A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Chúng ta đang sống ở thế kỉ 21, thề kỉ của sự bùng nổ thông tin và khoa học
kĩ thuật công nghệ, là thời kì của nền văn minh phát triển trên toàn thế giới. Để
“sánh vai cùng các cường Quốc năm châu”, phải có bản lĩnh, có ý chí kiên cường,
vượt lên mọi khó khăn, thử thách. Cuộc sống luôn đòi hỏi mỗi người phải đạt được
những mục tiêu nhất định. Để thực hiện mục tiêu con người phải có ý chí vượt qua
mọi khó khăn.
Ý chí là thuộc tính tâm lí của nhân cách, không được sinh ra mà được hình
thành trong hoạt động sống của cá nhân. Việc hình thành nhân cách nói chung và ý
chí nói riêng được diễn ra ngay từ giai đoạn đầu tiên của cuộc đời. Thông qua những
con đường khác nhau, giáo dục đóng một vai trò quan trọng góp phần hình thành ý
chí của trẻ.
Ở tuổi mẫu giáo ý chí xất hiện như là sự điều chỉnh có ý thức đối với hành vi
của bản thân trẻ trong mọi hoạt động. Sự phát triển ý chí của trẻ có liên quan mật
thiết với sự biến đổi của các động cơ hành vi. Chính sự xuất hiện một động cơ nổi
bật trong hệ thống thứ bậc các động cơ đã được hình thành có vai trò giúp trẻ vượt
qua khó khăn nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra.
Hoạt động chủ đạo của trẻ là hoạt động vui chơi. Thông qua vui chơi trẻ
khám phá, nhận thức thế giới và phát triển các khả năng của bản thân. Trò chơi học
tập là loại trò chơi có luật. Khi tham gia vào trò chơi học tập, trẻ gián tiếp giải
quyết các nhiệm vụ nhận thức nhằm củng cố, chính xác hóa các biểu tượng, các tri
thức, phát triển ngôn ngữ, rèn luyện kỹ năng và hình thành biểu tượng mới.
Trò chơi học tập không những giúp cho trẻ phát triển trí tuệ mà còn góp
phần phát triển ý chí. Để chơi có kết quả trẻ phải đặt ra mục đích trong hành động
chơi, có tính kiên trì bền bỉ trong quá trình chơi, có tính độc lập, quyết đoán, dũng
cảm và tự kiềm chế bản thân khi thực hiện nhiệm vụ chơi để đạt được kết quả.
Chính vì vậy trò chơi học tập có một vị trí quan trong đối với việc giáo dục, phát
triển nhân cách toàn diện nói chung và phẩm chất ý chí của trẻ nói riêng.

1

trường Mầm non. Từ đó đưa ra một số đặc điểm phát triển phát triển ý chí của trẻ
được nghiên cứu

2


6.3. Đề xuất và thử nghiệm một số tác động sư phạm nhằm phát triển ý chí của trẻ
được nghiên cứu.
6.4. Rút ra kết luận sư phạm
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát
Dùng để quan sát và ghi chép trong quá trình nghiên cứu những biểu hiện ý
chí trẻ trong trò chơi học tập về Toán, Chữ viết, MTXQ.
7.2.2. Phương pháp trò chuyện
Dùng để trò chuyện với giáo viên, phụ huynh và trẻ xem mức độ biểu hiện ý
chí của trẻ trong quá trình nghiên cứu.
7.2.3. Phương pháp thực nghiệm
+ Thực nghiệm phát hiện: Dùng để phát hiện mức độ biểu hiện ý chí của trẻ
trong trò chơi học tập.
+ Thực nghiệm tác động hình thành: Dùng để tác động sư phạm nhằm phát
triển ý chí của trẻ được nghiên cứu.
7.2.4. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
Dùng để nghiên cứu mức độ biểu hiện ý chí của trẻ thể hiện trong trò chơi
học tập về Toán, Chữ viết và MTXQ.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Để xử lí các số liệu thu thập được trong quá trình nghiên cứu.
Trong các phương pháp trên thì phương pháp thực nghiệm là chính
8. Cấu trúc của đề tài

1.2. Ở trong nước
1.2. Những vấn đề chung về ý chí và sự phát triển ý chí của trẻ 5 -6 tuổi
1.2.1.Khái quát chung về ý chí
1.2.1.1. Bản chất của ý chí
1.2.1.2. Cơ sở sinh lí của ý chí
1.2.1.3. Cấu trúc của hành động ý chí
1.2.1.4. Động cơ của ý chí
1.2.1.5. Những phẩm chất của ý chí
1.2.2. Đặc điểm phát triển ý chí của trẻ Mẫu giáo
1.2.2.1. Đặc điểm phát triển ý chí của trẻ Mẫu giáo
1.2.2.2. Đặc điểm phát triển ý chí của trẻ 5 – 6 tuổi
1.3. Trò chơi học tập và sự phát triển ý chí của trẻ 5- 6 tuổi
1.3.1. Một số lí luận về trò chơi học tập
1.3.2. Trò chơi học tập và sự phát triển tâm lí của trẻ 5 – 6 tuổi
1.3.3. Trò chơi học tập và sự phát triển ý chí của trẻ Mẫu giáo
1.4. Kết luận chương 1

5


CHƯƠNG II
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
2.1.1. Mục đích nghiên cứu lí luận
2.1.2. Nhiệm vụ nghiên cứu lí luận
2.2. Nghiên cứu thực trạng biểu hiện ý chí của trẻ 5 – 6 tuổi thông qua trò chơi
học tập ở trường Mầm non
2.2.1. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu mức độ biểu hiện ý chí của trẻ thông qua trò chơi học tập. Trên cơ
sở đó đề ra những ý kiến sư phạm cần thiết.

khi chơi.
- Tiêu chí 4: Biết đưa ra quyết định kịp thời trong khi giải quyết nhiệm vụ
chơi, hoàn thành kết quả chơi.
- Tiêu chí 5: Trẻ hoàn thành nhiệm vụ chơi đạt được kết quả mặc dù trong
trò chơi có những yếu tố làm cho trẻ sợ hãi về tâm lí.
- Tiêu chí 6: Biết tự kiềm chế xúc cảm của bản thân trong quá trình chơi để
đạt được kết quả chơi.
2.2.6.2. Thang đánh giá mức độ biểu hiện ý chí của trẻ
- Mức độ 1: Tốt
- Mức độ 2: Trung bình
- Mức độ 3: Yếu
2.2.6.3. Cách cho điểm và đánh giá
2.3. Thực nghiệm các tác động sư phạm phát triển ý chí cho trẻ 5 – 6 tuổi
trong qua trò chơi học tập
2.3.1. Mục đích nghiên cứu
Thực nghiệm một số tác động sư phạm trong qua trò chơi học tập giúp cho
trẻ phát triển các phẩm chất ý chí, nhằm khảo sát tính khả thi và hiệu quả của tác
động này.
2.3.2. Khách thể nghiên cứu
Bốn lớp Lá của hai trường Mầm non trong TP. Cần Thơ
- Mỗi trường có hai lớp: một lớp đối chứng và một lớp thử nghiệm
- Số lượng mỗi lớp 30 trẻ
2.3.3. Thời gian tiến hành
7


Từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2010
2.3.4. Nội dung nghiên cứu
2.3.4.1. Đề xuất một số tác động sư phạm nhằm phát triển ý chí cho trẻ
- Cơ sở khoa học của việc đề xuất

3.1.2.3. Sự biểu hiện ý chí của trẻ thông qua trò chơi học tập về MTXQ
* Sự biểu hiện về ý chí khác biệt giữa trẻ ở trường Mầm non tại trung tâm
TP và trường Mầm non ở xã vùng sâu.
* Sự biểu hiện ý chí khác biệt của trẻ về giới tính.
* Kết luận
3.2. Kết quả thực nghiệm tác động
3.2.1. Kết quả trước tác động
3.2.2. Kết quả sau tác động
3.3. Kết luận chương 3

9


PHẦN KẾT LUẬN
1. Phần kết luận chung
2. Đề xuất ý kiến sư phạm

PHỤ LỤC

10


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đào Thanh Âm – Trịnh Dân – Nguyễn Thị Hòa – Đinh Văn Vang.
Giáo dục Mầm non. Tập 1, 2, 3. NXB Giáo dục ĐHQG Hà Nội – 1995
2. Bộ giáo dục và Đào tạo – Vụ GD MN.
Chương trình chăm sóc giáo dục mẫu giáo và hướng dẫn thực hiện trẻ
5 – 6 tuổi. Hà Nội – 1994
3. Bộ giáo dục và Đào tạo, Trung tâm nghiên cứu giáo dục Mầm non – Vụ GD
MN.

15. P.A. Ruđich.
Tâm lí học. NXB Thể dục thể thao Hà Nội - 1986
16. Tuyển tập 101 trò chơi Mẫu giáo – trò chơi học tập (tập 1,2). 2000
17. Nguyễn Ánh Tuyết – Nguyễn Thị Như Mai – Đinh Kim Thoa.
Tâm lí học trẻ em lứa tuổi Mầm non (từ lọt lòng cho đên 6 tuổi) Hà nội 1994
18. Nguyễn Ánh Tuyết – Nguyễn Thị Hòa – Đinh Văn Vang.
Tổ chức hướng dẫn trẻ Mẫu giáo chơi. NXBĐHQG Hà nội - 1996
19. Nguyễn Ánh Tuyết – Phạm Hoàng Gia – Đoàn Thị Tâm.
Tâm lí học trẻ em trước tuổi học. NXB Giáo dục – 1998
20. Nguyễn Ánh Tuyết.
Giáo trình tâm lí học trẻ em. NXB Giáo dục – 2001
21. Nguyễn Ánh Tuyết – Nguyễn Thị Như Mai.
Giáo trình sự phát triển tâm lí học trẻ em lứa tuổi Mầm non. NXB Giáo
dục – 2008
22. Nguyễn Thạc – Nguyễn Ngọc Châm – Trần Lan Hương.
Tuyển tập các trò chơi phát triển cho trẻ Mẫu giáo (biên soạn từ chương
trình giáo dục sớm Kidsmart IBM) Hà nội 2001
23. Nguyễn Văn Thiêm.
Tâm lí học (tập 1). NXB Giáo dục – 1978
24. Nguyễn Thị Thìn.
Sự phát triển ý trí của trẻ mầm non Hà Nội. Luận văn thạc sĩ Giáo dục học
– 2000

12


25. Trần Thị Trọng – Phạm Thị Sửu.
Tuyển tập trò chơi, bài hát, thơ, truyện mẫu giáo 5 – 6 tuổi. NXB Giáo
dục - 1994
26. Đào Như Trang.