ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

NGUYỄN HỮU VŨ

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ
THU THUẾ HỘ KINH DOANH CÁ THỂ
TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN ỨNG HÒA THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Hà Nội - 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

NGUYỄN HỮU VŨ

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ
THU THUẾ HỘ KINH DOANH CÁ THỂ
TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN ỨNG HÒA THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 60 34 02 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. NGUYỄN VĂN HIỆU
XÁC NHẬN CỦA


quyển luận văn.
Tôi cũng xin cảm ơn đến các Giáo sƣ Tiến sĩ, các nhà nghiên cứu đã có những
công trình nghiên cứu trên lĩnh vực Quản lý Thuế đã tiếp sức cho tôi tƣ liệu để tôi hoành
thành luận văn này và tôi xin hứa sẽ vận dụng những kiến thức đó vào thực tiễn một cách
thiết thực nhất.
Trân trọng!
Hà Nội, ngày

tháng

năm 2016

Tác giả luận văn

Nguyễn Hữu Vũ


MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ......................................................................... i
DANH MỤC BẢNG .................................................................................................. ii
DANH MỤC HÌNH .................................................................................................. iii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................104
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ
HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ
THỂ ........................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu .............................. Error! Bookmark not defined.

1.2. Cơ sở lý luận về quản lý thu thuế đối với các hộ kinh doanh cá thểError! Bookmark not define

1.2.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hộ kinh doanh cá thể đối với nền


2.2.1. Phương pháp phân tích .......................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Phương pháp tổng hợp ........................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Phương pháp so sánh ............................. Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Phương pháp, thống kê mô tả ................ Error! Bookmark not defined.
2.2.5. Phương pháp nghiên cứu tài liệu: .......... Error! Bookmark not defined.
2.3. Phƣơng pháp thu thập thông tin ............................... Error! Bookmark not defined.

2.3.1. Thu thập thông tin sơ cấp ....................... Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Thu thập thông tin thứ cấp ..................... Error! Bookmark not defined.
2.4. Phƣơng pháp xử lý số liệu........................................ Error! Bookmark not defined.
2.5. Thiết kế nghiên cứu .................................................. Error! Bookmark not defined.

2.5.1. Câu hỏi nghiên cứu ................................ Error! Bookmark not defined.
2.5.2. Khung nghiên cứu .................................. Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3: ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ TẠI
CHI CỤC THUẾ HUYỆN ỨNG HÒA THÀNH PHỐ HÀ NỘIError!

Bookmark

not defined.

3.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội và cơ cấu tổ chức của Chi cục Thuế huyện Ứng HòaError! Bookmark n

3.1.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Ứng HòaError!

Bookmark

not


3.3.1. Những kết quả đạt được ......................... Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Những hạn chế cần khắc phục ............... Error! Bookmark not defined.
3.3.3 Nguyên nhân ............................................ Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 4: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ TẠI
CHI CỤC THUẾ HUYỆN ỨNG HÒA .................... Error! Bookmark not defined.
4.1. Định hƣớng cải cách công tác quản lý thuế của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập
quốc tế ............................................................................. Error! Bookmark not defined.

4.1.1. Một số thay đổi của nhà nước đối với công tác Quản lý thuế ..... Error!


Bookmark not defined.
4.1.2. Công tác quản lý hộ kinh doanh cá thể trong cải cách Thuế........ Error!
Bookmark not defined.
4.2. Phƣơng hƣớng đổi mới và nhiệm vụ công tác quản lý thu thuế hiệu quả đối với hộ
kinh doanh cá thể thời gian tới ........................................ Error! Bookmark not defined.

4.2.1. Phương hướng đổi mới .......................... Error! Bookmark not defined.
4.2.2. Nhiệm vụ chủ yếu công tác quản lý thu thuế hiệu quả đối với hộ kinh
doanh cá thể ..................................................... Error! Bookmark not defined.
4.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh
doanh cá thể .................................................................... Error! Bookmark not defined.

4.3.1. Các giải pháp liên quan trực tiếp đến công tác quản lý hộ kinh doanh
.......................................................................... Error! Bookmark not defined.
4.3.2. Giải pháp về tổ chức quản lý ................. Error! Bookmark not defined.
4.3.3. Tăng cường công tác giáo dục đối với người nộp thuế ................ Error!
Bookmark not defined.
4.4. Kiến nghị điều kiện thực thi giải pháp ..................... Error! Bookmark not defined.

Chính phủ

4

CSDL

Cơ sở dữ liệu

5

ĐTNT

Đối tƣợng nộp thuế

6

ĐVT

Đơn vị tính

7

GTGT

Giá trị gia tăng

8

HH, DV


Ngoài quốc doanh

14

NSNN

Ngân sách Nhà nƣớc

15

NXB

Nhà xuất bản

16

QH

Quốc hội

17

TNCN

Thu nhập cá nhân

18

TP



STT

Bảng

Nội dung

Trang

1

Bảng 1.1

Mức thuế môn bài hộ kinh doanh cá thể phải đóng

14

2

Bảng 1.2.

Tỷ lệ % tính thuế GTGT cho hộ kinh doanh cá thể

15

3

Bảng 1.3

Tỷ lệ % tính thuế TNCN cho hộ kinh doanh cá thể


9

Bảng 3.5

10

Bảng 3.6

11

Bảng 3.7

Kết quả thực hiện tuyên truyền hỗ trợ năm 2015

60

12

Bảng 3.8

Kết quả kiểm tra hộ nghỉ kinh doanh

64

Số lƣợng hộ kinh doanh cá thể theo ngành nghề
kinh doanh
Kết quả quản lý doanh thu, mức thuế đối với hộ
kinh doanh
Kết quả điều tra doanh thu 50 hộ kinh doanh trên

3

Hình 3.2

Nội dung
Quy trình quản lý thu thuế đối với hộ kinh
doanh cá thể
Cơ cấu tổ chức của Chi cục Thuế huyện Ứng
Hòa
Biểu đồ hiểu biết của ngƣời kinh doanh về
thuế trên địa bàn huyện Ứng Hòa
.

iii

Trang
25

45

61


MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Sự hình thành và phát triển của Ngành Thuế có quan hệ mật thiết với sự hình
thành và phát triển của Nhà nƣớc, thuế là công cụ chủ yếu trong việc thu ngân sách
của Nhà nƣớc, góp phần điều tiết vĩ mô nền kinh tế, thực hiện vai trò phân phối các
nguồn lực tài chính.

thành Hà Nội với nhiều làng nghề truyền thống, hộ kinh doanh gắn với các làng
nghề này là lớn nhƣ: Làng nghề tăm hƣơng xã Quảng Phú cầu, làng nghề may
Trạch Xá – xã Hòa Lâm, làng nghề giày dép xã Minh Đức …. Ứng Hòa có tổng thu
ngân sách không lớn, công tác quản lý hộ đang từng bƣớc đƣợc áp dụng và phát
triển. Tăng cƣờng công tác quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể không những đáp
ứng nguồn thu cho ngân sách nhà nƣớc, mà điều quan trọng hơn là chấn chỉnh và
làm chuyển biến nhận thức về việc chấp hành chính sách pháp luật của ngƣời nộp
thuế. Qua thực trạng việc thực hiện pháp luật thuế trên địa bàn huyện Ứng Hòa và
mong muốn nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu thuế tại địa phƣơng, tôi đã chọn
đề tài: "Nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể tại
Chi cục thuế huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội" làm đề tài luận văn thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể đến nguồn thu ngân sách Nhà
nƣớc rất quan trọng và cấp thiết, tuy nhiên có ít nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề
này. Đặc biệt hiệu quả công tác quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể thì hầu nhƣ
còn bị bỏ ngỏ, chƣa có sự đầu tƣ nhiều.
Mặc dù vậy các công trình nghiên cứu về quản lý thuế nói chung khá nhiều, tập
trung vào những nội dung chính về cơ chế quản lý thuế, vai trò Nhà nƣớc trong quản
lý thuế. Nhìn chung, các đề tài đều đã cập nhật vai trò của Nhà nƣớc, về cơ chế quản
lý thuế với doanh nghiệp, với kinh tế tƣ nhân, với kinh tế cá thể, tiểu chủ. Các cơ
quan trực thuộc Bộ Tài chính, các Cục, Chi cục thuế các tỉnh đều có những báo cáo
về tình hình quản lý hộ kinh doanh cá thể, nhƣng chƣa có nghiên cứu chuyên sâu nào


tiến hành đúc kết kinh nghiệm và đƣa ra các biện pháp quản lý thu thuế đối với hộ
kinh doanh. Đặc biệt sau khi Luật Quản lý thuế sửa đổi và một loạt chính sách thuế
mới có hiệu lực trong năm 2014.
Huyện Ứng Hòa Hà Nội là huyện thuộc địa bàn có số thu từ thuế không nhiều,
chƣa đủ đáp ứng nhu cầu chi tiêu hàng năm của huyện. Mặt khác công tác quản lý
thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể tuy không phải là vấn đề mới nhƣng rất phức

thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Ứng Hòa.
- Phạm vi về không gian: địa bàn huyện Ứng Hòa TP Hà Nội
- Phạm vi về thời gian: Từ năm 2011 đến năm 2015. Giải pháp đến năm 2020
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Các phƣơng pháp đƣợc sử dụng trong luận văn bao gồm:
- Về các phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể, tác giả sử dụng phƣơng pháp nghiên
cứu tài liệu thứ cấp kết hợp với khảo sát thực tế tại Chi cục thuế Ứng Hòa.
- Trong quá trình trình bày, các phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp phân
tích, tổng hợp, phƣơng pháp đối chiếu – so sánh, phƣơng pháp chuyên gia, phƣơng
pháp thảo luận đƣợc sử dụng nhiều nhất nhằm diễn đạt các dữ liệu, số liệu, phân
tích, so sánh để đƣa ra những luận cứ của tác giả. Trong phần thực trạng, tác giả sử
dụng các phƣơng pháp diễn giải, sau đó sử dụng phƣơng pháp phân tích điểm mạnh
- điểm yếu để làm nổi bật những thành công cũng nhƣ những vấn đề tồn tại của
công tác quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể tại Chi cục Thuế Ứng Hòa.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận văn:
Làm rõ thêm những vấn đề về hiệu quả công tác quản lý thu thuế hộ kinh
doanh. Tìm hiểu kinh nghiệm công tác quản lý thu thuế hộ kinh doanh các địa
phƣơng, rút ra bài học thực tiễn. Luận văn góp phần bổ sung và hoàn thiện lý luận
về việc sử dụng chính sách và các biện pháp quản lý thu thuế hộ kinh doanh.
Khảo sát kết quả ban đầu về công tác cải cách thủ tục hành chính thuế trong
bối cảnh Việt Nam đang ráo riết cải cách để cải thiện môi trƣờng đầu tƣ hội nhập
quốc tế nhƣ đàm phán TPP, Liên minh thuế quan, Asean - 6...


- Qua khảo sát thực trạng của công tác quản lý thu thuế hộ kinh doanh, nêu
bật những việc làm đƣợc và chƣa làm đƣợc đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao
hiệu quả của công tác quản lý thu thuế hộ kinh doanh tại Chi cục thuế Ứng Hòa.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo luận văn đƣợc
kết cấu thành 04 chƣơng:

nộp thuế và những vấn đề đặt ra ở Việt Nam. Hà Nội: Nxb Tài chính.
15. Nguyễn Văn Hoan, 2009. Quản lý thuế đối với khu vực kinh tế tư nhân ở tỉnh
Sơn La hiện nay. Luận văn Thạc sĩ kinh tế. Đại học kinh tế.
16. Lê Thị Thu Hồng, 2008. Hoàn thiện công tác kiểm tra thuế trong cơ chế tự
khai, tự nộp thuế ở Việt Nam. Luận văn thạc sĩ kinh tế. Đại học kinh tế.
17. Trần Ái Kết và cộng sự, 2007. Giáo trình Lí thuyết tài chính - tiền tệ. Hà Nội:
Nhà xuất bản Giáo dục.


18. Vũ Thị Mai, 2005. Hoàn thiện quản lý thu thuế đối với DN ở nước ta hiện nay.
Luận văn thạc sĩ Kinh doanh và quản lý, Hà Nội.
19. Phan Lƣu Ngọc, 2012. Giải pháp nâng cao hiệu quả thu thuế đối với hộ kinh
doanh cá thể tại chi cục thuế Thành phố Thái Nguyên. Luận văn Thạc sĩ kinh tế.
Đại học Thái Nguyên.
20. Vũ Công Nhĩ, 1995. Thất thu thuế ở Việt Nam. Thực trạng, nguyên nhân và giải
pháp. Luận án PTS khoa học kinh tế.
21. Nguyễn Thị Mai Phƣơng, 2003. Đổi mới và hoàn thiện hệ thống thu thuế ở Việt
Nam. Đề tài khoa học cấp Viện của Viện Khoa học Tài chính.
22. Trƣơng Nhật Quang, 2012. Nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong công
tác thu thuế trên địa bàn thị xã Tây Ninh. Luận văn thạc sĩ kinh tế. Đại học
quốc gia TP HCM.
23. Phạm Ngọc Quyết và cộng sự, 2007. Luật quản lý thuế và các văn bản hướng
dẫn thi hành. Hà Nội: Nxb Tài chính.
24. Lê Duy Thành, 2006. Đổi mới quản lý thuế trong điều kiện hội nhập kinh tế ở
Việt Nam. Luận án tiến sĩ. Đại học kinh tế.
25. Đặng Hạnh Thu, 2009. Quản lý và điều hành công tác thuế trong bối cảnh suy
giảm kinh tế trong nước và suy thoái kinh tế toàn cầu. Hà Nội: Nxb Tài chính.
26. Nguyễn Thu Thuỷ, 2006. Hoàn thiện quy trình quản lý thu thuế theo hướng hiện đại
hoá ngành Thuế ở Việt Nam. Luận văn thạc sĩ kinh tế. Đại học kinh tế Quốc dân.
27. Vũ Thị Toản, 1996. Công tác quản lý thu thuế NQD trên địa bàn Hà Nội. Luận