TIẾT 18

TỪ NGÔN NGỮ CHUNG
ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN


ÔN TẬP LÝ THUYẾT

Em hãy nêu khái niệm về ngôn
ngữ chung và những biểu
hiện của tính chung trong
ngôn ngữ


NGÔN NGỮ TÀI SẢN CHUNG CỦA XÃ HỘI

Yếu tố chung
của ngôn ngữ

Các qui tắc,
các phương thức

Về mặt âm thanh

Qui tắc cấu tạo từ,
cụm từ ngữ, câu…

Về mặt từ, ngữ
cố định

Phương thức chuyển

VIỆC
TẠO
TỪ MỚI

VẬN DỤNG
LINH HOẠT
SÁNGTẠO
QUI TẮC,
PHƯƠNG
THỨC
CHUNG


III . Mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung
và lời nói cá nhân.
- Ngôn ngữ chung là cơ sở để sản sinh
và lĩnh hội lời nói cá nhân
- Lời nói cá nhân vừa góp phần biểu
hiện ngôn ngữ chung vừa sáng tạo , biến đổi
và phát triển ngôn ngữ chung, làm cho
ngôn ngữ chung ngày càng đa dạng, phong
phú hơn


Ngôn ngữ
chung

Lời nói
cá nhân



Bài 2 . Phân tích cách dùng và nghĩa

của từ xuân trong các câu sau :


Tác phẩm Tự tình II Truyện
Khóc
(HXH)
Kiều
Dương
Nghĩa của
Nguyễn Du Khuê (NK)
từ

Thơ Hồ Chí
Minh

Nghĩa gốc Mùa
xuân của
tự nhiên

Mùa xuân
của tự nhiên

Nghĩa
chuyển

- Tuổi
xuân

triển thịnh
vượng, giàu
có của đất
nước


Bài 3. Tìm từ mới được tạo ra trong thời gian
gần đây và chỉ rõ phương thức cấu tạo ?
a. Mọn mằn

Từ láy ( phụ âm đầu, tiếng
gốc “mọn”, tiếng láy “mằn”)
Nhỏ đến mức không đáng kể

b. Giỏi giắn

Láy phụ âm đầu, tiếng gốc “giỏi”
tiếng láy “giắn”
Rất giỏi - có ý mến mộ

c. Nội soi

Ghép chính phụ
Tiếng chính hoạt động: Soi
Tiếng phụ bổ sung ý nghĩa: Nội


Kết luận:

Phương

(b) Mặt trời
thực, hình
chân lí (ẩn dụ)
tượng đẹp

Mặt trời
(a) Mặt trời
xuống biển
(Nhân hóa)

(b) Lí tưởng
cách mạng
(c)Niềm hi vọng,
tin yêu,
hạnh phúc


* Bài tập củng cố
Bài số 1: Chỉ ra phương thức chuyển nghĩa
của từ ngữ và xác định ý nghĩa của phương thức
a) Em tưởng nước giếng sâu
Em nối sợi gầu dài
Ai ngờ nước giếng cạn
Em tiếc hoài sợi dây (Ca dao)
b) Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm (Ca dao)
c) Đánh một trận sạch không kình ngạc
Đánh hai trận tan tác chim muông (Nguyễn Trãi)
d) Sen tàn cúc lại nở hoa
Sầu dài ngày ngắn, đông đà sang xuân