BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

------------------------------

TRẦN QUANG HOÀNG

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC
LẬP DỰ TOÁN NGÂN SÁCH TẠI CÁC DOANH
NGHIỆP NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số ngành : 60340301

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 07 năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

------------------------------

TRẦN QUANG HOÀNG

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC
LẬP DỰ TOÁN NGÂN SÁCH TẠI CÁC DOANH
NGHIỆP NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán

TP. HCM, ngày 12 tháng 07 năm 2016

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: Trần Quang Hoàng

Giới tính: Nam

Ngày, tháng, năm sinh: 14/12/1985

Nơi sinh: Kon Tum

Chuyên ngành: Kế toán

MSHV: 1441850020

I- Tên đề tài:
Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác lập dự toán ngân sách tại các doanh nghiệp
nhà nước trên địa bàn TP.HCM

II- Nhiệm vụ và nội dung:
Tiến hành nghiên cứu tài liệu tham khảo từ các nghiên cứu trước, áp dụng cơ sở lý
luận, định nghĩa và các mô hình hiện có, để nghiên cứu định lượng và định tính để
xác định mức độ tác động các yếu tố tới công tác lập báo cáo dự toán ngân sách tại
các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM. Kết quả của luận văn này sẽ hình
một tài liệu tham khảo cho nghiên cứu và thực hành lập báo cáo dự toán ngân sách
tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM.

III- Ngày giao nhiệm vụ: 15/08/2015
IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 12/07/2016
V- Cán bộ hướng dẫn: PGS.TS Hồ Thủy Tiên

HCM đến nay, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý Thầy Cô,
gia đình và bạn bè.
Với lòng biết ơn sâu sắc nhất, Tôi xin gửi đến quý Thầy Cô ở khoa Kế toán –
Tài chính – Ngân hàng; phòng Quản lý khoa học và đào tạo sau đại học – Trường
Đại học Công nghệ Tp. HCM; tất cả quý Thầy Cô đã cùng với tri thức và tâm huyết
của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho
chúng tôi trong suốt thời gian học tập tại trường.
Tôi chân thành cảm ơn PGS.TS HỒ THUỶ TIÊN đã tận tâm hướng dẫn tôi
trong suốt thời gian thực hiện đề tài luận văn. Nếu không có những lời hướng dẫn
tận tình của thầy thì tôi rất khó hoàn thiện được luận văn này.
Tôi cũng gửi lời cám ơn tới Lãnh đạo và toàn thể người lao động Công ty
TNHH MTV Dịch vụ Công ích quận Phú Nhuận là giúp đỡ tôi rất nhiều trong thời
gian làm luận văn.
Mặc dù, tôi đã cố gắng rất nhiều trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện
luận văn. Nhưng do hạn chế về mặt thời gian cùng với việc thiếu kinh nghiệm trong
nghiên cứu nên đề tài luận văn chắc chắn còn nhiều hạn chế và thiếu sót. Tôi rất
mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của quý Thầy Cô để luận văn của
tôi được hoàn thiện hơn nữa.
Tp. HCM, tháng 07 năm 2016
Tác giả

TRẦN QUANG HOÀNG


iii

TÓM TẮT
Dự toán ngân sách là công cụ quản lý cần thiết cho các doanh nghiệp hiện
nay, thông qua công cụ quản lý này, các nhà quản trị dự đoán được tình hình hoạt
động của các doanh nghiệp trong tương lai, nhằm định hướng doanh nghiệp phát

management tool, administrators predict the operations of the business in the future,
to make the enterprise developed according to the objectives set out.
The objective of this thesis research aims to identify the factors that
influence the formulation of the draft budget report in the state-owned enterprises in
HCM City. To raise the level of knowledge, voluntary taxpayer help managers in
cognitive obliged to pay taxes. Contributing to improve tax collection for local
budgets.
Research results in the regression equation, the 6 factors affecting the work
of the budget estimates, the cognitive factors and requirements of the most
influential management to budgeting work with Beta = 0.514 ; Strategic planning
factors strongly influence second with beta = 0:23; qualifications factor estimation
third influence beta = 0168; The next factor affecting facility Wednesday with beta
= 0117; Factors affecting the estimates process Thursday with beta = 0052, and
factors affecting the accounting work with the lowest beta = 0.033 formulation
affect budget estimates reported in the SOEs water in HCM City in the model:
Y = β0 + + β3X3 β2X2 β1X1 + + + β5X5 + β6X6 β4X4
Or: Y = β1KHCL + + β4CSVC β3TDNLLDT β2NTYCNQL + + β5 + β6
QTDT + ε CTKT
Conduct research references from previous studies, applying the rationale,
definitions and existing models, to study the quantitative and qualitative to
determine the level of impact factors to the the preparation of budget estimates
reported in the state-owned enterprises in HCM City. The results of this thesis will
form a reference for the study and practice of reporting the draft budget at the stateowned enterprises in HCM City.


v

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ..................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN .......................................................................................................... ii

vi
2.2.2 Mục đích ....................................................................................................... 15
2.2.3 Chức năng ..................................................................................................... 16
2.2.4 Phân loại dự toán ngân sách.......................................................................... 19
2.2.5 Các mô hình dự toán ngân sách .................................................................... 21
2.2.6 Quy trình lập dự toán ngân sách ................................................................... 25
2.2.7 Các báo cáo dự toán ngân sách ..................................................................... 28
2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc lập dự toán ngân sách ................................. 39
2.3.1 Kế hoạch chiến lược ...................................................................................... 39
2.3.2 Nhận thức và yêu cầu của nhà quản lý .......................................................... 40
2.3.3 Trình độ năng lực lập dự toán ....................................................................... 42
2.3.4 Cơ sở vật chất ................................................................................................ 42
2.3.5 Công tác kế toán ........................................................................................... 43
2.3.6 Quy trình dự toán ......................................................................................... 43
2.3.7 Chế độ chính sách nhà nước ........................................................................ 44
2.4 Mô hình nghiên cứu ......................................................................................... 44
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ..................................................................................... 46
CHUƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................... 47
3.1 Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 47
3.1.1 Phương pháp chung ....................................................................................... 47
3.1.2 Phương pháp cụ thể ....................................................................................... 48
3.1.3 Khung nghiên cứu của luận văn .................................................................... 48
3.2 Thiết kế nghiên cứu ......................................................................................... 49
3.2.1 Xây dựng thang đo ........................................................................................ 50
3.2.1.1 Thang đo các yếu tố ảnh hưởng công tác dự toán ...................................... 50
3.2.1.2 Thang đo công tác dự toán ngân sách ........................................................ 52
3.2.2 Xây dựng giả thuyết về các yếu tố ảnh hưởng tới công tác lập dự toán ngân
sách tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM ............... 53
3.2.3 Mô hình hồi quy các yếu tố ảnh hưởng đến công tác lập dự toán ngân sách của
các doanh nghiệp nhà nước tại Thành phố Hồ Chí Minh................... 53

4.3 Phân tích hồi quy...............................................................................................67
4.4 Kiểm định các giả thiết cần thiết trong mô hình phân tích hồi quy ..................70


viii
4.4.1 Kiểm định giả thuyết về ý nghĩa của các hệ số hồi quy .................................70
4.4.2 Kiểm định giả thuyết về phương sai của sai số không đổi.............................70
4.4.3 Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến .............................................................71
4.4.4 Kiểm định về phân phối chuẩn của phần dư ..................................................72
4.4.5 Kiểm định về tính độc lập của phần dư..........................................................72
4.5 Kiểm tra các giả định mô hình hồi quy bội .......................................................72
4.5.1 Kiểm định giả định phương sai của sai số (phần dư) không đổi....................73
4.5.2 Kiểm tra giả định các phần dư có phân phối chuẩn........................................74
4.5 Kiểm tra các giả định mô hình hồi quy bội ...................................................... 74
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 ..................................................................................... 76
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...................................................... 77
5.1. Kết luận ........................................................................................................... 77
5.2. Giải pháp ......................................................................................................... 78
5.3. Kiến nghị ......................................................................................................... 78
5.4. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu mở rộng .......................................... 81
KẾT LUẬN CHƯƠNG 5 ..................................................................................... 82
KẾT LUẬN CHUNG ........................................................................................... 83
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


ix

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DNNN


TĐ

: Thái độ

TĐCM

: Trình độ chuyên môn

TH:

: Thương hiệu

TP.HCM

: Thành phố Hồ Chí Minh

VIF

: Variance Inflation Factor - hệ số phòng đại phương sai


x

DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 4.1 : Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Chế độ chính sách nhà nước”lần 1 ...58
Bảng 4.2 : Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Chế độ chính sách nhà nước”lần 2...58
Bảng 4.3: Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Kế hoạch chiến lược” ........................59
Bảng 4.4: Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Nhận thức và yêu cầu nhà quản lý ” .60
Bảng 4.5: Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Trình độ nhân lực lập dự toán” ..........60

Hình 4.1: Đồ thị phân tán giữa giá trị dự đoán và phần dư từ hồi qui ......................73
Hình 4.2: Đồ thị P-P Plot của phần dư – đã chuẩn hóa.............................................74
Hình 4.3: Đồ thị Histogram của phần dư – đã chuẩn hóa .........................................75


xii

DANH MỤC PHỤ LỤC
Phụ lục PL – 01 : Nội dung bảng khảo sát
Phụ lục PL – 04 : Kết quả nghiên cứu
Phụ lục PL – 4.1 : Đánh giá độ tin cậy thang đo chế độ chính sách nhà nước
Phụ lục PL – 4.2 : Kết quả độ tin cậy thang đo biến “kế hoạch chiến lược”
Phụ lục PL – 4.3 : Kết quả độ tin cậy thang đo biến “nhận thức và yêu cầu nhà
quản lý”
Phụ lục PL – 4.4 : Kết quả độ tin cậy thang đo “Trình độ nhân lực lập dự toán”
Phụ lục PL – 4.5 : Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Cơ sở vật chất”
Phụ lục PL – 4.6 : Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Công tác kế toán”
Phụ lục PL – 4.7 : Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Quy trình dự toán”
Phụ lục PL – 4.8 : Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Công tác dự toán ngân sách”
Phụ lục PL – 4.9 : Hệ số KMO và kiểm định Bartlett các thành phần
Phụ lục PL – 4.10 : Bảng phương sai trích
Phụ lục PL – 4.11 : Bảng ma trận xoay
Phụ lục PL – 4.12 : Hệ số KMO và kiểm định Bartlett các thành phần
Phụ lục PL – 4.13 : Phương sai trích
Phụ lục PL – 4.14 : Kết quả phân tích tương quan Pearson giữa các biến độc lập và
biến phụ thuộc
Phụ lục PL – 4.15 : Kiểm tra độ phù hợp của mô hình
Phụ lục PL – 4.16 : Bảng phân tích ANOVA
Phụ lục PL – 4.17 : Bảng kết quả hồi quy
Phụ lục PL – 4.18 : Kết quả phân tích tương quan Spearman giữa các biến độc lập

doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM đều sử dụng công cụ này, tuy nhiên
không phải doanh nghiệp nào cũng sử dụng nó một cách hiệu quả, các số liệu trình
bày trong bảng dự toán không phản ánh đúng tiềm năng thực tế của các doanh
nghiệp. Vì vậy, tác giả chọn đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác lập dự toán
ngân sách tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM” với mong
muốn đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống dự toán ngân sách để nó thực


2
sự là công cụ hữu ích cho nhà quản trị, từ đó nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh
tranh của các doanh nghiệp này.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu này hướng đến những mục tiêu sau:
- Đánh giá thực trạng và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến công tác lập dự
toán ngân sách tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM
- Đề xuất các giải pháp thích hợp giúp các doanh nghiệp hoàn thiện hệ thống dự
toán và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.
3. Câu hỏi nghiên cứu
Để giải quyết các mục tiêu trên, luận văn xác định các câu hỏi nghiên cứu
như sau:
Cơ sở lý thuyết nào cho các yếu tố ảnh hưởng tới công tác lập dự toán ngân
sách tại các doanh nghiệp nhà nước?
Những yếu tố tác động tới công tác lập dự toán ngân sách tại các doanh
nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM?
Mức độ tác động của các yếu tố ảnh hưởng tới công tác lập dự toán ngân
sách tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM như thế nào?
Các giải pháp nào nhằm tăng tính yếu tố ảnh hưởng tới công tác lập dự toán
ngân sách tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM?
4. Đối tượng, phạm vi và thời gian nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu

khảo sát để phát triển mô hình quyết định công tác lập báo cáo dự toán ngân sách tại
các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM.
Vận dụng được phương pháp kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính bội để
đo lường mức độ ảnh hưởng các yếu tố ảnh hưởng tới công tác lập báo cáo dự toán
ngân sách tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM.
Luận văn đã xây dựng được thang đo, đã kiểm định sự phù hợp cũng như độ
tin cậy của chúng. Xác định các yếu tố ảnh hưởng có ảnh hưởng mạnh nhất tới tới
công tác lập báo cáo dự toán ngân sách tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn
TP.HCM. Từ đó đưa ra các giải pháp để nâng cao chất lượng công tác lập báo cáo


4
dự toán ngân sách tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM nói riêng và
cả nước nói chung
7. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Luận văn bao gồm 5 chương:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý luận
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Chương 5: Kết luận và kiến nghị


5

CHƯƠNG 1:TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
Chương này trình bày các nghiên cứu có liên quan đến đề tài đã được thực
hiện trên Thế giới và Việt Nam từ đó đưa ra những nhận xét và hướng nghiên
cứu tiếp theo của đề tài.
1.1 Đề tài nghiên cứu nước ngoài

sở hữu doanh nghiệp, Trình độ và kỹ năng của nhà quản trị, Hệ thống máy tính kế
toán.
Pornpan Damrongsukniwat, Danuja Kunpanitchakit và Supol Durongwatana,
(201),“Đo lường các yếu tố quyết định “chùng” ngân sách tại các công ty Thái
Lan”. Các tác giả đưa ra 03 yếu tố ảnh hưởng đến mức độ thực hiện dự toán là:
Nhân tố môi trường, nhân tố tổ chức và nhân tố con người.
1.2 Đề tài nghiên cứu trong nước
Nguyễn Thúy Hằng (2012), “Hoàn thiện dự toán ngân sách tại các doanh
nghiệp trong Khu Công nghiệp Biên Hòa 2”. Trong bài này, tác giả tiến hành khảo
sát các doanh nghiệp trong Khu Công nghiệp Biên Hòa thông qua bảng câu hỏi. Tác
giả tổng hợp số liệu, chạy mô hình và đánh giá thực trạng lập dự toán ngân sách tại
các doanh nghiệp trong Khu Công nghiệp Biên Hòa 2 trên cơ sở phân tích các nhân
tố ảnh hưởng đến việc lập dự toán ngân sách. Tác giả kiểm định thang đo và phân
tích nhân tố EFA của các biến độc lập và biến phụ thuộc nhằm tập hợp những biến
cần thiết cho vấn đề nghiên cứu và được sử dụng để tìm mối quan hệ giữa các biến
quan sát với nhau. Sau đó, kiểm định các giả thuyết về nguồn nhân lực, chế độ
chính sách nhà nước, tổ chức công tác kế toán và quy trình dự toán có ảnh hưởng
đáng kể đến báo cáo dự toán của doanh nghiệp hay không? Từ đó, tác giả nêu ra
một số mặt tồn tại và hạn chế trong công tác lập dự toán, tìm hiểu nguyên nhân các
mặt tồn tại hạn chế này tại các doanh nghiệp và đưa ra các giải pháp, kiến nghị
thích hợp để hoàn thiên công tác lập dự toán ngân sách tại các doanh nghiệp trong
Khu Công nghiệp Biên Hòa 2.
Nguyễn Ý Nguyên Hân (2008), “Hoàn thiện dự toán ngân sách tại Công ty
phân bón miền Nam”. Mục tiêu tác giả nghiên cứu thực trạng công tác dự toán
ngân sách tại Công ty Phân bón Miền Nam về mô hình, quy trình và các báo cáo dự


7
toán ngân sách nhằm đánh giá; phân tích các ưu, nhược điểm còn tồn tại trong mô
hình, quy trình và các báo cáo dự toán. Từ đó, tác giả nêu ra các quan điểm, mục

chế: tác giả sử dụng phương pháp lấy mẫu thuận tiện để chọn mẫu khảo sát phục vụ
cho nghiên cứu này, đây là phương pháp chọn mẫu phi xác suất. Phương pháp này
chỉ chọn các đối tượng mà tác giả có thể tiếp cận được dễ dàng, điều này đã làm hạn
chế cho nghiên cứu vì kết quả nghiên cứu không tổng quát hóa cho đám đông. Hạn
chế thứ hai: Do thời gian nghiên cứu có giới hạn nên tác giả chỉ khảo sát ý kiến của
200 DNNVV tại khu vực Tp. Hồ Chí Minh, điều này không thể phản ánh đầy đủ và
chính xác ảnh hưởng của các nhân tố đến dự toán ngân sách của DNNVV tại khu
vực Tp. Hồ Chí Minh. Hạn chế thứ ba: Tác giả mới chỉ xét tổng quát tác động của
các nhân tố tới DTNS của DN mà chưa đi sâu vào phân tích tác động của DTNS tới
hiệu quả của các DNNVV (như hiệu quả tài chính, hiệu quả quản trị, hiệu quả ngân
sách của DN).
1.3 Nhận xét về các công trình nghiên cứu
Sau khi tìm hiểu những công trình nghiên cứu khoa học trong nước và ngoài
nước liên quan tương đối đến đề tài của luận văn, tác giả có một số nhận xét cơ bản
như sau:
Từ việc tổng quan các nghiên cứu trong nước và ngoài nước về các nhân tố
ảnh hưởng đến việc thực hiện dự toán ngân sách cũng như tác động/ảnh hưởng của
dự toán ngân sách với hiệu quả của doanh nghiệp tư nhân. Thêm nữa, các công trình
nghiên cứu trong nước chỉ mới tập trung nghiên cứu việc thực hiện dự toán ngân
sách tại các doanh nghiệp tư nhân có quy mô lớn, các doanh nghiệp có niêm yết
trên sàn HOSE, các doanh nghiệp tập trung trong khu công nghiệp mà chưa có
nghiên cứu về việc thực hiện dự toán ngân sách tại các doanh nghiệp nhà nước. Đây
chính là cơ sở để tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu về tác động của các nhóm
yếu tố đến dự toán ngân sách của các doanh nghiệp nhà nước tại khu vực Tp. Hồ
Chí Minh.
Trên quan điểm kế thừa và tiếp tục phát triển những công trình nghiên cứu
của Tác giả Chu Hoàng Minh (2015), tác giả đã nghiên cứu theo hướng định lượng
đề tài: “Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác lập dự toán ngân sách tại các doanh
nghiệp nhà nước trên địa bàn TP.HCM” nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công