BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
----------

LỮ BÁ VĂN

CÁC YẾU TỐ RỦI RO ẢNH HƯỞNG
ĐẾN KẾT QUẢ SẢN XUẤT VÀ
KINH DOANH CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2015


i

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
----------

LỮ BÁ VĂN

CÁC YẾU TỐ RỦI RO ẢNH HƯỞNG
ĐẾN KẾT QUẢ SẢN XUẤT VÀ
KINH DOANH CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM
Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
Mã số:
62340102

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

1.7 Kết cấu của luận án: ................................................................................ 6
CHƯƠNG 2....................................................................................................... 7
CƠ SỞ LÝ THUYẾT, MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .......................................... 7
2.1 Rủi ro (Risk) ............................................................................................ 7
2.1.1 Khái niệm về rủi ro ......................................................................... 7
2.1.1.1 Trường phái truyền thống (trường phái tiêu cực) ..................... 7
2.1.1.2 Trường phái trung hòa............................................................... 7
2.1.1.3 Các khái niệm rủi ro khác ......................................................... 8
2.1.1.4 Khái niệm rủi ro của tác giả ...................................................... 8


v
2.1.2 Phân loại rủi ro ................................................................................. 9
2.1.2.1 Phân loại theo phương pháp quản trị rủi ro truyền thống ......... 9
2.1.2.2 Phân loại rủi ro theo nguồn gốc rủi ro ...................................... 9
2.1.2.3 Phân loại rủi ro theo môi trường tác động .............................. 10
2.1.2.4 Phân loại theo đối tượng rủi ro ............................................... 10
2.1.2.5 Phân loại theo các ngành, lĩnh vực hoạt động ........................ 10
2.1.3 Chi phí của rủi ro............................................................................ 10
2.2 Tổn thất (Loss) ...................................................................................... 11
2.2.1 Định nghĩa tổn thất ......................................................................... 11
2.2.2 Phân loại tổn thất ............................................................................ 11
2.2.2.1 Căn cứ theo khả năng đo lường .............................................. 11
2.2.2.2 Căn cứ theo đối tượng thiệt hại ............................................... 11
2.3 Biến động tiềm ẩn ở kết quả sản xuất và kinh doanh có liên quan đến rủi
ro...................................................................................................................... 12
2.3.1 Khái niệm ....................................................................................... 12
2.3.1.1 Khái niện biến động tiềm ẩn ở các kết quả sản xuất............... 12
2.3.1.2 Khái niệm về biến động tiềm ẩn ở các kết quả kinh doanh .... 12
2.3.2 Phân loại sự biến động tiềm ẩn kết quả sản xuất và kinh doanh ... 12

2.7.3.2 Xác định các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh
cà phê................................................................................................... 28
2.8 Mô hình nghiên cứu các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản xuất
và kinh doanh cà phê tại Việt Nam cùng các giả thuyết ............................. 29
2.8.1 Mô hình nghiên cứu các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản
xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam cùng các giả thuyết ................. 29
2.8.1.1 Mô hình nghiên cứu các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả
sản xuất cà phê tại Việt Nam cùng các giả thuyết .............................. 31
2.8.1.2 Mô hình nghiên cứu các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả
kinh doanh cà phê tại Việt Nam .......................................................... 39
2.8.2 Khung phân tích các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản xuất
và kinh doanh cà phê tại Việt Nam ......................................................... 48
2.9 Mô hình lý thuyết về quản trị rủi ro ...................................................... 48
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................ 50
3.1 Quy trình nghiên cứu ............................................................................ 50
3.1.1 Phương pháp nghiên cứu................................................................ 50
3.1.1.1 Khảo sát bằng kỹ thuật Delphi (phỏng vấn sâu các chuyên gia)
............................................................................................................. 50
3.1.1.2 Nghiên cứu sơ bộ .................................................................... 50
3.1.1.3 Nghiên cứu chính thức ............................................................ 52
3.1.2 Nền tảng để xây dựng và đánh giá thang đo .................................. 53
3.1.2.1 Phương pháp Delphi ............................................................... 53


vii
3.1.2.2 Đánh giá độ tin cậy của thang đo ............................................ 54
3.1.2.3 Đánh giá và hiệu chỉnh thang đo bằng EFA, tương quan và hồi
quy ....................................................................................................... 54
3.1.3 Quy trình nghiên cứu ..................................................................... 55
3.1.3.1 Bước 1: Xây dựng thang đo .................................................... 55


viii
3.5.1.1 Trong lĩnh vực sản xuất .......................................................... 65
3.5.1.2 Trong lĩnh vực kinh doanh ...................................................... 66
3.5.2 Thu thập dữ liệu trong nghiên cứu sơ bộ ....................................... 66
3.5.2.1 Thu thập dữ liệu trong nghiên cứu sơ bộ bằng phương pháp
định tính............................................................................................... 66
3.5.2.2 Thu thập dữ liệu trong nghiên cứu sơ bộ bằng phương pháp
định lượng ........................................................................................... 67
3.5.3 Thu thập dữ liệu trong nghiên cứu chính thức ............................... 67
CHƯƠNG 4..................................................................................................... 69
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, HÀM Ý QUẢN TRỊ, ĐÁNH GIÁ THỰC
TRẠNG ........................................................................................................... 69
4.1 Kết quả nghiên cứu ............................................................................... 69
4.1.1 Kết quả xây dựng và kiểm định thang đo: ..................................... 69
4.1.1.1 Đánh giá sơ bộ xây dựng thang đo thông qua kỹ thuật Delphi
............................................................................................................. 69
- Trong lĩnh vực sản xuất .................................................................... 69
- Trong lĩnh vực kinh doanh .............................................................. 70
4.1.1.2 Đánh giá thang đo trong nghiên cứu sơ bộ ............................. 72
- Đối với nghiên cứu sơ bộ bằng phương pháp định tính ................... 72
- Đối với nghiên cứu sơ bộ bằng phương pháp định lượng ................ 75
4.1.1.3 Nghiên cứu chính thức bằng phương pháp định lượng .......... 79
- Nghiên cứu chính thức trong sản xuất .............................................. 79
- Nghiên cứu chính thức trong kinh doanh ......................................... 83
4.1.2 Kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu ......................................... 87
4.1.2.1 Kiểm định mô hình lý thuyết .................................................. 87
- Mô hình lý thuyết về rủi ro trong sản xuất cà phê tại Việt Nam ...... 87
- Mô hình lý thuyết về rủi ro trong quá trình kinh doanh cà phê ........ 89
4.1.2.2 Kiểm định các giả thuyết ........................................................ 92

xuất .................................................................................................... 114
4.2.1.8 Thực trạng về rủi ro và công tác quản trị rủi ro từ yếu tố tâm lý
hành vi nhà sản xuất .......................................................................... 115
4.2.2 Thực trạng về các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh
và công tác quản trị rủi ro trong kinh doanh cà phê tại Việt Nam ........ 116
4.2.2.1 Thực trạng về rủi ro và công tác quản trị rủi ro từ yếu tố giá thị
trường ................................................................................................ 116
4.2.2.2 Thực trạng về rủi ro và quản trị rủi ro từ yếu tố kỹ thuật kinh
doanh ................................................................................................. 118
4.2.2.3 Thực trạng về rủi ro và quản trị rủi ro đối với các quỹ đầu cơ
quốc tế ............................................................................................... 119
4.2.2.4 Thực trạng về rủi ro và quản trị rủi ro từ các nhà rang xay thế
giới..................................................................................................... 123


x
4.2.2.5 Thực trạng về rủi ro và quản trị rủi ro từ yếu tố thông tin thị
trường ................................................................................................ 124
4.2.2.6 Thực trạng về rủi ro và công tác quản trị rủi ro từ yếu tố thị
trường tài chính quốc tế .................................................................... 126
4.2.2.7 Thực trạng về rủi ro và quản trị rủi ro đối với yếu tố đồng tiền
thanh toán và tỷ giá hối đoái ............................................................. 127
4.2.2.8 Thực trạng về rủi ro và quản trị rủi ro từ yếu tố vốn kinh doanh
........................................................................................................... 127
4.2.2.9 Thực trạng về rủi ro và quản trị rủi ro từ yếu tố tâm lý hành vi
của nhà kinh doanh............................................................................ 128
CHƯƠNG 5................................................................................................... 131
GIẢI PHÁP QUẢN TRỊ RỦI RO................................................................. 131
5.1 Các giải pháp vi mô............................................................................. 131
5.1.1 Các giải pháp vi mô đối với lĩnh vực sản xuất cà phê tại Việt Nam

phê có tính ổn định, lâu dài tạo điều kiện phát triển bền vững ............. 150
5.2.3 Nhà nước định hướng phát triển các dịch vụ về kỹ thuật sản xuất,
kinh doanh để cung cấp cho các nhà kinh doanh và các nhà sản xuất . 150
5.2.4 Nhà nước cần xây dựng chính sách khuyến khích, hỗ trợ đầu tư
công nghệ sản xuất và công nghệ sau thu hoạch .................................. 151
5.2.5 Nhà nước định hướng phát triển các kênh thông tin nhằm hỗ trợ
dịch vụ thông tin cho các nhà kinh doanh và các nhà sản xuất ............ 151
5.2.6 Nhà nước định hướng phát triển công tác đào tạo nguồn nhân lực
nhằm hỗ trợ nhu cầu sử dụng của các doanh nghiệp ............................ 152
5.2.7 Nhà nước cần hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho Hiệp hội cà phê
hoạt động và phát triển .......................................................................... 152
5.3 CÁC GIẢI PHÁP KẾT HỢP .............................................................. 153
5.3.1 Thiết lập mối quan hệ chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học, nhà
tài trợ vốn, nhà sản xuất và nhà kinh doanh để hỗ trợ phát triển bền vững
............................................................................................................... 153
5.3.2 Quản lý chất lượng cần phải xuyên suốt từ khâu sản xuất cho đến
khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng .................................................. 154
KẾT LUẬN ................................................................................................... 156
- Kết quả chính thức và đóng góp của đề tài nghiên cứu .......................... 156
- Những vấn đề chưa thực hiện trong nghiên cứu này cần được bổ sung 157
- Lời kết của luận án ................................................................................. 158
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ................ 159
TÀI LIỆU THAM KHẢO:............................................................................ 160
I. Tiếng Việt: ............................................................................................. 160
II. Tiếng Anh: ............................................................................................ 163
PHỤ LỤC ........................................................................................................... I
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ........ CXXXV


xii

quá trình sản xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam trong nghiên cứu chính
thức bằng phương pháp định lượng, .................................................. LXXXVII
Phụ lục 14: Kết quả EFA đối với các nhân tố rủi ro tác động đến quá trình sản
xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam trong nghiên cứu chính thức bằng
phương pháp định lượng. ............................................................................ CVII
Phụ lục 15: Kết quả tương quan đối với các nhân tố rủi ro tác động đến quá
trình sản xuất và kinh doanh cà phê cà phê tại Việt Nam trong nghiên cứu
chính thức bằng phương pháp định lượng. ....................................................CX
Phụ lục 16: Kết quả hồi quy đối với các nhân tố rủi ro tác động đến quá trình
sản xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam trong nghiên cứu chính thức bằng
phương pháp định lượng. .......................................................................... CXIV
Phụ lục 17: Danh sách các chuyên gia tham gia phỏng vấn Delphi ......... CXIX
Phụ lục 18: Danh sách các nhà sản xuất tham gia phỏng vấn trong nghiên cứu
..................................................................................................................... CXX
Phụ lục 19: Danh sách các nhà kinh doanh tham gia phỏng vấn trong nghiên
cứu ......................................................................................................... CXXVII


xiv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
B

: Hệ số hồi quy.

BDKQKD: Biến động kết quả kinh doanh.
BDKQSX: Biến động kết quả sản xuất.
CN

: công nghệ



KD

: Kinh doanh.

Kg

: Ki-lo-gam (Đơn vị đo lường khối lượng).

KHKTVN: Khoa học kỹ thuật Việt Nam.
KMO

: Kaiser-Meyer-Olkin (Chỉ tiêu xem xét sự thích hợp để phân tích nhân tố).

KTKD

: Kỹ thuật kinh doanh.

KTSX

: Kỹ thuật sản xuất.

lb

: Ký hiệu của Pound ( Cân Anh - Đơn vị đo khối lượng, 1 lb = 0,45359 kg)

LIFFE

: London international financial futures and options exchange (Thị
trường tài chính giao dịch hàng hóa tương lai và quyền chọn London).

R

: Hệ số tương quan.

R2

: Hệ số xác định trong phân tích hồi quy.

SDB

: Sâu dịch bệnh.

Sig

: Mức ý nghĩa trong thống kê – sig

UNTAD : United Nations Conference on Trade and Development (Diễn đàn
Thương mại và Phát triển Liên Hiệp quốc).
USA
US Cent

: United States of America (Hợp chủng quốc Hoa Kỳ - Mỹ).
: United States Cent (Tiền xu của đồng Đô La Mỹ, 100 US Cent = 1

USD)
USD

: United States Dollar (Đô La Mỹ).

USDA

: United States Department of Agriculture (Bộ Nông nghiệp Mỹ).

VICOFA : Hiệp hội cà phê – Ca cao Việt Nam.
VIF

: Variance Inflation Factor (Thừa số tăng phương sai).

VKD

: Vốn kinh doanh.

VND

: Đồng Việt Nam.

xvii
DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1-1: Quy trình nghiên cứu các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản
xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam. .......................................................... 4
Hình 2-1 Mô hình nghiên cứu rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản xuất và kinh
doanh cà phê tại Việt Nam .............................................................................. 29
Hình 2-2: Khung phân tích các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản xuất
và kinh doanh cà phê tại Việt Nam. ................................................................ 48
Hình 2-3: Mô hình lý thuyết về quản trị rủi ro. .............................................. 48
Hình 3-1 Quy trình nghiên cứu về rủi ro và công tác quản trị rủi ro đối với các
yếu tố rủi ro ảnh hưởng kết quả sản xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam.
......................................................................................................................... 58


xviii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Bảng tổng hợp tình hình nghiên cứu tài liệu nước ngoài. .............. 23
Bảng 2.2: Bảng tổng hợp tình hình nghiên cứu tài liệu trong nước ............... 26
Bảng 4.1: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến các nhân tố rủi ro tác động dẫn
đến biến động kết quả sản xuất cà phê. ........................................................... 80
Bảng 4.2: Kết quả kiểm dịnh đa cộng tuyến các nhân tô rủi ro tác động dẫn
đến tổn thất trong sản xuất cà phê. .................................................................. 82
Bảng 4.3: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến các nhân tố rủi ro tác động dẫn
đến biến động kết quả kinh doanh cà phê. ...................................................... 84
Bảng 4.4 : Kết quả kiểm định đa cộng tuyến các nhân tố rủi ro tác động dẫn
đến tổn thất trong kinh doanh cà phê. ............................................................. 86
Bảng 4.5: Số liệu thống kê sản xuất cà phê tại Việt Nam (từ 1990 đến nay).
....................................................................................................................... 114
Bảng 4.6: Phiên giao dịch giá tăng trong điều kiện bình thường trên LIFFE
....................................................................................................................... 120

Nghiên cứu các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản xuất và kinh doanh
cà phê tại Việt Nam nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của chúng thông qua thang
đo được xây dựng mới để từ đó đề xuất chương trình quản trị rủi ro hiệu quả nhất.
Thực hiện nghiên cứu này với bước tiếp cận từ cơ sở lý thuyết, các nghiên cứu
trước có liên quan và khảo sát thực tế cho thấy các yếu tố rủi ro ảnh hưởng lớn đến
kết quả sản xuất và kinh doanh cà phê. Các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản
xuất là: Rủi ro từ biến động giá thị trường, rủi ro từ yếu tố thời tiết, rủi ro từ yếu tố
sâu dịch bệnh, rủi ro từ yếu tố kỹ thuật sản xuất, rủi ro từ yếu tố công nghệ, rủi ro từ
yếu tố mất cân đối trong sản xuất, rủi ro từ yếu tố vốn sản xuất, rủi ro từ yếu tố tâm
lý hành vi của nhà sản xuất. Đối với các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả kinh
doanh là: Rủi ro từ giá thị trường, rủi ro từ kỹ thuật kinh doanh, rủi ro từ thông tin
thị trường, rủi ro từ Quỹ đầu cơ quốc tế, rủi ro từ nhà rang xay cà phê thế giới, rủi
ro từ vốn kinh doanh, rủi ro từ thị trường tài chính quốc tế, rủi ro từ đồng tiền thanh
toán và tỷ giá hối đoái, rủi ro từ tâm lý hành vi của nhà kinh doanh.

1

USDA


2
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
1.1 Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
Hiện nay, diện tích cà phê toàn cầu khoảng 10 triệu ha, được sản xuất tại hơn
79 quốc gia. Tổng sản lượng sản xuất bình quân hàng năm trong những năm gần
đây khoảng 151,005,25 triệu bao2 (1 bao = 60 kg), tương ứng khoảng 9,06 triệu tấn.
Phần lớn các quốc gia sản xuất cà phê dành phần nhiều sản phẩm làm ra để xuất
khẩu. Một số quốc gia khác ưu tiên tiêu dùng trong nước, phần còn lại xuất khẩu
(đơn cử Brazil). Sản phẩm cà phê được chế biến thành các dạng khác nhau nhưng

đóng góp rất đáng kể cho nền kinh tế nhưng cũng chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu
tố rủi ro. Thêm vào đó, công tác quản trị rủi ro của các tổ chức, cá nhân trong sản
xuất và kinh doanh cà phê của Việt Nam còn bộc lộ nhiều hạn chế. Do đó, cần phải
xác định rõ các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản xuất và kinh doanh, đồng
thời xây dựng thang đo lường rủi ro phù hợp nhằm đề ra những giải pháp quản trị
rủi ro tối ưu để khắc phục hạn chế và phát huy lợi thế. Những yếu tố rủi ro ảnh
hưởng đến kết quả sản xuất và kinh doanh cà phê rất đa dạng và phức tạp nhưng có
thể phòng ngừa và hạn chế được. Nghiên cứu về các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết
quả sản xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam không chỉ đơn thuần mang lại giá
trị về mặt thực tiễn mà còn mang lại giá trị khoa học cao. Chính vì vậy, nghiên cứu
đề tài “Các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản xuất và kinh doanh cà phê
tại Việt Nam” mang tính cấp thiết trong bối cảnh hiện nay.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Đối với mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu xác định mức độ ảnh hưởng của các
yếu tố rủi ro đến kết quả sản xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam trên cơ sở đó
đề xuất giải pháp quản trị rủi ro hiệu quả nhất. Đồng thời, góp phần bổ sung cơ sở
lý thuyết về rủi ro và quản trị rủi ro nói chung, trong lĩnh vực sản xuất và kinh
doanh cà phê nói riêng.
Đối với các mục tiêu cụ thể:
Một là: Xác định các yếu tố rủi ro, xác định "khe hổng" của nghiên cứu là
khi xem xét rủi ro phải toàn diện (đề cập cùng lúc với tất cả các yếu tố rủi ro),
xuyên suốt và chi tiết cho từng yếu tố, đề cao tính hai mặt của rủi ro là không chỉ có
bất lợi mà còn cả thuận lợi. Trên cơ sở đó đề xuất mô hình nghiên cứu về các yếu tố
rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam.

5

Niên giám thống kê 2014-Tổng cục Thống kê - Nhà xuất bản Thống kê năm 2015.




Khẳng định mô
hình nghiên cứu

Giải quyết vấn
đề nghiên cứu

Hình 1-1: Quy trình nghiên cứu các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản
xuất và kinh doanh cà phê tại Việt Nam.
Nguồn: Theo quy trình của Nguyễn Đình Thọ và Nguyễn Thị Mai Trang (2007).


5
1.4.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng được áp dụng để thực hiện
đề tài này. Các bước tiến hành như sau: nghiên cứu định tính bằng kỹ thuật Delphi
nhằm xây dựng thang đo; nghiên cứu sơ bộ bằng phương pháp định tính và phương
pháp định lượng để kiểm định thang đo; nghiên cứu chính thức bằng phương pháp
định lượng nhằm kiểm định lại và khẳng định thang đo. Cụ thể là: Thông qua kỹ
thuật Delphi, tiến hành phỏng vấn sâu các chuyên gia nhằm xây dựng thang đo và
mô hình nghiên cứu. Tiến hành nghiên cứu khám phá thông qua nghiên cứu sơ bộ
bằng phương pháp định tính với công cụ là bảng câu hỏi và dàn bài thảo luận nhóm
tập trung (hội thảo). Đánh giá, điều chỉnh thang đo và mô hình nghiên cứu thông
qua nghiên cứu sơ bộ bằng phương pháp định lượng với công cụ là bảng câu hỏi chi
tiết. Đánh giá lại và khẳng định thang đo, mô hình nghiên cứu trong nghiên cứu
chính thức bằng phương pháp định lượng với công cụ là bảng câu hỏi chi tiết.
Phương pháp nghiên cứu được trình bày cụ thể tại chương 3.
1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.5.1 Đối tượng nghiên cứu
Các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến kết quả sản xuất và kinh doanh cà phê tại

- Chương 1: Tổng quan nghiên cứu.
- Chương 2: Cơ sở lý thuyết, mô hình nghiên cứu.
- Chương 3: Phương pháp nghiên cứu.
- Chương 4: Kết quả nghiên cứu, đánh giá thực trạng.
- Chương 5: Các giải pháp quản trị rủi ro.


7
CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ THUYẾT, MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
2.1 Rủi ro (Risk)
Hiện nay, rủi ro là một vấn đề đang gây tranh cãi và chưa đi đến thống nhất.
Với phạm vi nghiên cứu của đề tài này sẽ lược khảo và lựa chọn một số khái niệm
có liên quan để tìm ra điểm chung trong quan niệm về rủi ro.
2.1.1 Khái niệm về rủi ro
2.1.1.1 Trường phái truyền thống (trường phái tiêu cực)
(1) Hoàng Phê (1995) cho rằng: “Rủi ro là điều không lành, không tốt, bất
ngờ xảy đến”.
(2) Nguyễn Lân (1998) khái niệm rằng: “Rủi ro (đồng nghĩa với rủi) là sự
không may”.
(3) Từ điển Oxford thì: “Rủi ro là khả năng gặp nguy hiểm hoặc bị đau đớn,
thiệt hại”.
(4) Hồ Diệu (2002) đã viết: “Rủi ro là sự tổn thất về tài sản hay là sự giảm
sút lợi nhuận thực tế so với lợi nhuận dự kiến”.
2.1.1.2 Trường phái trung hòa
(1) Frank Knight (1921, trang 233): “Rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường
được”.
(2) Allan Herbert Willett (1951, trang 6): “Rủi ro là bất trắc có thể liên quan
đến việc xuất hiện những biến cố không mong đợi”.
(3) C. Arthur William et al. (1964): “Rủi ro là sự biến động tiềm ẩn ở những