ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
---------------------------

NGÔ QUỲNH NGA
Tên đề tài:
“NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA MỘT SÔ LOẠI PHÂN BÓN ĐẾN
SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN CỦA HOA LILY YELLOWEEN TRONG
VỤ HÈ THU NĂM 2014 TẠI THÁI NGUYÊN”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo
: Chính quy
Chuyên ngành : Khoa học cây trồng
Khoa
: Nông học
Khóa học
: 2011 – 2015

Thái Nguyên - năm 2015


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
---------------------------

NGÔ QUỲNH NGA
Tên đề tài:
“NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA MỘT SÔ LOẠI PHÂN BÓN ĐẾN
SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN CỦA HOA LILY YELLOWEEN TRONG

trình làm việc khi ra trường.
Từ những cơ sở trên và được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường,
Ban chủ nhiệm khoa Nông học em đã tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu
ảnh hưởng của một số loại phân bón đến sinh trưởng, phát triển của hoa lily
Yelloween trong vụ Hè Thu 2014 tại Thái Nguyên”. Đề tài được tiến hành tại
Khu công nghệ cao - khoa Nông học - Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên,
thời gian thực hiện từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2014.
Có được kết quả như ngày hôm nay em xin chân thành cảm ơn sự giúp
đỡ tận tình của thầy giáo TS. Nguyễn Thế Huấn cùng toàn thể các thầy cô
giáo trong khoa Nông học, gia đình và bạn bè đã giúp em hoàn thành đề tài tốt
nghiệp này.
Do trình độ và thời gian có hạn, bản khóa luận không tránh khỏi những
thiếu sót. Vậy em kính mong các thầy cô giáo cùng các bạn có nhứng đóng
góp bổ sung để bản khóa luận của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 5, năm 2015
Sinh viên
Ngô Quỳnh Nga


ii

DANH MỤC BẢNG
Bảng 4.1: Ảnh hưởng của phân bón đến các giai đoạn sinh trưởng, phát triển
của giống lily Yelloween .............................................................. 29
Bảng 4.2: Ảnh hưởng của phân bón đến động thái tăng trưởng chiều cao cây
hoa lily Yelloween ....................................................................... 31
Bảng 4.3:Ảnh hưởng của phân bón đến tốc độ tăng trưởng chiều cao cây hoa
lily Yelloween ............................................................................. 34
Bảng 4.4: Ảnh hưởng của phân bón đến động thái ra lá của hoa lily

- CT

: Công thức

- CTV

: Cộng tác viên

- CV

: Hệ số biến động

- Nxb

: Nhà xuất bản

- TN

: Thí nghiệm

- TQ

: Trung quốc

- TB

: Trung bình

- Tr.đ


2.4.2. Đặc điểm thực vật học ..................................................................... 15
2.4.2.1. Thân vảy ...................................................................................... 15


vi

2.4.2.2. Rễ ................................................................................................ 16
2.4.2.3. Lá ................................................................................................ 16
2.4.2.4. Củ con và mầm hạt ....................................................................... 16
2.4.2.5. Hoa .............................................................................................. 16
2.4.2.6. Quả .............................................................................................. 17
2.4.3. Đặc điểm sinh trưởng, phát dục ........................................................ 17
2.4.3.1. Đặc điểm sinh trưởng thân ............................................................ 17
2.4.3.2. Đặc điểm phát dục ........................................................................ 18
2.4.4. Yêu cầu ngoại cảnh ......................................................................... 20
2.4.4.1. Nhiệt độ ....................................................................................... 20
2.4.4.2. Ánh sáng ...................................................................................... 20
2.4.4.3. Nước ............................................................................................ 21
2.4.4.4. Không khí .................................................................................... 21
2.4.4.5. Đất............................................................................................... 21
Phần 3: NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.................... 23
3.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu ........................................................ 23
3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành thí nghiệm ......................................... 23
3.3. Nội dung và phương pháp nghiên cứu ................................................. 23
3.3.1. Nội dung nghiên cứu ....................................................................... 23
3.3.2. Phương pháp nghiên cứu ................................................................. 24
3.4. Cách tiến hành thí nghiệm .................................................................. 24
3.5. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi.................................................. 25
3.5.1. Theo dõi khả năng sinh trưởng và phát triển ..................................... 25
3.5.2. Theo dõi năng suất, chất lượng của giống hoa lily Yelloween............ 26

4.3.3. Ảnh hưởng của phân bón đến độ bền hoa lily thí nghiệm .................. 47
4.4. Tình hình sâu, bệnh hại hoa lily thí nghiệm ở các loại phân bón
khác nhau ................................................................................................ 50


viii

4.5. Sơ bộ hạch toán hiệu quả kinh tế của giống lily Yelloween ở các công
thức phân bón khác nhau (tính cho 360m2/vụ) ............................................ 51
PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ...................................................... 53
5.1. Kết luận ............................................................................................. 53
5.2. Đề nghị .............................................................................................. 53
TÀI LIỆU THAM KHẢO
I. Tài liệu tiếng Việt
II. Tài liệu nước ngoài
III. Tài liệu trên Website
PHỤ LỤC 1


1

Phần 1
MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề
Hiện nay, khi điều kiện kinh tế - xã hội ngày càng phát triển thì giá trị
của cây hoa cũng ngày càng tăng theo. Đơn giản vì những giá trị nghệ thuật
và sáng tạo luôn được đánh giá cao trong thời đại của tri thức và công nghệ
ngày nay. Hoa là sản phẩm đặc biệt của cây trồng, nói đến hoa là nói đến vẻ
đẹp của thiên nhiên được cây cỏ chắt lọc ban tặng cho con người. Trong cuộc
sống của con người, hoa tượng trưng cho cái đẹp, là nguồn cảm giác ngọt

học kỹ thuật còn hạn chế, chưa có giống chủ lực và cơ sở nhân giống đủ điều
kiện để sản xuất hàng hóa, phần lớn nhập giống từ nước ngoài, hơn nữa đa số
sản phẩm chưa có nhãn mác, thương hiệu, vì thế hoa chưa có thị trường, đặc
biệt là thị trường xuất khẩu.
Vì vậy, để có thể phát triển sản xuất hoa tại Thái nguyên thì việc
nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật để nâng cao năng suất, chất lượng hoa
lily là hết sức cần thiết. Xuất phát từ nhu cầu thực tế trên đươc sự nhất trí của
nhà trường, khoa Nông Học và bộ môn chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài:
“Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đến sinh trưởng, phát
triển của hoa lily Yelloween trong vụ Hè Thu năm 2014 tại Thái Nguyên”.
1.2. Mục tiêu của đề tài
Nhằm xác định loại phân bón thích hợp hoa lily Yelloween cho năng
suất, chất lượng cao tại Thái Nguyên.
1.3. Yêu cầu của đề tài
- Theo dõi khả năng sinh trưởng của lily Yelloween
- Theo dõi các chỉ tiêu năng suất, chất lượng hoa lily Yelloween tại
Thái Nguyên.


3

1.4. Ý nghĩa của đề tài
1.4.1. Ý nghĩa khoa học
- Kết quá nghiên cứu đề tài nhằm góp phần bổ sung thêm tài liệu về
ảnh hưởng của một số loại phân bón đền sinh trưởng, phát triển và năng suất
của hoa lily Yelloween trên điều kiện sinh thái Thái Nguyên.
- Là điều kiện để củng cố kiến thức đã học trên lý thuyết, học hỏi thu
thập những kinh nghiệm từ sản xuất thực tiễn
- Giúp sinh viên nắm được cách tiến hành một đề tài nghiên cứu khoa
học và trình bày một báo cáo khoa học.

chuộng trên thế giới. Ở Việt Nam, lily được trồng chủ yếu ở Đà Lạt. Từ năm
2001 lily bắt đầu được trồng ở các tỉnh phía Bắc, với diện tích và quy mô
trồng đang tăng lên nhanh chóng. Thái Nguyên là một trong những tỉnh miền
núi phía bắc trồng hoa lily với nhiều quy mô lớn nhỏ, nơi đây có điều kiện khí
hậu và đất đai thuận lợi cho việc trồng và chăm sóc hoa lily, đã có rất nhiều
các công trình nghiên cứu về loài hoa này. Việc nghiên cứu về ảnh hưởng của
các loại phân bón đến hoa lily rất cần thiết và quan trọng. Bón phân hợp lý là


5

tìm ra lượng phân bón thích hợp để vừa đạt năng suất cao, vừa đảm bảo hiệu
quả kinh tế của việc sử dụng phân bón. Mỗi một nguyên tố dinh dưỡng có
những vai trò nhất định đối với quá trình sinh trưởng, phát triển và năng suất
cây trồng.
Mặt khác, chi phí phân bón trong nông nghiệp chiếm đến 30%- 50%,
trong đó mục đích của người sản xuất không chỉ nhằm đạt năng suất tối đa mà
còn tìm lợi nhuận cao nhất, cho nên con người phải tìm đến những biện pháp
ký thuật bón phân cân đối hợp lý cho từng loại cây trồng khác nhau.
Vì vậy, trong việc sử dụng phân hữu cơ hay bất cứ các loại phân nào
khác ta phải sử dụng hợp lý cho từng loại cây trồng, giai đoạn sinh trưởng,
loại đất, nước, vi sinh vật và mùa vụ khác nhau. Nếu bón phân đúng chủng
loại, đúng lúc, đúng cách, đúng nồng độ, đúng liều lượng, đảm bảo thời gian
cách ly. Như vậy, sẽ góp phần tăng hiệu suất sử dụng phân bón, tránh lãng phí
và bảo vệ môi trường.
* Vai trò của phân bón trong sản xuất nông nghiệp
Bằng kinh nghiệm sản xuất của bản thân mà người nông dân Việt Nam
đã đúc kết “nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”. Câu ca dao trên đã khẳng
định vai trò của phân bón trong hệ thống liên hoàn tăng năng suất cây trồng.
Trải qua mấy thập kỷ vừa qua năng suất cây trồng đã ngày một tăng lên,

Lộc, (2004)[3]
Sản xuất hoa trên thế giới ngày nay phát triển một cách mạnh mẽ và
đang trở thành một thương mại mang lại lợi nhuận kinh tế cao. Bước vào thế
kỷ 21, người tiêu thụ trên thế giới đã có những đòi hỏi mới về chất lượng
cuộc sống: Ngon với thức ăn bổ dưỡng hơn, đẹp với những tiện nghi vật chất
và tinh thần phong phú hơn. Vì yêu cầu ăn ngon, sống đẹp ngày càng được
xem trọng cho nên Hoa - Cây cảnh đã trở nên một nhu cầu không thể thiếu
trong mọi sinh hoạt: hoa sinh nhật, hoa thăm hỏi, hoa tiệc cưới, hoa trang trí


7

văn phòng, hoa tôn vinh lễ hội, hoa cho ngày Cha Mẹ. Và hoa theo cả con
người cho tận đến khi kết thúc cuộc đời của mỗi người.
Tuy nhiên tình hình sản xuất Hoa - cây cảnh trên thế giới ngày nay đã
có nhiều chuyển biến. Những nước sản xuất hoa - cây cảnh vốn nổi tiếng như
Hà Lan, Pháp nay đã trở thành những nước nhập khẩu và cũng là thị trường
tiêu thụ. Thay vào đấy, những nước đang phát triển, nơi lao động đang còn rẻ
và giá trị đất chưa cao như Trung Quốc, Malaysia, Nam Phi, Do Thái, Ấn Độ,
Colombia, Kenya, Ethiopia và Ecuador lại trở thành những nước sản xuất và
xuất khẩu. Về mặt địa lý, có thể nói Nam Phi, Kenya và Zimbabwe là những
đại gia xuất khẩu hoa - cây cảnh sang châu Âu trong khi Colombia là nước
chủ chốt xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Ở châu Á, Malaysia, Đài Loan, Thái Lan, và
gần đây Trung Quốc là những nước xuất khẩu, phần lớn sang Nhật Bản.
* Tình hình sản xuất hoa Lily trên thế giới
Năm 1997, Hà Lan có 356 ha Lily, đứng thứ hai trong tổng diện tích
hoa cắt trồng bằng củ, sau Tuylip. Hiện nay, mỗi năm Hà Lan tạo ra 15-20
giống mới, trồng 18 nghìn ha Lily trong đó xuất khẩu 70%.
Năm 2001, ở Đài Loan có 490 ha trồng Lily, trong đó, xuất khẩu hoa
cắt cành đạt 7,4 triệu USD.[3]

thược dược, thì trong những năm trở lại đây một số chủng loại hoa, cây cảnh
mới, cao cấp đã dần được chú trọng và đang có xu hướng tăng dần về số
lượng và giá trị. Có sự thay đổi nói trên là do nhu cầu của người tiêu dùng
luôn hướng đến những chủng loại cây hoa, cây cảnh mới lạ có chất lượng cao
(màu sắc đẹp, độ bền lâu, có hương thơm…), được nhập từ nước ngoài bằng
nhiều con đường khác nhau. [21]
Sản xuất hoa cành của Việt Nam tập trung ở các đô thị lớn như Hà
Nội, Hải Phòng, Lâm Đồng… Thành phố Hà Nội và một số vùng lân cận
trồng hoa hồng, cúc, đào, lay ơn, cẩm chướng; thị trấn Sapa (Lào Cai) là nơi


9

có tiềm năng trồng hoa xuất khẩu vì có khí hậu lạnh nhưng quy mô nhỏ. Khu
vực miền Trung mới bắt đầu sản xuất hoa cắt nhưng chủ yếu phục vụ thị
trường tại chỗ. Các tỉnh Nam Bộ tập trung sản xuất hoa nhưng chủ yếu là các
loại hoa vùng nhiệt đới. Tỉnh Lâm Đồng, nơi được mệnh danh là xứ sở của
các loài hoa, có diện tích trồng hoa 1.100ha với sản lượng không dưới 800
triệu cành mỗi năm nhưng xuất khẩu vẫn chưa mạnh.
Theo Bộ Công Thương, mục tiêu xuất khẩu hoa của Việt Nam trong
thời gian tiếp theo sẽ là hướng tới mở rộng các thị trường đã có ở Châu Á vì
thuận lợi khi xuất khẩu hoa sang thị trường này là khoảng cách địa lý không
xa, chi phí vận chuyển thấp, bảo quản dễ dàng và tìm kiếm khách hàng dựa
vào mối quan hệ thương mại sẵn có, còn mục tiêu lâu dài là mở rộng thị
trường sang các nước Bắc Mỹ như Canada, Mỹ và các nước Trung Âu [19].
Ngoài ra, để phát triển thị trường hoa tươi, người trồng hoa nên áp dụng
khoa học - kỹ thuật tiên tiến vào tất cả các khâu sản xuất, xúc tiến thương
mại, bán hàng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng và giảm giá
thành sản phẩm. Đồng thời tiếp tục đa dạng hóa các vùng miền trồng hoa phù
hợp với điều kiện về địa lý, khí hậu, và thị trường của từng loại hoa.

sản lượng và chất lượng hoa xuất khẩu tại các trang trại lớn. Bên cạnh đó
nhiều quy trình nhân giống Lilium spp bằng kỹ thuật nuôi cấy mô tê bào đã và
đang được nghiên cứu và xây dựng hoàn thiện sẽ là nguồn cung cấp củ giống
với số lượng lớn, chất lượng cao, đồng chất và ổn định. Qua đó giúp các nhà
trồng hoa giảm chi phí nhập củ giống từ nước ngoài cũng như chủ động về
nguyên liệu sản xuất trong hoa cắt và cây trồng chậu
2.3. Tình hình nghiên cứu cây hoa trên thế giới và ở Việt Nam
2.3.1. Tình hình nghiên cứu cây hoa trên thế giới
Trên thế giới hiện nay, nhờ có phương pháp chọn tạo giống truyền
thống kết hợp với công nghệ sinh học hiện đại mà ngành sản xuất hoa nói
chung đạt được nhiều thành tựu to lớn. Theo kết quả điều tra ở Trung Quốc có


11

khoảng 460 giống, 280 biến chủng chiếm ½ tổng số hoa Lily trên thế giới.
Trong đó có khoảng 136 giống, 52 biến chủng do Trung Quốc tạo ra.
Nhật Bản hiện có 145 giống, trong đó có 19 giống là đặc trưng của
Nhật Bản, Hàn Quốc có 110 giống trong đó có 30 giống đặc trưng. Đặc biệt ở
Hà Lan nước có công nghệ tạo giống và trồng hoa tiên tiến nhất hiện nay, mỗi
năm Hà Lan tạo ra từ 15-20 giống, sản xuất 1,315 triệu củ hoa Lily cung cấp
cho 35 nước khác nhau trên thế giới.
Cho đến ngày nay đã có rất nhiều nhà nghiên cứu về cây hoa trên thế giới:
nghiên cứu về chọn tạo giống, kỹ thuật nâng cao năng suất chất lượng hoa.
Năm 1990 khi nghiên cứu về ảnh hưởng của thành phần môi trường
dinh dưỡng, Lunegent và Wardly (1990) [14] đã kết luận: đoạn thân cúc cao
1-2cm cho phát triển trong môi trường nuôi cấy Bencilademine thì chúng hình
thành 2-3 chồi so với mẫu bản và không có rễ bất định, còn trong môi trường
0,1-0,3 mg/l Indolebutyric acid thì hình thành 1-2 chồi và có rễ bất định.
Điều khiển quang chu kỳ là vấn đề được nhiều nhà khoa học nghiên

Với mục tiêu làm phong phú thêm bộ giống hoa lily ở Việt Nam, Năm
2008 Viện Nghiên cứu Rau Quả đã tiến hành nhập nội và trồng khảo nghiệm
10 giống hoa lily có nguồn gốc từ Hà Lan, đó là: Brunello, Ceb Dazzle,
Yelloween, Belladonna, Gold City, Ventimiglia, Palmares, Valparaiso, Tiber,
Simplon, Sorbonne (Đối chứng). Các giống này được trồng trong vụ Đông
Xuân 2008 - 2009 tại 2 điểm là Gia Lâm - Hà Nội và Mộc Châu - Sơn La. Kết
quả nghiên cứu chỉ ra rằng trong 10 giống lily trồng khảo nghiệm, 3 giống
thuộc dòng thơm là: Belladonna, Ventimiglia và Palmares có khả năng sinh
trưởng, phát triển tốt; năng suất, chất lượng hoa cao hơn so với các giống
khác và giống đối chứng Sorbonne ở một số chỉ tiêu chất lượng hoa. Đặc biệt,
các giống này có ưu điểm hơn so với giống đối chứng ở khả năng chống chịu
sâu bệnh hại (Trịnh Khắc Quang và cs, 2008) [6].


13

Nghiên cứu sản xuất giống lily ở Việt Nam cũng đem lại một số kết quả
như: Nghiên cứu phương pháp tạo củ in vitro trên một số giống hoa lily nhập nội
(Nguyễn Thái Hà và cs, 2003) [4]. Nghiên cứu sản xuất củ hoa lily bằng phương
pháp tách vảy củ tại miền Bắc Việt Nam (Nguyễn Văn Tỉnh và cs, 2013) [12].
Nghiên cứu khả năng tạo củ của lily bằng cách tạo củ sơ cấp lily trong ống
nghiệm (Hà Thị Thúy và cs, 2005) [9].
Nghiên cứu nhân giống củ lily bằng kỹ thuật in vitro trong môi trường cơ
bản (MS) có bổ sung 12% đường sacaroza, nhiệt độ phòng 25 - 27 0C, độ ẩm
70%, cường độ chiếu sáng 3000lux do tác giả Nguyễn Thị Lý Anh - Viện Sinh
học Nông nghiệp - Trương Đại học Nông nghiệp I. Kết quả cho thấy các cây
trồng từ củ in vitro có khối lượng trên 1g/củ và được xử lý ở nhiệt độ 50C trong 3
tháng đã sinh trưởng, phát triển tốt và có chất lượng củ thu hoạch cao (Nguyễn
Thị Lý Anh, 2005) [1].
Một số nghiên cứu về kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa lily: sử dụng chất

Đến giữa thế kỷ 13, ít nhất có 3 loại Lily được ghi chép lại. Loại thứ nhất là
lily hoa trắng, dùng làm thuốc chữa bệnh được gọi là loại hoang dược. Loại thứ
hai là Quyển Đan (L. Lancipilium). Loại thứ ba là Sơn Đan (L. Taralium).
Cuối thế kỷ XVI, các nhà thực vật học Anh đã phát hiện và đặt tên cho
các giống lily.
Đầu thế kỷ 17 Lily được di thực từ Châu Âu đến Châu Mỹ. Sang thế
kỷ 18 các giống lily của Trung Quốc được di thực sang Châu Âu do vẻ đẹp và
mùi thơm hấp dẫn nên cây lily đã nhanh chóng phát triển và được coi là cây
hoa quan trọng của Châu Âu, Châu Mỹ (Đặng Văn Đông, Đinh Thế Lộc,
2004) [3].
2.4.1.2. Phân Loại
Lily (Limo Spp) là tên gọi chung cho tất cả các cây thuộc loài Lilium,
họ Lilyaceae, bộ phụ của thực vật một lá mầm. Đặc trưng của loài này là thân


15

ngầm dưới đất có rất nhiều vảy bao bọc lại nên người ta còn gọi đó là loại hoa
bách hợp.
Trên thế giới có trên 300 giống khác nhau, chủ yếu phân bố ở vùng ôn
đới và hàn đới - Bắc bán cầu, một số ít ở vùng núi cao nhiệt đới. Trung Quốc là
nước có nhiều chủng loại lily nhất và cũng là trung tâm, nguồn gốc lily trên thế
giới. Theo kết quả điều tra, ở Trung Quốc có khoảng 460 giống, 280 biến
chủng (chiếm 1/2 tổng số giống hoa lily trên thế giới), trong đó có 136 giống,
52 biến chủng do Trung Quốc tạo ra. Nhật Bản có 145 giống, trong đó có 19
giống là đặc trưng của Nhật. Hàn Quốc có 110 giống, trong đó có 30 giống
mang đặc trưng của nước này. Hà Lan có khoảng 320 giống, trong đó 80% là
các giống do chính Hà Lan tạo ra… (Đặng Văn Đông, Đinh Thế Lộc, 2004) [3]
2.4.2. Đặc điểm thực vật học
Tác giả (Đào Thanh Vân, Đặng Thị Tố Nga, 2007) [13] có tổng hợp về