TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC THẺ CHẤT
NGUYỄN THỊ OANH
LựA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN
SỨC MẠNH TỐI ĐA CHO NỮ VẬN ĐỘNG
VIÊN ĐỘI TUYỂN ĐẨY GẬY TRƯỜNG
THPT HIẼP HÒA SỐ 4 - BẮC GIANG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
HÀ NỘI - 2016
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC THẺ CHẤT
NGUYỄN THỊ OANH
LựA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN
SỨC MẠNH TỐI ĐA CHO NỮ VẬN ĐỘNG
VIÊN ĐỘI TUYỂN ĐẨY GẬY TRƯỜNG
THPT HIỆP HÒA SỐ 4 - BẮC GIANG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên nghành: Sư phạm GDTC
Hướng dẫn khoa học
ThS: LÊ XUÂN ĐIỆP
HÀ NỘI - 2016
Huấn luyện viên
LVĐ
Lượng vận động
m
NĐC
Mét
Nhóm đối chứng
NTN
m
SMTĐ
Nhóm thực nghiệm
Giây
Sức mạnh tối đa
STN
TDTT
Sau thực nghiệm
Thể dục thể thao
THCS
THPT
Trung học cơ sở
trường học
Công tác GDTC trong nhà trường phổ thông
5
1.2.1
Mục tiêu
5
1.2.2
1.2.3
Nhiệm vụ
6
Phát triển thể thao thành tích cao trong nhà trường THPT
6
7
1.2.4
Mục tiêu phát triển GDTC và môn Đẩy gậy của trường THPT
1.3
Hiệp Hòa số 4 - Bắc Giang
1.5.2
Những đặc điểm huấn luyện SMTĐ ừong môn Đẩy gậy
10
15
1.6
Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT
16
1.6.1
Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THPT
1.6.2
Đặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT
16
17
CHƯƠNG II: NHIÊM vu, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN
19
CỨU
Thòi gian tổ chức nghiên cứu
Phương pháp quan sát sư phạm
Phương pháp phỏng vấn
Phương pháp kiểm tra sư phạm
Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Phương pháp toán thống kê
Địa điểm nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Trang thiết bị nghiên cứu
CHƯƠNG III: KÉT QUẢ NGHIÊN cứu
3.1
Đánh giá thực trạng công tác GDTC, xu hướng phát triển
19
19
20
20
20
21
22
22
23
23
23
24
24
3.2
Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập phát
triển SMTĐ cho nữ VĐV đội tuyển Đẩy gậy trường
31
32
33
THPT Hiệp Hòa số 4 - Bắc Giang
3.2.1
3.2.2
3.2.3
Lựa chọn các bài tập
Kiểm tra đánh giá đối tượng nghiên cứu trước quá trình
nghiên cứu và ứng dụng
Tổ chức thực nghiệm
3.2.4
Đánh giá đối tượng nghiên cứu sau thực nghiệm
KẾT LUÂN VÀ KIÉN NGHI ■•
TÀI LIÊU THAM KHẢO •
PHỤ LỤC
33
38
41
44
Kết quả phỏng vấn lựa chọn test kiểm tra SMTĐ cho nữ
30
VĐV Đẩy gậy trường THPT Hiệp Hòa số 4 - Bắc Giang
(n = 43)
Bảng 3.5
So sánh SMTĐ của nữ VĐV đội tuyển Đẩy gậy trường
32
THPT Hiệp Hòa số 4 và trường THPT Hiệp Hòa số 1 (n =
20).
Bảng 3.6
Kết quả phỏng vấn lựa chọn các bài tập phát triển SMTĐ
35,36
cho nữ VĐV đội tuyển Đẩy gậy trường THPT Hiệp Hòa
số 4 - BắcGiang (n = 43)
Bảng 3.7
Kết quả phỏng vấn về số buổi tập trong một tuần cho đối
38
tượng nghiên cứu (n = 43)
Bảng 3.13
So sánh kết quả thu được của NTN trước và STN
Biểu đồ 3.1 Biểu đồ biểu diễn sự khác biệt về mặt thành tích thu được
46
41
của hai test TTN của hai nhóm
Biểu đồ 3.2 Biểu đồ biểu diễn sự khác biệt về mặt thành tích thu được
45
STN của hai nhóm
Biểu đồ 3.3
Biểu đồ 3.4
Biểu đồ so sánh sự khác biệt của NĐC trước và STN
48
Biểu đồ so sánh sự khác biệt của NTN trước và STN
48
2
trong số 40 môn thể thao nằm trong hệ thống thi đấu của Đại hội TDTT toàn
quốc lần thứ VI - năm 2010, đánh dấu bước ngoặt phát triển cho môn thể thao
dân tộc này. Ngày 29/5/2015, tại Trung tâm hoạt động thể thao tỉnh Sơn La, Sở
văn hóa - thể thao và du lịch tỉnh Sơn La đã đăng cai tổ chức khai mạc giải vô
địch đẩy gậy toàn quốc lần thứ IX năm 2015, vói trên 160 VĐV đến từ các tỉnh
như: Lai Châu, Điện Biên, Hòa Bình, Bắc Giang, Hà Nội, Thành Phố Hồ Chí
Minh... tham gia ở 26 hạng cân. Bao gồm 14 hạng cân dành cho nam và 12 hạng
cân dành cho nữ. Giải vô địch đẩy gậy toàn quốc được tổ chức hàng năm, góp
phần bảo tồn và phát huy truyền thống văn hóa thể thao của dân tộc. Thúc đẩy
phong trào tập luyện môn Đẩy gậy trong đông đảo nhân dân, nhất là tàng lớp
thanh thiếu niên.
Bắc Giang còn là một trong những tỉnh có phong trào tập luyện, thi đấu
môn Đẩy gậy phát triển mạnh, không chỉ ở các lễ hội mà Đẩy gậy còn được đưa
vào thi đấu trong các hội khỏe Phù Đổng các cấp THCS, THPT vói nhiều đơn vị
tham gia như: Lục Nam, Lục Ngạn, Tân Yên, Yên Dũng, Hiệp Hòa và một số
đơn vị khác.
Qua quan sát, quá trình tập luyện của VĐV trường THPT Hiệp Hòa số 4 Bắc Giang cho thấy thành tích của đội tuyển chưa cao, nguyên nhân là do thể lực
của các em còn hạn chế, tố chất sức mạnh đã được quan tâm nhưng chưa đạt
được hiệu quả. Đối với trường sư phạm Hà Nội 2 và trường THPT Hiệp Hòa số
4 - Bắc Giang chưa có tác giả nào tổ chức nghiên cứu đề tài này. Vì vậy, chúng
tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh tối đa
cho nữ VĐVĐội tuyển Đẩy gậy trường THPT Hiệp Hòa số 4 - Bắc Giang”.
• Mục đích đề tài: Tìm ra phương pháp đánh giá phù họp với đối tượng
nghiên cứu qua đó đánh giá thực trạng tình hình tập luyện thi đấu của đối tượng.
Lựa chọn và ứng dụng qua đó đánh giá hiệu quả bài tập phát triển SMTĐ
cho nữ VĐV đội tuyển Đẩy gậy trường THPT Hiệp Hòa số 4 - Bắc Giang. Trên
3
ra nghị quyết quan trọng mang tính chiến lược đó là: “Sự nghiệp giáo dục đào tạo
là cuốc sách hàng đầu ” [5]. Với mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ tương lai của đất
nước phát triển toàn diện: Đức, trí, thể, mĩ. Tại Hội Nghị TWIV khóa
vn về đổi
mới công tác Giáo Dục - Đào Tạo, trong Văn kiện có ghi: “Phát triển cao về trí
tuệ, cường tráng về thể chất, trong sáng về đạo đức, phong phú về tinh
5
thần. . đ ã khẳng định mục tiêu giáo dục nhằm giáo dục về nhân cách tăng
cường thể lực cho học sinh, sinh viên. Ngày 07/08/1995 Thủ Tướng chính phủ đã
ra chỉ thị 113/TTg nêu rõ yêu cầu đối vói tổng cục TDTT: “Ngành TDTTphải xây
dựng định hướng phát triển có tính chiến lược, trong đó quy định rõ các hình thức
hoạt động mang tính phổ cập đổi với mọi đổi tượng lứa tuổi tạo thành phong trào
tập luyện rộng rãi của quần chúng hướng đến mục tiêu khỏe để xây dựng bảo vệ
tổ quắc ” [2].
GDTC trong nhà trường phổ thông nhằm từng bước nâng cao trình độ văn
hóa thể thao cho học sinh góp phần vào sự nghiệp TDTT của đất nước và đặc biệt
Nghị quyết TW II khóa VIII về công tác Giáo dục và Đào tạo đã khẳng định rõ
GDTC trong trường học là rất quan trọng.
Công tác TDTT phải góp phàn tích cực thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã
hội, Quốc phòng - An ninh và mở rộng quan hệ đối ngoại của đất nước, trước hết
là góp phàn nâng cao sức khỏe, rèn luyện ý chí, giáo dục đạo đức, nâng cao đời
sống văn hóa, tinh thần của nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, nâng
cao lòng tự hào dân tộc và đẩy lùi tệ nạn xã hội ở từng địa phương.
1.2. Công tác GDTC trong trường THPT
1.2.1. Mục tiêu
Mục tiêu của hệ thống GDTC trong nhà trường THPT là hoàn thiện thể
phương pháp tập luyện TDTT, kỹ năng vận động và kỹ thuật cơ bản một số môn
thể thao thích họp. Trên cơ sở đó, bồi dưỡng khả năng sử dụng các phương tiện để
rèn luyện thân thể, tham gia tích cực vào việc tuyên truyền và tổ chức các hoạt
động TDTT của nhà trường và xã hội.
- Góp phần duy trì và củng cố sức khoẻ, nâng cao trình độ thể lực cho học
sinh THPT, phát triển cơ thể hài hoà, cân đối, rèn luyện thân thể, đạt được những
yêu cầu về thể lực.
1.2.3. Phát triển thể thao thành tích cao trong nhà trường phổ thông.
Phát triển thể thao thành tích cao là dựa tiên cơ sở phát triển toàn diện các
tố chất thể lực, trí lực và tài năng vận động của các em học sinh ở mức độ giới
hạn lớn nhất với mục tiêu là dành được thành tích cao nhất. Do đó khi tiến hành
các hoạt động huấn luyện thi đấu phải có tính khoa học và thiết thực nhất. Nó vừa
theo đuổi mục tiêu “cao hơn, nhanh hơn, mạnh hơn ” vừa là đề sướng các nguyên
tắc: “Thi đấu công bằng”, “Tham gia thi đấu giành thẳng lợi là quan trọng”. Thể
7
thao thành tích cao là cơ sở, nền tảng của TDTT quốc dân. Đây là một chiến lược
quan trọng và có tác dụng lâu dài vì lực lượng học sinh, là lực lượng rất đông đảo
và nhiệt tình trong việc tham gia tập luyện TDTT. Phong trào TDTT trong học
sinh, phát triển sẽ kéo theo phong trào thể thao quàn chúng phát triển và đây cũng
là cơ sở để tuyển chọn, bồi dưỡng các tài năng tiến đến thể thao thành tích cao.
Nó là cầu nối để người học giao lưu, học hỏi, đoàn kết lại với nhau. Nó khích lệ
lòng tự tin, dũng cảm của người học có khát khao khẳng định bản thân mình.
1.2.4. Mục tiêu phất triển GDTC và môn Đẩy gậy trường THPT Hiệp Hòa sổ 4 Bắc Giang
Quá trình GDTC trong trường THPT Hiệp Hòa số 4 - Bắc Giang, mục tiêu
hàng đầu là giáo dục các tố chất thể lực là nhằm phát triển một cách toàn diện,
đồng thòi góp phần phát triển nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh, làm phong
phú đời sống văn hóa và phát huy tinh thần đoàn kết cho các em học sinh trong
nhà trường.
VĐV phải có tố chất, được luyện tập bài bản về kỹ, chiến thuật mới có thể đạt
được các thành tích cao nhất trong các cuộc thi.
1.4. Kỹ - chiến thuật trong đẩy gậy
1.4.1. Kỹ - chiến thuật trong đẩy gậy
Tư thế trong Đẩy gậy hai chân đứng song song rộng bằng vai, đứng tấn ở
tư thế thấp, tay thuận cầm đầu gậy để trong lòng bàn tay, ngang giữa xương chậu,
tay còn lại thẳng nắm chắc gậy vươn người về phía trước ghìm gậy xuống, lưng
thẳng trọng tâm dồn đều hai chân, mắt quan sát đối phương để tìm điểm yếu của
đối phương.
Kỹ thuật giật gậy là một kỹ thuật khỏ vì người đấu phải có thể lực tốt và
khả năng phối họp cao, khi giật gậy tay phải nắm chắc đầu gậy bên mình tư thế
tấn phải chắc và ổn định chỉ chủ yếu dùng phần hông để giật cho đối phương bất
ngờ mất trụ, bị đau và tuột tay ra khỏi đầu gậy.
Để chống lại sức giật gậy của đối phương, người đấu phải nắm bắt được
nhịp điệu giật gậy của đối phương và sức mạnh của đối phương khi giật gậy, để
9
chống lại sức mạnh giật của đối phương người chơi phải cầm chắc đầu gậy không
để tay tuột ra khỏi đầu gậy, tay trước phải ghìm đầu gậy xuống phía dưói dùng
sức nặng của cơ thể tỳ vào gậy làm cho đối phương mệt và thể lực lúc đó của đối
phương sẽ bị giảm.
Trong Đẩy gậy người đẩy phải vừa tấn công vừa phong thủ và sử dụng kỹ
thuật phòng thủ là chủ yếu. Trong tất cả các cuộc thi đấu diễn ra, hai đấu thủ chỉ
phòng thủ tại chỗ và không tấn công ngay khi trận đấu mới bắt đàu để thăm dò
sức mạnh của đối phương, khi trận đấu diễn ra được 1/3 thòi gian mà đối phương
không tấn công người đấu có thể sử dụng kỹ thuật giật gậy làm cho đối phương
bất ngờ, tuột tay ra khỏi đầu gậy hoặc người đấu có thể di chuyển đổi hướng làm
cho đối phương mất trụ khi đó có thể dùng hết sức lực đẩy đối phương ra khỏi
vòng thi đấu, khi di chuyển đổi hướng không được nhấc cả hai chân rời khỏi mặt
Tính tích cực của người tập TDTT thường thể hiện qua hoạt động tự giác,
gắng sức nhằm hoàn thành nhiệm vụ tập luyện, được bắt nguồn từ thái độ học tập
tốt, cố gắng nắm được nhưng kỹ năng kỹ xảo, cùng hiểu biết có liên quan, phát
triển thể chất và tinh thần.
Rõ ràng, tính hiệu quả của quá trình sư phạm phụ thuộc rất nhiều vào tính tự
giác, tích cực của học sinh. Điều đó dẫn đến sự phát triển tính tích cực có mục
đích và tính độc lập của vận động.
- Làm cho VĐV hiểu rõ mục đích và thảnh tích cần đạt được.
- Trang bị cho VĐV những hiểu biết trong mối quan hệ chặt chẽ với các
nhiệm vụ tập luyện cần phải giải quyết.
- Những yêu càu đặt ra cần phải đòi hỏi một sự suy nghĩ, một động cơ và
một sự trả lời.
- Đưa VĐV vào việc chuẩn bị xây dựng và đánh giá quá trình tập luyện.
- Giáo dục VĐV biết tự đánh giá.
- Giao cho VĐV có năng khiếu các nhiệm vụ hướng dẫn về mặt sư phạm.
- Yêu cầu các VĐV luôn luôn kiểm tra một cách có ý thức quá trình vận
động.
11
- Thường xuyên đánh giá các kết quả đạt được và so sánh chúng với dự
định trong kế hoạch mà thực tế đạt được.
* Nguyên tẳc trực quan
Đảm bảo tích cực quan trọng quá trình huấn luyện có nghĩa là mô tả cho
VĐV những vấn đề trừu tượng bằng hình ảnh để cho họ có thể cảm thụ có ý thức
các yêu cầu của LVĐ và đồng thời đòi hỏi họ phải sử dụng một cách có mục đích
và đa dạng các cơ quan cảm giác của mình. Việc thực hiện nguyên tắc này cũng
đòi hỏi phải giáo dục cho VĐV biết quan sát tỉ mỉ.
Mục đích của trực quan là giúp cho hoạt động nhận thức của VĐV trong
việc tiếp thu các kĩ năng thể thao và các phàn của kiến thức được dễ dàng.
* Nguyên tắc LVĐ liên tục
Nguyên tắc này yêu cầu ưong quá trình huấn luyện phải thường xuyên
hướng tới các LVĐ tối ưu và đặc biệt sắp xếp các bước quá độ trong tập luyện để
năng lực thể thao có thể phát triển tốt nhất. Yêu cầu này dựa trên cơ sở của các
mối quan hệ có tính quy luật giữa LVĐ và sự phát triển thành tích thể thao.
Quy tắc:
Ngăn chặn và tránh những gián đoạn trong tập luyện, trước hết thông qua
sự giáo dục thái độ XHCN đối với tập luyện cho VĐV: Thông qua việc giáo dục
sức khỏe và thông qua ảnh hưởng của sự sắp xếp chế độ nghỉ hè.
Đảm bảo tính liên tục trong sự phát triển của tất cả yếu tố xác định thành
tích. Khi tập luyện kế hoạch cho các loại LVĐ trọng điểm cũng cần có kế hoạch
cho các LVĐ.
Hạn chế mức độ có thể giảm sút năng lực thể thao ừong trường họp gián
đoạn tập luyện do chấn thương.
Đảm bảo giai đoạn nghỉ ngơi cần thiết nhằm tránh các hiện tượng yêu cầu
quá mức và nhờ vậy sau này tránh được những sự gián đoạn tập luyện.
* Nguyên tắc sắp xếp LVĐ theo yêu cầu
Nguyên tắc sắp xếp LVĐ theo yêu cầu đòi hỏi khi lập kế hoạch huấn luyện
và thực hiện kế hoạch phải tính toán đến sự phát triển mang tính giai đoạn, khách
quan của quá trình tập luyện, được hình thành qua 3 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Hình thành.
13
- Giai đoạn 2: Ổn định tương đối.
- Giai đoạn 3: Mất đi tạm thời của trạng thái thể thao.
Gồm 3 thời kì:
- Thời kì chuẩn bị: Là thời kì đầu của quá trình tập luyện là thời kì dài
nhất nhằm tạo nên những tiền đề về kỹ thuật, thể lực, chiến thuật, trí tuệ, các
phẩm chất tâm lí, đạo đức và được chia làm 2 giai đoạn giai đoạn chuẩn bị chung
hoạch huấn luyện một cách tỉ mỉ.
- Luôn luôn hướng vào mục đích cao nhất, lập kế hoạch và đề ra mục đích
thành tích rõ ràng, có thể thực hiện được.
- Trong quá trình huấn luyện cần chú ý đến tính logic trong sự giáo dưỡng
từng yếu tố xác định thành tích.
- Cần có sự chú ý lớn nhất trong việc sắp xếp trật tự các bài tập của giáo
án.
1.5.2. Những đặc điểm huấn luyện SMTĐ trong môn Đẩy gậy
* Sắp xểp LVĐ
LVĐ ừong huấn luyện SMTĐ cho các VĐV môn Đẩy gậy có nhiều điểm
riêng biệt so với các môn thể thao khác. Nếu tiến hành huấn luyện SMTĐ với phụ
trọng như: Với tạ thì HLV phải chọn những người mới tập một trọng lượng trung
bình tói gàn tối đa (khoảng từ 60 đến 80% trọng lượng tối đa). Việc sử dụng các
trọng lượng tương đối nhẹ tạo điều kiện cho người mới tập dễ dàng tiến hành bài
tập với một kỹ thuật tốt, qua đó ngăn ngừa được chấn thương. Mặt khác số lượng
lớn hơn có thể đạt được các làn lặp lại động tác cũng góp phần củng cố kỹ thuật
Đẩy gậy đúng và nâng cao nhanh chóng khả năng chịu đựng LVĐ của các VĐV.
Đối với môn Đẩy gậy SMTĐ là một trong những yếu tố xác định thành
tích Thì thòi gian nghỉ giữa hai buổi tập phát triển SMTĐ cần kéo dài khoảng 48
giờ. Cho nên HLV có thể nâng cao tàn số và hiệu quả huấn luyện SMTĐ trong
Đẩy gậy bằng cách áp dụng các bài tập cho từng phần của cơ thể. Theo các nhóm
cơ chính và các nhóm cơ khác được tập luyện thay đổi trong một ngày.
15
* Tổ chức huấn luyện
Để phát triển SMTĐ ừong Đẩy gậy HLV trước hết phải áp dụng phương
pháp tập luyện theo trạm. Phương pháp tập luyện này được tiến hành vói mỗi bài
tập của chương trình huấn luyện có khối LVĐ quy định trước (các đợt và các lần
lặp lại) trước khi bắt đầu bài tập. Như vậy có thể phân bố chính xác sự chuẩn bị