ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------
VƢƠNG THỊ THẮM
TRUYỀN THÔNG VỚI NHÓM PHỤ NỮ
BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH
(Nghiên cứu trường hợp thị trấn Vân Đình,
Huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội)
LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Hà Nội - 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------
VƢƠNG THỊ THẮM
TRUYỀN THÔNG VỚI NHÓM PHỤ NỮ
BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH
(Nghiên cứu trường hợp thị trấn Vân Đình,
Huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội)
Chuyên ngành Công tác xã hội
Mã số: 60 90 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI
CHƢƠNG 2. TRUYỀN THÔNG VỚI NHÓM PHỤ NỮ BỊ BẠO LỰC GIA
ĐÌNH VÀ ĐÁNH GIÁ CỦA NHÓM VỀ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG .. 30
2.1. Nhu cầu truyền thông của nhóm phụ nữ bị bạo lực gia đình ...................... 31
2.1.1. Nhu cầu của phụ nữ bị bạo lực gia đình.......................................................... 31
2.1.2. Nhu cầu của nhóm phụ nữ bị bạo lực gia đình về thể chất qua hiệu ứng
truyền thông nhóm .................................................................................................. 33
2.2. Các yếu tố trong truyền thông với nhóm phụ nữ bị bạo lực gia đình ......... 35
2.2.1. Nguồn truyền thông......................................................................................... 35
2.2.2. Thông điệp ...................................................................................................... 37
2.2.3. Kênh truyền thông ........................................................................................... 40
2.2.4. Người nhận ...................................................................................................... 41
2.2.5. Nhiễu ............................................................................................................... 45
2.2.6. Sự phản hồi...................................................................................................... 46
2.3. Nguyễn nhân dẫn tới bạo lực gia đình đối với phụ nữ. ................................ 48
2.4. Rào cản tiếp nhận truyền thông đối với nhóm phụ nữ bị bạo lực gia đình ....... 61
2.5. Vai trò của nhân viên công tác xã hội trong truyền thông với nhóm phụ nữ
bị bạo lực gia đình ................................................................................................... 64
2.5.1. Nâng cao năng lực và nhận thức của nhóm phụ nữ bị bạo lực gia đình.............. 64
2.5.2. Người truyền thông ......................................................................................... 65
2.5.3. Kết nối các nguồn lực trong cộng đồng. ......................................................... 69
CHƢƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRUYỀN
THÔNG VỚI NHÓM PHỤ NỮ BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH TẠI THỊ TRẤN
VÂN ĐÌNH - HUYỆN ỨNG HÒA - THÀNH PHỐ HÀ NỘI ............................. 71
3.1. Kết hợp truyền thông về phụ nữ bị bạo lực gia đình và truyền thông với
nhóm phụ nữ bị bạo lực gia đình ........................................................................... 71
3.2. Xây dựng và truyền thông nhóm nâng cao hiệu quả truyền thông. ............ 72
3.2.1. Thành lập nhóm phụ nữ bị bạo lực gia đình ................................................... 72
3.2.2. Nhân viên công tác xã hội thực hiện truyền thông với nhóm phụ nữ bị bạo lực
chính chúng ta phải là hạt nhân tích cực đấu tranh đẩy lùi vấn nạn bạo lực gia đình
để bạo lực gia đình không thể xâm phạm đến nhân phẩm, đạo đức, sức khỏe của
mỗi con người.
Tại Thị trấn Vân Đình những năm qua bạo lực gia đình đã và đang diễn ra
với tốc độ nhanh chóng, tăng mạnh về số vụ và làm ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc
sống của người dân nơi đây. Theo đánh giá của Hội phụ nữ Thị trấn Vân Đình thì
bạo lực gia đình gia tăng làm ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự trên địa
bàn và để lại hậu quả nghiêm trọng đặc biệt là những vụ bạo lực về thể chất khiến
cho người bị bạo lực đa phần là phụ nữ chịu những tổn thương về thể chất, những
vụ việc nghiêm trọng còn đe dọa đến tính mạng và để lại thương tật suốt đời cho
người phụ nữ phá vỡ đi những giá trị gia đình. Theo thống kê cuối năm 2014 số vụ
bạo lực gia đình tại Thị Trấn Vân Đình tăng thêm 9 vụ so với năm 2013 là 22 vụ và
theo báo cáo đến tháng 6 năm 2015 thì số vụ bạo lực gia đình trên địa bàn là 25 vụ.
Điều này một lần nữa chứng minh rằng bạo lực gia đình đang ngày càng gia tăng về
số vụ, mức độ cũng như tính chất nguy hiểm hơn nữa còn làm ảnh hưởngsâu sắc
đến nhân phẩm, đạo đức, lối sống và hạnh phúc gia đình, cản trở đến sự phát triển
chung của toàn xã hội.
Truyền thông là một trong những phương pháp của công tác xã hội. Cho dù
hình thức tổ chức là gì đi chăng nữa thì truyền thông vẫn là yếu tố then chốt. Truyền
thông đối với tổ chức như là huyết mạch đối với con người. Truyền thông với nhóm
phụ nữ bị bạo lực gia đình là hoạt động nhằm hướng tới hỗ trợ người phụ nữ đến một
cuộc sống tốt đẹp hơn. Truyền thông là hoạt động cung cấp những thông tin quan
trọng và cần thiết đối với phụ nữ, những dạng bạo lực mà họ sẽ gặp phải, trau dồi kỹ
năng sống cần thiết, cách phòng tránh đối với những dạng bạo hành cụ thể, những
hiểu biết về các văn bản pháp luật, các chương trình hỗ trợ đối với họ để tăng năng
lực sống giúp họ có thể cân bằng tâm lý và có cái nhìn tích cực hơn với cuộc sống.
Con đường để đưa thông tin đến với nhóm phụ nữ bị bạo lực gia đình chính
là truyền thông với nhóm phụ nữ bị bạo lực gia đình đó. Trên thực tế, truyền thông
về báo chí và quan hệ công chúng đặc biệt quan tâm. Có thể kể ra những nghiên cứu
liên quan đến truyền thông như công trình nghiên cứu của:
David Croteau, William Hoyneys (2003), Media/ Society: industries, images,
and audiences (truyền thông/ xã hội: công nghệ, hình ảnh và công chúng), Pine
Forces Press: Cuốn sách đánh giá vai trò xã hội của các phương tiện truyền thông,
quá trình phát triển công nghệ truyền thông, ảnh hưởng của kinh tế, chính trị và
công chúng đối với các phương tiện thông tin đại chúng, tác động của toàn cầu hóa
đến phương tiện truyền thông.
Gail Dines and Jean M. Humez (2003) Gender, race, and class in media, a
text – reader (giới tính, chủng tộc và giai cấp trong truyền thông; cách tiếp cận tin
tức theo logic xã hội, Saga Publications, Inc: Các tác giả của cuốn sách mối quan hệ
giữa văn hóa, giới tính, chủng tộc, các khía cạnh xã hội, điều kiện xã hội và phương
tiện truyền thông; các tầng lớp xã hội được thể hiện trên các phương tiện truyền
thông đại chúng. Vấn đề giới tính, chủng tộc và giai cấp được thể hiện đan xen với
các vấn đề kinh tế, văn hóa trên các bài báo như vấn đề thể chế bao gồm: Kinh tế,
chính trị của các sản phẩm truyền thông, phân tích văn bản và mức độ sử dụng
phương tiện truyền thông.
Elena Yonah Rosen, Arli Paulin quesada, Sue Lockwood Summer (1998)
Changing the word throuh media education (Thay đổi thế giới thông qua giáo dục
truyền thông) Fulcrum Publishing. Cuốn sách là những bài học chi tiết, phân tích
vai trò của thông tin truyền thông trong việc đánh giá những vấn đề xã hội như:
Bạo lực, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, sức khỏe và con người.
Stanley J. Bazan(2006), Introduction to mas communication media literacy
and culture (giới thiệu về truyền thông đại chúng: giáo dục truyền thông và văn hóa
truyền thông), Mcgraw_Hill. Tác giả đề cập đến những kiến thức cơ bản về truyền
thông đại chúng, sự hiểu biết về văn hóa truyền thông, các ngành công nghiệp
truyền thông đại chúng và khán giả bao gồm: Các phương tiện truyền thông như:
Sách, Báo, tạp chí, đài phát thanh, truyền hình, Internet: Tác giả đề cập văn hóa
Xã hội Việt Nam tập trung nghiên cứu xoay quanh việc tìm hiểu về Thực trang-diễn
tiến-nguyên nhân đối với bạo lực gia đình ở Việt Nam, nghiên cứu của Lê Thi trong
việc thực thi công bằng Dân Chủ và bình đẳng nam nữ ở Việt Nam hiện nay
Ở Việt Nam nghiên cứu về bạo lực gia đình đối với phụ nữ muộn hơn so với
các nước trên thế giới. Vì vậy cần có các biện pháp can thiệp đặc biệt là kết hợp
truyền thông nâng cao hiệu quả phòng tránh bạo lực đối với phụ nữ. Một số công
trình nghiên cứu xoay quanh vấn đề này như:
Tài liệu: Truyền thông có nhạy cảm giới của tác giả Trịnh Bích Liên do tổ
chức OXFAM tài liệu và CSAGA phát hành tháng 6 năm 2011 đặt ra câu hỏi người
làm truyền thông có thể làm gì trước vấn đề bạo lực gia đình từ đó trang bị kiến
thức, kỹ năng truyền thông về nhạy cảm giới có liên quan đến bạo lực gia đình có
thể tạo nên những khác biệt, quan trọng trong việc giúp đỡ cộng đồng nhận thức
đúng đắn về bạo lực gia đình và khuyến khích công chúng tích cực chống lại vấn
nạn này.
Các nhà khoa học đã có nhiều nghiên cứu về truyền thông. Mỗi hướng
nghiên cứu về truyền thông sẽ có những nghiên cứu khác nhau về truyền thông. Xét
riêng trong ngành báo chí, xã hội học một số nghiên cứu có thể kể đến đó là:
Nhà nghiên cứu Tạ Ngọc Tấn cũng có những giới thiệu về các phương tiện
truyền thông đại chúng hiện đại, các nguyên tắc, phương pháp nhằm quản lý, điều
hành, phát huy vai trò sức mạnh của các loại hình phương tiện truyền thông đại chúng
qua quyển Truyền thông đại chúng, được xuất bản lần đầu vào năm 2001 và tái bản vào
năm 2004. Bên cạnh đó, một số tác phẩm của các tác giả nước ngoài liên quan đến
truyền thông đại chúng cũng đã được dịch và in sách tại Việt Nam như Sức mạnh của
tin tức truyền thông của Michael Schudson 1995; Bùng nổ truyền thông, sự ra đời một
ý thức hệ mới của Philippe Breton, Serge Proulx, 1996…
Cuốn truyền thông-lý thuyết và kỹ năng cơ bản do tác giả Nguyễn Văn Dững
chủ biên được NXB Chính trị quốc gia- sự thật xuất bản năm 2006. Cuốn sách cung
cấp những kiến thức lý thuyết và kỹ năng truyền thông cơ bản nói chung, truyền
8. Mai Quỳnh Nam (1994), Dư luận xã hội về số con, Tạp chí Xã hội học số
3,tr.46-51.
9. Mai Quỳnh Nam (1995), Dư luận xã hội – mấy vấn đề lý luận và phương pháp
nghiên cứu, Tạp chí Xã hội học số 1, tr.3-8.
10. Mai Quỳnh Nam (1996) Truyền thông đại chúng và dư luận xã hội, Tạp chí Xã
hội học số 1, tr.3-7.
11. Mai Quỳnh Nam (2000), Về đặc điểm và tính chất của giao tiếp đại chúng. Tạp
chí Xã hội học số 2, tr.8-10.
12. Mai Quỳnh Nam (2001), Về vấn đề nghiên cứu hiệu quả truyền thông đại
chúng. Tạp chí Xã hội học số 4, tr.21-25.
13. Mai Quỳnh Nam (2002), Gia đình trong tấm gương Xã hội học. NXB Khoa
học Xã hội, Hà Nội.
14. Mai Quỳnh Nam (2003) Truyền thông và phát triển nông thôn. Tạp chí Xã hội
học số 3, tr.9-14.
15. Michael Schudson( 2003) Sức mạnh của tin tức truyền thông (bản dịch cuốn
The Power of News, Harvard, Harvard University Press, 1995, người dịch: Thế
Hùng, Trà My), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
16. Nguyễn Thị Oanh (2005), Tâm lý truyền thông và giao tiếp, Khoa phụ nữ
hoc, Đại học mở bán công TP. Hồ Chí Minh.
17. Nguyễn Hữu Minh_ Trần Thị Vân Anh Viện khoa học xã hội Việt Nam,
viện gia đình và giới “ Bạo lực gia đình đối với phụ nữ ở Việt Nam_thực
trạng_diễn tiến và nguyên nhân”
18. Nguyễn Văn Dững (2006), Truyền thông-lý thuyết và kỹ năng cơ bản NXB
Lý luận chính trị, Hà Nội
19. Philippe Breton, Serge Proulx (1996), Bùng nổ truyền thông, sự ra đời một ý
thức hệ mới, bản dịch củaVũ Đình Phòng, NXB Văn hóa Thông tin, Hà Nội
20. Trần Hữu Quang (2001), Chân dung công chúng truyền thông, Khảo sát Xã
hội học tại TPHCM, NXB TPHCM, Thời báo kinh tế sài gòn và VAPEC