H C VI N CHÍNH TR QU C GIA H

NGUY N XUÂN

CHÍ MINH

NG

THU HÚT
U T C A DOANH NGHI P
VÀO NÔNG NGHI P T NH B C NINH

Chuyên ngành: Qu n lý kinh t
Mã s :
62 34 04 10

TÓM T T LU N ÁN TI N S KINH T

Hà N i - 2015


Công trình

c hoàn thành t i:

H c vi n Chính tr Qu c gia H Chí Minh

Ng

i h


và Th vi n H c vi n Chính tr Qu c gia H Chí Minh


DANH M C CÔNG TRÌNH NGHIÊN C U Ã CÔNG B
LIÊN QUAN
N LU N ÁN
1. Nguy n Xuân

ng (2014), "

u t c a doanh nghi p vào nông nghi p

Vi t Nam", T p chí Kinh t và qu n lý, S 9.
2. Nguy n Xuân

ng (2014)," Gi i pháp tài chính nh m thu hút

ut c a

doanh nghi p vào nông nghi p t nh B c Ninh", T p chí Kinh t và qu n lý,
S 10.

3.Nguy n Xuân

ng (2015), "H tr doanh nghi p nghiên c u, ng d ng

khoa h c công ngh vào s n xu t nông nghi p
Kinh t và qu n lý, S 13.

t nh B c Ninh", T p chí

gi i h n b i ngu n v n u t , hi u qu s d ng v n nhà n c trong u t cho nông
nghi p không cao. Theo ó, nông nghi p t nh ch a có
c s b t phá trong phát tri n,
ti m n ng, l i th v nông nghi p c a t nh ch a
c khai thác t i a cho phát tri n
kinh t a ph ng.
M c dù Nhà n c Trung ng và chính quy n t nh B c Ninh b c u ã có
nh ng chính sách u ãi, khuy n khích i v i các doanh nghi p khi tham gia u t
vào nông nghi p, nh ng nhi u ý ki n cho r ng, các chính sách này v n còn xa r i v i
nhu c u th c c a doanh nghi p, v n ch a
m nh và thi u h p d n i v i các doanh
nghi p. Th c t ó òi h i chính quy n t nh B c Ninh c n có nh ng t phá trong c
ch , chính sách thu hút u t c a doanh nghi p a ph ng, th c s k t n i
c
doanh nghi p v i kinh t nông nghi p, k t n i s n xu t c a nông dân v i th tr ng.
Th c t ó c ng òi h i c n có s nghiên c u m t cách c b n, toàn di n, có h th ng
các c ch , chính sách c a chính quy n t nh nh m y m nh thu hút u t c a doanh
nghi p vào t nh B c Ninh, thúc y s n xu t nông nghi p c a a ph ng.
Chính t nh ng lý do trên, tác gi ch n tài: Thu hút u t c a doanh nghi p
vào nông nghi p t nh B c Ninh làm tài nghiên c u cho Lu n án ti n s .
2. M c ích và nhi m v nghiên c u
V m c ích nghiên c u
Trên c s h th ng hóa c s lý lu n và th c ti n v thu hút u t c a doanh
nghi p vào nông nghi p, th c tr ng thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p


2

t nh B c Ninh, Lu n án xu t nh ng gi i pháp ch y u
thu hút các doanh nghi p

H ng ti p c n nghiên c u c a
tài Lu n án là nghiên c u t 3 n i dung thu
hút u t (xây d ng chi n l c thu hút u t , xây d ng và th c hi n các chính sách
thu hút u t , c i cách th t c hành chính và th c hi n các h tr khác) mà chính
quy n t nh th c hi n. Các n i dung này
c th c hi n nh m thu hút các i t ng là
các doanh nghi p ( ã
c xác nh ph n ph m vi nghiên c u c a
tài Lu n án).
M c tiêu thu hút u t c a các doanh nghi p mà chính quy n t nh h ng t i là các
m c tiêu trung gian và các m c tiêu c th . M c tiêu trung gian c a thu hút u t g m
t o môi tr ng u t thu n l i, nh h ng u t , khuy n khích u t và ki m soát
ho t ng u t c a doanh nghi p. M c tiêu cu i cùng là s t ng tr ng và n nh
u t c a doanh nghi p, b o m th c hi n các m c tiêu kinh t -xã h i c a a
ph ng trong chi n l c phát tri n c a t nh. Các m c tiêu ó
c th hi n m t s
ch tiêu c th nh s l ng doanh nghi p
c thu hút, t c
thu hút u t c a
doanh nghi p, t ng s v n u t c a doanh nghi p, quy mô v n u t c a doanh
nghi p, l nh v c
c thu hút.


3

4.2. Ph ng pháp nghiên c u c a tài Lu n án
Ph ng pháp ch
o
c s d ng là phân tích, t ng h p, ph ng v n các chuyên

u, k t lu n và danh m c tài li u tham kh o; n i dung lu n án
c k t c u thành 4 ch ng v i 12 ti t .

Ch ng 1
T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U
LIÊN QUAN
N
TÀI LU N ÁN
1.1. T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U
N
TÀI

N

C NGOÀI LIÊN QUAN

1.1.1. Các nghiên c u lý thuy t v thu hút u t vào nông nghi p
1.1.1.1 Nghiên c u v các nhân t nh h ng t i u t vào nông nghi p
Nghiên c u theo h ng này ã h th ng hóa và ch ra r ng nhóm nhân t có nh
h ng cùng chi u v i l ng u t (các nhân t càng t ng v quy mô thì l ng u t
càng t ng) bao g m: (1) Giá u ra (khuynh h ng c a ngành); (2) khuynh h ng n ng


4

su t c a ngành; (3) c u c a ngành trong dài h n; (4) kh n ng ti p c n th tr ng; (5)
m c n nh và rõ ràng v quy n tài s n; (6) kh n ng ti p c n ngu n tín d ng và công
c tài chính; (7) kh n ng ti p c n các công c b o hi m; (8) c s h t ng; (9) kh
n ng ti p c n thông tin; (10) kh n ng ti p c n tri th c và công ngh ; (11) m b o v
quy n phát minh, sáng ch ; (12) trình

1.1.2.1 Nghiên c u th c ch ng các n c phát tri n
1.1.2.2 Nghiên c u th c ch ng các n c ang phát tri n
Có th th y r ng, ã có r t nhi u nghiên c u d i góc lý thuy t c ng nh th c
ch ng v thu hút u t vào nông nghi p nói chung, trong ó có u t c a t nhân vào
nông nghi p. Nói chung, các nghiên c u ti p c n d i góc
phân chia n n kinh t
thành hai khu v c là khu v c t và khu v c công, do ó, thu hút u t c a doanh
nghi p vào nông nghi p là m t khía c nh c a thu hút u t t khu v c t và
c
nghiên c u l ng ghép trong n i dung thu hút u t t nhân.


5
1.2. T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U TRONG N
N
TÀI LU N ÁN

C LIÊN QUAN

1.2.1. Các nghiên c u v thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p
các khía c nh khác nhau, các tác gi ã c p n nhi u khía c nh chính sách
nh m phát tri n kinh t nông nghi p. Có r t nhi u công trình nghiên c u các chính sách
kinh t nói chung phát tri n nông nghi p, trong ó, c p t i gi i pháp thúc y u
t c a doanh nghi p vào nông nghi p nh m t trong nh ng gi i pháp quan tr ng nh ng
l i không i kèm các d n ch ng, phân tích c th . Trong khi ó, c ng có nhi u nghiên
c u c p t i các chính sách c th có tác ng t i kh n ng u t c a doanh nghi p
nh : chính sách thu , chính sách tín d ng, chính sách h tr ào t o ngu n nhân l c,
chuy n giao khoa h c công ngh trong nông nghi p. Tuy nhiên, các chính sách này
c c p n nh m t khía c nh c a n i dung phát tri n nông nghi p và chúng ch a
ph n ánh

sách thu hút hi u qu tr c h t ph i m b o tính minh b ch, n nh, d ti p c n và d
d oán.
1.3.2. Nh ng v n c n ti p t c nghiên c u
Các v n c n ti p t c ph i làm rõ là: (1) Tác ng c a các chính sách c a chính
quy n t nh i v i thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p a ph ng;
(2)Th c tr ng và hi u qu c a các chính sách c a chính quy n a ph ng trong thu
hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p t nh B c Ninh th i gian qua; (3) Nh ng
t n t i, h n ch trong h th ng các chính sách c a chính quy n t nh trong thu hút u t


6

c a doanh nghi p vào nông nghi p T nh; (4)
xu t i u ch nh các chính sách theo
h ng h p d n, khuy n khích doanh nghi p t ng u t
phát tri n nông nghi p T nh.
Ch ng 2
C S LÝ LU N VÀ KINH NGHI M CHÍNH QUY N T NH THU HÚT
U T C A DOANH NGHI P VÀO NÔNG NGHI P
2.1. KHÁI QUÁT V
U T C A DOANH NGHI P VÀO NÔNG NGHI P
VÀ THU HÚT
U T C A DOANH NGHI P VÀO NÔNG NGHI P

2.1.1 u t c a doanh nghi p vào nông nghi p
2.1.1.1 Khái ni m u t c a doanh nghi p vào nông nghi p trên a bàn t nh
u t c a doanh nghi p vào nông nghi p m t a ph ng c n
c hi u theo
ngh a r ng. i u ó có ngh a là u t c a doanh nghi p không ch là vi c doanh
nghi p b v n, ngu n l c con ng i, công ngh ... vào s n xu t ra các s n ph m cây

2.1.2.2 c i m thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p
M t là, thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p có i t ng r ng. Hai
là, thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p òi h i các bi n pháp m nh. Ba


7

là, thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p m t t nh là ho t ng khá ph c
t p. B n là, chính sách thu hút u t c a doanh nghi p vào m t t nh
c ban hành
b i c c quan trung ng và chính quy n a ph ng. N m là, thu hút u t c a
doanh nghi p vào nông nghi p a ph ng
c th c hi n theo phân c p qu n lý. Sáu
là, thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p có th
c xây d ng và áp d ng
trong m t khâu n m trong chu i giá tr s n ph m nh m nâng cao ch t l ng s n ph m
(c nh tranh v ch t l ng); ho c áp d ng cho nhi u khâu trong chu i giá tr nh m gi m
chi phí chuy n i gi a các khâu, ti n t i gi m chi phí cu i cùng c a s n ph m (c nh
tranh v giá). B y là, Chính quy n có th thu hút u t c a doanh nghi p b ng h tr
tr c ti p ho c gián ti p.
2.1.2.3 Vai trò c a vi c thu hút doanh nghi p u t vào nông nghi p t nh
2.1.2.4 M c tiêu thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p
M c tiêu trung gian: M t là, t o l p môi tr ng u t thu n l i. Hai là, m c
tiêu nh h ng u t c a doanh nghi p vào nông nghi p c a t nh. Ba là, m c tiêu
khuy n khích u t c a doanh nghi p vào nông nghi p c a t nh. B n là, ki m soát
c ho t ng u t c a doanh nghi p.
M c tiêu cu i cùng: g m m c tiêu t ng tr ng ho t ng u t c a doanh
nghi p và m c tiêu n nh ho t ng u t c a doanh nghi p vào nông nghi p.
2.2. N I DUNG THU HÚT Ð U T
NGHI P T NH

Bao g m (1) Chi n l
chính sách c a Chính ph

UT

C A

c, quy ho ch phát tri n vùng nông nghi p c a qu c gia,
i v i u t s n xu t nông nghi p; (2) Ti m n ng, l i th


8

nông nghi p a ph ng; (3) Truy n th ng s n xu t nông nghi p c a a ph ng; (4)
Chính sách thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p c a a ph ng khác; (5)
N ng l c c a cán b ho ch nh chi n l c, xây d ng và th c thi chính sách; (6) Th c
l c kinh t c a chính quy n t nh.
2.4. KINH NGHI M THU HÚT
U T C A DOANH NGHI P VÀO NÔNG
NGHI P M T S
A PH
NG TRONG N
C VÀ BÀI H C CHO B C NINH

2.4.1. Kinh nghi m thu hút u t vào nông nghi p c a m t s t nh
2.4.2. Bài h c rút ra cho B c Ninh v thu hút u t c a doanh nghi p vào
nông nghi p
M t là, t o l p môi tr ng u t thu n l i. Hai là, xây d ng chi n l c thu hút
u t c a doanh nghi p vào nông nghi p. Ba là, chính quy n t nh u tiên u t k t
c u h t ng k thu t ph c v nông nghi p. B n là, s ph i h p ng b gi a các chính

c xây d ng, nh ng tr ng tâm c a chi n l c này là thu hút u t c a
doanh nghi p vào l nh v c công nghi p và d ch v . Chính vì th , doanh nghi p khi
mu n u t vào l nh v c nông nghi p, h r t khó nh h ng u t . Các thông tin v
quy ho ch phát tri n ngành nông nghi p nói chung c ng nh thông tin quy ho ch các
vùng s n xu t ã
c xây d ng nh ng ch a áp ng yêu c u c a doanh nghi p.
3.2.2 Th c tr ng th c hi n chính sách c a trung ng và chính quy n t nh
nh m thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p t nh
3.2.2.1 Th c tr ng th c hi n chính sách u ãi, h tr v tài chính
Chính sách c a Nhà n c trong vi c u ãi, h tr tài chính i v i s n xu t nông
nghi p và doanh nghi p u t vào nông nghi p
c th hi n các chính sách u ãi
v thu thu nh p (doanh nghi p và cá nhân), thu giá tr gia t ng, Ch ng h n, Nhà
n c mi n thu
i v i thu nh p t ho t ng tr ng tr t, ch n nuôi, nuôi tr ng th y s n


9

c a t ch c
c thành l p theo Lu t H p tác xã; mi n thu
i v i thu nh p t d ch v
k thu t ph c v tr c ti p s n xu t nông nghi p. Doanh nghi p nh p kh u các lo i
nguyên li u s n xu t, v t t nh p kh u ph c v nuôi tr ng nông, lâm, th y s n, làm
mu i, s n xu t gi ng nhân t o, gi ng cây tr ng và gi ng v t nuôi thu c d án u t
vào l nh v c c bi t u ãi u t s
c mi n thu nh p kh u. Các chính sách này
c a Nhà n c ã
c th c hi n khá t t t nh B c Ninh.
Các u ãi, h tr v tài chính i v i u t vào nông nghi p t nh B c Ninh d a

doanh nghi p ho t ng trong l nh v c nông nghi p B c Ninh có ngu n v n huy
ng t khu v c tài chính phi chính th c cao g p 6,5 l n vay t các t ch c tín d ng.
Bình quân, t tr ng v n doanh nghi p huy ng t khu v c phi chính th c chi m trên
22% t ng v n c a doanh nghi p, trong khi v n vay t các t ch c tín d ng ch chi m
g n 4% t ng v n. áng l u ý là doanh nghi p không ti p c n
c v i ngu n v n tín
d ng u t phát tri n c a nhà n c. T tr ng v n vay t các t ch c tín d ng trên t ng
v n th p, doanh nghi p g p khó kh n trong vi c ti p c n ngu n v n t khu v c chính
th c. Do ó, có th nói r ng doanh nghi p nông nghi p B c Ninh g p khó kh n trong
vi c ti p c n ngu n v n vay th ng m i thông th ng và c ng không
c h ng u
ãi v tín d ng t ngu n v n u ãi c a nhà n c c p thông qua v n tín d ng u t
phát tri n.


10

Trong nh ng n m qua, v n t ngân sách nhà n c u t cho doanh nghi p trong
l nh v c tr ng tr t và ch n nuôi, trong khi không có doanh nghi p nào trong l nh v c
thu s n nh n
c h tr t ngu n v n này. Giai o n 2009 2013, t ng v n u t
t ngân sách cho các doanh nghi p nông nghi p là 273,226 t
ng. Trong ó 100%
dành cho doanh nghi p trong ngành tr ng tr t và ch n nuôi. V n c a t nh c p chi m
78% t ng s v n có ngu n g c t ngân sách nhà n c, còn l i là v n c a ngân sách
trung ng.
Vi c h tr lãi su t ti n vay sau u t
c th c hi n hàng n m và áp d ng i
v i các kho n vay trung, dài h n (trên 12 tháng) th c hi n gi i ngân t 01/01/2011 tr
i. M c l i su t h tr là 0,2%/tháng (2,4%/n m), tính trên s ti n vay và th i h n cho

c ngân sách nhà n c c p cho các c s d y ngh c a t nh
ào t o cho các doanh nghi p có nhu c u ho c tr c ti p c p cho doanh nghi p trong
tr ng h p ào t o t i ch .
Th c hi n án ào t o ngh cho lao ng nông thôn , các a ph ng trong t nh
ã xác nh, l a ch n ngh phù h p i u ki n th c t v i hình th c ào t o t p trung
ngay t i thôn, xã. B c Ninh chú tr ng th c hi n thí i m các mô hình d y ngh cho lao
ng nông thôn và ánh giá hi u qu , kinh nghi m nhân r ng các mô hình nh k
thu t tr ng n m và nuôi gà th ng ph m Gia Bình v i 70 h c viên tham gia. Tính
n h t n m 2012, toàn t nh ã t ch c ào t o ngh cho g n 25.500 lao ng nông
thôn; trong ó, ào t o ngh nông nghi p 10.972 ng i (43%). ngh phi nông nghi p


11

11.006 ng i (43,2%), làng ngh 3.520 ng i (13,8%). Chính sách này góp ph n gia
t ng t l lao ng nông nghi p qua ào t o B c Ninh.
3.2.2.5 Th c tr ng u t phát tri n k t c u h t ng cho nông nghi p
Trong giai o n 2009-2013, B c Ninh
c Nhà n c u t cho nông nghi p khá
l n. Có th th y r ng, trong 5 n m, Nhà n c h tr nhi u nh t cho thu l i. u t
c a Nhà n c cho thu l i g p g n 10 l n so v i u t cho tr giá các u vào các chi
phí khác c a ng i s n xu t và g p r t nhi u l n so v i các l nh v c còn l i là khuy n
nông và ho t ng thú y, b o v th c v t. S v n u t c th cho thu l i
c th
hi n hình d i ây.
3.2.2.6. Th c tr ng chính sách h tr nghiên c u, ng d ng khoa h c công
ngh
T nh B c Ninh ã th c hi n nhi u gi i pháp h tr doanh nghi p nghiên c u, ng
d ng khoa h c công ngh trong nông nghi p. M t là, i v i chuy n giao khoa h c
công ngh , ngân sách t nh h tr 100% kinh phí t p hu n, ào t o, chuy n giao khoa

2002, m i n m, S KHCN B c Ninh ã t ch c tri n khai hàng ch c tài trong l nh
v c nông nghi p kh o nghi m, ch n t o, nhân gi ng cây tr ng có n ng su t và ch t
l ng cao T t c các mô hình u có s h tr m t ph n v n, v t t c a nhà n c và
h tr 100% v k thu t.


12

3.2.2.7. Th c tr ng th c hi n chính sách h tr doanh nghi p gi m thi u r i ro
Theo Quy t nh 315/Q -TTg ngày 1-3-2011 c a Th t ng Chính ph v vi c
th c hi n thí i m b o hi m nông nghi p (BHNN) giai o n 2011-2013 t i 21 t nh,
thành ph , B c Ninh là a ph ng
c thí i m b o hi m cho àn l n, gà và v t. B c
Ninh ã thành l p Ban ch o v BHNN. Ban ch o ã xây d ng k ho ch và các
v n b n h ng d n tri n khai th c hi n BHNN trên a bàn, t ch c t p hu n cho Ban
ch o các c p. Theo ó, B c Ninh ã l a ch n 9 xã thu c 3 huy n tri n khai thí i m
BHNN. Th i gian b t u tri n khai ký k t h p ng b o hi m t cu i tháng 12-2011
này và th c hi n trong 2 n m 2012 và 2013 (tùy thu c t ng lo i v t nuôi có th i h n
b o hi m khác nhau).
Nhà n c s h tr 100% phí b o hi m cho h nông dân, cá nhân nghèo; 80%
cho h nông dân, cá nhân c n nghèo, 60% cho h nông dân không thu c h nghèo. Các
t ch c s n xu t nông nghi p s
c h tr 20% phí b o hi m N m 2012, Trung
ng h tr cho B c Ninh 500 tri u ng th c hi n ch ng trình thí i m b o hi m
nông nghi p. Tuy nhiên, ti n tri n khai BHNN v n còn ch m so v i k ho ch ra,
nh t là vi c thành l p Ban ch o, t ch c t p hu n, tuyên truy n, th c hi n chính sách
c a Nhà n c. H u h t cán b c s
thôn, xã u ch a n m v ng chính sách và g p
r t nhi u lúng túng trong quá trình t ch c th c hi n.
i v i ng i ch n nuôi, tham


C A DOANH NGHI P VÀO

3.3.1. Nh ng thành công trong thu hút u t c a doanh nghi p vào nông
nghi p t nh B c Ninh
M t là, B c Ninh ã t o
c m t m t tr ng u t khá thu n l i, có tác ng
thu hút các doanh nghi p u t vào nông nghi p t nh. Hai là, các chính sách và t
ch c th c thi chính sách c a B c Ninh ã có tác ng tích c c trong vi c khuy n khích
các doanh nghi p u t vào nông nghi p a ph ng. S doanh nghi p u t vào
nông nghi p Bác Ninh t ng lên liên t c qua các n m. n u n m 2013, s l ng
doanh nghi p, h p tác xã ho t ng trong l nh v c nông, lâm nghi p, thu s n B c
Ninh ch
ng sau thành ph Hà N i, cao h n m c bình quân c a c n c và cao h n
bình quân c a t t các các vùng kinh t trong c n c.
3.3.2. Nh ng h n ch trong thu hút u t c a doanh nghi p vào nông
nghi p t nh B c Ninh
M t là, B c Ninh ch a có chi n l c thu hút u t c a doanh nghi p vào nông
nghi p. i u này khi n cho vi c thu hút u t c a doanh nghi p ch a
c nh
h ng rõ. Theo ó, trong dài h n, vi c thu hút u t c a doanh nghi p vào nông
nghi p khó n nh, v ng ch c.
Hai là, vi c xây d ng chính sách thu hút u t c a doanh nghi p vào nông
nghi p B c Ninh ch a
c chú tr ng úng m c, ch a hình thành ng b m t h
th ng chính sách dành riêng cho thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p.
Các chính sách thu hút u t c a t nh B c Ninh hi n t i v n t p trung cho các doanh
nghi p trong các ngành s n xu t phi nông nghi p. Chính vì thi u m t h th ng chính
sách ng b và c th thu hút, nh h ng, i u ti t u t c a doanh nghi p vào nông
nghi p m b o s cân i v l nh v c

t nh là doanh nghi p nhà n c, có v n nhà n c và doanh nghi p t nhân.
Trong s các doanh nghi p nông nghi p thu c kh i t nhân trong n c, hình
th c công ty trách nhi m h u h n là ch y u. Trung bình có t i g n 65% doanh nghi p
thành l p d i hình th c công ty trách nhi m h u h n, 35% doanh nghi p còn l i thành
l p d i hình th c doanh nghi p t nhân và công ty c ph n.
Nh v y, có th th y r ng hình th c t ch c doanh nghi p trong ngành nông
nghi p B c Ninh ch y u d i hình th c doanh nghi p t p th , hay HTX. Doanh
nghi p thành l p d i d ng công ty trách nhi m h u h n nhi u h n s l ng doanh
nghi p thành l p d i hình th c công ty c ph n cho th y quy mô ho t ng c a doanh
nghi p r t nh bé.
V s v n u t c a doanh nghi p vào nông nghi p, có th th y r ng, con s này
B c Ninh, qua các n m, th ng th p h n r t nhi u ngành công nghi p ch bi n, ch
t o. N m 2013, t ng v n u t th c hi n c a doanh nghi p ngành công nghi p ch
t o, cao g p trên 50 l n ngành nông nghi p. Thêm vào ó, s phân b ngu n v n u
t trong n i b ngành nông nghi p c ng không ng u. Trong khi ó, nhi u l nh v c
có ti m n ng l n l i ch a
c chú tr ng và có ít v n u t nh ch bi n nông s n và
th y s n.
S v n u t c a doanh nghi p nông nghi p, lâm nghi p thu s n và các d ch v
liên quan liên t c gia t ng qua các n m, v i m c khá cao.
Trong ó, doanh nghi p nông nghi p có xu h ng t ng v n u t r t rõ ràng v i
m c t ng tr ng nhanh. N m 2013, v n u t c a doanh nghi p nông nghi p ã t ng
g n 10 l n so v i n m 2009. Tuy nhiên, xu h ng t ng, gi m trong u t không th
hi n rõ r t doanh nghi p lâm nghi p và thu s n. Th m chí, v n u t c a doanh
nghi p khai thác, nuôi thu s n còn có xu h ng gi m qua các n m. M t khác, hi u qu
s d ng ngu n l c u t vào nông nghi p ch a cao. Trong ngành tr ng tr t và ch
bi n nông s n, th y s n, doanh nghi p có xu h ng t p trung vào vi c khai thác ti m
n ng, ngu n l c s n có v
t ai, lao ng..., ch a có nhi u d án t o gi ng cây m i
và s n xu t, ch bi n các lo i rau, qu , h i s n xu t kh u có hàm l ng k thu t cao,

c ban hành, tri n
khai nh ng hi u qu th c t không
c nh mong mu n, a ph ng còn lúng túng,
ch a có ch tài phù h p h tr gi i quy t tranh ch p phát sinh gi a doanh nghi p và
ng i s n xu t, k t c u h t ng ph c v s n xu t nông nghi p còn r t nghèo nàn do ó
ch a
s c h p d n nhà u t , tính n nh c a quy ho ch trong t ng l nh v c nông
lâm ng nghi p ch a
c m b o, kh n ng ti p c n các ngu n l c t ai, tín d ng
cho s n xu t còn h n ch .
3.3.3. Nguyên nhân c a nh ng h n ch trong thu hút u t c a doanh
nghi p vào nông nghi p
M t là, nông nghi p là ngành ch u nh h ng r t l n c a i u ki n t nhiên, th i
ti t, thiên tai và d ch b nh. ây là khó kh n l n nh t và r i ro cao nh t mà ho t ng
u t vào nông nghi p khó có th oán tr c
c. Hai là, các chính sách c a Trung
ng trong nh ng n m qua v n ng h s phát tri n c a các ngành công nghi p thay
th nh p kh u ho c t o ra c h i l i nhu n l n cho các ngành phi s n xu t nh tài
chính, ch ng khoán, b t ng s n nên các doanh nghi p l n nh t c a Vi t Nam c ng
nh các t p oàn n c ngoài u có m t trong các ngành này, nh ng l i r t ít n v
u t vào nông nghi p, nông thôn. Do ó, h th ng pháp lu t, c ch , chính sách
khuy n khích u t vào l nh v c nông lâm ng nghi p và phát tri n nông thôn còn
nhi u b t c p, ch a th t s
m nh
h p d n các nhà u t . Ba là, trong s n xu t
nông nghiêp, doanh nghi p òi h i có vùng nguyên li u l n thì t ai khu v c nông
thôn l i phân tán nh l , khó tích t ... Quy mô c a ho t ng s n xu t nông nghi p còn
nh l , manh mún, thi u t p trung, dàn tr i. B n là, doanh nghi p ch a m n mà u t
cho nh ng d án l n v nông thôn là do ph n l n nông dân hi n nay ch y u s n xu t
theo t p quán, quy mô h gia ình nên không th s n xu t ra l ng hàng hoá l n. N m

U T C A DOANH NGHI P VÀO NÔNG NGHI P T NH B C NINH
N
N M 2020

4.1.1 B i c nh trong n c, qu c t nh h ng n thu hút u t c a
doanh nghi p vào nông nghi p t nh B c Ninh
V i b i c nh trong n c và qu c t c ng nh th c t hi n nay B c Ninh, có th
th y nh ng i m m nh, i m y u, c h i và thách th c i v i t nh B c Ninh, thông qua
phân tích ma tr n SWOT. Phân tích SWOT cho th y, chi n l c và chính sách thu hút
u t c a doanh nghi p vào nông nghiêp t nh B c Ninh không th t p trung vào thu hút
theo chi u r ng mà ph i nh h ng thu hút theo chi u sâu, chú tr ng n ng su t, ch t
l ng, phát tri n nông nghi p công ngh cao, s ch, b n v ng, xây d ng mô hình nông
nghi p ô th hi n i. Mu n thành công, thu hút u t c a doanh nghi p vào nông
nghi p t nh B c Ninh không th th c hi n theo cách truy n th ng, mà ph i t o ra nh ng
b c t phá v c ch , chính sách.
T th c tr ng, b i c nh và phân tích SWOT có th d báo 2 mô hình cho phát
tri n nông nghi p B c Ninh. M t là, trong giai o n t nay n 2025. ây là giai
o n nông nghi p t nh B c Ninh chuy n t s n xu t theo mô hình truy n th ng sang
mô hình hi n i, áp d ng khoa h c công ngh vào s n xu t, hình thành các chu i liên
k t trong s n xu t Các phân ngành nông nghi p v n ti p t c phát tri n, ch i u ch nh
v c c u, t tr ng trong n i b ngành. Hai là, giai o n t 2025 tr i, khi B c Ninh
tr thành thành ph tr c thu c Trung ng. Trong giai o n này, nông nghi p T nh B c
Ninh có kh n ng phát tri n theo h ng nông nghi p ô th . Khi ó, c c u kinh t
nông nghi p c a T nh s ti p t c chuy n d ch nh ng v i t c
d ch chuy n t ng i
m nh theo h ng gi m v quy mô ngành ngh , di n tích t s d ng, t p trung vào s n
xu t các s n ph m nông nghi p cao c p, có giá tr gia t ng cao.
4.1.2 Quan i m và m c tiêu t ng quát phát tri n ngành nông nghi p t nh
B c Ninh n 2020
4.1.2.1 Quan i m phát tri n ngành nông nghi p

thu hút u t vào s n xu t rau, hoa, qu công ngh cao, phát tri n s n xu t quy mô l n
trên c s phát huy l i th s n ph m và l i th vùng, mi n. Áp d ng công ngh t i ti t
ki m n c. Trong ch n nuôi, thu hút u t vào ch n nuôi quy mô l n, t o l i th c nh
tranh, m b o an toàn sinh h c. Trong th y s n, thu hút u t vào s n xu t thâm canh
các i t ng nuôi ch l c khuy n khích nuôi công nghi p, áp d ng công ngh cao.
Thu hút u t vào k t c u h t ng cho nuôi tr ng th y s n t p trung, phát tri n gi ng
th y s n, h th ng c nh báo và giám sát môi tr ng, h th ng qu n lý d ch b nh và thú
y th y s n. Chuy n u t t p trung cho tr ng tr t sang ch n nuôi và th y s n.
ng th i, T nh c n xác nh các d án u tiên và có chính sách riêng nh
ad
án phát tri n ch n nuôi ra kh i khu dân c
m r ng quy mô, áp d ng công ngh hi n
i. D án s n xu t nông nghi p công ngh cao, t p trung vào s n xu t rau an toàn, hoa
cây c nh n m c nh khu công nghi p, ô th và làng ngh . D án nuôi cá phát tri n theo
h ng thâm canh có n ng su t và hi u qu kinh t cao. T ng c ng u t cho d án u
t k t c u h t ng cho vùng nuôi tr ng thu s n t p trung, các d án phát tri n cây th c
ph m, cây công nghi p có giá tr kinh t cao.
Hai là, nh h ng l a ch n i tác u t . Trong th i gian t i, t nh B c Ninh
l a ch n m t s tiêu chí i tác trong vi c thu hút u t . Th nh t là i tác có kh
n ng em theo công ngh tiên ti n, công ngh cao, h th ng qu n lý hi n i, t o tác
ng lan to tích c c t i s phát tri n c a khu v c kinh t trong n c; góp ph n xây
d ng và hình thành nh ng ngành m i nh n theo nh h ng c a t nh. Th hai, i tác
có n ng l c tài chính l n, có b d y kinh nghi m, có kh n ng u t n nh, lâu dài.
Th ba i v i cùng m t d án, u tiên quy n phát tri n và th c hi n d án cho các nhà
u t trong n c. u tiên tr c các t p oàn, t ng công ty óng trên a bàn t nh và


18

các doanh nghi p v a và nh trên a bàn t nh mu n u t các d án t i t nh, sau ó

có c s cho xây d ng chi n l c thu hút u t , chính quy n t nh c n hoàn
thi n quy ho ch phát tri n nông nghi p c a t nh. C n rà soát, xây d ng quy ho ch và
m c tiêu chi n l c dài h n, xây d ng t m nhìn, xác l p giá tr
bi n t m nhìn thành
hi n th c, thu hút s quan tâm và t o lòng tin c a doanh nghi p trong i u ki n th c
hi n các chính sách, quy ho ch theo tinh th n i m i. Trong quy ho ch ã
c hoàn
thi n, B c Ninh c n xác inh rõ vùng nông nghi p lõi, v nh vi n, n nh lâu dài, ch
làm nông nghi p,
các doanh nghi p, nông dân yên tâm u t h t kh n ng. Ngoài
vùng lõi, t nông nghi p
c s d ng lâu dài h n 50 n m ho c v nh vi n, ph i xác
nh vùng nông nghi p có th chuy n i sang ô th , công nghi p, d ch v trong t ng
lai. Chính sách thu hút u t vào hai vùng này hoàn toàn khác nhau. Tái c u trúc trong
s d ng không gian s nh h ng cho tái c u trúc u t c a Nhà n c, doanh nghi p
và nông dân, b o m hi u qu , an toàn, ít r i ro cho u t .
Trong thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p, c n làm rõ các mô hình
nông nghi p t ng lai trong tái c u trúc g n v i các vùng c th . Nh ng vùng có l i th
phát tri n nông nghi p c n
c thúc y m nh tích t
t ai, xây d ng h th ng qu n
lý ch t l ng tiêu chu n qu c t , a nh ng ti n b KHCN m i, phát tri n các chu i
giá tr c nh tranh s n ph m. i v i vùng s n xu t nông nghi p ven ô, c n xây d ng


19

mô hình nông nghi p ô th
doanh nghi p và nông dân yên tâm u t . Trong các
vùng nông nghi p ven ô c ng c n xác nh các vùng s phát tri n nông nghi p n

các doanh nghi p và c h nông dân trên c s quy ho ch nông nghi p
c phê duy t.
Th hai, T nh c n dành nhi u u ãi c bi t v mi n, gi m ti n thuê t, h tr
kinh phí gián ti p cho các doanh nghi p có kh n ng phát tri n chu i nông nghi p hi n
i, g n v i nông dân, hình thành liên k t chu i gi a nông dân và doanh nghi p, xây
d ng qu n tr b n v ng toàn chu i v ch t l ng, v sinh an toàn th c ph m, logistics,
th ng hi u
Th ba, chính sách h tr v tài chính c n
c i u ch nh theo hai h ng sau. M t là,
chuy n t h tr dàn tr i sang t p trung u tiên h tr cho các ngành có th m nh. Trong
tr ng tr t, t p trung h tr cho doanh nghi p s n xu t rau, hoa, qu công ngh cao, phát
tri n s n xu t quy mô l n trên c s phát huy l i th s n ph m và l i th vùng, mi n. Áp
d ng công ngh t i ti t ki m n c. Trong ch n nuôi, t p trung h tr cho u t ch n
nuôi quy mô l n, t o l i th c nh tranh, m b o an toàn sinh h c. Trong th y s n, t p
trung h tr cho s n xu t thâm canh các i t ng nuôi ch l c khuy n khích nuôi công
nghi p, áp d ng công ngh cao. T ng h tr cho u t c s h t ng cho nuôi tr ng th y
s n t p trung, phát tri n gi ng th y s n, h th ng c nh báo và giám sát môi tr ng, h
th ng qu n lý d ch b nh và thú y th y s n. Hai là, i u ch nh c c u h tr v tài chính
theo h ng chuy n m nh h tr cho tr ng tr t sang ch n nuôi và th y s n. C n gi m t
tr ng u t cho th y l i, theo ó, c n u t t p trung, d t i m, tránh s d ng v n m t


20

cách dàn tr i m b o công trình th y l i
c xây d ng úng ti n , k p th i và m
b o ch t l ng. u t th y l i theo h ng a ch c n ng ph c v nuôi tr ng th y s n,
tr ng tr t, ch n nuôi, cung c p n c cho dân sinh và s n xu t công nghi p.
* Chính sách h tr v n
M t là h tr c p tín d ng.

c i u này c n có s ph i h p ch t ch gi a S Khoa h c và
công ngh , S Công th ng.
T ng kinh phí cho ho t ng xúc ti n th ng m i, có c ch h tr các doanh
nghi p ngoài qu c doanh tham gia các ho t ng xúc ti n th ng m i ngành hàng
nông s n.
* Hoàn thi n chính sách phát tri n k t c u h t ng ph c v nông nghi p
thu hút u t c a doanh nghi p vào nông nghi p c a t nh, c n ph i phát tri n
t ng th và k t n i h th ng k t c u h t ng. C n t p trung nâng c p h th ng k t c u h
t ng quá y u kém các khu v c nông thôn. Nâng c p k t c u h t ng và d ch v th ng
m i, nh t là các tr c giao thông. Quy ho ch xây d ng h th ng các ch
um ic nv i
vùng hàng hoá l n. Trong i u ki n v n ngân sách còn h n h p, T nh c n có chính sách
a d ng hóa ngu n v n u t vào l nh v c này thông qua vi c a d ng hóa các hình
th c u t : BOT, BT, BTO, PPP Trong giai o n t i n m 2020, t nh B c Ninh c n
ti p t c khuy n khích và thu hút m i ngu n l c u t u tiên cho phát tri n k t c u h
t ng. T ng c ng phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p, c m công nghi p và các
công trình h t ng v vi n thông, thông tin liên l c, h th ng truy n t i cung c p i n.
Nâng c p và m r ng các tuy n
ng t nh l , huy n l . Ti p t c t ng u t , huy ng


21

nhi u ngu n v n phát tri n h th ng k t c u h t ng nông thôn nh
ng giao thông
nông thôn, công trình thu l i . i u hoà ngân sách gi a các a ph ng thu n nông
v i các ô th , a ph ng có i u ki n phát tri n công nghi p, d ch v .
* Hoàn thi n chính sách xúc ti n u t và y m nh xúc ti n u t
Trên c s ch ng trình xúc ti n u t qu c gia và ch ng trình xúc ti n u t
c a B K ho ch và u t , c n c trên l i th và c thù c a t nh, chính quy n t nh

Cùng v i xu th chung c a c n c, lao ng trong nông nghi p t nh B c Ninh có
chi u h ng gi m m nh v s l ng. Nông nghi p là ngành ngh ít
c th h tr yêu
thích nh các ngành ngh khác. Chính vì th , T nh B c Ninh c n chú ý xây d ng và tri n
khai các ch ng trình quy ho ch và phát tri n ngu n nhân l c c a a ph ng, chú tr ng
ào t o nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c cho nông nghi p. Vi c quy ho ch ngu n
nhân l c
v s l ng, có ch t l ng cao s là nhân t góp ph n nâng cao hi u qu
ho t ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p, ng th i là y u t quan tr ng khi
các Nhà u t xem xét u t vào B c Ninh. T nh B c Ninh c n th c hi n song song
hai vi c, m t là xây d ng các chính sách khuy n khích h c sinh h c i h c chuyên


22

ngành nông nghi p nh h tr h c phí, c p h c b ng, s p x p công vi c t i a ph ng
sau khi sinh viên t t nghi p i h c. Hai là, th c hi n các ch ng trình ào t o t i a
ph ng cho ngu n nhân l c hi n ang ho t ng trong nông nghi p. Trên c s kinh
nghi m s n xu t truy n th ng, n i dung ào t o ph i hi n i, g n v i phát tri n nông
nghi p công ngh cao. N i dung ào t o ph i bám sát và áp ng yêu c u c a ng i s n
xu t tr c ti p, doanh nghi p. T nh c n kh o sát tìm hi u nhu c u ào t o, g n v i th c
ti n s n xu t xây d ng các ch ng trình có n i dung phù h p. Các ch ng trình ào
t o ph i g n v i yêu c u th c ti n, không
c xu t phát t ý mu n ch quan c a c
quan qu n lý nhà n c. Hình th c ào t o ph i phù h p v i ng i s n xu t nh không
ào t o vào th i v thu ho ch. N i dung ki n th c ào t o ph i t p trung vào gi i quy t
các v n th c ti n s n xu t, cung c p các ki n th c ph c v vi c s n xu t ra s n ph m
có ch t l ng áp ng các tiêu chu n qu c t . Các ch ng trình ào t o ph i có tính k t
n i theo t ng ngành s n xu t v th i gian, n i dung ào t o, gi a các l n ào t o.
Th ng xuyên ánh giá l i hi u qu c a các ch ng trình ào t o trên c s so sánh k t

hi n i vào s n xu t nông nghi p. S Khoa h c và Công ngh ph i theo dõi, t p h p
nhu c u i m i công ngh s n xu t, nhu c u nghiên c u khoa h c, chuy n giao công
ngh c a ng i s n xu t lên k ho ch cho các ch ng trình nghiên c u và ph i h p
v i S Tài chính ch
ng ngu n l c cho các ho t ng này. Các d án nghiên c u
ã có s n ngu n v n i ng c a doanh nghi p c n u tiên phê duy t và h tr ngu n
v n t Ngân sách Nhà n c.