SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
" PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 11 HIỂU, PHÂN BIỆT
ĐƯỢC LẶP VỚI SỐ LẦN BIẾT TRƯỚC VÀ CHƯA BIẾT TRƯỚC
VỚI CÂU LỆNH FOR – DO VÀ WHILE – DO"

1


A .PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
- Hiện nay trong lí luận dạy học nói chung và lí luận dạy học môn Tin học nói riêng yêu
cầu sử dụng khá nhiều phương pháp: phương pháp thảo luận, phương pháp đặt câu hỏi,
phương pháp chia nhóm …
- Các cách thiết kế bài giảng hiện nay nhằm mục đích áp dụng phương pháp hiện đại để
bồi dưỡng cho học sinh năng lực ham muốn học hỏi, tư duy sáng tạo, năng lực tự giải
quyết vấn đề, rèn luyện và phát triển năng lực tự học sáng tạo, nghiên cứu, nghĩ và làm
việc một cách tư duy tự chủ… Đồng thời để thích ứng với sự phát triển tư duy của học
sinh trong xã hội mới và tiếp cận với các công nghệ tiên tiến trong xã hội, trên thế giới.
Bên cạnh đó, trong các kỹ thuật dạy học mới, vai trò của giáo viên có sự thay đổi là:
“hướng dẫn học sinh biết tự mình tìm ra hướng giải quyết những vấn đề nảy sinh trong
quá trình học tập, biết cách làm việc độc lập, làm việc tập thể. Giáo viên là người định
hướng, là người cố vấn giúp học sinh tự đánh giá, cũng như giúp học sinh luôn đi đúng
con đường tìm hiểu, lĩnh hội kiến thức…”.
- Xuất phát từ thực tiễn giảng dạy tại trường THPT Đông Sơn 2 tôi thấy rằng, để đạt hiệu
quả cao trong mỗi phần học, tiết học cần có cách thiết kế bài giảng cho phù hợp với nội
dung kiến thức; phương pháp, phương tiện dạy học phải phù hợp với từng đối tượng học
sinh. Để qua mỗi phần học, tiết học, học sinh thích thú với kiến thức mới, qua đó hiểu
được kiến thức đã học trên lớp, đồng thời học sinh thấy được tầm quan trọng của vấn đề
và việc ứng dụng của kiến thức trước hết để đáp ứng những yêu cầu của môn học, sau đó

Đưa ra vấn đề mục 3, bài 10, tin học 11, để học sinh thảo luận qua đó nắm vững câu lệnh
lặp với số lần biết trước và chưa biết trước. Và hình thành ở học sinh kĩ năng phân tích,
xử lý các vấn đề liên quan đến vòng lặp trong quá trình lập trình các chương trình đơn
giản sau này.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
- Kết hợp thực tiễn giáo dục ở trường THPT ĐÔNG SƠN 2 .
- Có tham khảo các tài liệu về ngôn ngữ lập trình Pascal và tài liệu về sáng kiến kinh
nghiệm.

3


B. NỘI DUNG
I.CƠ SỞ LÍ LUẬN.
Khi học sinh học bài học Bài 10. “CẤU TRÚC LẶP”. Học sinh đã có rất nhiều khó khăn,
nhầm lẫn trong việc xác định vòng lặp và xác định điều kiện dừng của vòng lặp.
II. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
1. Nội dung.
Trong tiết học này tôi đã trình chiếu cho các em xem một vi dụ minh họa như sau:
- Giáo viên sẽ đặt câu hỏi như sau:
Các em quan sát hình 1 và cho biết phải đổ bao nhiêu lần thì bình sẽ được đổ đầy nước và
công việc gì được làm đi làm lại nhiều lần.
1 lít

+ Học sinh sẽ trả lời được ngay là số lần thực hiện là 50 lần và công việc được làm đi
làm là công việc đổ nước vào bình.
Bình này chứa tối đa là 50 lít

- Tiếp theo cho các em xem hình thứ 2 như sau:


1
+
+
+ ... +
a a +1 a + 2
a + 100

Bài 2. Tính và đưa kết quả ra màn hình tổng
S=

1
1
1
1
+
+
+ ... +
+ ...
a a +1 a + 2
a+N

Cho đến khi

1
< 0, 0001 .
a+N

Giáo viên đưa ra các câu hỏi sau:
Câu 1. Bài 1 đã xác định được lần lặp chưa?
Học sinh trả lời là: đã xác định được lần lặp, cụ thể cộng dồn đến a+100.

Câu 7. Có thể dùng câu lệnh while…do để viết vòng lặp tính tổng S ở bài 1 được không?
Và có thể dùng câu lệnh for…do để viết vòng lặp tính tổng S ở bài 2 được không?
Học sinh trả lơi:
Việc dùng câu lệnh lặp while…do để thực hiện vòng lặp cho câu lệnh for…do là
có thể làm được, nhưng việc dùng câu lệnh for…do để thực hiện vòng lặp cho câu lệnh
while…do là không được vì:

6


+ Câu lệnh for…do sau khi thực hiện câu lệnh sau do thì biến đếm tự động tăng lên
1, trong câu lệnh while…do ta có thể thực hiện lệnh tăng biến_đếm lên 1 bằng cách thực
hiện câu lệnh gán biến_đếm:=biến_đếm+1.
+ Câu lệnh for…do kết thúc khi biến_đếm > Giá_trị_cuối, trong câu lệnh while…
do ta có thể đưa điều kiện biến_đếm>Giá_trị_cuối vào trong điều kiện kiểm tra vòng lặp
while…do, cụ thể bài 1 ta có thể thực hiện như sau:
S:=1/a;
N:=1;
While N
while a
nhà lập trình chuyên nghiệp đóng vai trò không nhỏ - mà hiện nay hầu hết các lĩnh vực
trong xã hội đã ứng dụng được tin học để giải quyết công viêc nhanh, hiệu quả và chính
xác hơn.
Hiện nay, ngôn ngữ lập trình Pascal đã trở thành ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất trên
thế giới sử dụng trong lĩnh vực giảng dạy. Trong quá trình giảng dạy các thầy cô có thể
đưa ra các vấn đề như lập trình các game nhỏ…để các em có thể chứng tỏ được khả năng
của mình làm cho học sinh yêu thích môn học, ham học hỏi và sáng tạo.
Đề tài này mang tính thực tiễn rất cao cụ thể là: Trong tiết học các em học sinh đã chủ
động để tìm tòi lại kiến thức đã học qua đó giải quyết được vấn đề do giáo viên đặt ra.
Trong quá trình giải quyết vấn đề, giáo viên chỉ ra những sai lầm mà các em học sinh
mắc phải do hiểu không rỏ vấn đề giúp cho các em hiểu rõ hơn về câu lệnh.
Kết quả là có rất nhiều em đã dễ dàng vận dụng được câu lệnh lặp để giải các vấn bài
toán lặp do giáo viên đặt ra.

11