NGUYỄN THỊ LAN ANH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

Ø

NGUYỄN THỊ LAN ANH
LUẬN VĂN QUẢN LÝ GIÁO DỤC

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
AN TOÀN GIAO THÔNG TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
QUẬN HAI BÀ TRƯNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Ø
KHÓA 2014 - 2016

HÀ NỘI - NĂM 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN THỊ LAN ANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
AN TOÀN GIAO THÔNG TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
QUẬN HAI BÀ TRƯNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Hà Nội, ngày 10 tháng 07 năm 2016
Tác giả

Nguyễn Thị Lan Anh


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là
trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác. Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi
sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích
dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc
Hà Nội, ngày 10 tháng 07 năm 2016
Tác giả

Nguyễn Thị Lan Anh


DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
1.

ATGT

An toàn giao thông

2.

CB

Cán bộ


8.

GT

Giao thông

9.

GV

Giáo viên

10.

GVCN

Giáo viên chủ nhiệm

11.

GS.TS KH

Giáo sư. Tiến sĩ khoa học

12.

HS

Học sinh


3. Nhiệm vụ nghiên cứu ..............................................................................................5
4. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu .........................................................5
5. Giả thuyết khoa học ................................................................................................5
6. Phương pháp nghiên cứu .........................................................................................6
7. Cấu trúc luận văn ....................................................................................................7
NỘI DUNG ................................................................................................................8
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
AN TOÀN GIAO THÔNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ...............................................8
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ...........................................................................8
1.1.1. Ở nước ngoài ................................................................................................8
1.1.2. Ở Việt Nam....................................................................................................9
1.2. Các khái niệm cơ bản.......................................................................................14
1.2.1. Quản lý ........................................................................................................14
1.2.2. Quản lý giáo dục .........................................................................................16
1.2.3. Quản lý nhà trường.....................................................................................18
1.2.4. An toàn giao thông......................................................................................21
1.2.5. Giáo dục an toàn giao thông ......................................................................22
1.2.6. Quản lý giáo dục an toàn giao thông .........................................................23
1.3. Giáo dục an toàn giao thông trong nhà trường Tiểu học .............................24
1.3.1. Đặc điểm của học sinh Tiểu học .................................................................25
1.3.2. Mục đích, ý nghĩa của giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Tiểu học ...27
1.3.3. Nội dung giáo dục an toàn giao thông trong trường Tiểu học...................28
1.3.4. Các hình thức giáo dục an toàn giao thông trong trường Tiểu học ...........29
1.4. Nội dung quản lý hoạt động giáo dục ATGT trong nhà trường Tiểu học ......32


1.4.1. Lập kế hoạch giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học .............32
1.4.2. Tổ chức hoạt động và tổ chức bộ máy GDATGT cho học sinh tiểu học ....33
1.4.3. Chỉ đạo các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học ...35
1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ATGT ...................................37

2.5.1. Thực trạng lập kế hoạch giáo dục ATGT cho học sinh các trường tiểu học .....57
2.5.2. Thực trạng tổ chức hoạt động và tổ chức bộ máy hoạt động giáo dục
an toàn giao thông cho học sinh tiểu học .............................................................58
2.5.3. Thực trạng chỉ đạo các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học
sinh tiểu học ..........................................................................................................61
2.5.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá các hoạt động giáo dục an toàn giao
thông cho học sinh tiểu học ..................................................................................64
2.6. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GD ATGT trên địa bàn
quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội ................................................................66
2.7. Đánh giá thực trạng quản lý giáo dục ATGT ở các trường tiểu học
quận Hai Bà Trưng .................................................................................................67

2.7.1. Điểm mạnh ........................................................................................ 68
2.7.2. Điểm hạn chế ..............................................................................................68
2.7.3. Nguyên nhân của thực trạng.......................................................................69
Tiểu kết chương 2 ....................................................................................................71
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN
GIAO THÔNG TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN HAI BÀ TRƯNG
THÀNH PHỐ HÀ NỘI ...........................................................................................72
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp ..................................................................72
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích.............................................................72
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý ...............................................................72
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống .............................................................72
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát huy ...........................................72
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi .............................................73
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ATGT tại các trường tiểu
học quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội .........................................................73


3.2.1. Tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức về ATGT, giáo dục ATGT

Bảng 2.6. Thực trạng nội dung GD ATGT trong nhà trường ................................54
Bảng 2.7. Thực trạng các hình thức tổ chức GD ATGT trong nhà trường ............56
Bảng 2.8. Thực trạng nhu cầu của HS đối với hoạt động GD ATGT ....................56
Bảng 2.9. Thực trạng việc lập kế hoạch GD ATGT cho học sinh của Hiệu trưởng ..57
Bảng 2.10. Thực trạng tổ chức hoạt động và tổ chức bộ máy GD ATGT ở các
nhà trường tiểu học ................................................................................59
Bảng 2.11. Thực trạng chỉ đạo các hoạt động GD ATGT cho học sinh ..................62
Bảng 2.12. Thực trạng kiểm tra đánh giá hoạt động GD ATGT .............................64
Bảng 2.13. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GD ATGT ....................66
Bảng 3.1. Kế hoạch hoạt động tháng .....................................................................82
Bảng3.2.

Đánh giá kết quả đánh giá sự cần thiết, tính khả thi của các biện pháp ... 108


DANH MỤC SƠ ĐỒ
Trang
Sơ đồ 1.1. Quá trình quản lý .....................................................................................15
Sơ đồ 1.2. Các yếu tố quản lý giáo dục .....................................................................18
Sơ đồ 3.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy ban chỉ đạo hoạt động GD ATGT .....................85
Sơ đồ 3.2. Mối quan hệ biện chứng giữa 06 biện pháp..........................................107
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1.Mối tương quan giữa tính khả thi và tính cần thiết .............................111


1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trên phạm vi toàn cầu, tai nạn giao thông (TNGT) là một trong những
nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất cho con người. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế

nạn giao thông đường bộ là một vấn đề y tế ngày càng đáng quan tâm. Tai nạn giao
thông đường bộ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trẻ em từ 10 đến 19 tuổi ở
Việt Nam, lấy đi khoảng 2,000 mạng sống mỗi năm”
Trước tình hình thực tế tai nạn giao thông ngày càng gia tăng, Chính phủ đã
ban hành nghị quyết số 32/2007/NQ-CP về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm
chế tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông đề ra nhiều việc làm thiết thực nhằm hạn
chế tối đa hoặc có thể giảm đi những đau thương và mất mát thiệt hại về người
cũng như tài sản làm ảnh hưởng đến sự phát triển chung của đất nước. Tuy nhiên,
việc thực hiện ATGT hiện nay vẫn còn gặp nhiều khó khăn và thách thức như: tiến độ
xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng giao thông còn rất chậm so với tốc độ gia tăng số
lượng phương tiện giao thông cá nhân; việc quản lý phương tiện giao thông cá nhân chưa
thật hiệu quả; Sự kiểm soát về gia tăng phương tiện giao thông cá nhân vẫn còn nhiều
gian nan vì nhu cầu sử dụng ngày càng cao trong khi hạ tầng giao thông chưa đồng bộ;
đặc biệt, việc thực hiện các quy định, quy chế giao thông của người dân vẫn chưa thật sự
tự giác, nghiêm túc, việc tuyên truyền, giáo dục ý thức giao thông rất khó cập nhật đến
từng người dân trong khu vực, địa bàn,...
Từ hiện trạng trên, tác giả xác định thấy một trong những vấn đề quan trọng
hàng đầu để góp phần thực hiện ATGT là giáo dục ý thức cho người tham gia giao
thông ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Từ nhiều năm nay, Bộ giáo dục và
Đào tạo phối hợp với Bộ Công an, Ủy ban an toàn giao thông quốc gia đã chỉ đạo
việc giảng dạy giáo dục an toàn giao thông lồng ghép trong các tiết học chính khóa
và tổ chức các buổi ngoại khóa nhằm đưa nội dung chương trình giáo dục an toàn
giao thông, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật
trật tự an toàn giao thông học đường cho tất cả học sinh sinh viên các bậc học nói
chung và bậc tiểu học nói riêng, nhằm góp phần nâng cao ý thức tôn trọng, chấp
hành nghiêm về luật giao thông, biết tự bảo vệ tính mạng, tài sản kinh tế cho chính
các em, gia đình và xã hội. Việc giáo dục cho trẻ em thiếu niên nhi đồng hiểu rõ về


3



4
ATGT cũng đã được đưa vào hoạt động giáo dục, song song và trở thành
môn học của chung ở các trường Tiểu học quận Hai Bà Trưng. Nhà trường cũng
theo chỉ thị các cấp và thực hiện việc tuyên truyền GDATGT trong nội bộ cũng như
tới các lực lượng giáo dục khác. Các hoạt động ngoại khóa cũng được quan tâm kết
hợp với giáo dục ATGT để góp phần giáo dục ý thức cho các em học sinh. Tuy
nhiên, việc GDATGT và quản lý hoạt động GD ATGT trong nhà trường còn chưa
nhận được sự quan tâm đúng mức, các hoạt động triển khai còn mang tính hình
thức, chưa thể hiện tính liên tục, dài hơi và quyết liệt; việc phối kết hợp với các lực
lượng giáo dục còn thiếu đồng bộ,… Chính vì vậy, hiệu quả đạt được trong công tác
GD ATGT trong các nhà trường chưa cao.
Từ những vấn đề thực tiễn trên cho thấy, Giáo dục an toàn giao thông và
quản lý hoạt động GD ATGT trong nhà trường tiểu học là một công việc hết sức
quan trọng, hết sức thiết thực và lâu dài, nhằm giáo dục thế hệ trẻ trở thành những
người có ý thức chấp hành nghiêm túc Luật giao thông ngay từ lúc tuổi ấu thơ. Bản
thân là một giáo viên và là cán bộ quản lý nhà trường tiểu học, tác giả nhận thấy cần
phải chuyên tâm tích cực nghiên cứu để tìm ra những biện pháp quản lý cụ thể
nhằm góp phần thực hiện giáo dục ATGT và quản lý giáo dục ATGT đạt kết quả
tốt. Mong muốn của tác giả là các em học sinh tiểu học được giáo dục triệt để về
ATGT, trong tâm trí các em luôn ý thức sâu sắc được sự cần thiết phải thực hiện
nghiêm túc luật giao thông, từ đó bản thân các em luôn thực hiện tốt các quy định
về an toàn giao thông, trở thành những người tham gia giao thông văn minh. Chính
vì những lý do trên tác giả quyết định chọn đề tài: “QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN
HAI BÀ TRƯNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI” làm luận văn nghiên cứu trình độ Thạc
sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích đánh giá thực trạng quản lý hoạt

những biện pháp quản lý hữu hiệu góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục an toàn
giao thông cho học sinh trong các trường Tiểu học, từ đó bước đầu giáo dục cho học
sinh có ý thức tự giác thực hiện tốt Luật giao thông đường bộ và ứng xử văn hóa khi
tham gia giao thông.


6
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu các tài liệu khoa học có liên quan đến đề tài, các văn bản quản
lý giáo dục có liên quan đến trường Tiểu học, các văn bản hướng dẫn giáo dục
ATGT, Nghị định của Chính phủ, Luật giao thông đường bộ,…
- Tìm hiểu các tài liệu giáo dục an toàn giao thông và các giải pháp giáo dục an
toàn giao thông của các nước phát triển có hình thái giao thông gần giống nước ta.
- Nghiên cứu tài liệu bao gồm nghiên cứu lý thuyết liên quan đến vấn đề
quản lý giáo dục an toàn giao thông, cụ thể như: Khái niệm, vai trò, các thành phần
và các bước giáo dục an toàn giao thông; Các công trình nghiên cứu liên quan đến
vấn đề giáo dục giao thông.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.2.1. Phương pháp thống kê
- Thu thập thông tin từ các thống kê, sao lưu của sở GTVT và các phòng ban
An toàn giao thông quận Hai Bà Trưng.
6.2.2. Phương pháp quan sát
- Quan sát hành vi giao thông của học sinh và CMHS tại các trường tiểu học
trong quận Hai Bà Trưng tại những địa điểm có phương tiện tham gia giao thông
nhiều nhất và ít nhất.
- Quan sát trực tiếp các tiết học và các hoạt động GD ATGT của lớp 1 đến
lớp 5.
6.2.3. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
- Lập các mẫu phiếu hỏi để điều tra cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh học

1.1.1. Ở nước ngoài
Giáo dục có vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách học
sinh. Các hoạt động giáo dục diễn ra trong nhà trường có ý nghĩa và vai trò lớn lao
trong việc định hình tư tưởng, xây dựng lý tưởng, đạo đức, văn hóa, lối sống, pháp
luật cơ bản cho trẻ. Chính vì vậy, việc giáo dục an toàn giao thông ngay từ khi trẻ
còn ngồi trên ghế nhà trường là việc làm vô cùng cần thiết, mang lại hiệu quả cao.
Tại Hội nghị cấp cao toàn cầu về ATGT đường bộ lần thứ 2, 130 quốc gia
thành viên Liên Hiệp Quốc vừa thông qua Tuyên bố Brazil về An toàn giao thông
(ATGT) đường bộ trên thế giới. Tuyên bố Brazil đặc biệt nhấn mạnh đến việc giáo
dục, nâng cao nhận thức của người dân khi tham gia GT như việc tuân thủ quy định
pháp luật của nước sở tại, giáo dục ý thức bảo vệ cá nhân khi tham gia giao thông.
Nhật Bản: Để có ngày hôm nay thì Nhật Bản cũng đã từng có tình trạng giao
thông rất lộn xộn. Và một trong những giải pháp được Nhật Bản rất chú trọng đó là
công tác giáo dục an toàn giao thông. Chính quyền Nhật Bản xác định đây là nhiệm
vụ của toàn xã hội, đòi hỏi người dân phải nghiêm túc tự giác thực hiện và liên tục
duy trì. Công tác giáo dục ATGT còn được Nhật Bản tập trung ngay từ bậc tiểu học
và áp dụng song song với tình hình thực tế. Chẳng hạn, tại thành phố Kyoto, nơi có
mật độ sử dụng xe đạp trong giới học sinh tiểu học tương đối cao, các em học sinh
phải tham gia một khóa huấn luyện về ATGT mới được cấp chứng chỉ sử dụng xe
đạp. Các hoạt động tuyên truyền về giao thông ở Nhật Bản thu được hiệu quả một
phần nhờ gắn liền với thực tiễn. Giáo dục trong trường học, gia đình, các tổ chức xã
hội, thông qua đài phát thanh, truyền hình, báo chí với nội dung phù hợp với từng
lứa tuổi. Nhờ vậy, tình trạng giao thông của Nhật Bản đã thay đổi theo hướng tích
cực và trở thành một trong những quốc gia có hệ thống ATGT nhất trên thế giới.