A. MỞ ĐẦU
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu
sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận
động và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của
nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp
thu tinh hoa văn hoá nhân loại”. Vị lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của
cách mạng Việt Nam đã đi xa, nhưng để lại cho chúng ta những di sản tinh
thần to lớn, những tư tưởng vô giá, những giá trị nhân văn cao cả. Trong đó tư
tưởng của Người về đạo đức cách mạng và chủ nghĩa cá nhân chiếm một vị trí
hàng đầu, cho đến ngày nay, những tư tưởng ấy vẫn còn nguyên giá trị.
Trong thời kì đổi mới, Đảng ta chủ trương thực hiện nhất quán và lâu
dài chính sách phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
nhằm đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá, phát triển kinh tế xã hội vì
mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, xây
dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Mặt tiêu cực
của kinh tế thị trường và mặt trái của toàn cầu hoá kinh tế mang tính chất tư
bản chủ nghĩa cùng với chiến lược diễn biến hoà bình của các thế lực thù địch
là những nhân tố gây tác hại đến nền tảng đạo đức cách mạng của Đảng, tạo
điều kiện cho chủ nghĩa cá nhân phát sinh và phát triển. Sự suy thoái về tư
tưởng chính trị, đạo đức, lối sống là một lực cản to lớn đối với sự nghiệp đổi
mới đất nước, làm tổn thất nghiêm trọng cho kinh tế, gây ảnh hưởng xấu cho
chính trị, làm sói mòn lòng tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước. Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã cảnh báo hai vấn đề lớn liên quan đến nguy cơ của Đảng cầm
quyền: Một là, sai lầm về đường lối của Đảng, và hai là, sự suy thoái về phẩm
chất đạo đức của đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Bối cảnh đó đòi hỏi các cấp lãnh đạo có những biện pháp tích cực
nhằm xoá bỏ chủ nghĩa cá nhân hẹp hòi, đồng thời nâng cao đạo đức của
người cách mạng. Do đó cần thiết phải “học tập và làm theo tấm gương đạo
đức đạo đức Hồ Chí Minh”. Vì tư tưởng đạo đức của Người luôn là bộ phận
quan trọng của nền tảng tinh thần xã hội, là động lực, nguồn sức mạnh to lớn
để nhân dân ta phát huy nội lực, vượt qua thử thách khó khăn tiến lên xây


1- Ch ngha cỏ nhõn theo t tng H Chớ Minh.
1.1. Quan nim v ch ngha cỏ nhõn trong lch s.
Nhng biu hin u tiờn ca ch ngha cỏ nhõn xut hin cựng vi
phong tro vn hoỏ Phc Hng, gn lin vi vn hc ỏnh sỏng, cỏc nh trit
hc khai sỏng. Lỳc u, ch ngha cỏ nhõn xut hin nh trng thỏi i lp vi
ch chớnh tr ng thi, núi lờn tớnh c lp ca con ngi, s n lc
vn lờn ca cỏ nhõn, quyn t do dõn ch ca cỏ nhõn trong lũng xó hi. Vỡ
vy ch ngha cỏ nhõn xut hin cú tỏc dng thỳc y s phỏt trin ca lch
s, tin b xó hi. Chớnh giai cp t sn ó li dng trit mt tớch cc ny.
T tng ch ngha cỏ nhõn cú t rt sm, nhng v thut ng ch
ngha cỏ nhõn xut hin vo nhng nm 20 ca thộ k XIX. Ch ngha cỏ nhõn
cc oan gn vi ch ngha ớch k ca giai cp t sn, nhng mt tớch cc dn
b che khut, cũn mt tiờu cc li nhanh chúng ni cm lờn. Sau ny rt nhiu
phõn tớch ỏnh giỏ ch ngha cỏ nhõn ú l mt th gii quan m th gii quan
ú da trờn s i lp cỏ nhõn v xó hi.
1.2. Quan nim v ch ngha cỏ nhõn theo t tng H Chớ Minh.
1.2.1. Ch ngha cỏ nhõn l mt th vi trựng rt c.
H Chớ Minh s dng thut ng ch ngha cỏ nhõn t nm 1947 trong
tỏc phm Sa i li lm vic. Trong ú Ngi coi Ch ngha cỏ nhõn l
nh mt th vi trựng rt c, do nú m sinh ra cỏc th bnh rt nguy him.
Sau ny trong quỏ trỡnh lónh o cỏch mng, vi mi s phỏt trin tinh vi ca
ch ngha cỏ nhõn, Ngi u cú nhng nh ngha khỏc nhau cựng nhng tỏc
phm quan trng ỏnh vo th vi trựng ny. Nhng H Chớ Minh luụn cú
quan im nht quỏn v nhng mt tiờu cc ca ch ngha cỏ nhõn, Ngi coi
nú i lp vi o c cỏch mng, gn lin vi ch ngha quc. Theo
Ngi ch ngha cỏ nhõn chớnh l s tụn th tuyt i hoỏ, tụn th quyn li
v li ớch cỏ nhõn, n mc nú i lp hon ton vi li ớch tp th v li ớch
xó hi, Bỏc núi : Ch ngha cỏ nhõn l mt tr ngi ln cho vic xõy dng


xấu, là uể oải, muốn nghỉ ngơi, muốn hưởng thụ, an nhàn. Chủ nghĩa cá nhân
như vi trùng đẻ ra nhiều bệnh khác: sợ khó, sợ khổ, tự do chủ nghĩa; vui thì
làm, không vui thì không làm, thích thì làm, không thích thì không làm.
Chủ nghĩa cá nhân như tự tư, tự lợi, tự kiêu, tự mãn, chỉ tham việc gì có
danh tiếng, xem khinh những công việc bình thường.
Tranh công đổ lỗi là biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa đơn vị.
1

Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, Hà Nội - 1996, tập 9, tr 291

4


Chủ nghĩa cá nhân là tư tưởng tiểu tư sản còn ẩn nấp trong mình mỗi
người chúng ta... Nó là bạn đồng minh của hai kẻ thù kia (chủ nghĩa đế quốc
và thói quen truyền thống lạc hậu)
Chủ nghĩa cá nhân là kẻ thù nguy hiểm mà mỗi người chúng ta phải
luôn luôn tỉnh táo đề phòng và kiên quyết tiêu diệt.
1.2.2. Những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân1.
“Chủ nghĩa cá nhân là như một thứ vi trùng rất độc, do nó mà sinh ra
các thứ bệnh rất nguy hiểm, thí dụ những bệnh sau đây:
a) Bệnh tham lam - Những người mắc phải bệnh này thì đặt lợi ích của
mình lên trên lợi ích của Đảng, của dân tộc, do đó mà chỉ "tự tư tự lợi". Dùng
của công làm việc tư. Dựa vào thế lực của Đảng để theo đuổi mục đích riêng
của mình. Sinh hoạt xa hoa, tiêu xài bừa bãi. Tiền bạc đó ở đâu ra? Không
xoay của Đảng thì xoay của đồng bào. Thậm chí làm chợ đen buôn lậu.
Không sợ mất thanh danh của Đảng, không sợ mất danh giá của mình.
b) Bệnh lười biếng - Tự cho mình là cái gì cũng giỏi, việc gì cũng biết.
Làm biếng học hỏi, làm biếng suy nghĩ. Việc dễ thì tranh lấy cho mình. Việc
khó thì đùn cho người khác. Gặp việc nguy hiểm thì tìm cách để trốn tránh.

kệ. Đó là vì cận thị, không xem xét toàn thể. Không hiểu rằng lợi ích nhỏ phải
phục tùng ích lợi to, ích lợi bộ phận phải phục tùng ích lợi toàn thể.
h) Óc lãnh tụ - Đánh được vài trận, hoặc làm được vài việc gì ở địa
phương đã cho mình là tài giỏi lắm rồi, anh hùng lắm rồi, đáng làm lãnh tụ
rồi. Nào có biết so với công cuộc giải phóng cả dân tộc thì những thành công
đó chỉ là một chút cỏn con, đã thấm vào đâu! Mà so với những sự nghiệp to
tát trong thế giới, càng không thấm vào đâu.
i) Bệnh "hữu danh, vô thực" - Làm việc không thiết thực, không tự
chỗ gốc, chỗ chính, không từ dưới làm lên. Làm cho có chuyện, làm lấy
rồi. Làm được ít suýt ra nhiều, để làm một bản báo cáo cho oai, nhưng xét
kỹ lại thì rỗng tuếch.
k) Kéo bè kéo cánh lại là một bệnh rất nguy hiểm nữa. Từ bè phái mà
đi đến chia rẽ. Ai hợp với mình thì dù người xấu cũng cho là tốt, việc dở cũng
cho là hay, rồi che đậy cho nhau, ủng hộ lẫn nhau. Ai không hợp với mình thì
người tốt cũng cho là xấu, việc hay cũng cho là dở, rồi tìm cách dèm pha, nói
xấu, tìm cách dìm người đó xuống. Bệnh này rất tai hại cho Đảng. Nó làm hại
đến sự thống nhất. Nó làm Đảng bớt mất nhân tài và không thực hành được
đầy đủ chính sách của mình. Nó làm mất sự thân ái, đoàn kết giữa đồng chí.
Nó gây ra những mối nghi ngờ.
l) Bệnh cận thị - Không trông xa thấy rộng. Những vấn đề to tát thì
không nghĩ đến mà chỉ chăm chú những việc tỉ mỉ. Thí dụ: việc tăng gia sản
xuất, việc tiếp tế bộ đội thì không lo đến, mà chỉ lo thế nào để lợi dụng cơm
cháy và nước gạo trong các bộ đội. Những người như vậy, chỉ trông thấy sự
lợi hại nhỏ nhen mà không thấy sự lợi hại to lớn.
m) Bệnh tị nạnh - Cái gì cũng muốn "bình đẳng". Thí dụ: Cấp trên vì
công việc phải cưỡi ngựa, đi xe. Cấp dưới cũng muốn cưỡi ngựa, đi xe. Người
phụ trách nhiều việc, cần có nhà rộng. Người không phụ trách nhiều việc,
cũng đòi nhà rộng. Phụ cấp cho thương binh cũng muốn nhất luật, không kể
thương nặng hay nhẹ. Làm việc gì, thì muốn già, trẻ, mạnh, yếu đều làm bằng
nhau. Có việc, một người làm cũng được, nhưng cũng chờ có đủ mọi người

2.2. Hệ giá trị đạo đức cách mạng trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
2.2.1. Trung, hiếu, nhân, nghĩa, trí, dũng.
a) Trung với nước, hiếu với dân

Trung với nước, hiếu với dân là những phẩm chất hàng đầu của đạo
đức cách mạng. Trung và hiếu là những khái niệm có trong tư tưởng đạo đức
truyền thống Việt Nam và phương Đông. Thế nhưng tư tưởng của Hồ Chí
Minh không chỉ kế thừa những giá trị của chủ nghĩa yêu nước truyền thống
của dân tộc mà còn vượt qua những hạn chế của chúng, nâng thành chuẩn
mực giá trị đạo đức mới - đạo đức cách mạng ở phạm vi rộng hơn.
1
2

sđd, T5, tr 252
sđd, T9, tr 283

7


Trung với nước là trung thành vô hạn với sự nghiệp dựng nước, giữ
nước, phát triển đất nước, làm cho đất nước “sánh vai với các cường quốc
năm châu”. Nước ở đây là nước của dân, còn dân lại là lại là chủ đất nước,
“bao nhiêu quyền hạn đều của dân”, “bao nhiêu lợi ích đều vì dân”, “bao
nhiêu quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”, Đảng và chính phủ là đầy tớ
nhân dân. Chính vì vậy trung với nước cũng chính là trung với dân.
Hiếu với dân nghĩa là cán bộ đảng, nhà nướcvùa là “người lãnh đạo”,
vừa “là người người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”. Tư tưởng hiếu với
dân không dừng lại ở chỗ thương dân mà còn phải phục vụ hết lòng. Đòi hỏi
phải gần dân, gắn bó với dân, kính trọng và học tập dân, dựa hẳn vào dân, lấy
dân làm gốc. Phải nắm vững dân tình, nắm vững dân tâm, cải thiện dân sinh,



điểm có gan sửa chữa. Cực khổ khó khăn, có gan chịu đựng. Có gan chống lại
những sự vinh hoa, phú quý, không chính đáng. Nếu cần, thì có gan hy sinh
cả tính mệnh cho Đảng, cho Tổ quốc, không bao giờ rụt rè, nhút nhát.”
Đó là đạo đức cách mạng. Đạo đức đó không phải là đạo đức thủ cựu.
Nó là đạo đức mới, đạo đức vĩ đại, nó không phải vì danh vọng của cá nhân,
mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người”.
2.2.2. Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là nền tảng của đời sống mới, là
phương châm tư tưởng của đạo đức cách mạng trong tư tưởng đạo dức Hồ
Chí Minh. Người khẳng định:
“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông. Đất có bốn phương: Đông,
Tây, Nam, Bắc. Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính. Thiếu một mùa,
thì không thành trời. Thiếu một phương, thì không thành đất. Thiếu một đức
thì không thành người”1.
a) Cần:

Cần tức là lao động cần cù, siêng năng, lao động có kế hoạch, sáng tạo,
có năng suất cao, lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng,
không ỷ lại, không dựa dẫm. Phải thấy rõ: “lao động là thiêng liêng, là nguồn
sống, nguồn hạnh phúc của chúng ta”.
Cần: “Tức là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng dẻo dai. Người Tàu có câu:
không có việc gì khó. Chỉ e ta không siêng. Tục ngữ ta có câu: Nước chảy
mãi, đá cũng mòn. Kiến tha lâu, cũng đầy tổ. Nghĩa là Cần thì việc gì, dù khó
khăn mấy, cũng làm được...
... Chữ Cần chẳng những có nghĩa hẹp, như: Tay siêng làm thì hàm
siêng nhai. Nó lại có nghĩa rộng là mọi người đều phải Cần, cả nước đều phải
Cần... Muốn cho chữ Cần có nhiều kết quả hơn, thì phải có kế hoạch cho mọi
công việc. Nghĩa là phải tính toán cẩn thận, sắp đặt gọn gàng…

bào, cho Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng vui lòng.
Như thế mới đúng là kiệm….
… Tiết kiệm phải kiên quyết không xa xỉ... Cho nên, muốn tiết kiệm có
kết quả tốt, thì phải khéo tổ chức”1.
c) Liêm:

Tức là: “Không tham địa vị. Không tham tiền tài. Không tham sung
sướng. Không ham người tâng bốc mình. Vì vậy mà quang minh chính đại,
không bao giờ hủ hoá. Chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến
bộ”.
“Liêm là trong sạch, không tham lam… Ngày nay, nước ta là Dân chủ
Cộng hoà, chữ LIÊM có nghĩa rộng hơn; là mọi người đều phải LIÊM… Chữ
LIÊM phải đi đôi với chữ KIỆM. Cũng như chữ KIỆM phải đi đôi với chữ
CẦN. Có KIỆM mới LIÊM được. Vì xa xỉ mà sinh tham lam.
Tham tiền của, tham địa vị, tham danh tiếng, tham ăn ngon, sống yên
đều là BẤT LIÊM. Người cán bộ, cậy quyền thế mà đục khoét dân, ăn của
đút, hoặc trộm của công làm của tư…
…Dìm người giỏi, để giữ địa vị và danh tiếng của mình là đạo vị (đạo
là trộm). Gặp việc phải, mà sợ khó nhọc nguy hiểm, không dám làm, là tham
vật uý lạo. Gặp giặc mà rút ra, không dám đánh là tham sinh uý tử. Đều làm
trái với chữ LIÊM.
1

sđd, T5, tr 636 – 638

10


… Vì vậy, cán bộ phải thực hành chữ LIÊM trước, để làm kiểu mẫu
cho dân… Cán bộ thi đua thực hành liêm khiết, thì sẽ gây nên tính liêm khiết

Chí công vô tư về thực chất là nối tiếp cần, kiệm, liêm, chính. Chúng
không tách rời nhau mà có quan hệ mật thiết với nhau. Cần, kiệm, liêm,
1

sđd, T5, tr 640 – 642
sđd, T5, tr 644
3
sđd, T5, tr 644
4
sđd, T5, tr 645
2

11


chính sẽ dẫn đến chí công vô tư và ngược lại đã chí công vô tư, một lòng vì
nước, vì dân, vì Đảng thì sẽ thực hiện cần, kiệm, liêm, chính và có được
nhiều tính tốt khác. “Mình đã chí công vô tư thì khuyết điểm sẽ ngày càng ít,
mà những tính tốt sẽ ngày càng thêm. Nói tóm tắt, tính tốt ấy gồm 5 điều:
nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm” 1.
Bồi dưỡng phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư sẽ làm cho
con người vững vàng trước những thử thách: “giàu sang không thể quyến rũ,
nghèo khó không thể chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục”. Trong di
chúc của Người có đoạn: “Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và
cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm
chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là
người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân.”2
2.2.3. Tình yêu thương con người và tinh thần quốc tế trong sáng.
a) Tình yêu thương con người:


niệm đạo đức cách mạng của Người ra phạm vi toàn nhân loại.
Đoàn kết quốc tế trong sáng tức là đoàn kết với nhân dân các nước vì
mục tiêu chung đấu tranh giải phóng con người khỏi ách áp bức bóc lột. Là
đoàn kết quốc tế giữa những người vô sản toàn thế giới vì mục tiêu chung,
“bốn phương vô sản đều là anh em”. Là đoàn kết với nhân loại tiến bộ vì hoà
bình, công lý và tiến bộ xã hội.
Đó là chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, nó gắn liền với chủ
nghĩa yêu nước chân chính sẽ dẫn đến chủ nghĩa quốc tế trong sáng, chống
mọi biểu hiện của chủ nghĩa sô vanh, vị kỉ, hẹp hòi, kì thị dân tộc... Tất cả
những khuynh hướng lệch lạc ấy có thể dẫn đến chỗ phá vỡ cả một quốc gia
dân tộc hay một liên bang đa quốc gia dân tộc, phá vỡ đoàn kết quốc tế trong
cuộc đấu tranh chung, thậm chí có thể đưa đến tình trạng đối đầu, đối địch.

13


Chơng II:
Nâng cao đạo đức cách mạng,
quét sạch chủ nghĩa cá nhân.

1- Nõng cao o c cỏch mng phi gn lin vi quột sch
ch ngha cỏ nhõn.
H Chớ Minh luụn coi o c cỏch mng l mt nhõn t quan trng
quyt nh n s thnh cụng ca cỏch mng Vit Nam. Theo Ngi, o c
cỏch mng giỳp cho con ngi vn vng trong mi th thỏch, cú o c
cỏch mng thỡ gp khú khn, gian kh, tht bi khụng rt rố, lựi bc, khi
gp thun li, thnh cụng vn gi vng tinh thn cht phỏc, khiờm tn.
Chớnh nh coi trng o c cỏch mng m ng ta mi cú c nhng th
h thanh niờn cỏch mng, gỏi cng nh trai, rt hng hỏi, dng cm trong mi
cụng tỏc. Nh vy m ng mi cú th lónh o nhõn dõn ginh nhiu thng

đường lối, về nhiêm vụ và đạo đức của người đảng viên. Thực chất đây là giải
pháp nhằm thiết lập nền tảng tư tưởng, lý luận, kim chỉ nam cho hành động,
tạo dựng cái nền cái gốc của toàn Đảngvà với mỗi cán bộ, đảng viên.
Hồ Chí Minh nhấn mạnh, đế làm tròn sứ mệnh của mình, mỗi đảng
viên phải ra sức học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, củng cố lập trường giai cấp
vô sản, cố gắng nắm vững những quy luật của cách mạng Việt Nam, phải luôn
luôn nâng cao đạo đức cách mạng, kiên cường đấu tranh chống chủ nghĩa cá
nhân, bồi dưỡng chủ nghĩa tập thể của giai cấp vô sản, cần kiệm xây dựng
nước nhà, một lòng một dạ phấn đấu vì lợi ích tối cao của cách mạng và Tổ
quốc.
Muốn vậy, việc giáo dục cần phải có phương pháp, nội dung cách thức
tổ chức giáo dục đúng đắn.
2.1.2. Phải thực hành phê bình và tự phê bình nghiêm chỉnh trong
Đảng.
Theo Hồ Chí Minh, tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của
Đảng, là vũ khí sắc bén trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Đó là
phương thuốc hay nhất giúp cho toàn Đảng và mỗi đảng viên sửa chữa khuyết
điểm, phát huy ưu điểm, tiến bộ không ngừng, ngày một mạnh thêm. Người
đòi hỏi: “Mỗi cán bộ, mỗi đảng viên, mỗi ngày phải tự kiểm điểm, tự phê
bình, tự sửa chữa như mỗi ngày phải rửa mặt. Được như thế thì trong Đảng sẽ
không có bệnh mà Đảng sẽ mạnh khoẻ vô cùng”1.
Theo Bác, nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình chính là phê bình phải
có tình đồng chí thương yêu giúp đỡ nhau, thấu tình đạt lý: “Phê bình mình
cũng như phê bình người phải ráo riết, triệt để, thật thà, không nể nang, không
thêm bớt. Phải vạch rõ cả ưu điểm và khuyết điểm. Đồng thời, chớ dùng
những lời mỉa mai, chua cay, đâm thọc. Phê bình việc làm, chứ không phải
phê bình người.”2. Cần tránh lợi dụng phê bình để đạt mục đích tư lợi, tránh
thái độ dĩ hòa vi quý” cho xong chuyện, tránh cực đoan máy móc, có thái độ
thái quá với khuyết điểm.
Bác còn nhấn mạnh “phải hoan nghênh và khuyến khích quần chúng

phát triển ưu điểm” 1.
Như vậy để có thể nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá
nhân, về phía Đảng phải thực hiện đồng bộ các biện pháp đã nêu, tức là:
“Phải thực hành phê bình và tự phê bình nghiêm chỉnh trong Đảng.
Phải hoan nghênh và khuyến khích quần chúng thật thà phê bình cán bộ, đảng
viên. Chế độ sinh hoạt của chi bộ phải nghiêm túc. Kỷ luật của Đảng phải
nghiêm minh. Công tác kiểm tra của Đảng phải chặt chẽ”2.
2.2. Đối với mỗi cán bộ, đảng viên.
2.2.1. Phải đặt lợi ích của cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên
hết.
Hồ Chí Minh khẳng định: “Đạo đức cách mạng là vô luận trong hoàn
cảnh nào, người đảng viên cũng phải đặt lợi ích của Đảng lên trên hết. Nếu
khi lợi ích của Đảng và lợi ích của cá nhân mâu thuẫn với nhau, thì lợi ích cá
nhân phải tuyệt đối phục tùng lợi ích của Đảng”3.
Theo Bác: “Lợi ích của dân tộc, gồm có lợi ích của Đảng. Lợi ích của
1
2
3

sđd, T5, tr 267 -276
sđd, T12, tr 439
sđd, T9, tr 289

16


Đảng, gồm có lợi ích của đảng viên. Vì vậy, sự phát triển và thành công của
Đảng, một mặt tức là thành công của dân tộc, một mặt tức là thành công của
đảng viên. Vì vậy, chỉ có khi Đảng thành công và thắng lợi, thì đảng viên mới
có thể thành công và thắng lợi. Chính vì vậy mà đảng viên cần phải hy sinh

4
5
6

sđd, T5, tr 253
sđd, T5, tr 251
sđd, T12, tr 439
sđd, T12, tr 497 - 498
sđd, T12, tr 439
sđd, T5, tr 293

17


lần.
Bác viết: “Hiện nay chủ nghĩa cá nhân đang ám ảnh một số đồng chí,
họ tự cho mình cái gì cũng giái, họ xa dời quần chúng, không muốn học hỏi
quần chúng mà chỉ muốn làm thầy quần chúng”. Đó là những người mắc bệnh
quan liêu, mệnh lệnh theo tư tưởng chủ quan, Bác kịch liệt phê bình lối làm
việc đó. Người gọi cách làm việc đó là làm việc theo cách “khoét chân cho
vừa giầy”; “chân là quần chúng, giầy là cách tổ chức và làm việc của ta. Ai
cũng đóng giầy theo chân không ai đóng chân theo giầy” 1. Người kết luận:
“đạo đức cách mạng là hòa mình với quần chúng thành một khối, tin quần
chúng hiểu quần chúng lắng nghe ý kiến quần chúng”2
2.2.4. Ra sức học tập nâng cao trình độ.
“Phải cố gắng học tập, rèn luyện nâng cao trình độ hiểu biết để làm tốt
mọi nhiệm vụ”3.
Bác nói: cán bộ đảng viên đừng có tham, nhưng có một việc việc tham
mà Bác thích đó là ham học, tham làm những việc ích nước lợi dân. Đối với
cán bộ đảng viên quá trình học là quá trình tự nâng cao trình độ, nâng cao sự


1- Giỏ tr lý lun.
T tng v nõng cao o c cỏch mng, quột sch ch ngha cỏ
nhõn cú mt v trớ quan trng trong h thng t tng m Ch tch H Chớ
Minh li cho ng v nhõn dõn ta. Trong ú Ngi ó cú s tng kt
khỏch quan v o c cỏch mng, v ch ngha cỏ nhõn vi nhng tiờu chớ
ht sc c th, lm cn c ỏnh giỏ o c ca ng v thc trng cỏ
nhõn ch ngha trong ng.
Thụng qua ú Bỏc ó m rng ni hm cụng tỏc xõy dng ng trờn
bn mt: V t tng, v chớnh tr, t chc cỏn b v v o c li sng (xõy
dng ng v li sng tc l vn húa ng). Bn mt ny cú quan h cht
ch vi nhau khụng th tỏch ri. Trong ú o c l gc.

2- Giỏ tr thc tin.
2.1. i vi cỏch mng ng thi.
T tng H Chớ Minh v nõng cao o c cỏch mng, quột sch ch
ngha cỏ nhõn cú ý ngha quan trng i vi cỏch mng Vit Nam khi ú.
Nhng t tng ca Ngi ó cú tỏc ng tớch cc trong vic xõy dng nn
tng o c cỏch mng trong cỏn b ng viờn núi riờng v ụng o qun
chỳng nhõn dõn núi chung. ng thi nhng t tng ú cũn l ũn ỏnh
mnh m vo ch ngha cỏ nhõn, tip thờm sc mnh, sc chin u ca
ng.
T tng ca Ngi v nõng cao o c cỏch mng, quột sch ch
ngha cỏ nhõn c th hin qua nhng tỏc phm bn v o c cỏch mng
v ch ngha cỏ nhõn. Thng nhng tỏc phm ú ra i trong bi cnh c
bit, quan trng i vi cỏch mng Vit Nam. Chớnh vỡ vy nhng t tng
ú mang tớnh chin u cao, k c i vi cỏch mng Vit Nam ngy nay.

2.2. i vi cỏch mng Vit Nam hin nay.
Hin nay, ng ta ang thc hin ng li i mi, a cỏch mng

Vận dụng những tư tưởng của Hồ Chí Minh về nâng cao đạo đức cách
mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân ta có thể chỉ ra những biểu hiện của chủ
nghĩa cá nhân trong Đảng hiện nay. Đó là:
+

Phai nhạt lý tưởng, cơ hội chủ nghĩa.

+

Tham nhũng, tham ô, hối lộ, lãng phí.

+
Quan liêu, độc đoán, chuyên quyền, tự cao tự đai, coi thường tập
thể, xem khinh quần chúng.
+
Lợi dụng địa vị, chức quyền, dung túng bao che cho người thân
làm ăn phi pháp, chiếm đoạt tài sản bất chính.
+

Nịnh hót cấp trên, dọa nạt cấp dưới, thành kiến hẹp hòi, bảo thủ trì

trệ.
1

sđd, T7, tr 576

20


+

danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô
nguyên tắc...”
Tại Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI, đồng
chí Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng đã thẳng thắn nhận định:
“Về khuyết điểm chủ yếu: Bộ Chính trị, Ban Bí thư chưa ngăn chặn,
khắc phục được tình trạng một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong
đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả cán bộ cao cấp, suy
thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phai nhạt về lý tưởng, sa vào
chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục
bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc.
Việc một số đồng chí Bộ Chính trị, Ban Bí thư (cả đương chức và
nguyên chức) có lúc, có việc còn có biểu hiện chưa gương mẫu về đạo đức,
lối sống của bản thân và gia đình, nói không đi đôi với làm, đã làm ảnh
hưởng đến uy tín của các cơ quan lãnh đạo Đảng, Nhà nước và bản thân các
đồng chí đó, đến niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Bộ Chính trị, Ban Bí

21


thư chưa tập trung chỉ đạo làm rõ, đánh giá đầy đủ, thực chất tình hình để
kịp thời có biện pháp kiên quyết khắc phục một số tiêu cực trong công tác cán
bộ (như chạy chức, chạy quyền, chạy bằng cấp…) và đề bạt con một số cán
bộ lãnh đạo không dựa trên năng lực, trình độ và quá trình rèn luyện, gây dư
luận bức xúc”1.
3.2. Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân
trong giai đoạn hiện nay.
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh Đảng và Nhà nước đã đề ra một số
biện pháp để có thể nâng cao đạo đức cách mạng và quét sạch chủ nghĩa cá
nhân trong bối cảnh hiện nay.
Một là: “Việc học tâp và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là


Bốn là: Chấn chỉnh hoạt động thông tin, tuyên truyền; quản lý có hiệu
quả hoạt động báo chí theo đúng định hướng của Đảng và Nhà nước. Chú
trọng làm tốt hơn việc nêu gương những người tốt, việc tốt; lấy nhân tố tích
cực để đẩy lùi tiêu cực; đồng thời phê phán, đấu tranh với những biểu hiện sa
sút về tư tưởng chính trị, vô trách nhiệm, vụ lợi cá nhân, vi phạm những
chuẩn mực đạo đức, lối sống... Tập trung chấn chỉnh, quản lý thông tin trên
mạng Internet, các mạng xã hội và blog cá nhân.
Năm là: Cán bộ chủ chốt và cán bộ dân cử các cấp phải thường xuyên
tiếp xúc, đối thoại trực tiếp với nhân dân, chủ động nắm bắt tâm tư, đánh giá,
dự báo diễn biến tư tưởng của cán bộ, đảng viên và có biện pháp giải quyết
kịp thời. Kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động “diễn
biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phê
phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng. Giữ
gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội”1.
Để làm tốt những vấn đề trên trên, Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành
Trung ương lần thứ Tư của Đảng đã chỉ ra ba vấn đề cấp bách trong công tác
xây dựng Đảng như sau:
Một là, kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về
tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ,
đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp để nâng cao năng
lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin của đảng viên và của
nhân dân đối với Đảng.
Hai là, xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là cấp
trung ương, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và
hội nhập quốc tế.
Ba là, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy,
chính quyền trong mối quan hệ với tập thể cấp ủy, cơ quan, đơn vị; tiếp tục
đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng.
Trong thời gian qua, các cấp uỷ đảng và mỗi Đảng viên từ Trung ương

trong việc quét sạch chủ nghĩa cá nhân, trong việc xây dựng đạo đức cách
mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, làm cho Đảng ta ngày càng xứng đáng
vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ hết sức trung thành hết lòng phục
vụ Tổ quốc, phụng sự nhân dân.
---------//---------

24


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, Hà Nội - 1996, tập 5.
2. Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, Hà Nội - 1996, tập 7.
3. Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, Hà Nội - 1996, tập 9.
4. Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, Hà Nội - 1996, tập 12.
5. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXBCTQG 2011.
6. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 BCHTW Đảng khoá XI.
7. Thông báo Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa
XI.
8. HCM về Xây dựng Đảng (NXB Sự thật, 1980).

25