ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

NGUYỄN DIỆU HỒNG

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH DU LỊCH
Ở THÀNH PHỐ HUẾ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Hà Nội – 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

NGUYỄN DIỆU HỒNG

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH DU LỊCH
Ở THÀNH PHỐ HUẾ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
Mã số: 6031 01 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:PGS.TS. VŨ ĐỨC THANH
XÁC NHẬN CỦA

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ

hoàn thành luận văn.


MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .......................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ............................. Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC HÌNH .................................................. Error! Bookmark not defined.
PHẦN MỞ ĐẦU .........................................................................................................1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ
THƢ̣C TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH DU LỊCH ...........4
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài ......................................4
1.1.1. Mô ̣t số nghiên cƣ́u tiêu biể u .......................................................................4
1.1.2. Kết quả nghiên cứu và khoảng trố ng nghiên cƣ́u đặt ra cho đề tài. ...........8
1.2. Cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ...............................9
1.2.1. Một số khái niệm liên quan ........................................................................9
1.2.2. Vai trò của phát triể n nguồ n nhân lƣ̣c ngành du lichError!
̣

Bookmark

not defined.
1.2.3. Nô ̣i dung phát triể n nguồ n nhân lƣ̣c ngành du lichError!
Bookmark not
̣
defined.
1.2.4. Các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch Error!
Bookmark not defined.
1.2.5. Tiêu chí đánh giá sự phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ........ Error!
Bookmark not defined.
1.3. Kinh nghiệm của một số địa phƣơng trong phát triển nguồn nhân lực ngành

3.2. Phân tích thƣ̣c tra ̣ng phát tri ển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành phố
Huế. ........................................................................ Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Về quy hoa ̣ch và xây d ựng cơ cấu nguồn nhân lực phù hợp với nhiệm vụ
ngành du lịch ...................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Về đào ta ̣o nguồ n nhân lƣ̣c ngành du lich
̣ Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Về chế đô ̣ chiń h sách và đaĩ ngô ̣ hơ ̣p lý đố i ngƣờ i lao đô ̣ng trong liñ h vƣ̣c
du lich.
̣ ................................................................ Error! Bookmark not defined.
3.3. Đánh giá chung về phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành phố Huế
............................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.1. Nhƣ̃ng kết quả đạt đƣợc ........................... Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân .......................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN
LỰC NGÀNH DU LỊCH THÀNH PHỐ HUẾ NHỮNG NĂM TỚI ............... Error!
Bookmark not defined.


4.1. Quan điểm và mục tiêu phát triển du lịch của thành phố Huế đến năm 2020.
............................................................................... Error! Bookmark not defined.
4.1.1. Quan điểm phát triển du lịch thành phố Huế đến năm 2020 ............ Error!
Bookmark not defined.
4.1.2. Các mục tiêu cụ thể của du lịch thành phố Huế:Error! Bookmark not
defined.
4.1.3. Phƣơng hƣớng của thành phố Huế về phát triển nguồn nhân lực .... Error!
Bookmark not defined.
4.2. Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển NNL du lịch ở thành phố Huế
những năm tới ........................................................ Error! Bookmark not defined.
4.2.1. Tăng cƣờng công tác quản lý nhà nƣớc về chất lƣợng lao động kinh
doanh du lịch ...................................................... Error! Bookmark not defined.

Nhìn chung, nguồn nhân lực du lịch của tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung
và thành phố Huế nói riêng chƣa thực sự đáp ứng đƣợc nhu cầu của sự nghiệp
1


CNH, HĐH, chƣa thực sự là động lực để đƣa du lịch trở thành ngành kinh tế
mũi nhọn của tỉnh, so với yêu cầu thì còn có những bất cập, chất lƣợng nguồn
nhân lực vẫn chƣa đáp ứng sự phát triển du lịch của Tỉnh nhà cả về chất lƣợng
lẫn số lƣợng.
Xuất phát từ thực trạng trên, việc lựa chọn đề tài “Phát triển nguồn
nhân lực ngành du lịch ở thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế” để làm đề
tài luận văn thạc sĩ là một nghiên cứu cần thiết.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.
* Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, tổng
kết thực tiễn, Luận văn đề xuất giải pháp góp phần phát triển nguồn nhân lực
ngành Du lịch, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch đến năm 2020 của thành
phố Huế .
* Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận có liên quan đến nguồ n nhân lƣ̣c ,
phát triển nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch.
- Nghiên cứu, khảo sát một số kinh nghiệm phát triển nhân lực ngành du
lịch tại một số địa phƣơng trong nƣớc, rút ra bài học cho thành phố Huế.
- Đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành
phố Huế.
- Nghiên cứu đề xuất các giải pháp hữu hiệu nhằm phát triển nguồn nhân
lực du lịch thành phố Huế, góp phần vào việc khai thác hiệu quả các tiềm
năng du lịch Thừa Thiên Huế nói chung và thành phố Huế nói riêng trong thời
gian tới.
* Câu hỏi nghiên cứu:
Câu hỏi nghiên cƣ́u chủ yế u của luâ ̣n văn là

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm có
4 chƣơng:
Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn v ề
phát triển NNL ngành du lịch
Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu
Chƣơng 3: Thực trạng phát triển NNL ngành du lịch ở thành phố Huế hiện nay
Chƣơng 4: Định hƣớng và giải pháp phát triển NNL ngành du lịch thành phố
Huế trong những năm tới.
3


CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ
LUẬN VÀ THƢ̣C TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC
NGÀNH DU LỊCH
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
1.1.1. Một số nghiên cứu tiêu biểu
Phát triển nguồn nhân lực nói chung và phát triển nguồn nhân lực
ngành du lịch nói riêng là một vấn đề rất đ ƣợc các nhà khoa học quan tâm và
nghiên cƣ́u . Nhƣ̃ng nghiên cƣ́u gầ n đây của

các nhà khoa học đã và đang

đóng góp nhƣ̃ng kế t quả nhấ t đinh
̣ vào phát triể n kinh tế – xã hội của từng địa
phƣơng, tƣ̀ng vùng và tƣ̀ng khu vƣ̣c trên pha ̣m vi lañ h thổ quố c gia . Tiêu biể u
có các công trình nghiên cứu sau:
Nguyễn Thị Minh Nguyệt (2012), "Phát triển nguồn nhân lực Du lịch
tỉnh Tiền Giang" (Luâ ̣n án Tiế n sỹ ), bảo vệ tại tr ƣờng Đại học Khoa học xã
hô ̣i và Nhân văn , ĐH Quố c Gia Hà Nô ̣i , Hà Nội . Đề tài đánh giá tổng thể
nguồn nhân lực cùng với đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của nguồn nhân lực

Việt Nam nói chung va Bắc Bộ nói riêng . Phân tích tiềm năng , thế mạnh và
thực trạng phát triển bề n vững kinh doanh lƣu trú du lịch ở vùng du lịch Bắc
Bộ của Việt Nam . Đánh giá một cách khái quát sự phát triển của các DNDL
kinh doanh lƣu trú du lịch tại vùng du lịch Bắc Bộ của Việt Nam và thực trạng
công tác quản lý nhà n ƣớc về du lịch, kinh doanh lƣu trú du lịch trong những
năm vừa qua . Đề xuất các giải pháp có tính đột phá và tính khả thi cao cho
các cơ sở kinh doanh lƣu trú du lịch và các chủ thể quản lý nhà n ƣớc tại vùng
du lịch Bắc Bộ tham khảo . Bên cạnh đó , luận án đã đƣa ra một số kiến nghị
với các cơ quan quản lý nhà n ƣớc nhƣ Bộ Văn hóa , Thể thao và Du lịch và
các Bộ có liên quan cũng nh ƣ các chủ thể tham gia vào hoạt động kinh doanh
lƣu trú du lịch vùng du lịch Bắc Bộ nhằm tạo môi tr ƣờng thuận lợi cho phát
triển bền vững kinh doanh lƣu trú du lịch vùng du lịch Bắc Bộ trong thời gian
tới.
- Vũ Đức Minh (2004), “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng

nguồn nhân lực của các DNDL nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội trong
tiến trình hội nhập khu vực và thế giới” (Luâ ̣n án Tiế n sĩ Kinh tế ), bảo vệ tại
5


trƣờng Đại học Thƣơng mại, Hà Nội. Trong đó, tác giả luận án đã nghiên cứu
những vấn đề cơ bản có tính chất lý thuyết về nguồn nhân lực

, hiệu quả sử

dụng nguồn nhân lực, yêu cầu của nguồn nhân lực du lịch trong quá trình hội
nhập khu vực và quốc tế của Việt Nam. Nhấn mạnh đến những quan niệm hiện
nay về hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực , các chỉ tiêu tính toán , phƣơng pháp
đo lƣờng và các nhân tố ảnh hƣởng tới hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực trong
các doanh nghiệp du lịch hiện nay. Cùng với việc trình bày những kinh nghiệm

nâng cao chất lƣợng đào tạo nguồn nhân lực ngành Du lịch.
- Trần Thanh Hà (2012), “Đào tạo nguồn nhân lực ngành Du lịch tỉnh

Quảng Bình” (Luâ ̣n án Tiế n sỹ Kinh tế ) bảo vệ tại tr ƣờng Đại học Đà Nẵng ,
Đà Nẵng. Đánh giá khái quát đƣợc việc thiếu hụt nguồn nhân lực đƣợc đào
tạo, chủ yếu là qua đào tạo trung cấp và sơ cấp, thiếu đội ngủ chuyên gia, có
trình độ cao, quản lý có kinh nghiệm; cơ cấu ngành nghề nguồn nhân lực chƣa
thật hợp lý, khả năng đáp ứng sự phát triển của ngành du lịch, của lực lƣợng
lao động ở Quảng Bình trong lĩnh vực quản lý cũng nhƣ kinh doanh là tƣơng
đối thấp. Tác giả đã đƣa ra các giải pháp nhằm đào tạo nguồn nhân lực du lịch
trong những năm tới, dự báo nguồn nhân lực trong những năm tới. Nhƣng đề
tài chủ yếu mới giải quyết khâu đào tạo nguồn nhân lực chứ việc phát triển
nguồn nhân lực chƣa đƣợc chú trọng và nghiên cứu kỹ. Việc đào tạo nguồn
nhân lực chƣa chỉ mang tính chung và chƣa đi vào cụ thể đƣa ra nhiều nhƣng
tính hiệu quả chƣa cao. Nên việc áp dụng vào thực tế còn là một vấn đề yêu
cầu cần phải nghiên cứu và phát triển thêm .
Bên cạnh những đề tài nghiên cứu còn có những bài viết , những công
trình nghiên cứu cụ thể đối với từng di sản, từng điểm du lịch trên địa bàn tỉnh
Quảng Bình nhƣ “Đào tạo nguồn nhân lực du lịch ở khu vực Phong Nha - Kẻ
Bàng” do Nguyễn Song Hiển và Trần Tự Lực viết. Bài viết đã nêu tầm quan
trọng của NNL đối với phát triển du lịch và đặc điểm nguồn nhân lực du lịch
khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng. NNL Phong Nha - Kẻ Bàng tăng nhanh về số
lƣợng và có chuyển biến về mặt chất lƣợng. Bài viết củng đã đánh giá đúng
về NNL ở đây đó là chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu phát triển du lịch ở địa
phƣơng, cơ cấu nguồn nhân lực chƣa hợp lý, tỷ lệ lao động trong ngành lƣu

7


trú cao, trình độ ngoại ngữ của NNL chƣa đáp ứng đủ yêu cầu thị trƣờng mục

1.2.1.1. Nguồ n nhân lực
Nguồ n nhân lƣ̣c (Human resources) đƣợc sử dụng rộng rãi ở các nƣớc có
nền kinh tế phát triển từ những năm 80 của thế kỷ XX với ý nghĩa là nguồn lực
con ngƣời, phản ánh sự đánh giá lại vai trò yếu tố con ngƣời trong quá trình
phát triển. Sự xuất hiện của thuật ngữ “NNL” thể hiện sự công nhận của
phƣơng thức quản lý mới trong việc sử dụng nguồn lực con ngƣời. Sự xuất
hiện của thuật ngữ “nguồn nhân lực” thể hiện sự công nhận của phƣơng thức
quản lý mới trong việc sử dụng nguồn lực con ngƣời.
Hiện nay, định nghĩa về NNL đƣợc tiếp cận trên nhiều quan điểm khác
nhau: Chủ nghĩa Mác – Lênin xem xét con ngƣời từ góc độ là những lực lƣợng
LĐ cơ bản nhất trong xã hội, theo đó nguồn lực con ngƣời là lực lƣợng sản xuất
hàng đầu của nhân loại, là phƣơng tiện chủ yếu để sản xuất hàng hóa, dịch vụ;
Đối với lý luận về vốn con ngƣời, lại xem xét nhân tố con ngƣời với tƣ cách là
một yếu tố của quá trình sản xuất, một phƣơng tiện để phát triển KT - XH và còn
xem xét con ngƣời từ quan điểm nhu cầu về các nguồn cho sự phát triển của nó.
Cũng theo lý luận về vốn con ngƣời, ngân hàng thế giới cho rằng NNL là toàn
bộ vốn con ngƣời gồm: thể lực, trí lực, kỹ năng nghề nghiệp,…mà mỗi cá nhân
sở hữu và đƣợc xem là một nguồn vốn bên cạnh các loại vốn vật chất khác nhƣ:
vốn tiền, vốn công nghệ, vốn tài nguyên thiên nhiên,…và họ cũng cho rằng việc
đầu tƣ cho con ngƣời giữ vị trí trung tâm trong các loại đầu tƣ và đƣợc coi là cơ
sở vững chắc cho sự phát triển bền vững.
Tuy có những định nghĩa khác nhau tuỳ theo góc độ tiếp cận, nhƣng các
định nghĩa về NNL đều đề cập đến các đặc trƣng chung là:
-

Số lượng NNL: đƣợc biểu hiện thông qua các chỉ tiêu về quy mô và

tốc độ tăng trƣởng NNL. Sự phát triển về số lƣợng NNL dựa trên hai nhóm
9



vùng du lịch Bắc Bộ của Việt Nam . Luâ ̣n án Tiế n sỹ . Trƣờng Đại học QG
Hà Nội
13. Đoàn Khải, 2005. Nguồn lực con người trong quá trình CNH-HĐH ở Việt
Nam. Hà Nội: Nxb Chính trị Quốc gia.
14. Nguyễn Trƣờng Lâm, 2014. Phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch tỉnh
Quảng Bình. Luận văn thạc sĩ. Trƣờng đại học Đà Nẵng.
15. Nguyễn Lộc, 2010. Những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển nguồn nhân
lực ở Việt Nam. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ. Mã số:B2006-37-0
16. Vũ Đức Minh , 2004. Một số giải pháp nâng cao hi ệu quả sử dụng nguồn
nhân lực của các DNDL nhà n ước trên địa bàn thành phố Hà Nội trong
tiến trình hội nhập khu vực và thế giới. Luâ ̣n án Tiế n sỹ . Trƣờng Đại học
Thƣơng ma ̣i Hà Nô ̣i
17. Nguyễn Thi ̣Minh Nguyê ̣t , 2012. Phát triển nguồn nhân lực Du lịch tỉnh
Tiền Giang. Luận văn thạc sĩ. Đại học Khoa ho ̣c Xã hô ị và Nhân văn, Đa ̣i
học QG Hà Nội.
18. Phạm Huy Phong, 2012. Phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Ninh
Bình. Luận văn thạc sĩ. Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc
gia Hà Nội
19. Nguyễn Thế Phong, 2009. Phát triển nguồn nhân lực trong các doanh
nghiệp Nhà nước kinh doanh hàng nông sản khu vực phía Nam. Luận án
tiến sĩ. ĐH QG HCM.
20. Sở VHTT& Du lịch Thƣ̀a Thiên Huế , 2010. Quy hoạch phát triển tổng thể
du lịch Thừa Thiên Huế giai đoạn 2010 - 2020. Huế.
21. Thủ tƣớng Chính phủ, 2005. Quyết định số 22/2005/QĐ-TTg về việc xây
dựng chương trình quốc gia phát triển nhân lực đến năm 2020. Hà Nội.
22. Nguyễn Tiệp, 2008. Giáo trình Nguồn nhân lực. Hà Nội: Nxb Lao động
xã hội.
11