BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGUYỄN MINH HIẾU

PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO
LẬP TRÌNH VIÊN TIN HỌC THEO HƯỚNG NĂNG LỰC
THỰC HIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401

S K C0 0 3 7 5 5

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2012


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGUYỄN MINH HIẾU

PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀ O TAO
̣
LẬP TRÌNH VIÊN TIN HỌC THEO HƯỚNG
NĂNG LỰC THỰC HIỆN TẠI TRƯỜNG
ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ


Nơi sinh: Vĩnh Long
Quê quán: Nguyễn Văn Thảnh,Bình Minh, Vĩnh Long Dân tộc: Kinh
Chức vụ, đơn vị công tác trƣớc khi học tập, nghiên cứu: Giảng viên Trung tâm
tin học, trƣờng Đại học Tây Đô.
Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 39a, đƣờng 3/2, phƣờng Xuân Khánh, quận
Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại nhà riêng: 0982079092
E-mail: [email protected]
II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:
1. Đại học:
Hệ đào tạo: Chính qui
Thời gian đào tạo từ 09/1999 đến 04/ 2004
Nơi học: Trƣờng Đại Học Cần Thơ
Ngành học: Công Nghệ Thông Tin
2. Trình độ ngoại ngữ: Anh văn trình độ B
III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP
ĐẠI HỌC:
Công việc
đảm nhiệm

Thời gian

Nơi công tác

11/2006 đến nay

Trung Tâm Tin Học, Trƣờng Đại học Tây Đô

Giảng viên


Kỹ thuật Tp.HCM đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong việc tìm tài liệu tham khảo, tra
cứu thông tin, tham gia điều tra phục vụ cho Luận văn tốt nghiệp.
Cuối cùng xin đƣợc gửi lời cảm ơn đến Gia đình, Bạn bè và các Anh, Chị
học viên lớp Cao học Giáo dục học khóa 18B đã dành nhiều tình cảm và chia sẻ
những khó khăn, có ý kiến đóng góp xây dựng, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực
hiện Luận văn tốt nghiệp.
Xin chân thành biết ơn.
Ngƣời thực hiện luận văn

Nguyễn Minh Hiếu

iii


TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Xuất phát từ yêu cầu của tình hình thực tế cần phải đổi mới : nội dung,
chƣơng trình, phƣơng pháp giảng dạy và học tập ở mọi cấp học. Nhằm thích ứng
đƣợc những thay đỗi nhanh chóng của công nghệ và khoa học kỹ thuật ứng dụng
trong mọi lĩnh vực.
Đối với dạy nghề thì việc học viên khi ra trƣờng có công việc làm phù hợp
với nghề và có khả năng thích ứng nhanh chóng với trang thiết bị mới, qui trình sản
xuất tiên tiến là điều cần thiết,tạo niềm tin cho ngƣời học và ngƣời sử dụng lao
động.
Chính từ điều nầy và qua thực tiễn công tác, học tập ngƣời nghiên cứu chọn
“Phát triển chƣơng trình đào tạo lập trình viên tin học theo hƣơng năng lực tại
trƣờng đại học Tây Đô” làm đề tài luận văn tốt nghiệp.
Cấu trúc luận văn gồm những phần chính:
Phần A: Dẫn nhập.
Trong chƣơng này, nêu rõ lý do chọn đề tài, mục đích nghiên cứu, đối tƣợng và
khách thể nghiên cứu, giới hạn phạm vi nghiên cứu, nhiệm vụ và phƣơng pháp

In this chapter, stating the reasons for selecting subjects and research
purposes, subject and object of study, the limited scope of the study, research tasks
and methods.
Part B: Content
Chapter 1,2: Rationale and practical research problems
Find out on the basis of theory and practice is the foundation of solving
research problems. In that job analysis is the basis of a solid base and should be
done to improve the training program.
Chapter 3: The proposed research program
Based on the job analysis, the documents state regulations about the course
program, the proposed research program.
Part C: Conclusions and recommendations
Summary of the process and results of the study, self-assessment results and
proposed development of the subject.

v


MỤC LỤC
LÝ LỊCH TRÍCH NGANG ........................................................................................ i
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... ii
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... iii
TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .................................................... iv
SUMMARY OF CONTENTS RESEARCH TOPICS ...............................................v
MỤC LỤC ................................................................................................................. vi
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .................................................................................... xi
DANH MỤC HÌNH ................................................................................................. xii
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................... xiii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ............................................................................................xv
PHẦN A DẪN NHẬP .............................................. Error! Bookmark not defined.

1.5 Một số mô hình xây dựng chƣơng trình đào tạo . Error! Bookmark not defined.

1.6 Qui trình xây dựng chƣơng trình đào tạo theo hƣớng năng lực thực hiệnError! Bookmark n

1.7 Một số yếu tố ảnh hƣởng đến việc phát triển chƣơng trình đào tạoError! Bookmark not de
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1.......................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2 .............................................................. Error! Bookmark not defined.
CƠ SỞ THỰC TIỂN ................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1 Các văn bản pháp lý ............................................ Error! Bookmark not defined.

2.2 Thực trạng kinh tế xã hội - lao động - giáo dục của thành phố Cần ThơError! Bookmark n
2.2.1 Sự phát triển kinh tế - xã hội .................... Error! Bookmark not defined.

vii


2.2.2 Cơ cấu lao động ....................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3 Cơ cấu trình độ ......................................... Error! Bookmark not defined.
2.3 Quá trình hình thành và phát triển Trƣờng Đại học Tây Đô giai đoạn 20062011 .................................................................... Error! Bookmark not defined.

2.4 Tình hình đào tạo công nghệ thông tin ở Thành phố Cần ThơError! Bookmark not defined
2.4.1 Chƣơng trình đào tạo nghề lập trình mạng máy tính của Trƣờng cao đẳng
nghề ISPACE .................................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.2 Chƣơng trình đào tạo tin học ứng dụng của Trƣờng Đại học Tây Đô
........................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.5 Bộ công cụ khảo sát về công tác đào tạo lập trình viên tin học ở thành phố
Cần Thơ .............................................................. Error! Bookmark not defined.
2.6 Kết quả khảo sát thực trạng từ ngƣời học ........... Error! Bookmark not defined.
2.7 Bộ công cụ khảo sát về công tác đào tạo lập trình viên tin học ở Thành phố
Cần Thơ .............................................................. Error! Bookmark not defined.

PHẦN C .................................................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ................................... Error! Bookmark not defined.
1.Tóm tắt quá trình nghiên cứu ................................. Error! Bookmark not defined.
2. Đánh giá những đóng góp mới của đề tài ............. Error! Bookmark not defined.
3. Hƣớng phát triển của đề tài ................................... Error! Bookmark not defined.
4. Đề xuất .................................................................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................... Error! Bookmark not defined.
PHỤ LỤC .................................................................. Error! Bookmark not defined.

ix


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TỪ VIẾT TẮT

Ý NGHĨA

TTTH

Trung tâm tin học

ĐHTĐ

Đại học Tây Đô

CNTT

Công nghệ thông tin

NLTH


x


DANH MỤC HÌNH
STT

NỘI DUNG

1

Hình 1.1 Năng lực hành động nghề nghiệp

11

2

Hình 2.1 Các yếu tố ảnh hƣởng kết quả công việc

11

3

Hình 3.1 Quan hệ giữa các thành phần của hệ thống GDKT và

13

Trang

dạy nghề theo NLTH.


28

xi


DANH MỤC BẢNG
STT

NỘI DUNG

1

Bảng 1a.1 So sánh CTĐT truyền thống và đào tạo theo NLTH

18 - 19

2

Bảng 1b.1 So sánh CTĐT truyền thống và đào tạo theo NLTH

19 - 20

3

Bảng 2.1 Mô tả sơ lƣợc sự khác nhau giữa PP ĐTTT và PP ĐT

20 - 21

TRANG

Bảng 7.2 Cấu trúc kiến thức của chƣơng trình đào tạo ngành tin

45

học ứng dụng tại Trƣờng Đại học Tây Đô
9

Bảng 8.2 Kiến thức đại cƣơng chƣơng trình đào tạo ngành tin học

45 - 46

ứng dụng tại Trƣờng Đại học Tây Đô
10

Bảng 9.2 Kiến thức chuyên ngành chƣơng trình đào tạo ngành tin

46 - 47

học ứng dụng tại Trƣờng Đại học Tây Đô
11

Bảng 10.3 Cấu trúc kiến thức của chƣơng trình lập trình viên tin

69

học
12

Bảng 11.3 Khối kiến thức giáo dục đại cƣơng lập trình viên tin


1

Biểu đồ 1.2Lý do học lập trình viên tin học

47

2

Biểu đồ 2.2 Tình hình việc làm ngƣời học trƣớc khi tham

48

gia khóa học
3

Biểu đồ 3.2 Mức độ phù hợp công việc so với CTĐT

48

4

Biểu đồ 4.2 Mức độ kỹ năng

49

5

Biểu đồ 5.2 Tỷ lệ kiến thức áp dụng vào công việc

49


52

phƣơng tiện dạy học
11

Biểu đồ 11.2 Mức độ khó khăn của học viên

53

12

Biểu đồ 12.2 Chế độ chính sách giành cho ngƣời học

54

13

Biểu đồ 13.2 Sự phù hợp của chính sách

54

xiv


14

Biểu đồ 14.2 Lĩnh vực và mức độ khó khăn đối với giáo

56

19

Biểu đồ 19.2 Ý kiến đánh giá của giáo viên về mức độ

58

mới của cơ sở vật chất và phƣơng tiện
20

Biểu đồ 20.2 Ý kiến đánh giá của giáo viên về mức độ

59

hiện đại của cơ sở vật chất và phƣơng tiện
21

Biểu đồ 21.2 Ý kiến đánh giá của giáo viên về chế độ

59

chính sách).
22

Biểu đồ 22.2 Ý kiến đánh giá của giáo viên về sự phù

60

hơp của chế độ chính sách
23


chuyên môn của ngƣời học.

28

Biểu đồ 28.3 Ý kiến đánh giá của Chuyên gia về kỹ năng

75

tay nghề của ngƣời học
29

Biểu đồ 29.3 Ý kiến đánh giá của Chuyên gia về năng tự

75

học nghề của ngƣời học
30

Biểu đồ 30.3 Ý kiến đánh giá của Chuyên gia về nội

76

dung đào tạo so với nhu cầu thực tiễn
31

Biểu đồ 31.3 Ý kiến đánh giá của Chuyên gia về kỹ năng, 76
tay nghề của ngƣời học sau khi đƣợc đào tạo

32


Biểu đồ 36.2 Ý kiến đánh giá của Chuyên gia về số giờ

79

thực hành
37

Biểu đồ 37.3 Ý kiến đánh giá của Chuyên gia về phƣơng

79

pháp giảng dạy
38

Biểu đồ 38.3 Ý kiến đánh giá của Chuyên gia về phƣơng

80

tiện giảng dạy
39

Biểu đồ 39.3 Ý kiến đánh giá của Chuyên gia về tải trọng 80
CTĐT-về Nội dung đào tạo

40

Biểu đồ 40.3 Ý kiến đánh giá của Chuyên gia về tải trọng

80



PHẦN A DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
Lý do khách quan
Toàn cầu hoá kinh tế, dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt giữa các nƣớc trên thế
giới, nhất là vấn đề lao động có trình độ kỹ thuật, đủ năng lực thực hiện. Thời đại
kinh tế tri thức, khoa học kỹ thuật phát triển nhanh và mạnh nhƣ siêu bão, đang
hàng ngày hàng giờ làm thay đổi mọi mặt của lao động sản xuất. Cơ cấu nghề
nghiệp luôn biến động, nhiều nghề mới xuất hiện, nhiều nghề cũ mất đi, và những
nghề còn lại cũng thƣờng xuyên đƣợc biến đổi và phát triển. Khái niệm học một
nghề hoàn chỉnh để phục vụ suốt đời đã trở nên lỗi thời. Ngày nay học suốt đời đã
trở thành một nhu cầu của mọi ngƣời và cho sự phát triển của xã hội. Cần gì học
nấy và không ngừng nâng cao trình độ để đáp ứng nhu cầu luôn luôn biến đổi của
thị trƣờng lao động đã trở thành nhu cầu tất yếu. Bởi vậy quá trình đào tạo nghề
truyền thống theo niên chế với một kế hoạch đào tạo cứng nhắc đã trở nên kém linh
hoạt và kém hiệu quả, khó đáp ứng thực tiễn , nhu cầu xã hội.
Đặc biệt trong điều kiện nƣớc ta hiện nay, nền kinh tế đang trên đà phát
triển nhiều cơ hội và cũng nhiều thách thức. Nền công nghiệp nƣớc nhà còn thiên về
gia công và lắp ráp, các lĩnh vực công nghệ cao đang hình thành và sẽ phát triển;
việc định hƣớng đào tạo đi theo triết lý nào là một việc làm vô cùng cấp thiết.Việc
phổ biến nghề rộng rãi, và đào tạo nghề cơ bản cho ngƣời lao động nhất là tầng lớp
thanh thiếu niên với những nội dung đào tạo nghề thực dụng, để giúp họ tự tìm
kiếm công ăn việc làm hoặc để nâng cao năng suất lao động đang là một nhu cầu
cấp bách của toàn xã hội.
Để đáp ứng các yêu cầu trên, kinh nghiệm của các nƣớc trên thế giới: hệ
thống giáo dục nghề nghiệp đang tiếp cận với phƣơng thức đào tạo theo hƣớng CBT
(Competency Based Training-Năng lực thực hiện). Cách tiếp cận này chỉ ra rằng
trong đào tạo nghề, ngƣời lao động tƣơng lai không chỉ cần kiến thức, kỹ năng

1

“Chiến lƣợc cất cánh” cho công nghệ thông tin - truyền thông,

http://www.cafehanoi.com.vn/modules.php?name=News&opcase=detailsnews&mid=1936&mcid=129&men
uid

2


trƣờng. Để đạt đƣợc những mục tiêu trên nhà trƣờng đã từng bƣớc chuyển đổi, cải
tiến, nâng cấp về mặt cơ sở vật chất nhằm nâng cao chất lƣợng dạy và học. Đứng
trƣớc yêu cầu đổi mới giáo dục về nội dung chƣơng trình đào tạo, phƣơng pháp
giảng dạy, phƣơng tiện dạy học, phong cách quản lí giáo dục… Ngoài việc nâng
cấp trang thiết bị, mở rộng qui mô đào tạo nhà trƣờng từng bƣớc đổi mới phƣơng
pháp dạy học, hoàn thiện dần bộ giáo trình cho các môn học. Nói chung đã đạt
đƣợc một số mục tiêu tƣơng đối toàn diện về kiến thức, kỹ năng và thái độ nhờ vậy
số lƣợng học sinh đến với trƣờng ngày một đông hơn. Tuy nhiên trƣớc đòi hỏi gay
gắt của thị trƣờng lao động, nhà trƣờng cũng đang phải đối mặt thách thức trong
hoạt động dạy học: Xét về mặt năng lực, đào tạo nghề chƣa đáp ứng đầy đủ nhu cầu
tuyển dụng của xã hội, chƣa định hƣớng công việc thực tiễn, chƣa tiếp cận đƣợc
tính toàn diện trong phát triển tƣ duy; Sau khi tốt nghiệp ngƣời học chƣa nhanh
chóng hoà nhập vào môi trƣờng làm việc, chƣa nắm bắt kịp thời sự phát triển khoa
học-kỹ thuật, những thay đổi công nghệ hiện đại, một trong các mục tiêu đào tạo
của nhà trƣờng trong những năm tới là từng bƣớc cải tiến phƣơng pháp dạy học,
phát triển chƣơng trình,.., để đáp ứng đƣợc nhu cầu xã hội.
Lý do chủ quan
Bản thân ngƣời nghiên cứu là một giáo viên giảng dạy tin học, qua nhiều
năm dạy học nhận thấy cần có những cải tiến phát triển chƣơng trình trong dạy thực hành tin học.Với những lý do trên, nên ngƣời nghiên cứu đã mạnh dạn chọn đề
tài “Phát triển chƣơng trình đào tạo lập trình viên tin học theo hƣớng CBT
(Competency Based Training-Năng lực thực hiện) tại Trƣờng Đại học Tây Đô” làm
luận văn thạc sĩ của mình, với hy vọng nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi thêm những

GDH.
- Phƣơng pháp thống kê, tổng hợp.
- Phƣơng pháp quan sát đi thực tế: Quan sát khả năng ứng dụng CNTT
vào lĩnh vực giảng dạy, nghiên cứu khoa học của một số trƣờng học công lập và tƣ
thục, quan sát khả năng sử dụng CNTT phục vụ đời sống cộng đồng ngƣời học cũng
nhƣ của các giáo viên dạy nghề.

4


- Phƣơng pháp sƣu tầm, thu tập tài liệu: tìm các tài liệu có liên quan
phục vụ cho phát triển chƣơng trình đào tạo lập trình viên trung cấp chuyên nghiệp
ngành CNTT theo năng lực thực hiện về lý luận cũng nhƣ thực tiển. Hội thảo
CNTT, các văn bản pháp lý và hình ảnh minh họa,…
6. Giả thuyết nghiên cứu
Nếu phát triển chƣơng trình đào tạo Lập trình viên tin học thuộc hệ trung
cấp chuyên nghiệp ngành công nghệ thông tin theo hƣớng năng lực thực hiện thì
góp phần nâng cao chất lƣợng dạy và học tại trung tâm tin học trƣờng Đại học Tây
Đô.
7. Đối tƣợng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu
7.1 Đối tƣợng nghiên cứu
Nội dung chƣơng trình đào tạo Lập trình viên tin học thuộc hệ trung cấp
chuyên nghiệp ngành công nghệ thông tin theo hƣớng năng lực thực hiện.
7.2 Khách thể nghiên cứu
Chƣơng trình đào tạo Lập trình viên tin học hệ trung cấp ngành CNTT của
Trƣờng Đại học Tây Đô.

5