồn gốc thực vật đã phát
triển từ cuối những năm 50 của thế kỷ 20 (Rao và cs 2002). Các chất trao đổi thứ
cấp có thể xếp trong ba nhóm chính là alkaloid, tinh dầu và glycoside.
Các glycoside bao gồm các hợp chất phenol và flavonoid, saponin và các
cyanogenic glycoside, một số trong chúng được sử dụng làm thuốc nhuộm, chất
mùi thực phẩm và dược phẩm (Lee, 2001).
1.4.1. Anthocyanin


Khái niệm

Anthocyanin là hợp chất màu hữu cơ có nguồn gốc tự nhiên, thuộc nhóm
flavonoid, có màu đỏ, đỏ tía, tạo màu cho cả bề mặt, viền sọc, hay các vết đốm trên
các bộ phân khác nhau của cây, đặc biệt ở thân, lá, hoa, quả. Chúng được tìm thấy

Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016


gốc khác kết hợp với gốc aglucon có màu (anthocyanidin), (hình 1.4). Các gốc
đường có thể được gắn vào vị trí 3, 5, 7; thường được gắn vào vị trí 3 và 5 còn vị trí
7 rất ít. Phân tử anthocyanin gắn được vào vị trí 3 gọi là monoglycozit, ở vị trí 3 và
5 gọi là diglycozit.

Khóa luận cử nhân Sinh học - 2016

24