Tiết 131-132, TỔNG

KẾT PHẦN VĂN BẢN NHẬT DỤNG

A.Lí thuyết
I. Ôn tập khái niệm, đặc điểm văn bản nhật dụng
- Văn bản nhật dụng là loại văn bản đề cập, bàn luận, thuyết minh, tường thuật,
văn
miêu tả, đánh giá,... về ?Thế
nhữngnào
vấnlàđề,
những hiện tượng gần
gũi,
bức
? Thế
nào
là xúc với cuộc
bản nhật
dụng?
sống của con người và cộng
đồng.
tính cập nhật
Văn bản nhật dụng không phải là khái niệm thể loại văn học,
cũngbản
không chỉ là
của văn
kiểu văn bản. Nó chỉ đề cập tới chức năng, đề tài và tính cập
của văn bản nhật
nhậtnhật
dụng?
?Yêu cầu về tính văn

dung?đồng.
thiết hàng ngày, gắn với những vấn đề cơ về
bản
Cái thường nhật, gắn với những vấn đề lâu dài của sự phát
triển lịch sử xã hội.
- Tất cả các vấn đề luôn được các phương tiện thông tin đại
chúng nhắc đến, được xã hội và địa phương quan tâm.
- Nội dung của văn bản nhật dụng còn là nội dung chủ yếu của
nhiều nghị quyết, chỉ thị của Đảng và nhà nước, của nhiều
thông báo, công bố của các tổ chức quốc tế (Thế giới quan
tâm).


Tiết 131-132,

TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN NHẬT DỤNG

A.Lí thuyết
I. Ôn tập khái niệm, đặc điểm văn bản nhật dụng
II.Nội dung của văn bản nhật dụng
III. Hình thức văn bản nhật dụng
- Phương thức biểu đạt của văn bản nhật dụng khá phong phú,
đa dạng (kết hợp nhiều phương thức biểu đạt trong một văn
bản).
- Giống như tác phẩm văn chương, văn bản nhật dụng thường
không chỉ dùng một phương thức biểu đạt mà kết hợp nhiều
phương thức biểu đạt để tăng tính thuyết phục.
?Về hình thức, văn bản nhật
dụng có những đặc điểm
gì?

dụng. Điều đó đòi hỏi lúc học văn bản nhật dụng nhất thiết phải liên
hệ với thực tiễn cuộc sống.
- Hình thức của văn bản nhật
dụngphân
rất đa
dạng.
Cần
? Qua
tích,
tổng
hợpcăn cứ vào đặc
điểm về hình thức văn bảnem
cụ hiểu
thể, thể
và phương
ntnloại
về văn
bản nhậtthức biểu đạt
để phân tích tác phẩm.
dụng


B.Lập bảng tổng kết văn bản nhật dụng
Lớp

Văn bản

Thể loại

6

đã chứng kiến biết bao sự kiện lịch sử
hào hùng bi tráng của Hà Nội. Tuy đã
rút về vị trí khiêm nhường nhưng cầu
Long Biên vẫn mãi trở thành một
chứng nhân lịch sử không chỉ riêng
Hà Nội mà của cả nước

Phép nhân hóa được dùng để
gọi cầu Long Biên cùng lối
viết giàu cảm xúc bắt nguồn từ
những hiểu biết và kỉ niệm về
cầu đã tạo nên sức hấp dẫn của
bài văn.

Viết thư

Nghị luận kết
hợp với biểu
cảm, thuyết
minh

Qua bức thư trả lời yêu cầu mua đất
của tổng thống Mĩ Phreng - Klin, thủ
lĩnh người da đỏ Xi-ơt-tơn : Con
người phải sống hòa hợp với thiên
nhiên phải chăm lo bảo vệ môi
trường và thiên nhiên như mạng sống
của chính mình. Đây là vấn đề có ý
nghĩa toàn nhân loại.


7

Cổng
trường mở
ra

Tùy bút

Biểu cảm kết
hợp với tự sự

Tấm lòng yêu thương và tình cảm sâu
nặng của người mẹ đối với con gái và
vai trò to lớn của nhà trường đối với
cuộc sống của mỗi con người.

Những dòng nhật ký tâm tình
nhỏ nhẹ và sâu lắng.
Khắc họa tâm lý nhân vật rõ
nét.

Mẹ tôi

Tùy bút

Biểu cảm kết
hợp với tự sự

Qua bức thư của người bố viết cho
con, thể hiện tình yêu thương của cha

- Lựa chọn ngôi kể thứ nhất
phù hợp, tạo sự hấp dẫn chân
thực, giàu sức thuyết phục.

Ca Huế
trên sông
Hương

Bút ký

Tự sự kết hợp
với miêu tả,
biểu cảm

Cố đô Huế nổi tiếng không phải chỉ
có danh lam thắng cảnh và di tích lịch
sử mà còn nổi tiếng bởi các làn điệu
dân ca và âm nhạc thanh lịch và tao
nhã, một sản phẩm tinh thần đáng
trân trọng, cần được bảo tồn và phát
triển.

- Miêu tả chân thực và sinh
động, giàu yếu tố biểu cảm.
- Sự am hiểu tinh tế của người
viết về một di sản văn hóa dân
tộc.


8

cảm nên tính thuyết phục
cao.

Ôn dịch
thuốc lá

Xã luận

Thuyết minh
kết hợp với
nghị luận, biểu
cảm

Giống như ôn dịch, nạn nghiện thuốc lá
rất dễ lây lan và gây những tổn thất to
lớn cho sức khở và tính mạng con
người. Song nạn nghiện thuốc lá còn
nguy hiểm hơn cả ôn dịch: Nó gặm
nhấm sức khỏe con người nên không dễ
kịp thời nhận biết, nó gây tác hại nhiều
mặt đối với cuộc sống gia đình và xã
hội. Bởi vậy muốn chống lại nó, cần
phải có quan tâm cao hơn và biện pháp
triệt để hơn là phòng chống ôn dịch.

- Số liệu cụ thể, chính xác.
- Bằng cách lập luận chặt
chẽ, dẫn chứng cụ thể, cách
so sánh bằng nhiều yếu tố
biểu cảm nên đầy tính


Phong cách
Hồ Chí
Minh

Nghị luận

Nghị luận kết
hợp với biểu
cảm.

Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí
Minh là sự kết hợp hài hòa giữa
truyền thống văn hóa dân tộc và tinh
hoa văn hóa nhân loại, giữa vĩ đại và
giản dị.

Chọn lọc chỉ tiêu tiêu biểu, sắp
xếp mạch lạc, phù hợp, hài
hòa. Ngôn từ sử dụng chuẩn
mực, hình ảnh đẹp.

Đấu tranh
cho một thế
giới hòa
bình

Xã luận

Nghị luận kết


Nghị luận
ctrị-xh

Nghị luận kết
hợp với thuyết
minh

Bảo vệ quyền lợi, chăm lo đến sự
phát triển của trẻ em là một trong
những vấn đề quan trọng, cấp bách,
có ý nghĩa toàn cầu. Bản tuyên bố của
hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em
ngày 30/9/90 đã khẳng định điều ấy
và cam kết thực hiện những nhiệm vụ
có tính toàn diện vì sự sống còn và
phát triển của trẻ em. Vì tương lai của
toàn nhân loại.

Bố cục mạch lạc, hợp lí. Các ý
trong văn bản có mối quan hệ
với nhau.