I. TÊN ĐỀ TÀI
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục kỹ
năng sống cho học sinh.
II: PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trường Tiểu học Hướng Phùng, đa số học sinh là người dân
tộc thiểu số . Các em có vốn tiếng Việt hạn chế, nhút nhát ít nói.
Tình trạng bất đồng ngôn ngữ giữa người dạy và người học là khá
phổ biến. Một bộ phận phụ huynh giao trách nhiệm cho nhà
trường chưa quan tâm đến việc nuôi dạy con. Giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh là nội dung mới. Thực hiện tốt nội dung này sẽ
góp phần quan trọng trong quá trình hình thành các thói quen
hành vi đạo đức cho học sinh. Đây là cơ sở để chúng ta tiến hành
đổi mới căn bản giáo dục ở trường phổ thông, góp phần hoàn
thiện các tiêu chí về xây dựng con người Việt Nam mới. Vì vậy tôi
quyết định tiếp tục chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo
nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
tiểu học” để tìm hiểu và nghiên cứu.
1.1. Cơ sở lí luận
Trong thực tế hiện nay, việc rèn kỹ năng sống của các em ở
nhà trường tiểu học còn chưa được đầu tư chú trọng và bộc lộ
nhiều hạn chế.Việc giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh chưa
có nét chuyển biến. Nguyên do chính là trong tư tưởng giáo viên,
phụ huynh chỉ chú trọng đến việc dạy kiến thức. Việc rèn kỹ năng
sống cho học sinh còn chiếu lệ, giáo viên luôn chú trọng đến việc
đọc tốt, làm tính tốt …
1.2. Cơ sở thực tiễn
Bậc tiểu học các môn học nhằm cung cấp cho học sinh
những tri thức sơ đẳng về tự nhiên xã hội, gắn với những kinh
nghiệm đạo đức. Từ đó giúp học sinh hình thành kỹ năng sống,
biết phân biệt đúng sai làm theo cái đúng, ủng hộ cái đúng, đấu

4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
Nhiệm vụ khảo sát, thực nghiệm học sinh từ khối 1 đến khối 5 hệ
thống các kỹ năng sống cần đạt được. Trong địa bàn xã Hướng Phùng, Hướng
Hóa, Quảng Trị. Gồm có học sinh dân tộc Kinh, dân tộc Vân Kiều sinh sống ở địa
phương thuộc Trường Tiểu học Hướng Phùng.
5. Phương pháp nghiên cứu
Giúp học sinh nhận thức được ý nghĩa của kỹ năng sống trong xã hội hiện
nay và tính tất yếu phải giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Đồng thời dựa vào
đặc điểm của nhóm học sinh để xác định những kỹ năng sống cho học sinh một
cách phù hợp.
Nắm vững yêu cầu cần đạt của 20 nội dung Giáo dục kỹ năng sống cho học
sinh trong nhà trường để vận dụng trong quá trình giảng dạy và giáo dục. Ban
giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm phải nghiên cứu, tìm tòi biết sử dụng các con
đường và nguyên tắc giáo dục kỹ năng sống , lựa chọn một số kỹ năng phù hợp với
từng đối tượng độ tuổi của học sinh.
6. Phạm vi nghiên cứu và kế hoạch nghiên cứu
Với nội dung này tôi sẽ tiến hành nghiên cứu tại trường Tiểu học Hướng
Phùng, đối tượng là học sinh từ khối 1 đến khối 5.
Thời gian nghiên cứu là từ tháng 9/2014 đến tháng 4/2016 năm học 20142015 và năm học 2015 - 2016.
III. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Kỹ năng sống được hiểu là những kỹ năng tâm lý - xã hội cơ
bản giúp cho con người tồn tại và thích ứng trong cuộc sống.
Giúp cho cá nhân vững vàng trước cuộc sống có nhiều thách thức
nhưng cũng nhiều cơ hội trong thực tại… Kỹ năng sống đơn giản
2


là tất cả điều cần thiết mà con người phải biết để có được khả
năng thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong đời

Phát triển con người trí tuệ; đạo đức trong sáng; thể chất cường
tráng; tinh thần phong phú việc tổ chức giáo dục kỹ năng cho học
sinh là nhằm từng bước thực hiện các tiêu chí này.
3. Thực trạng về công tác giáo dục kỹ năng sống cho
học sinh
Tình trạng học sinh chỉ được học lý thuyết các kiến thức về tự
nhiên xã hội. Thực trạng các nhà trường chưa thực sự quan tâm
đến hoạt động rèn luyện thực hành của học sinh.
Trong quá trình rèn kĩ năng sống cho trẻ nhằm thực hiện
điểm “nhấn” của năm học 2014 - 2015 và năm học 2015 - 2016
về “ xây dựng văn hóa học đường và rèn kỹ năng sống cho học
sinh” tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
3


3.1. Thuận lợi
Thực hiện chỉ đạo của Sở Giáo dục - Đào tạo Quảng Trị phát
động thực hiện điểm “nhấn” của năm học 2014 – 2015 và năm
học 2015 - 2016 về “ xây dựng văn hóa học đường và rèn kỹ năng
sống cho học sinh”. Phòng giáo dục - Đào tạo cũng đã có kế
hoạch chỉ đạo với những biện pháp cụ thể để rèn kỹ năng sống
cho học sinh một cách cụ thể cho các bậc học, đây chính là những
định hướng cơ bản giúp nhà trường và giáo viên thực hiện.
Năm học 2014 - 2015, 2015 – 2016 khi có chỉ đạo thực hiện
nội dung thực hiện điểm “nhấn” của năm học về “ xây dựng văn
hóa học đường và rèn kỹ năng sống cho học sinh” cho học sinh.
Nhà trường đã có sự đổi mới về công tác chỉ đạo, chuẩn bị về xây
dựng kế hoạch tuyên truyền nâng cao nhận thức của giáo viên.
Tu sửa đầu tư xây dựng thêm các sân chơi cho học sinh với mong
muốn tạo hứng thú mỗi khi được đến trường, góp phần nâng cao



năm học 2014 - 2015 và năm học 2015 - 2016 về “ xây dựng văn
hóa học đường và rèn kỹ năng sống cho học sinh”, do Sở Giáo dục
và Đào tạo phát động; Tôi được giao nhiệm vụ soạn thảo xây dựng
kế hoạch, lộ trình thực hiện điểm “nhấn”cho toàn trường. Qua đó
giúp tôi hiểu được rằng chương trình học chính khoá thường cho
trẻ tiếp xúc từ từ với các kiến thức văn hoá trong suốt năm học
mang nặng tính lý thuyết, còn thực tế trẻ sẽ học tốt nhất khi có
được cách tiếp cận một cách cân bằng, biết cách phát triển các kỹ
năng nhận thức, cảm xúc và xã hội.
Việc lập kế hoạch tập huấn, giáo dục kỹ năng sống cho học
sinh và đổi mới hình thức, phương pháp dạy học lấy học sinh làm
trung tâm. Đổi mới các nội dung của tiết hoạt động giáo dục tập
thể trong nhà trường Tiểu học là cần thiết và phù hợp. Từ kế
hoạch chung của toàn trường, các lớp, các tổ lập kế hoạch thực
hiện phù hợp với học sinh của mình.
Vì thế, khi trẻ tiếp thu được những kỹ năng giao tiếp xã hội
và hình thành các hành vi thói quen ứng xử cơ bản trong lớp,
trong nhóm bạn. Trẻ sẽ nhanh chóng sẵn sàng và có khả năng
tập trung vào việc học văn hoá hiệu quả, trẻ sẽ tự tin, mạnh dạn.
Qua các hoạt động này trẻ có hứng thú và mạnh dạn hơn, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
4.2. Biện pháp xác định những kỹ năng sống cơ bản
cần dạy trẻ ở lứa tuổi Tiểu học.
Đối với tâm sinh lý trẻ em bậc tiểu học thì có nhiều kỹ năng
quan trọng mà trẻ cần phải biết trước khi tập trung vào học văn
hoá. Thực tế, kết quả của nhiều nghiên cứu đều cho thấy các kỹ
năng quan trọng nhất trẻ phải học vào thời gian đầu của năm học
chính là những kỹ năng sống như: Sự hợp tác, tự kiểm soát, tính

các trò chơi, câu chuyện, bài hát giáo viên giúp trẻ học cách cùng
làm việc với bạn, đây là một công việc không nhỏ đối với các em
học sinh lứa tuổi này. Khả năng hợp tác sẽ giúp các em biết cảm
thông và cùng làm việc với các bạn.
Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây
là một trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở các em vào
giai đoạn này là sự khát khao được học. Người giáo viên cần sử
dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để khơi gợi tính tò mò tự
nhiên của các em. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu
chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ
thường khơi gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước
được.
Kỹ năng giao tiếp: Giáo viên cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân
và diễn đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm
nhận được vị trí, kiến thức của mình trong thế giới xung quanh nó.
Đây là một kỹ năng cơ bản và khá quan trọng đối với trẻ. Nó có vị
trí chính yếu khi so với tất cả các kỹ năng khác như đọc, viết, làm
toán và nghiên cứu khoa học. Nếu các em cảm thấy thoải mái khi
nói về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, các em sẽ trở nên dễ
dàng học và sẽ sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới……
Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp học sinh sẳn sàng học
mọi thứ và hình thành các thói quen hành vi đạo đức, kỹ năng
sống cho các em sau này Ngoài ra, ở nhà trường giáo viên cần
dạy học sinh nghi thức văn hóa trong ăn uống. Qua đó dạy các
em kĩ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như: Biết tự rửa
tay sạch sẽ trước khi ăn thông qua hoạt động của các em tai lớp
bán trú, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng,
vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn gàng,
không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm miệng khi
nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự

vi không đẹp của các em.
Tại các phòng học của các lớp, các tiêu chí về xây dựng văn
hóa học đường và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh được đặt
tại vị trí dễ nhìn, dễ quan sát cho học sinh tiếp cận. Các tiêu chí
về xây dựng đơn vị văn hóa được giáo viên và học sinh chú ý rèn
luyện và tiếp cận thường xuyên hơn. Trên cơ sở kế hoạch chung
của toàn trường, các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch cụ thể
cho tổ phù hợp với đối tượng và đặc điểm của lứa tuổi, tâm sinh
lý, lối sống….
Thường xuyên liên hệ với phụ huynh để kịp thời nắm tình
hình của các em, trao đổi với phụ huynh những nội dung và biện
pháp chăm sóc và giáo dục các em tại nhà, bàn bạc cách giải
quyết những khó khăn gặp phải.
4. 5. Biện pháp giúp trẻ phát triển các kỹ năng sống
qua việc tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh
trong nhà trừơng
Phối hợp với chính quyền địa phương và nhà trường tổ chức
các hoạt động văn nghệ, thể thao một cách thiết thực, khuyến
khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh. Tổ chức các trò
7


chơi dân gian và các góc hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác
phù hợp với lứa tuổi, tâm lý của học sinh.
Căn cứ vào nội dung trên, tôi đã xây dựng kế hoạch và chỉ
đạo thực hiện nhiều hoạt động một cách thiết thực, khuyến khích
sự tham gia chủ động, tự giác của trẻ. Cụ thể như sau:
Chỉ đạo tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học
sinh thông qua việc lồng ghép qua các tiết dạy ở các môn học, ác
tình huống có liên quan.

trang trí đẹp với nhiều tên gọi khác nhau theo chủ đề : “Tủ sách
Bác Hồ ”; “Tủ sách lịch sử ”; “Câu đố vui ”; “Những con vật đáng
yêu”; “Tủ sách pháp luật”; mô hình thư viện nhỏ tự quản, thư viện
treo, thư viện than thiện…Thiết kế phân chia nhiều ngăn để sách,
truyện nhiều kích cở, vừa tầm các em. Hoạt động tìm hiểu về
8


Phòng truyền thống, lịch sử nhà trường, hoạt động đền ơn đáp
nghĩa, thăm và tặng quà cho bà mẹ Việt Nam anh hùng….
Ngoài giờ học các em có cơ hội tham gia đọc sách tại nhiều nơi,
tham gia các trò chơi bổ ích qua các “Góc giải trí”, “Góc thiên
nhiên”….Các lớp bán trú các em sẽ được xem các chương trình
truyền hình bổ ích các hoạt động của nhà trường thông qua
Website của nhà trường, trên ti vi của các lớp học.
5. Kết quả đạt được.
Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm của bản
thân, sự đồng thuận hợp tác của các bạn đồng nghiệp. Sự ủng hộ
tích cực của các bậc cha mẹ học sinh đã giúp tôi đạt được một số
kết quả trong việc chỉ đạo giáo dục các kỹ năng sống cơ bản thể
hiện ở các kết quả sau:
5.1. Kết quả từ học sinh:
- 100% học sinh đều được giáo viên tạo mọi điều kiện
khuyến khích khơi dậy tính tò mò, phát triển trí tưởng tượng, năng
động, mạnh dạn, tự tin, 100% học sinh được rèn luyện khả năng
sẵn sàng học tập ở trường Tiểu học hiệu quả ngày càng cao.
- Toàn bộ 231 học sinh các khối lớp 4,5 được sự hỗ trợ của
Chương trình Phát Triển vùng Hướng Hóa hỗ trợ tập huấn 01
buổi/tháng, từ tháng 11 năm 2015 đến tháng 3 năm 2016, 400
học sinh còn lại của các khối từ lớp 1 đến lớp 3 được tham gia

5.2. Kết quả thực hiện của giáo viên chủ nhiệm lớp.
- Giáo viên chịu khó gần gũi chuyện trò với học sinh, trả lời
những câu hỏi vụn vặt của các em. Không la mắng, giải quyết
hợp lý, công bằng với mọi tình huống xảy ra giữa các em học sinh
trong lớp. Trong giảng dạy, chú ý đến hoạt động cá nhân, hoạt
động nhóm, cá nhân nhiều hơn để giúp đỡ các em.
- Giáo viên mạnh dạn, tự tin trong việc đổi mới phương pháp
dạy học, nằm được tâm tư nguyện vọng của học sinh. Có nhiều cơ
hội gần gủi và hiểu học sinh hơn.
- Trang bị thêm cho đội ngũ giáo viên nhiều kinh nghiệm từ
thực tiễn, điều khiển các cuộc họp phụ huynh học sinh, biết tự
chuẩn bị. Phối hợp chặt chẽ, trao đổi thường xuyên với cha mẹ
các em. Hiệu quả lớn nhất là nhà trường đã huy động được sự
tham gia của cha mẹ các em. Của các tổ chức, các lực lượng xã
hội trong việc giáo dục văn hóa, truyền thống cho học sinh, đồng
thời đây là những cơ hội vàng dạy trẻ kỹ năng sống.
IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Trong công cuộc đổi mới hiện nay của đất nước và tinh thần
đổi mới toàn diện về giáo dục. Yếu tố con người được coi trọng về
tiềm năng trí tuệ cùng với sức mạnh tinh thần. Nhân cách của con
người càng được đề cao và phát huy mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực
xã hội. Thực tế hiện nay ngành giáo dục đào tạo đã được nhà
nước quan tâm đưa lên quốc sách hàng đầu thi việc dạy chữ nói
chung và việc rèn kỹ năng sống nói riêng là vấn đề đặc biệt quan
trọng. Đây là mục tiêu quan trọng để xây dựng phát triển nguồn
nhân lực đáp ứng tình hình mới. Mà việc hình thành các thói quen
hành vi đạo đức đó chính là hình thành các kỹ năng sống của học
sinh.
Vì vậy, việc thực hiện rèn kỹ năng sống cho học sinh là cần

người khác.
Người viết
(Ký, ghi rõ họ tên)

Nguyễn Mai Trọng

Phạm Trung Hiếu

11


PHÒNG GD&ĐT HƯỚNG HÓA
TRƯỜNG TH HƯỚNG PHÙNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO
GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

Lĩnh vực:
Tên tác giả:
Chức vụ:

Quản lý
Phạm Trung Hiếu
Phó hiệu trưởng

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Hướng Phùng

NĂM HỌC : 2014 - 2015