SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN"

1


PHẦN MỘT : PHẦN MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
- Lời Bác dạy: “ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.
Vâng theo lời Bác, ngành giáo dục luôn phấn đấu đổi mới, nâng cao chất lượng ,giáo dục
và đào tạo,thi đua dạy tốt,học tốt,đào tạo nguồn nhân tài có đủ phẩm chất, năng lực phục
vụ,xây dựng đất nước.
- Nước ta trong thời kì mở cửa,hội nhập và phát triển, công cuộc đổi mới kinh tế xã
hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên khắp đất nước. Đòi hỏi phải có những lớp người
lao động mới, có bản lĩnh, có năng lực, chủ động sáng tạo. Dám nghĩ dám làm thích ứng
được với thực tiễn xã hội luôn thay đổi và phát triển. Nhu cầu này đòi hỏi ngành giáo dục
phải có sự thay đổi cho phù hợp với tình hình đất nước.
- Nhà trường không những cung cấp cho học sinh(HS) những tri thức khoa học một
cách có hệ thống, mà còn rèn cho hs những kĩ năng,kĩ xảo,kĩ năng sống cần thiết để hình
thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp cho mỗi học sinh.Giáo dục Tiểu học là nền
móng để đạt được mục tiêu trên.
- Hiện nay, trong khi các nhà trường đang tích cực nâng cao chất lượng giáo dục và
đào tạo ,thì đa số giáo viên(GV) thường gặp những khó khăn vì tình trạng bỏ học ,trốn
học, hs không thuộc bài ,không chuẩn bị bài trước ở nhà,nhút nhát,không tích cực phát
biểu…Tình trạng này ảnh hưởng không ít đến kết quả giảng dạy và học tập của GV và
HS,phổ biến nhất là ở các vùng nông thôn.Nhiều giáo viên vát vả chuẩn bị bài giảng ở
nhà,lên kế hoạch phụ đạo HS yếu hẳn hoi,vậy mà HS không đến lớp.Còn các em đến lớp
thì không chuẩn bị bài ở nhà ,không thuộc bài ,không tích cực phát biểu. Giáo viên phải

- Trong đề tài này chỉ áp dụng cho những trường học ở vùng nông thôn,đời sống còn khó
khăn ,trình độ dân trí còn thấp,gói goïn trong phaïm vi cấp tiểu học
- Đề tài xin được phép trình bày các vấn đề sau: Đặt vấn đề - Phạm vi đề tài- Thực trạng
ban đầu - Giải pháp – Kết quả - Nguyên nhân thành công và những tồn tại –Kết luận- Đề
xuất.
PHẦN HAI : NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I. Thực trạng ban đầu:
- Trường Tiểu học “B” Mỹ An nằm trên địa bàn nông thôn,nhận học sinh chủ yếu từ các
ấp Mỹ Lợi,Mỹ Trung, Mỹ Long ( Xã Mỹ An), Mỹ Tân ( Thị trấn Mỹ Luông).
- Tình trạng nghỉ học và bỏ học của học sinh rất cao . Cụ thể theo bảng số liệu học sinh
nghỉ học,bỏ học năm 2007 – 2008,ở lớp 2 B qua từng tháng điểm như sau:
Tháng
3

1

2

3

4

5

6

7

8



12

20

15

18

12

10

8

0

0

0

1

0

1

0

0


20

7

28

12

48

1

4

Giỏi

Tiếng 7
Việt
II.Nguyên
nhân:

4

7

Hạnh kiểm
Khá

28

100 0

%

0




Khách quan:

Trường học được xây dựng kiên cố ,nhưng chưa được trang bị đầy đủ như các thiết
bị đồ dùng dạy học cho tất các tiết học,phòng ngoại ngữ,phòng nghe nhìn,phòng âm
nhạc.
Trường học ở xa nhà học sinh ,học sinh còn nhỏ,đi lại còn khó khăn ,nhất là lúc trời
mưa,và những khi mưa lũ.
- Địa phương còn nhiều khó khăn.
Phần lớn cho mẹ các em đi làm xa nhà,học ít,có phụ huynh không biết chữ nên gia
đình các em chưa quan tâm đúng mức đến việc học tập của con cái.
Các em học sinh tiểu học còn nhỏ,còn ham chơi,chưa ý thức hết được tầm quan
trọng của việc học tập,chưa tự giác học tập.
Vì điểm chính của trường gần đình Thần Mỹ Luông,điểm phụ gần nhà thờ Cồn
Phước nên học sinh thường nghỉ học,trốn học thường xuyên nhất là những ngày trước và
sau tết,rằm
tháng ba(Lễ cúng Đình thần Mỹ Luông),lễ Giáng Sinh. Tình trạng này còn xảy ra nhiều
nhất vào các vụ mùa vì học sinh theo ba mẹ gặt lúa,giũ rơm…Vì thế ảnh hưởng rất lớn
đến kết quả học tập của các em.


Chủ quan :

học
2008 -2009
28HS

Môn
học
Toán
Tiếng
Việt

Năm
học Toán
2009-2010
Tiếng
30HS
Việt

Giỏi
SL
7

5

11
9

Khá

Trung bình


17,9

6

21,4

12

42,8

5

17,9

36,7

9

30

7

23,3

3

10

30


- Lớp có đủ ánh sáng,quạt,lọ hoa,cây xanh, tạo không khí thật sự thoải mái ,thân thiện
gần gũi với thiên nhiên hơn.
- Bàn giáo viên có khăn trải bàn,lọ hoa,tủ đồ dùng phải gọn gàng sắp xếp khoa học,sạch
đẹp ,dễ đưa vào sử dụng.
- “ Tủ sách thân thiện” là kết quả đóng góp của phụ huynh ,HS,GV, có sự giúp đỡ của
nhà trường và địa phương tạo điều kiện cho các em ham đọc sách ,mở rộng hiểu biết,phát
triển khả năng đọc cho các em .Rèn kĩ năng có trách nhiệm bảo quản tài sản chung,gọn
gàng,ngăn nắp.
- Vườn hoa học tập,bảng danh dự,phản ánh rõ ràng,chính xác,công khai kết quả học tập
của mỗi Hs lớp mình kích thích HS tích cực học tập để đạt được kết quả cao hơn.(như
hay có tên mình trên bảng danh dự , tên mình có nhiều bông hoa hơn..)
- Sử dụng cuối lớp làm Bảng tin lớp em được trang trí đẹp,nội dung phong phú,phù hợp
lứa tuổi HS.

7


Chúng

Ai tài thế ?

mình cần nhớ !

Góc

ôn An Giang
yêu!

mến


các em cũng giúp các em tự tin vào bản thân,yêu lao động,yêu quê mình hơn.
+ Chuyên mục: “Điều em muốn nói !”( Dán một bao thư to để HS viết ý kiến của mình
để vào đó) .Tạo điều kiện cho các em mạnh dạn nói lên những suy nghĩ của mình về thầy
cô,bạn bè,các mối quan hệ hằng ngày ,góp phần thực hiện tốt quyền trẻ em ,GV hiểu HS
của mình hơn,giúp giải quyết những khó khăn trong suy nghĩ của các em.Cải thiện tốt
mối quan hệ thầy - trò,trò - thầy.
- Tùy theo từng khối lớp, GV có thể biến đổi bản tin này phù hợp lứa tuổi Hs lớp mình.

8


2 . Đầu tư cao công tác giảng dạy kết hợp rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh:
- Tập trung đầu tư cao cho công tác giảng dạy vừa nhằm tích cực hóa hoạt động dạy
học,khuyến khích GV chủ động,sáng tạo,dạy học tập trung vào HS. Dần dần chuyển
hướng từ chủ yếu cung cấp những kiến thức sang trang bị những năng lục cần thiết cho
các em.Tạo điều kiện cho HS phát huy mọi năng lực,phát hiện khả năng của mình giúp
các em tích cực,chủ động,tự giác,tự tin,có niềm vui trong học tập,lao động,cuộc
sống.Hoạt động học tập trở nên nhẹ nhàng thoải mái,thiết thực,có hiệu quả hơn.
- Một tiết dạy để đạt được hiệu quả cao cần đảm bảo những yêu cầu sau:
a. Đối với giáo viên:
- Mỗi giáo viên phải là tấm gương sáng về đạo đức,tự học cho mỗi Hs noi theo.Nghiên
cứu kĩ,sưu tầm tài liệu phục vụ bộ môn,soạn kế hoạch rõ ràng,cụ thể chi tiết,xác định
trọng tâm kiến thức,theo chuẩn kiến thức kĩ năng,kết hợp,giáo dục kĩ năng sống,Tư tưởng
Hồ Chí Minh.Lựa chọn các hình thức phương pháp giảng dạy phù hợp.
- Cần hướng HS những kĩ năng phân tích tổng hợp,nêu khái niệm,đặt câu hỏi và trả lời,tư
duy logic,sáng tạo ,suy nghĩ nhiều chiều,khả năng giải quyết vấn đề,nhận nhiệm vụ,làm
việc theo nhóm.
 Chuẩn bị hệ thống câu hỏi:
Chú ý phát triển bồi dưỡng Hs khá giỏi bộ môn.Dự kiến những sai lầm của HS(nếu
có)và cách khắc phục,có kế hoạch bồi dưỡng HS yếu trong từng tiết dạy.

không quá nặng nề nhưng lại sôi nổi,thân thiện và đạt được hiệu quả cao nhất.
Ví dụ : Nếu mục đích bài dạy chủ yếu để rèn luyện kĩ năng hoặc kiểm tra thì phải coi
trọng dạy học các nhân(Đặt tính rồi tính)(tập đọc nối tiếp từng câu)….
- Nếu đối tượng còn quá mới mẽ với HS cần có sự chỉ đạo ,dẫn dắt của HS thì dạy học
theo lớp.
- Những kiến thức mà các em có ích nhiều kinh nghiệm hoặc chứa đựng các hiểu biết
khác nhau,dễ phân hóa thành các nhóm ý kiến.Chúng ta tổ chức Hs học nhóm để rèn
luyện khả năng trình bày,biện luận của từng em ,đi đến thống nhất ý kiến.Nhờ đó kiến
thức các em lướt phần chủ quan,phiếm diện,tăng them phần khách quan,khoa học.Qua đó
HS dễ nhớ kiến thức,nhớ sâu sắc và bền vững hơn.Thường xuyên thay đổi nhóm trưởng
để mỗi em có cơ hội phát huy bản lĩnh,năng lực tự tin hơn.GV nhận xét sửa sai nhẹ
nhàng,đừng quá khắc khe,kịp thời động viên ,tuyên dương các em HS nhút nhát,chậm
tiến.
- Trò chơi học tập :
Là dịp để GV và HS thân thiện nhau hơn,giảm bớt căng thẳng mệt mỏi,tăng khả năng
tiếp thu bài,khắc sâu kiến thức,giáo dục kĩ năng sống.
+ Trò chơi khởi động : Tùy thuộc vào nội dung bài mà Hs lựa chọn trò
chơi hoặc bài hát liên hệ bài mới nhẹ nhàng,hấp dẫn.
Ví dụ : Tự nhiên và xã hội (Lớp 2)bài:”Cơ quan tiêu hóa”,trò chơi :“Chế biến thức
ăn”.Giúp Hs bước đầu hình dung sơ bộ đường đi của thức ăn.Kích thích sự tò mò,ham
học hỏi,tham gia hoạt động học tập tích cực hơn.
+ Thư giản : Những trò chơi áp dụng được cho các lớp tiểu học như:
Trò chơi:“ Một phút chống mệt mỏi” thích hợp cho nhiều môn học như: Toán,chính
tả,tập viết,tập làm văn,mĩ thuật
Môn toán ở các lớp tiểu học điều có học bài có liên quan đến thời gian.Trò chơi “
Đồng hồ” là rất thích hợp.Qua lời trò chơi giúp các em nhớ được :
“Kim ngắn chỉ giờ
Kim dài chỉ phút”
11



-

Tổ chức HS tham gia vào các hoạt động nhà trường ,địa phương:

+ Múa sân trường,sinh hoạt Sao Nhi đồng.
+ Thi vẽ tranh về nhà giáo,môi trường,dân số,an toàn giao thông,tệ nạn xã hội.
+ Thi làm báo ảnh chào mừng ngày 20/11.
+ Thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
+ Thi viết chữ đẹp cấp trường,cấp huyện
+ Nhặt rác,trồng cây sân trường.
+ Tham gia đi thăm và bảo vệ di tích lịch sử Đình Mỹ Luông.
3. Công tác chủ nhiệm:
12


Người GV làm công tác chủ nhiệm,dù ở đâu,lúc nào cũng gặp nhiều vất vả,nhất là gặp
những học sinh các biệt,những em chậm tiến thì quả là thử thách lớn.Vì vậy người giáo
viên phải có “cái tâm với nghề”tính kiên trì,hiểu được tâm lí lứa tuổi ở trẻ,khéo léo trong
ứng xử,đặt biệt là yêu trẻ.
- Với những HS chậm tiến bộ :
+ Giao việc cho các em này ( VD:HS yếu tập đọc mỗi ngày luyện đọc 4 câu trong bài
tập đọc,đọc cho GV nghe,ta có thể tăng số câu lên dần,nên khen HS đó: “Em đã có tiến
bộ hơn rồi,cần cố gắng lên!”.Nhưng câu nhẹ nhàng như thế nhưng mang lại hiệu quả cao.
+ Tổ chức mô hình đôi bạn học tập,để các em đoàn kết,giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
+ Tìm hiểu những năng lực,sở trường của các em ,giao việc cho phù hợp,tạo cơ hội để
các em này phát huy hoàn thành nhiệm vụ,tin tưởng vào bản thân.Hướng các em đến
niềm tin: “Mình cũng có thể học giỏi như các bạn khác”.Tạo động lực để các em cố
gắng.
- Với HS cá biệt :

+ Là Hs giỏi,đạo đức tốt.
+ Có uy tín với bạn bè .
+ Mạnh dạn nhiệt tình,có trách nhiệm tốt trong công việc được giao.
- GV dành 10-15 phút ở tiết sinh hoạt lớp để giải đáp những thắc mắc,suy nghĩ các các
em HS,trả lời câu hỏi trực tiếp và câu hỏi trong chuyên mục điều em muốn nói .
- GV kịp thời phát hiện và nêu những tấm gương người tốt,việc tốt,vượt khó học
giỏi,những Hs có tiến bộ trong học tập,ngoan ngoãn ,để động viên,khuyến khích,khen
thưởng các em. Tạo động lực để các em cùng cố gắng phát huy. Cờ học tốt dành cho các
bạn có nhiều điểm 10,hoa Niềm vui dành cho người tốt,việc tốt,mỗi tuần trao lại cho bạn
khác có thành tích tốt hơn.
- Phát động phong trào thi đua trong các tổ, trao cờ học tốt cho các tổ đạt nhiều điểm
10,không vi phạm nội qui của lớp.
4. Tổ chức sinh hoạt ngoài trời:
Lứa tuổi Tiểu học rất ham chơi,đây cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trốn
học của HS.Vì thế,tạo một sân chơi lành mạnh,bổ ích thân thiện cho Hs là điều cần
thiết.Nhằm hướng tới mục tiêu: “Thầy trò cùng học,cùng vui”.Mỗi tháng 2 lần,dưới sự
hướng dẫn của GV,HS lại được vui chơi thoải thích,biết thêm các trò chơi dân gian
như:kéo co,rồng rắn lên mây,tập tầm vông.Thi đố vui,thi tìm cao dao tục ngữ,hò,vè dân
gian.Kể tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Rèn cho Hs có sức khỏe,nhanh nhẹn,hoạt bát,rèn kĩ năng sống,tính kĩ luật,hợp
tác,giáo dục tình cảm yêu thầy cô,bạn bè,gia đình,quê hương,đất nước,nhớ ơn Bác
Đây cũng chính là dịp để các em phát huy sở trường và vốn hiểu biết của mình:
Hát,múa,kể chuyện,đọc thơ….
5.Tổ chức cho Hs tham gia tìm hiểu chăm sóc các di tích lịch sử ở địa phương:
Dù điều kiện trường còn nhiều khó khăn,Hs còn nhỏ,nhưng nhà trường đã xin
phép địa phương cho Hs được đến thăm,tìm hiểu và chăm sóc Đình Thần Mỹ
14


Luông.Dưới sự hướng dẫn của GV chủ nhiệm,thầy tổng phụ trách đội,bác cựu chiến binh

các em.Giáo dục Hs có ý thức : “Thương yêu đùm bọc, lẫn nhau”,tặng sách cho các em
học sinh năm sau(vào cuối năm học)
Gia đình ,nhà trường,địa phương cần phối hợp chặt chẽ với nhau trong công tác
giáo dục HS,nhất là đối với HS chưa ngoan.Tuyên truyền,giáo dục phòng chống tệ nạn xã
hội,sốt xuất huyết,vệ sinh môi trường,HIV,an toàn giao thông…
Giáo dục chỉ thật sự có hiệu quả toàn diện khi có sự phối hợp toàn diện của gia
đình,nhà trường và xã hội.
15




Phối hợp với cha mẹ học sinh để giáo dục các em:

Gia đình luôn là chỗ dựa vững chắc cho các em ,giúp các em khỏi thấy cô đơn ,lẻ
loi,hụt hẫng,là động lực để các em vượt qua khó khăn.Vì thế chúng ta cần quyết tâm “nối
nhịp cầu giáo dục” với cha mẹ các em,đi đến thống nhất cách giáo dục an toàn,hiệu quả
nhất.
Gửi phiếu liên lạc của mỗi HS đến tận gia đình,thông báo kết quả học tập,ngày
nghỉ,nhận xét cụ thể về học lực,hạnh kiểm.Tổ chức họp PHHS ít nhất mỗi năm 2 lần trao
đổi ,tiếp thu ý kiến đóng góp của PHHS,thông báo những qui định,phương pháp giáo
dục,mục tiêu cụ thể của nhà trường đối với học sinh.
GV chủ nhiệm thường xuyên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp,thường xuyên thăm
hỏi gia đình các em,có biện pháp giúp đỡ,hỗ trợ kịp thời.Để mỗi phụ huynh học sinh luôn
có tinh thần hợp tác,là người ủng hộ giáo dục,chứ không phải là người phản bác, chỉ
trích chúng ta.
III.KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Đến cuối năm học 2008 – 2009,2009 -2010 số lượng HS nghỉ học không phép giảm
đáng kể ,không có tình trạng HS bỏ học được thể hiện rõ nét qua bảng thống kê tình hình
nghỉ học qua các tháng điểm như sau:


7

0

14

10

7

3

2

0

0

0

0

0

0

0

0

14

15

0

3

9

0

1

0

16

17

10

5

0

0

0


200
8
-200
9
Toán
28H
S
Tiến
g
Việt
Nă
m
học
200
9201
0
30H
S

17

Học lực
Giỏi

Hạnh kiểm
Khá

Trung bình

Yếu


0

10

35,7

13

46,4

5

17,9

0

0

Toán 16

53,3

12

40

2

6,7

SL

%

SL

%

28

100

0

0

30

100

0

0


HS tích cực phát biểu hơn trong các tiết học,nhiều HS trước kia còn nhút nhát,kể cả
những Hs yếu đã mạnh dạn phát biểu,đại diện cho nhóm trình bày kết quả thảo luận.Đa
số các em đều tham gia trong hoạt động ,học tập,vui chơi tích cực,sôi nổi.
HS tự giác kiểm tra bài,ôn luyện,đố nhau về kiến thức đã học được trong giờ ra
chơi.Giúp nhau làm vệ sinh lớp,giúp nhau trong học tập,phụ đạo cho các em học yếu

Công tác chủ nhiệm cũng đạt nhẹ nhàng hơn so với trước.


Có nhiều thời gian nghiên cứu chuyên môn hơn cũng đạt được một số thành tích
nhờ vào hiệu quả học tập của HS(GVdạy giỏi trường năm 2008-2009,đạt danh hiệu chiến
sĩ thi đua cơ sở năm 2009-2010).


Đối với tổ chuyên môn:

Trao đổi trình bày kinh nghiệm trong các kì họp tổ,cũng đã được góp ý cho hoàn
thiện và được đón nhận thực hiện và đang phát huy hiệu quả.
Thành tích của HS trong khối được nâng cao,hạn chế được tình trạng trốn học,bỏ
học của HS.
-

Một số lớp các khối khác cũng đã tiến hành lập bảng tin lớp học,HS rất phấn khởi .

IV.NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG VÀ NHỮNG TỒN TẠI:
1.Nguyên nhân thành công :
- Được sự quan tâm giúp đỡ của chính quyền địa hương,các ban ngành các cấp,phụ
huynh HS và nhà trường đã hỗ trợ đến mức có thể.
- Được sự hướng dẫn nhiệt tình,sâu sát,kịp thời của Ban giám hiệu và tổ chuyên môn
trong công tác giảng dạy và giáo dục HS.
- Có ý thức nâng cao chuyên môn,đầu tư,đào sâu kiến thức,làm đồ dùng dạy học.
- Hiểu được tâm sinh lí HS,cảm thông,kiên nhẫn.
- Sự đồng tình ủng hộ,quan tâm của PHHS.
- HS nhỏ nên giáo dục uốn nắn cũng không quá khó.
- Đặc biệt hơn hết là Hs ham thích học tập,lao động.
2. Tồn tại :

gia các cuộc thi,buổi giao lưu của trường,địa phương tổ chức)
- Phối hợp PHHS thống nhất quan điểm giáo dục.
- Tận dụng tối đa những điều kiện sẵn có để phát triển giáo dục.
- Tranh thủ sự ủng hộ giúp đỡ của trường,địa phương và PHHS để phục vụ cho hoạt động
học tập của HS và công tác giáo dục.
PHẦN BA : KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT
I.KẾT LUẬN :
Nhớ lời Bác dạy: “Dù khó khăn đến đâu cũng tiếp tục thi đua học tốt,dạy tốt” .Mặc dù
còn nhiều khó khăn trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh,nhưng tôi tin rằng: “Mỗi
giáo viên đều có thể vượt qua được những khó khăn đó và hoàn thành tốt nhiệm vụ được
giao bằng chính sự tận tâm của mình”.Bản thân tôi thấy mình cần phải cố gắng nhiều hơn
nữa trong việc rèn luyện phẩm chất đạo đức,học tập nghiên cứu tìm hiểu,nâng cao kiến
thức.Từ đó đúc kết kinh nghiệm cho bản thân và tìm ra những giải pháp để hướng tới
20


mục tiêu chung của toàn ngành đã và đang thực hiện: “Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực” và nâng cao hiệu quả giáo dục.
II. ĐỀ XUẤT :
Xây dựng được hoàn thiện một lớp học thân thiện, HS tích cực không phải một ngày
một bữa mà đó là cả một quá trình lâu dài cần phải được tiến hành đồng thời ở các lớp ,có
sự ủng hộ giúp đỡ của các ban ngành địa phương,gia đình,nhà trường và đoàn,đội thiên
niên tiền phong và Sao nhi đồng.
- Đối với xã hội cần quan tâm đến ngành nhiều hơn nữa.Cùng nhà trường làm lành
mạnh môi trường sống ,không còn các tệ nạn xã hội ,ảnh hưởng không tốt đến nhận thức
và lối sống của HS.
- Phòng Giáo dục tạo điều kiện cho giáo điều kiện cho GV dự nhiều hội thảo chuyên
đề,nâng cao chuyên môn.
- Nhà trường cùng cha mẹ HS triển khai thực hiện qui tắc gia đình thân thiện,để mỗi HS
đều được sống trong môi trường thân thiện.