Đại học Quốc gia Hà Nội
Khoa Sư phạm

Các biện pháp huy động cộng đồng tham gia quản lý
giáo dục trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố
Thái Bình trong giai đoạn hiện nay
Phạm Đồng Thụy

Luận văn ThS. Giáo dục học


LỜI CẢM ƠN

Sau hai năm học tập và nghiên cứu (2005-2007), tác giả đã hoàn thành
chương trình khoá học Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục tại Khoa Sư phạm Đại học Quốc gia Hà Nội và hoàn thành luận văn “Các biện pháp huy động cộng
đồng tham gia quản lý giáo dục trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Thái
Bình trong giai đoạn hiện nay”.
Xin được bầy tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban chủ nhiệm Khoa, các thầy giáo
cô giáo đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ trong suốt quá trình học tập và nghiên
cứu, đặc biệt là sự giúp đỡ và chỉ bảo tận tình, quý báu của PGS. TS Lê Ngọc
Hùng, Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ
tôi hoàn thành luận văn này.
Do điều kiện nghiên cứu còn hạn chế, trong luận văn không tránh khỏi thiếu
sót, rất mong tiếp tục nhận được sự chỉ dẫn và đóng góp ý kiến của các thầy giáo
cô giáo và các bạn đồng nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, Tháng 12 năm 2007
Tác giả luận văn

Phạm Đồng Thuỵ



8. UBND

Uỷ ban nhân dân


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU…………………………………………………………………………...

Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu……………..

6
15

đề

15

1.1.1. Khái niệm giáo dục.......................................................................

15

1.1.2. Khái niệm quản lý.........................................................................

16

1.1.3. Khái niệm xã hội hoá....................................................................

17

các

lĩnh

vực

của

đời

sống

xã

25

xã

31

dục

32

hội......................................................
1.2.

Vai

trò

quản

lí

giáo


1.3.1. Sự cần thiết của việc thực hiện huy động cộng đồng tham gia
quản lý giáo dục THPT...........................................................................

32

1.3.2. Môi trường huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo dục
THPT.......................................................................................................

33

1.3.3. Nội dung huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo dục THPT

34

1.3.4. Các biện pháp tăng cường thực hiện huy động cộng đồng tham
gia quản lý giáo dục……………………………………………………

39

Chương 2: Thực trạng công tác huy động cộng đồng tham gia quản lý
giáo dục THPT trên địa bàn Thành phố Thái Bình.......................................

43

44

thành

phố

Thái

46

tạo

Bình................................
2.1.3.

Giáo

dục

THPT

trên

địa

bàn

Bình………………
2.2. Thực trạng huy động cộng đồng tham gia quản lí giáo dục THPT
ở


THPT

trên

địa bàn

thành

phố

Thái

56

Bình……………..
Chương 3: Mục tiêu, nội dung và cách tiến hành các biện pháp
huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo dục THPT trên địa
bàn thành phố Thái Bình……………………….................................

63

3.1. Một số định hướng phát triển giáo dục THPT trên địa bàn Thành
phố Thái Bình trong giai đoạn hiện nay………………………………..

63

3.2. Năm biện pháp huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo dục
THPT......................................................................................................


quy mô và chất lượng..............................................................................
đề

82

3.3.1 Mục đích........................................................................................

82

3.3.2. Đối tượng......................................................................................

82

3.3.3. Cách tiến hành...............................................................................

82

3.3.4. Nội dung khảo nghiệm yêu cầu....................................................

83

3.3.5. Phân tích kết quả khảo nghiệm.....................................................

83

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ………………………………………...

85

1. Kết luận……………………………………………………………...


80

xuất.......................

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Lý do thực tiễn


- Hệ thống giáo dục Việt Nam đã có những bước phát triển, quy mô giáo dục
tăng nhanh, trình độ dân trí và chất lượng nguồn nhân lực được nâng lên, chủ
trương xã hội hoá giáo dục được đẩy mạnh, gia đình và cộng đồng chăm lo nhiều
hơn cho sự nghiệp giáo dục,… đồng thời xã hội cũng đòi hỏi cao hơn về cơ hội học
tập và chất lượng giáo dục. Hợp tác quốc tế về giáo dục được mở rộng thúc đẩy
quá trình hội nhập của giáo dục với khu vực và trên thế giới.
- Năm 2006 Việt Nam gia nhập tổ chức Thương mại thế giới. Sự kiện này là
một trong những động lực lớn thúc đẩy toàn Đảng, toàn dân ta ra sức thực hiện
công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước với mục tiêu
dân giầu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh.
- Nghị quyết số 05/2005/NQ-CP của Chính phủ ngày 18/4/2005 đã khẳng
định thực hiện xã hội hoá nhằm mục tiêu phát huy tiềm năng trí tuệ và vật chất
trong nhân dân, huy động toàn xã hội chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, tạo điều
kiện để toàn xã hội, đặc biệt là các đối tượng chính sách, người nghèo được thụ
hưởng thành quả giáo dục ở mức độ ngày càng cao. Chỉ có thể thực hiện được mục
tiêu trên bằng một cuộc cách mạng giáo dục vì cách mạng là sự nghiệp của quần
chúng. Giáo dục cũng như các mặt công tác cách mạng khác, phải huy động bằng
được sự tham gia của nhân dân. Nhà trường phải gắn bó với cha mẹ học sinh, phải

quả là tỉnh đầu tiên trong cả nước phổ cập Tiểu học đúng độ tuổi, là tỉnh đứng thứ
9 trong cả nước về phổ cập THCS và đang phấn đấu tiến tới phổ cập trình độ
THPT.


- Trong số 8 huyện, thành của tỉnh, vấn đề huy động cộng đồng tham GIA
QUẢN LÝ công tác giáo dục THPT trên địa bàn thành phố Thái Bình đã phát huy
được thế mạnh.
1.2. Lý do lý luận
- Huy động cộng đồng là thực hiện dân biết, dân bàn, dân làm dân kiểm tra.
Gần đây đã xuất hiện một số lý thuyết quản lý đề cao vai trò của cộng đồng trong
quản lý các lĩnh vực, tuy nhiên lý thuyết này chưa được nghiên cứu nhiều trong
lĩnh vực quản lý giáo dục nói chung, quản lý giáo dục THPT nói riêng.
- Khoa học quản lý có các khái niệm: Xã hội hoá và quản lý dựa vào cộng
đồng.
- Lý thuyết nghiên cứu về cộng đồng cần được làm sáng tỏ nhờ nghiên cứu
về xã hội hoá. Cần làm rõ sự giống nhau và khác nhau giữa xã hội hoá và sự tham
gia cộng đồng, các biện pháp huy động cộng đồng.
Từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài luận văn thạc sỹ chuyên ngành
quản lý giáo dục là: “Các biện pháp huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo
dục trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Thái Bình trong giai đoạn hiện
nay ”.
2. Lịch sử vấn đề
Huy động cộng đồng đã có sức sống tiềm tàng trong truyền thống giáo dục
của nhân dân ta suốt chiều dài lịch sử. Tư tưởng “lấy dân làm gốc” đã được kết
tinh truyền thống và trở thành bản sắc độc đáo của dân tộc Việt Nam. “Dễ trăm
lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”(Bác Hồ). Đảng ta đã
vận dụng rất sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, luôn nêu cao
khẩu hiệu “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, những tư tưởng đó được vận


kiện Đại hội của Đảng, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
2. Bộ Giáo dục - Đào tạo (1992), Điều lệ Hội cha mẹ học sinh, NXB
Giáo dục, Hà Nội.
3. Bộ Giáo dục- Đào tạo (2000), Điều lệ Tr-ờng THPT, NXB Giáo dục,
Hà Nội.
4. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2002), Ngành Giáo dục đào tạo thực hiện
Nghị quyết Trung -ơng 2 (khoá VIII), NXB Giáo dục, Hà Nội.
5. Chính phủ n-ớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2001), Chiến
l-ợc Phát triển giáo dục 2001 2010, NXB Giáo dục, Hà Nội.
6. Chính phủ n-ớc Cộng Hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2006), Nghị
định của Chính phủ số 53/2006/NĐ-CP về chính sách khuyến khích
xã hội hoá đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, y tế,văn hoá
, thể thao.
7. Chính phủ n-ớc Cộng Hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2006), Nghị
quyết số 05/NQ-CP của Chính phủ về đẩy mạnh xã hội hoá các hoạt
động giáo dục đào tạo, y tế, văn hoá, thể dục thể thao.
8. Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
VII, VIII, IX, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
9. Hồ Chí Minh về vấn đề giáo dục (1999), NXB Giáo dục, Hà Nội.
10.Quốc hội n-ớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1998), Luật
Giáo dục, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.


11.Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Thái Bình (2000), Báo cáo kết quả 4 năm
thực hiện Nghị quyết Trung -ơng 2 Khoá VIII về giáo dục - đào tạo
tỉnh Thái Bình (1996 2000).
12.Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Thái Bình (2007), Báo cáo tổng kết năm
học 2006 2007 bậc học THPT tỉnh Thái Bình.
13.Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Thái Bình (2007), Báo cáo thành tích về xã
hội hoá giáo dục tỉnh Thái Bình năm học 2006 2007.

NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội.
27.Phạm Minh Hạc (tổng chủ biên) (1997), Xã hội hoá công tác giáo dục,
NXB Giáo dục, Hà Nội.
28.Phạm Minh Hạc (1999), Giáo dục Việt Nam tr-ớc ng-ỡng cửa của thế
kỷ XXI, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
29.Phạm Minh Hạc (chủ biên) (2001), Về phát triển toàn diện con ng-ời
trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá, NXB Chính trị Quốc gia,
Hà Nội.
30.Phạm Minh Hạc (2002), Giáo dục thế giới đi vào thế kỷ XXI, NXB
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.


31.Đặng Xuân Hải (2003), Hệ thống giáo dục quốc dân và bộ máy quản
lý giáo dục đào tạo (tài liệu giảng dạy lớp cao học Quản lý giáo dục),
Khoa S- phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội.
32.Đặng Xuân Hải (2003), Giáo dục trong mối quan hệ với cộng đồng xã
hội (tài liệu giảng dạy lớp cao học Quản lý giáo dục), Khoa S- phạm,
Đại học Quốc gia Hà Nội.
33.Bùi Hiển, Nguyễn Văn Giao, Nguyễn Hữu Quỳnh, Vũ Văn Tảo
(2001), Từ điển giáo dục học, NXB Từ điển bách khoa, Hà Nội.
34.Hà Sĩ Hồ (1985), Những bài giảng về quản lý tr-ờng học, NXB Giáo
dục, Hà Nội.
35.Nguyễn Văn Hộ (2002), Tính dân chủ trong nhà tr-ờng qua tìm hiểu
t- t-ởng giáo dục Chủ Tịch Hồ Chí Minh, Tạp chí Nghiên cứu giáo
dục.
36.Lê Ngọc Hùng (2006), Xã hội học giáo dục, NXB Lý luận chính trị,
Hà Nội.
37.Nguyễn Sinh Huy (1995), Xã hội hoá giáo dục một vấn đề lý luận và
thực tiễn, Tạp chí Nghiên cứu giáo dục.
38.Lê Khanh (1993), Một số vấn đề xã hội hoá giáo dục, Tạp chí Nghiên