MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hội nghị Trung ương 8 khoá VII xác định cải cách nền hành chính là nhiệm vụ
trọng tâm của việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước, đã đề ra mục tiêu đó là “Xây dựng
một nền hành chính trong sạch có đủ năng lực, sử dụng đúng quyền lực và từng bước
hiện đại hoá để quản lý có hiệu lực và hiệu quả công việc của nhà nước, thúc đẩy xã hội
phát triển lành mạnh, đúng hướng phục vụ đắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp
sống và làm việc theo pháp luật trong xã hội”...
Và trong công cuộc đổi mới của đất nước, những năm qua đã đạt được những thành
tựu bước đầu rất quan trọng về kinh tế - xã hội. Điều đó tất nhiên có nhiều nguyên nhân,
nhưng cũng phải kể đến sự quản lý và điều hành của bộ máy hành chính Nhà nước. Công
cuộc cải cách bộ máy hành chính Nhà nước trong hơn 20 năm qua đã đạt được những kết
quả đáng mừng, góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Để phát huy tối đa hiệu quả, hạn chế những bất cập, đẩy mạnh các hoạt động cải
cách thủ tục hành chính từng bước chuyển sang chuyên môn hóa, điện tử hóa việc quản
lý của chính quyền nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước
trong việc phục vụ nhân dân.
Thủ tục hành chính là cơ sở và điều kiện cần thiết để cơ quan nhà nước giải quyết
công việc của nhân dân và các tổ chức theo pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp
của cá nhân, tổ chức và cơ quan có công việc cần giải quyết. Hiện nay, thủ tục hành
chính ở nước ta còn nhiều yếu điểm, cụ thể:
- Đòi hỏi quá nhiều giấy tờ, gây phiền hà cho nhân dân, nhất là đối với những người
ít hiểu biết quy định, công việc nhà nước.
- Nặng nề, nhiều cửa, nhiều cấp trung gian không cần thiết, rườm rà, không rõ ràng.
- Thiếu thống nhất, tùy tiện thay đổi và thiếu công khai.
Hệ thống thủ tục hành chính đó đã gây phiền hà cho cá nhân và tổ chức trong việc
thực hiện quyền, tự do, lợi ích và công việc chung, gây trở ngại cho việc giao lưu và hợp
tác với nước ngoài, gây ra tệ cửa quyền, tạo ra tệ giấy tờ trong bộ máy hành chính và tạo
điều kiện thuận lợi cho nạn tham nhũng phát triển, làm giảm lòng tin của nhân dân vào
chính quyền.
Tình hình trên đây đặt ra yêu cầu cải cách bộ máy hành chính Nhà nước nói chung
nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính ở phường một cách đồng bộ và hiệu quả.
3. Yêu cầu:
Trong tiến trình thực hiện Cải cách hành chính, thì việc cải cách thủ tục hành chính
là việc làm cần thiết, đòi hỏi chính quyền các cấp phải xây dựng quy chế làm việc; ban
hành các văn bản đúng luật, đúng thẩm quyền; giảm thời gian họp hội, tăng thời gian đi
cơ sở; xây dựng quy chế tiếp dân, giải quyết kịp thời các đơn thư khiếu nại, tố cáo, đơn
giản hóa các thủ tục hành chính; công khai niêm yết hồ sơ thủ tục giải quyết các hồ sơ thủ
tục cho tổ chức, công dân đúng trình tự, thẩm quyền, nhanh chóng, thuận lợi, chính xác.
4. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu:
Vấn đề cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa là nội dung có phạm vi
rộng lớn, nhưng do thời gian nghiên cứu hạn hẹp và do năng lực của bản thân có hạn, nên
bản thân chỉ nghiên cứu xây dựng đề tài trong giới hạn sau:
2
- Về không gian:
Nghiên cứu vấn đề cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “Một cửa” trên phạm vi
phường ..., thành phố ..., tỉnh ....
- Về thời gian:
Nghiên cứu kết quả thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “Một cửa”
trong thời gian 3 năm ( 2011 - 2013).
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Phần lý luận:
Bản thân nghiên cứu và sử dụng nội dung, quan điểm chủ nghĩa duy vật biện
chứng theo quan điểm Chủ nghĩa Mác - Lê nin, thuyết minh các nội dung trong đề tài
mang tính logic, chặt chẽ. Đây là cơ sở làm nghiên cứu đề tài.
- Phần thực trạng:
Bản thân sử dụng phương pháp khảo sát điều tra xã hội học, phân tích thống kế số
liệu trên quan điểm khách quan, cụ thể. Dựa trên văn bản tổng kết thực tiễn về cải cách
và phụ thuộc lẫn nhau. Trong công cuộc đổi mới, Việt Nam đã lấy đổi mới kinh tế làm
trọng tâm, song muốn tiếp tục đổi mới kinh tế phải tiến hành song song với cải cách hành
chính. Như vậy, cải cách hành chính gắn với cải cách kinh tế và cả hai thống nhất với
nhau cơ bản trên lĩnh vực cải cách thể chế nhằm tạo lập hệ thống thể chế ngày càng phù
hợp cho nền kinh tế phát triển. Cải cách hành chính là khâu mấu chốt, đảm bảo sự thành
công của cải cách kinh tế. Nếu cải cách hành chính không thành công, nền hành chính
nhà nước sẽ trở thành một trở lực đối với sự phát triển kinh tế, cải cách kinh tế không
phát huy được hiệu quả và nền kinh tế không thể tăng trưởng lâu bền như mong muốn.
- Cải cách hành chính với cải cách pháp luật và tư pháp:
Cải cách hành chính và cải cách pháp luật, tư pháp có mối quan hệ mật thiết và phụ
thuộc lẫn nhau. Những thay đổi trong cải cách hành chính cần phải được bảo đảm bằng
hệ thống pháp luật và nền tư pháp.
- Cải cách hành chính với đổi mới hệ thống chính trị:
Trong hệ thống chính trị của một quốc gia nào thì nhà nước với bộ máy công quyền
của mình cũng nằm ở vị trí trung tâm. Cải cách nền hành chính nhà nước là cách hệ thống
4
tổ chức và quản lý của bộ máy nhà nước, trước hết là của bộ máy hành pháp, phục tùng
và phục vụ những nhiệm vụ chính trị chung và hệ thống chính trị.
1.3 Khái niệm về thủ tục hành chính:
Hoạt động Nhà nước cần phải tuân theo pháp luật, trong đó các quy tắc pháp lý quy
định về trình tự, trật tự, thực hiện thẩm quyền của cơ quan Nhà nước trong việc giải quyết
nhiệm vụ Nhà nước và công việc liên quan đến công dân tạo thành hệ thống quy phạm
thủ tục, có tính bắt buộc các cơ quan Nhà nước, cũng như các công chức Nhà nước phải
tuân theo trong quá trình giải quyết công việc thuộc chức năng và thẩm quyền của mình.
Nhằm đảm bảo cho công việc đạt được mục đích đã định, phù hợp với thẩm quyền, chức
năng do luật quy định cho các cơ quan trong hoạt động quản lý Nhà nước. Do vậy, có thể
xem thủ tục được thực hiện bởi các cơ quan Nhà nước là trình tự thực hiện thẩm quyền
diện và đồng bộ.
Thực hiện các nghị quyết nói trên, chúng ta đã đạt được những kết quả nhất định,
đồng thời còn không ít yếu kém, khuyết điểm. Vì vậy, Hội nghị lần thứ 8 của Ban chấp
hành Trung ương Đảng khóa VII, Đảng ta đã xác định 5 quan điểm cơ bản, có tính
nguyên tắc về xây dựng nhà nước cần phải được quán triệt trong chỉ đạo cải cách hành
chính như sau :
- Xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân,
lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng
do Đảng Cộng Sản Việt Nam lãnh đạo. Thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân,
giữ nghiêm kỷ cương xã hội, chuyên chính với mọi hành động xâm phạm lợi ích của tổ
quốc và của nhân dân.
- Quyền lực nhà nước là thống nhất có sự phân công và phối hợp chặt chẽ giữa các
cơ quan Nhà nước trong việc thực hiện 3 quyền: Lập pháp, hành pháp, tư pháp.
- Quán triệt nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
- Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội Việt
Nam, quản lý xã hội bằng pháp luật đồng thời coi trọng giáo dục, nâng cao đạo đức xã
hội chủ nghĩa.
- Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước dựa trên cơ sở đổi mới và
chỉnh đốn Đảng, bao gồm đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng.
2.2. Nội dung:
- Hệ thống thể chế quản lý xã hội theo pháp luật, bao gồm Hiến pháp, luật, pháp
lệnh và các văn bản pháp quy của cơ quan hành chính. Thể chế hình thành thường là các
thể chế (văn bản pháp quy) do các cơ quan hành chính ban hành.
- Cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của bộ máy hành chính các cấp, các ngành từ
Chính phủ Trung ương đến chính quyền cơ sở.
- Đội ngũ cán bộ công chức hành chính:
Các yếu tố trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, muốn cải cách phải đổi mới
đồng bộ .
Tổ chức và hoạt động của hệ thống hành chính phải xuất phát từ hệ thống thể chế
Trên cơ sở tách chức năng hoạt động quản lý nhà nước với hoạt động kinh doanh
cần tiếp tục đổi mới bộ máy, cơ chế hoạt động của cơ quan hành chính Nhà nước. Quy
định rỏ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng
cơ quan, từng cá nhân, đề cao trách nhiệm cá nhân, khen thưởng, kỷ luật nghiêm minh,
tách hành chính công quyền với tổ chức sự nghiệp, khuyến khích các tổ chức thực hiện
tinh giảm biên chế một cách cơ bản, nhất là cơ quan chuyên môn, Ủy ban nhân dân các
cấp.
* Về đội ngũ cán bộ công chức hành chính :
Trong những năm gần đây có “Chương trình, kế hoạch đào tạo lại và bồi dưỡng
thường xuyên cán bộ công chức Nhà nước. Thực hiện chế độ bổ nhiệm công chức có thời
hạn, chế độ luân chuyển cán bộ công chức, tạo điều kiện cho cán bộ công chức nâng cao
trình độ chuyên môn và sát dân”. Tinh giảm bộ máy một cách cơ bản có chính sách giải
quyết thỏa đáng người dôi ra.
7
Ba là, phân công, phân cấp nâng cao tính chủ động của chính quyền địa phương,
kết hợp chặt chẽ quản lý ngành và quản lý lãnh thổ, thực hiện đúng nguyên tắc tập trung
dân chủ. Thực hiện chủ trương này văn kiên Đại Hội IX nhấn mạnh cần thực hiện:
“Phân cấp mạnh và toàn diện giữa các cấp trong hệ thống hành chính nhà nước trên cơ
sở gắn quyền với nghĩa vụ, trách nhiệm. Gắn với phân cấp về tài chính và ngân sách”.
3. Chủ thể, đặc điểm và ý nghĩa về công tác cải cách thủ tục hành chính:
Thủ tục hành chính được thực hiện bởi nhiều cơ quan và công chức Nhà nước, là thủ
tục giải quyết công việc nội bộ của Nhà nước và công việc liên quan đến quyền chủ thể
và nghĩa vụ pháp lý của công dân. Do vậy, công việc cần thực hiện thường rất phức tạp,
đòi hỏi phải rất thận trọng, phải qua nhiều khâu; chỉ có cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
do Pháp luật quy định mới được thực hiện các thủ tục hành chính nhất định và phải thực
hiện đúng trình tự, với những phương tiện, biện pháp và hình thức được pháp luật cho
phép.
ràng, thống nhất, đúng Pháp luật và công khai; vừa tạo thuận tiện cho công dân và tổ
chức có yêu cầu giải quyết công việc, vừa có tác dụng ngăn chặn tệ quan liêu, cửa quyền,
sách nhiễu và tham nhũng trong công chức Nhà nước, đồng thời đảm bảo được trách
nhiệm quản lý Nhà nước, giữ vững kỷ cương Pháp luật;
- Phải phát hiện và xóa bỏ những thủ tục hành chính thiếu đồng bộ, chồng chéo,
rườm rà, phức tạp, đã và đang gây trở ngại trong việc tiếp nhận và xử lý công việc giữa
các cơ quan Nhà nước với nhau, giữa cơ quan Nhà nước với công dân.
Để công cuộc cải cách hành chính đạt hiệu quả, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ
tục hành chính. Cụ thể là:
- Đổi mới đồng bộ cơ chế ban hành thủ tục hành chính, đảm bảo tính pháp lý thống
nhất, năng động, hợp lý, khoa học của hệ thống thủ tục hành chính. Bỏ những thủ tục
rườm rà. Mở rộng cải cách thủ tục hành chính trong các lĩnh vực có sự kiểm soát của
Nhà nước theo hướng giảm sự kiểm soát phi hiệu quả và không cần thiết nhưng vẫn đảm
bảo được vai trò quản lý của Nhà nước;
- Tập trung cải cách một số thủ tục hành chính quan trọng và liên quan một cách
trực tiếp tới nhân dân, tới hoạt động sản xuất kinh doanh và các dịch vụ vì lợi ích công
cộng;
- Xây dựng cơ chế có hiệu quả để kiểm tra cán bộ, công chức tiếp nhận và giải
quyết công việc của dân; xử lý cán bộ, công chức vi phạm, khen thưởng những người có
thành tích. Tập trung vào một số cơ chế sau:
+ Thực hiện cơ chế “một cửa” trong việc giải quyết công việc của công dân và tổ
chức ở các cơ quan quản lý hành chính các cấp;
+ Quy định cụ thể trình tự, thủ tục giải quyết công việc của cán bộ, công chức đi
đôi với việc xác định một cách rõ ràng trách nhiệm cá nhân trong khi thi hành công vụ;
+ Công khai mọi thủ tục, trình tự, lệ phí, lịch làm việc và giải quyết công việc của
dân và của doanh nghiệp.
Thực tế ngày càng chỉ rõ, cải cách thủ tục hành chính vừa liên quan đến nhiều mặt
phải giải quyết đồng bộ, vừa là công việc thực tế phức tạp, đụng chạm tới lợi ích cục bộ,
cá nhân. Đây không chỉ là công việc của hệ thống hành chính Nhà nước, mà phải có sự
lãnh đạo của Đảng, phải có vai trò tích cực, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong các
Nhà nước có trách nhiệm thực thi các thủ tục đó.
Thủ tục hành chính được thực hiện bởi nhiều cơ quan và công chức Nhà nước, là
thủ tục giải quyết công việc nội bộ của Nhà nước và công việc liên quan đến quyền chủ
thể và nghĩa vụ pháp lý của công dân. Do vậy, công việc cần thực hiện thường rất phức
tạp, đòi hỏi phải rất thận trọng, phải qua nhiều khâu, chỉ có cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền do pháp luật quy định mới được thực hiện các thủ tục hành chính nhất định và phải
thực hiện đúng trình tự, với những phương tiện, biện pháp và hình thức được pháp luật
cho phép.
5.2.2. Vai trò:
Quản lý hành chính nhà nước chủ yếu là hoạt động cho phép, ra quyết định có tính
chất đơn phương và đòi hỏi thi hành ngay nhằm giải quyết nhanh chóng, có hiệu quả
công việc hàng ngày trong đời sống xã hội. Vì vậy, việc quy định thủ tục hành chính phải
đảm bảo chính xác, khách quan, công khai. Các bên tham gia thủ tục hành chính đều bình
đẳng trước pháp luật và thủ tục hành chính phải được thực hiện đơn giản, tiết kiệm.
10
Trước hết các thủ tục hành chính cần giảm bớt các cấp, các cửa, các giai đoạn, giảm tới
mức tối thiểu và trong nhiều trường hợp có thể bỏ hẳn một số phí, lệ phí đối với công
dân, tổ chức.
Nền hành chính nước ta ngày càng phát triển, lý do của sự phát triển có rất nhiều,
nhưng dù lý do nào thì sự phát triển của hành chính cũng dẫn đến một thực tế là sự can
thiệp của nó vào xã hội ngày càng nhiều hơn. Điều đó có tính quy luật, vì mọi hoạt động
xã hội đều đòi hỏi những quy tắc nhất định và những trách nhiệm chung của cá nhân hay
tổ chức thực hiện hoạt động đó.
5.2.3. Chức năng:
Cải cách thủ tục hành chính là cơ sở và điều kiện cần thiết để cơ quan nhà nước
giải quyết công việc của dân và các tổ chức theo pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích hợp
pháp của cá nhân và tổ chức có công việc cần giải quyết mạnh, cải cách thủ tục hành
cộng.
5.2.5. Mối quan hệ:
Thực tế càng chỉ rõ cải cách thủ tục hành chính vừa liên quan đến nhiều mặt, nhiều
ngành, nhiều tổ chức có mối quan hệ chặt chẻ với nhau cần phải giải quyết đồng bộ, vừa
là công việc thực tế phức tạp, đụng chạm đến lợi ích cục bộ, cá nhân. Đây không chỉ là
công việc của hệ thống hành chính nhà nước, mà phải có sự lãnh đạo của Đảng, phải có
vai trò tích cực gương mẫu của cán bộ, Đảng viên trong các cơ quan hành chính, phải có
sự tham gia tích cực của nhân dân. Có như vậy, thủ tục hành chính mới có thể phát huy
tác dụng của mình.
Từ những yêu cầu đó nền hành chính nhà nước cần được cải cách một cách căn
bản mới nâng cao được khả năng quản lý Nhà nước theo cơ chế mới.
5.3. Những nguyên tắc trong việc thực hiện cơ chế “một cửa”.
- Thủ tục hành chính đơn giản, rõ ràng, đúng pháp luật.
- Công khai các thủ tục hành chính, mức thu phí, lệ phí, giấy tờ, hồ sơ và thời gian
giải quyết công việc của tổ chức, cá nhân.
- Nhận yêu cầu và trả kết quả tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả.
- Bảo đảm giải quyết công việc nhanh chóng, thuận tiện cho tổ chức, cá nhân.
- Đảm bảo sự phối hợp giải quyết công việc giữa các bộ phận, cơ quan hành chính
nhà nước để giải quyết công việc của tổ chức, cá nhân.
12
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG VỀ CÔNG TÁC CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
THEO CƠ CHẾ “MỘT CỬA ” Ở PHƯỜNG ...1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của phường ...- Thành phố
...-Tỉnh ...
1.1. Địa lý, tự nhiên.
... là một Phường trung tâm Thành phố ... Tỉnh ... diện tích tự nhiên là 0,65km 2. Phía
Bắc giáp 2 phường Sơn Phong và Cẩm Phô, phía Nam giáp phường Cẩm Nam và xã Cẩm
Các chỉ tiêu về kinh tế thực hiện trong 9 tháng đầu năm 2013 như sau:
* Doanh số Dịch vụ - Du lịch - Thương mại: đạt 524,657 tỉ đồng, tăng 10,45% so
với cùng kỳ năm trước. Trong đó:
- Doanh nghiệp tư nhân: 316,017 tỷ, tăng 11,09% so với cùng kỳ năm trước.
- Hộ cá thể : 208,640 tỷ, đạt 74,180% so với Nghị quyết HĐND, đạt 72,60% kế
hoạch trên giao, tăng 10,91% so với cùng kỳ năm trước.
* Giá trị sản xuất Tiểu thủ công nghiệp: 18,842 tỷ đạt 78% kế hoạch năm , đạt 80%
chỉ tiêu trên giao, tăng 6,15% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó:
- Doanh nghiệp tư nhân: 7,048 tỷ, đạt 79% kế hoạch năm.
- Hộ cá thể : 11,794 tỷ đạt 81% kế hoạch năm.
* Sản lượng Hải sản : Khai thác 106/120 tấn đạt 88,33% chỉ tiêu thành phố và
96,64% Nghị quyết HĐND phường, tăng 9 tấn so với cùng kỳ năm 2011. Trong đó:
Giá trị SX: 1.758 triệu đồng đạt 213% chỉ tiêu thành phố giao, đạt 62,74 kế hoạch của HĐND.
1.2.2. Về văn hóa- xã hội
Công tác quản lý đô thị được thực hiện tốt, vỉa hè có đường cai đỏ giành cho người
đi bộ và để các phương tiện giao thông. Trật tự kinh doanh được chú trọng các hộ kinh
doanh đều được sắp xếp theo một trật tự vừa không làm mất đi vẽ mỹ quan của đô thị
vừa không làm nhoà đi vẽ đẹp của phố cổ. Nhờ nhận thức được tầm quan trọng của nét
14
đẹp trong văn hoá giao tiếp ứng xử đối với khách du lịch của nhân dân mà những năm
qua phường ... đón tiếp hàng ngàn lượt khách du lịch trong và ngoài nước đến thăm quan
nhưng vẫn để lại những ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách hiện đã thúc đẩy kinh tế
TM - DV - DL tăng trưởng liên tục và bền vững.
Cùng với việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá vật thể, các giá trị văn hoá phi
vật thể vốn là thế mạnh trong hoạt động du lịch cũng được địa phương chú trọng bảo tồn
và phát huy tác dụng. Trong những năm qua chính quyền địa phương đã cùng với các
dựng kế hoạch, nội dung chương trình cải cách hành chính, phổ biến nội dung cải cách
hành chính theo tinh thần chỉ đạo của Đảng các cấp và của UBND Thành phố ... đến toàn
thể cán bộ, công chức của phường. Qua đó, để từng cán bộ nhận thức được vị trí, vai trò
của mình trong tổng thể bộ máy hành chính; thấm nhuần nội dung cơ bản và yêu cầu của
cải cách hành chính để có hướng hành động sát thực. Các phương tiện thông tin đại
chúng của phường đến khối phố tuyên truyền rộng rãi các văn bản của Đảng, nhà nước
đến người dân. Cải cách hành chính không chỉ là công việc của cơ quan nhà nước mà còn
có sự tham gia của nhân dân, người dân phát hiện cho chính quyền những điều bất hợp lý
và đồng thời giám sát cán bộ, công chức nhà nước trong thực hiện nhiệm vụ.
Ban chỉ đạo cải cách hành chính của phường được thành lập, các ban ngành hoạt
động theo mục tiêu “công khai, thận trọng, kiên quyết, hiệu quả” và giữ vững ổn định
chính trị xã hội. Thành phần trong Ban chỉ đạo đủ mạnh để giải quyết những vướng mắc
nảy sinh trong quá trình thực hiện cải cách hành chính; từng thành viên trong Ban chỉ đạo
phường được phân công nhiệm vụ cụ thể, giám sát việc thực hiện cải cách hành chính và
chịu trách nhiệm trước Đảng ủy, HĐND, UBND và từng lĩnh vực được phân công phụ
trách. Đồng thời, xác định rõ kế hoạch tổ chức thực hiện gắn với kiểm tra uốn nắn, sửa
đổi ngay những biện pháp không phù hợp, kém hiệu quả.
Việc tổ chức thực hiện chương trình cải cách thủ tục hành chính theo mô hình
“một cửa” đã giúp xử lý, giải quyết công việc nhanh, giảm bớt một số thủ tục rườm rà;
thủ tục, quy trình, thời gian giải quyết được công khai, rõ ràng, tránh được những phiền
hà đối với tổ chức và công dân, đem lại nhiều kết quả thiết thực, tạo điều kiện thuận lợi,
phục vụ tốt công tác cải cách thủ tục hành chính nói chung trên địa bàn Phường. Trong
quá trình thực hiện công tác này, Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của UBND Phường đã
tiếp nhận và xử lý hồ sơ theo quy định với tỷ lệ giải quyết đúng thời hạn đạt trên 95%.
Trong thời gian qua, bằng nhiều chủ trương, biện pháp phù hợp với tình hình cụ
thể, công tác cải cách hành chính trên địa bàn phường mà trong đó, công tác tiếp nhận và
giao trả kết quả bước đầu đã mang lại những kết quả nhất định, góp phần vào sự nghiệp
phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ nhân dân tại địa bàn; trong đó nổi lên ở các mặt sau:
2.1.1 Cải cách về thủ tục hành chính và thực hiện cơ chế một cửa
trạng công dân có nhu cầu phải đi nhiều nơi, vào nhiều cửa để giải quyết công việc như
trước đây đã được căn bản khắc phục.
Các loại biểu mẫu, quy trình, thủ tục, thời hạn giải quyết, mức thu các loại phí, lệ phí
được niêm yết công khai tại vị trí thuận lợi để tổ chức, công dân dễ tra cứu khi có nhu
cầu; đặc biệt Uỷ ban nhân dân Phường đã thường xuyên quán triệt cho đội ngũ cán bộ
tiếp nhận và trả kết quả về văn hoá ứng xử khi thi hành công vụ, qua đó ý thức, trách
nhiệm, thái độ phục vụ của cán bộ làm công tác tiếp nhận được nâng lên, tạo được sự hài
lòng, đối với tổ chức, công dân.
Hằng năm số lượng hồ sơ được tiếp nhận thông qua mô hình “một cửa” tương đối
lớn, khoảng 20.300 hồ sơ/01 năm; trong đó chứng thực chữ ký: 142 trường hợp; chứng
thực bản sao từ bản chính: 18.042 trường hợp ; cấp bản sao từ sổ gốc: 787 trường hợp;
17
cải chính hộ tịch: 05 trường hợp; cấp giấy đăng ký kết hôn cho 95 trường hợp; cấp bản
chính Giấy khai sinh: 285 trường hợp; xác nhận hồ sơ đăng ký kinh doanh: 215 trường
hợp; xác nhận hồ sơ xin xây dựng nhà ở: 185 trường hợp; xác nhận hồ sơ liên quan đến
nguồn gốc sử dụng đất: 89 trường hợp, xác nhận các trường hợp khác: 545 trường hợp.
Tiếp nhận và giải quyết đơn thư tranh chấp của nhân dân, tổ chức khoảng 35 trường
hợp…. Tuy nhiên, nhờ làm tốt công tác cải cách thủ tục hành chính nên tỷ lệ giải quyết
hồ sơ cho tổ chức, công dân đúng hẹn ngày càng cao, tỷ lệ hồ sơ trễ hẹn không đáng kể.
Sự hài lòng của tổ chức, công dân khi tham gia giao dịch ngày càng tăng, qua khảo sát,
đánh giá thì mức độ hài lòng luôn đạt tỷ lệ cao.
2.1.2 Cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước:
Công tác xây dựng chính quyền được chú trọng thường xuyên. Sau cuộc bầu cử đại
biểu Hội đồng nhân dân các cấp, bầu cử trưởng khối phố thành công tốt đẹp, đội ngũ cán
bộ lãnh đạo và cán bộ công chức, cán bộ khối phố, tổ dân phố được kiện toàn đã đi vào
hoạt động ổn định, phát huy được hiệu quả.
Bộ máy hành chính Phường từng bước được củng cố sắp xếp, kiện toàn; chức năng,
của công dân đều được cập nhật hàng ngày vào sổ theo dõi). Bám chắc các chủ trương
của Thành phố, Đảng ủy, HĐND về công tác giải quyết các vụ việc liên quan đến sinh
hoạt đời sống của nhân dân, khi phát hiện vụ việc, kể cả khi tiếp nhận đơn thư yêu cầu
giải quyết, bộ phận tham mưu đã thâm nhập địa bàn, phối hợp với tổ hòa giải cơ sở nắm
bắt tình hình, kể cả các hộ xung quanh; qua đó giải quyết tốt vụ việc, không để xảy ra
điểm nóng hoặc khiếu kiện đông người. Chính vì vậy, công tác giữ gìn trật tự xã hội đảm
bảo duy trì tốt, nâng ao ý thức chấp hành pháp luật của công dân trên địa bàn phường.
Công tác tham mưu giải quyết công việc liên quan đến Luật Khiếu nại tố cáo hoặc
giải quyết các hoạt động liên quan đến lĩnh vực tiếp dân là một khâu quan trọng. Do đó,
UBND Phường đã bố trí đầy đủ nhân sự 03 đồng chí có trình độ chuyên môn là cử nhân
Luật, trung cấp địa chính – xây dựng nhằm đảm bảo giải quyết tốt các vụ việc liên quan,
đồng thời thực hiện tốt vai trò tham mưu trong công tác xử lý vụ việc, các văn bản ban
hành đảm bảo đúng pháp luật.
Điểm nổi bật trong các năm qua về công tác tiếp dân là công tác tiếp dân không
còn mang tính hình thức. Lãnh đạo địa phương trực tiếp tiếp dân hướng dẫn giải thích
cho công dân thực hiện quyền khiếu nại tố cáo theo đúng luật định; cán bộ trực tiếp thụ lý
đơn tiến hành xác minh thẩm tra những vụ việc đúng thẩm quyền đề xuất cho lãnh đạo
hướng giải quyết; những đơn thư phức tạp phối hợp với các ban ngành có liên quan để giải
quyết và trả lời cho công dân kịp thời, đúng luật định. Trong 10 năm qua đã giải quyết 207
vụ, tiếp dân 1.309 lượt liên quan đến đất đai, chính sách an sinh xã hội, xây dựng cơ bản
… vụ việc được giải quyết kịp thời theo đúng trình tự, thủ tục và quy định của pháp luật.
2.1.3 Về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức:
Với nhận thức cán bộ là yếu tố quyết định sự thành bại của cải cách hành chính,
lãnh đạo địa phương đặc biệt quan tâm đến việc bố trí cán bộ công chức làm việc tại Bộ
phận Tiếp nhận và giao trả kết quả. Theo đó, 07 công chức được phân công đảm nhận các
lĩnh vực chuyên môn: tư pháp – hộ tịch, chứng thực bản sao, đăng ký kinh doanh, địa
chính – xây dựng nhà ở đều có trình độ chuyên môn phù hợp (02 đại học luật, 02 đại học
kinh tế, 01 trung cấp địa chính xây dựng, 02 trung cấp quản lý nhà nước).
Phường đã tiến hành rà soát, làm trong sạch đội ngũ cán bộ, xử lý nghiêm minh các
hành vi trái pháp luật, chấn chỉnh các trường hợp có biểu hiện tiêu cực, gây phiền hà
các quy trình quyết định ngân sách của trên, cũng như đảm bảo quá trình điều hành linh
hoạt, kịp thời của UBND phường.
Thực hiện chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước theo
Nghị định số 130/2005/NĐ-CP đã nâng cao trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan và thu
hút sự tham gia giám sát của cán bộ, công chức trong việc sử dụng biên chế, kinh phí để
hoàn thành nhiệm vụ được giao; từng bước khắc phục tình trạng cấp trên can thiệp sâu
vào công việc của cấp dưới, cấp dưới chờ đợi sự chỉ đạo cụ thể của cấp trên; thúc đẩy các
cơ quan sắp xếp lại tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, nâng cao hiệu suất làm việc.
2.1.5 Về hiện đại hóa nền hành chính
Thực hiện chương trình hiện đại hóa nền hành chính của Chính Phủ, địa phương đã
trang bị cho mỗi bộ phận chuyên môn tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả một máy vi
tính và một máy in nhằm phục tốt công tác soạn thảo văn bản. Địa phương đã kết nối
mạng thông tin với UBND Thành phố; qua đó phần nào thực hiện một số công tác như:
nhận giấy mời, thông báo cuộc họp của UBND Thành phố. Công tác trao đổi, cung cấp
thông tin bước đầu phát huy hiệu quả.
20
Nhìn chung, tin học hoá quản lý hành chính đã tạo ra một phương thức làm việc
mới, nâng cao hiệu quả làm việc của cán bộ, công chức; xây dựng được cơ sở hạ tầng
thông tin nhằm cải tiến công tác chỉ đạo, điều hành và nâng cao chất lượng phục vụ nhân
dân.
Với những kết quả đạt được nêu trên, công tác cải cách hành chính đã đáp ứng được
những yêu cầu trong công tác phát triển kinh tế - xã hội – văn hóa, giữ vững an ninh trật
tự góp phần hoàn thiện về cơ chế quản lý hoạt động của nền hành chính công tại địa
phương theo yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
2.2 Hạn chế tồn tại, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm
2.2.1 Hạn chế tồn tại:
Tuy nhiên, công tác cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa” ở phường
chóng, chính xác;
- Việc xây dựng quy chế hoạt động một số nơi còn lúng túng, nhất là việc xác định
chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền giải quyết công việc.
- Trong quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa” có liên quan
đến nhiều các ngành trong UBND chưa có quy chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ nên vẫn
còn tình trạng ách tắc, chậm trễ xảy ra.
2.2.2. Nguyên nhân:
a. Về mặt khách quan :
Chúng ta không phủ nhận một thực tế là trong bối cảnh nền kinh tế chuyển từ cơ
chế tập trung, quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường, định hướng XHCN, không ít
vấn đề lý luận về vai trò và chức năng quản lý của Nhà nước, về xây dựng bộ máy Nhà
nước nói chung và bộ máy hành chính nói riêng chưa được làm sáng tỏ, cần có quá trình
tìm tòi, thử nghiệm và qua thực tiễn để khẳng định. Nhiều chủ trương chính sách, quy
định của Pháp luật ra đời trong cơ chế tập trung, quan liêu bao cấp chưa được sửa đổi và
thay thế. Trong khi cải cách hành chính nói chung, cải cách thủ tục hành chính nói riêng
tự thân nó đòi hỏi sự đổi mới, cải cách đồng bộ của cả hệ thống chính trị
Nhiều văn bản quy phạm pháp luật của cấp Trung ương chậm ban hành hướng dẫn,
hoặc ban hành thiếu đồng bộ, chồng chéo, trong khi nhiều luật mới hoặc bổ sung, điều
chỉnh, đã được ban hành và có hiệu lực, từ đó làm cho quá trình triển khai thực hiện bị
lúng túng hoặc khó khăn. Các chế độ chính sách, nhất là tiền lương chưa thật sự tạo động
lực thúc đẩy cán bộ, công chức gắn bó với công việc trong thực thi công vụ nói chung và
thực hiện chương trình cải cách hành chính nói riêng.
Sự hạn chế và bất cập về trình độ, năng lực, kỹ năng hành chính, cuộc cải cách
chưa chuẩn bị tốt về tư tưởng nên ảnh hưởng của cơ chế cũ còn đè nặng lên nếp nghĩ, nếp
làm của không ít cán bộ, công chức. Mặt khác, khi triển khai thực hiện công tác này còn
gặp trở ngại lớn do đụng chạm đến lợi ích cục bộ của nhiều cơ quan, nhiều cán bộ, công
chức.
b. Về mặt chủ quan:
Phải thẳng thắn nhận thấy một số thành viên Ban Chỉ đạo cải cách hành chính chưa
đầu tư đúng mức về thời gian, công sức, trí tuệ cho công tác cải cách hành chính theo
Ba là: Được bảo đảm phương tiện làm việc, bố trí phòng làm việc ngăn nắp, trang
bị đầy đủ các trang thiết bị, phương tiện làm việc. Phải chuẩn bị đầy đủ các loại hồ sơ
biểu mẫu, có như vậy mới giải quyết kịp thời cho nhân dân;
Bốn là: Nội dung giải quyết công việc, tiếp dân giải quyết phải dứt điểm, trả lời
minh bạch. Đây là nội dung quan trọng khi mọi tổ chức công dân đến quan hệ yêu cầu
giải quyết công việc phải xem xét cụ thể hồ sơ thủ tục theo đúng trình tự quy định để tiếp
nhận mà giải quyết, không đùn đẩy trách nhiệm cho bộ phận khác;
Năm là: Bảo đảm đúng thời gian tiếp công dân và giải quyết công việc kịp thời.
Cán bộ tiếp nhận hồ sơ phải xem xét hồ sơ giải quyết theo đúng thẩm quyền mà tham
mưu cho lãnh đạo giải quyết cho công dân và giải quyết dứt điểm, nếu lập phiếu hẹn phải
hoàn trả đúng thời gian, nếu chưa đảm bảo thủ tục phải trả lời minh bạch, hướng dẫn rõ
ràng, tạo nên sự tin tưởng trong nhân dân.
23
24
CHƯƠNG III
PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP, ĐỀ XUẤT VÀ KẾ HOẠCH THỰC HIỆN
CÔNG TÁC CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ MỘT CỬA Ở
PHƯỜNG ...-THÀNH PHỐ HỘI AN
I - MỤC TIÊU:
1. Mục tiêu chung:
Đẩy mạnh cải cách hành chính, phát huy kết quả đã đạt được trong những năm
qua, tiếp tục thực hiện cải tiến hoàn thiện hệ thống các thủ tục, quá trình hành chính, bảo
đảm nguyên tắc, đúng luật, thực hiện thống nhất, đơn giản, công khai, “một cửa”, nhanh
chóng, thuận tiện, giảm phiền hà đối với nhân dân và tổ chức; tăng cường công tác quản
lý cán bộ, công chức giữ vững trật tự kỷ cương, xây dựng nếp sống văn minh trong các