BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC
TÌNH HUÔNG THỰC TIỄN
1. Tên tình huống: “Hãy chung tay nói không với túi nilon”.
Sáng nay, trên đường đi học, Xuân ghé qua bên đường mua xôi ăn. Xôi
được cô bán hàng gói cẩn thận trong túi nilon. Đến trường, chưa đến giờ vào
lớp, Xuân bỏ xôi ra ăn sáng. Sau tiết một, Xuân kêu đau bụng. Tôi không biết
nguyên nhân tại sao, bèn hỏi:
- Thế từ sáng tới giờ, ngoài ăn xôi, bạn có ăn cái gì nữa không?
Xuân ôm bụng, nhăn nhó trả lời:
- Mình chỉ ăn xôi thôi.
- Tài nhỉ, bạn chỉ ăn xôi mà đau bụng được. Hay xôi có vấn đề gì rồi?
- Không, mọi lần mình vẫn ăn xôi của cô bán hàng ấy mà, có việc gì đâu?
Thấy vẻ mặt tôi đăm chiêu, Xuân bèn nói:
- À, mình biết rồi, hôm nay ăn xôi mình thấy túi nilon đựng xôi rất hôi.
Có thể mình bị đau bụng do túi ni lông đựng xôi đấy.
- Túi nilon mà gây ngộ độc sao? Thôi, bây giờ mình đưa bạn xuống phòng
y tế của trường để xin thuốc nhé!
Từ việc ngộ độc của Xuân tôi chợt nghĩ có lẽ là mọi người nhìn thấy
những tiện lợi của túi nilon đem lại mà chưa thấy tác hại khi dùng chúng hoặ
biết nhưng làm ngơ. Vì vậy, tôi nhận ra rằng tôi và Xuân cần giúp mọi người
nhìm ra tác hại của việc sử dụng túi nilon không chỉ ảnh hưởng tới môi trường
mà còn gây hại tới sức khỏe để từ đó nâng cao ý thức hạn chế đến mức tối đa
việc không dùng bao bì nilon.
2. Mục tiêu giải quyết tình huống:
- Thứ nhất: Giúp mọi người biết được tác hại của bao bì ni lông.
- Thứ hai: Chỉ ra một số giải pháp để giúp mọi người hạn chế sử dụng bao
bì nilon.
- Thứ ba: Hình thành cho bản thân tính tự tin trước mọi tình huống, tạo
động lực học tập, khả năng tự học, tự nghiên cứu, quan tâm đến các vấn đề cộng
đồng.
dùng để nối mạch điện trong gia đình khị bị hở
- Vận dụng kiến thức môn Hóa học: Biết được ảnh hưởng nghiêm trọng khi
đốt nilon khí nilon có dẫn khí lưu huỳnh và khi nilon có tác dụng với axit
sunfuric.
- Vận dụng kiến thức môn Sinh học: Biết được ảnh hưởng của túi ni lon đối
với môi trường sinh học,đối với sức khỏe con người.
- Vận dụng kiến thức môn Giáo dục công dân:Giáo dục ý thức về sử
dụng và thải bỏ túi ni lon
- Vận dụng kiến thức môn Mĩ thuật: những bức tranh của học sinh cũng
có thể góp phần tuyên truyền: lên án, phê phán kêu gọi mọi người có ý
thức về việc giảm thiểu và tái sử dụng nilon.
- Vận dụng kiến thức môn Ngữ văn:
+ Vận dụng kĩ năng làm văn thuyết minh, nghị luận để nói về tác hại của
việc sử dụng túi nilon bằng những dẫn chứng, luận điểm cụ thể, những lý lẽ
phân tích, chứng minh làm cho bài viết có sức thuyết phục đối với người nghe,
người đọc.
+ Sáng tác những bài thơ, văn, vè … tuyên truyền về tác hại của việc sử
dụng túi nilon.
2
- Ứng dụng công nghệ thông tin: tìm kiếm google và các phương tiện
thông tin khác.
4. Giải pháp giải quyết tình huống:
Để giải quyết tình huống trên cần có nhiều giải pháp sâu rộng, toàn diện.
Nhóm chúng em xin được đề nghị một số giải pháp sau:
*Xã hội
Tăng cường giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho mọi người
hiểu được tác hại của túi nilon đối với môi trường và sức khoẻ con người cũng
như sinh vật. Vận động toàn dân sử dụng bao bì thay thế bằng các chất liệu dễ
Theo như kiến thức môn Hóa, Ngữ văn 8 (Bài “Thông tin trái đất năm
2000”) em đã được học thì túi nilon là một loại túi có tính chất bền dẻo, mỏng
nhẹ, nguyên liệu tạo ra là dầu mỏ, khí đốt. Túi nilon ra đời là sản phẩm của dây
chuyền sản xuất hiện đại với nhiều loại túi có kích cỡ, màu sắc khác nhau.
Với ưu điểm bền, chắc, tiện dụng và giá thành thấp nên túi nilon được
dùng phổ biến, có mặt hầu như ở mọi nơi: từ hàng bán rau, dưa, cà thịt... đến các
cửa hàng, những trung tâm thương mại lớn. Nó được sử dụng rộng rãi
tràn lan trên thị trường. Ở mỗi gia đình hầu hết sử dụng bao bì
ni lông để đựng đồ mà không hề quan tâm tới tác hại của nó.
Mặc dù, đã có những khuyến cáo về tác hại của nó nhưng mọi
người không để ý. Ta có thể thấy rõ qua kết quả thăm dò của
Trung tâm Hỗ trợ Ứng phó biến đổi khí hậu (SCC) đối với 200
người. Một gia đình trung bình dùng tới 11,3 túi /ngày.
Sau đây là kết quả thăm dò:
Gia đình bạn có sử dụng túi ni lông khi đi chợ, đi mua
hàng, đựng đồ đạc không
- Có : 100 %
- Không : 0 %
Mỗi ngày gia đình bạn sử dụng hết bao nhiêu túi ni lông ?
- Dưới 5 cái : 55 %
- Từ 6 - 10 cái : 36 %
- Trên 10 cái : 9 %
Bạn có bao giờ nghe nói đến tác hại của việc sử dụng túi
ni lông ?
- Biết rất rõ : 56 %
- Thỉnh thoảng : 42 %
- Chưa bao giờ : 2 %
Sau khi mua hàng về, bạn xử lý như thế nào với túi ni
khỏe của con người để từ dó góp phần……..
Chúng em đã vận dụng kiến thức môn Hóa học và môn
Sinh học để tìm hiểu về tác hại của túi ni lông đối với sức khỏe,
môi trường sống của con người. Bởi với ưu điểm rẻ, tiện dụng
nên được sử dụng rộng rãi. Trước hết, ngay từ khâu sản xuất
bởi vì việc sản xuất túi ni lông, sử dụng nguyên liệu đầu vào là
5
dầu mỏ, khí đốt và chất phụ gia như chất hóa dẻo, kim loại,
màu phẩm – những chất nguy hiểm tới sức khỏe con người. Và
trong quá trình sản xuất nó sẽ tạo ra khí cacbonic CO2làm tăng
hiệu ứng nhà kính, thúc đẩy biến đổi khí hậu toàn cầu. Theo các
nhà khoa học túi ni lông được làm từ chất dẻo pla-xtic khó phân
hủy, khi thải ra môi trường phải hàng trăm năm đến hàng nghìn
năm mới phân hủy hoàn toàn. Sự tồn tại của nó tới môi trường
sẽ gây nguy hiểm đặc biệt là đất, nước. Bởi nó lẫn vào đất ngăn
cản oxi xuống đất, xói mòn đất, làm đất bạc màu, không tơi
xốp. Nghiêm trọng hơn các nhà khoa học còn phát hiện ra đất,
nước bị ô nhiễm bởi túi ni lông sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe con
người. Nó làm ô nhiễm thực phẩm do chứa kim loại ca-đi-mi gây
hại não và là nguyên nhân gây ung thư phổi. Nguy hiểm nhất là
khi đốt túi ni lông, bởi nó sẽ tạo ra khí đi-ô-xin rất độc, chỉ cần
nhiễm một lượng nhỏ cũng đủ nguy hiểm, và Fura gây ngộ độc,
khó thở, nôn ra máu, ảnh hưởng tới tuyến nội tiết, giảm khả
năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư và dị tật
bẩm sinh cho trẻ em… và đặc biệt một số túi ni lông có lưu
huỳnh (S) và dầu hỏa khi đốt cháy gặp hơi nước tạo thành a xít
Sun-fu-ríc (H2SO4) dưới dạng cơn mưa a xít rất có hại cho phổi.
Thứ ba: Chúng em tìm hiểu về nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường
từ túi ni lông
Vận dụng kiến thức thực tế, từ thông tin đại chúng và môn
Toán tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường từ túi ni
lông.Đầu tiên phải kể tới là do việc xử lý, tái chế túi ni lông là
một vấn đề nan giải. Ta sẽ gặp khó khăn như người dọn rác
không hào hứng khi thu gom túi ni lông vì chúng quá nhẹ
(khoảng 1000 túi mới được 1 kg) mà giá thành túi ni lông tái
chế rất đắt, thường gấp 20 lần giá thành sản xuất 1 túi mới.
Thêm nữa là túi ni lông nhẹ, rẻ, bền và được cung cấp miễn phí
nên con người ỷ lại. Ta có thể thấy khi đi chợ, hội chợ ít ai mang
làn, túi giấy mà chỉ đợi người bán hàng đưa để đựng đồ. Bên
cạnh đó, một phần lỗi là do nhà sản xuất, cung cấp. Chưa có sự
quản lý chặt chẽ ở các khâu; sản xuất thì chưa có hệ thống xử
lý khí độc, lưu hành phân phối tràn lan, không giới hạn và theo
thống kê từ năm 2005 đến nay thì trung bình mỗi năm người
Việt sử dụng 35 kg túi ni lông/người/ năm. Một phần là sự thiếu
sót của chính phủ, Nhà nước đặc biệt là Bộ Tài nguyên và Môi
trường chưa có biện pháp thu gom xử lý túi, chưa có quy định
xử phạt nặng trường hợp vi phạm, chưa giáo dục, tuyên truyền
đến người dân. Và nguyên nhân chủ yếu nhất là do con người.
Do ý thức mọi người sử dụng túi bừa bãi vô trách nhiệm. Sử
dụng xong ta có thể vứt bừa bãi bất kì chỗ nào dù biết tác hại
của chúng bởi theo thống kê có 56 % người biết rất kĩ tác hại
của túi ni lông, 42% thỉnh thoảng có nghe tới, chỉ có 2 % chưa
bao giờ nghe tới.
8
10
Các bà, các mẹ sử dụng làn nhựa để đi chợ
- Thu gom, phân loại rác tại gia đình để thuận tiện cho việc xử lí lần nữa.
Phân loại rác tại gia đình – một việc làm góp phần bảo vệ môi trường
- Chấp hành nghiêm quy định về vệ sinh môi trường, đổ rác đúng nơi và
đúng thời gian của đội thu gom rác thôn xóm.
- Chúng ta có thể tuyên truyền cho gia đình, bạn bè và mọi
người thấy tác hại của túi ni lông để cùng nhau tìm ra giải pháp
cho vấn đề sử dụng túi ni lông.
Là học sinh chúng ta hãy chung tay bảo vệ môi trường,
hãy cùng nhau tuyên truyền đến mọi người tác hại của việc sử
dụng bao bì ni lông. Tham gia các hoạt động thu gom túi ni lông
ở địa phương, gia đình, nhà trường để góp phần cho trái đất
luôn xanh tươi.
Từ thực tế chúng tôi thấy rằng việc sử dụng bao bì ni lông
chưa hẳn là nhu cầu mà đôi khi trở thành một xu hướng.Ví dụ
11
muốn mang túi, làn đi mua đồ chắc chả ai dám vì ngại. Nhưng
để bảo vệ môi trường mà chúng ta đang sống và bảo vệ sức
khỏe của chính chúng ta, mỗi người hãy ý thức hơn trong việc
sử dụng túi ni lông: hạn chế sử dụng, không vứt bừa bãi, giặt sử
dụng lại... Vì vậy một lần nữa chúng tôi muốn nhắc nhở tới cộng
đồng như một hồi chuông cảnh tỉnh cần phải thay đổi thói quen
sử dụng túi ni lông, bảo vệ môi trường sống và chính sức khỏe
của chúng ta.
ảnh về một Việt Nam xanh , sạch sẽ ra sao trong mắt bạn bè quốc tế?
Bãi biển nơi mọi người du lịch ngập tràn túi nilon.
Chính vì vậy, tôi và các bạn hãy thay đổi thói quen sử dụng túi nilon của
mọi người bằng cách hướng dẫn họ làm tốt những việc làm sau:
- Hạn chế sử dụng túi nilon, tiết kiệm những túi sạch, giặt phơi và sử dụng
lại.
- Thu gom, phân loại rác tại gia đình để thuận tiện cho việc xử lí lần nữa.
13
- Chấp hành nghiêm quy định về vệ sinh môi trường, đổ rác đúng nơi và
đúng thời gian của đội thu gom rác thôn xóm.
- Cho con ăn sáng tại gia đình để tránh bị ngộ độc thức ăn.
- Loại bỏ thói quen sử dụng túi nilon, thay thế bằng những loại khác như
túi sinh thái, túi giấy dễ phân huỷ trong môi trường mà không mang chất độc
hại, túi cói, hoặc lá chuối, lá dong, lá sen…
- Tích cực trồng các loại cây: Dong, chuối, dọc mùng... vừa có gía trị kinh
tế, lại có lá sử dụng.
Vận dụng kiến thức môn Mĩ thuật, chúng em còn vẽ tranh, dùng ảnh cổ
động tuyền truyền ‘‘Hãy chung tay nói không với túi nilon”.
Sau đó, em và Xuân lên kế hoạch tổ chức tuyên truyền ở các lớp vào tiết
sinh hoạt. Các bạn hưởng ứng rất tốt. Các bạn đã có hiểu biết đầy đủ hơn về tác
hại của việc sử dụng bao bì nilon và những biện pháp để hạn chế sử dụng bao bì
nilon. Các bạn không còn sử dụng túi nilon mà thay vào đó là cầm làn, túi cói,…
khi đi mua hàng. Về nhà, các bạn còn biết tuyên truyền cho ông, bà, bố, mẹ,
anh, chị, em về tác hại của túi nilon và nhắc nhở mọi người về ý thức sử dụng
túi nilon, tăng cường sử dụng lại túi nilon, thay thế túi nilon bằng những túi sinh
thái, túi giấy thân thiện với môi trường.
hiệu quả. Từ đó, xác định rõ việc học tập quan trọng như thế nào.
- Hình thành nên thói quen tự nghiên cứu, tự giải quyết trước mỗi tình
huống, có lối tư duy khoa học lôgíc.
- Khi giải quyết được tình huống sẽ giúp bản thân tự tin trong học tập và
có niềm tin đối với việc học của bản thân mình.
- Đó là một động lực cho chúng em và các bạn trong lớp, trong trường,
cùng nhau học tập để cùng tiến bộ. Từ đó, thúc đẩy mạnh mẽ phong trào học tập
trong mỗi học sinh và nhà trường.
6.2/ Đối với thực tiễn, đời sống kinh tế xã hội.
Qua việc vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết tình huống thực tế
chúng em kết quả thu được là các bạn học sinh và mọi người trong xã đã:
- Biết được tác hại của việc sử dụng bao bì nilon và một số biện pháp để
hạn chế và không sử dụng bao bì nilon vì sức khỏe của cộng đồng và vì một môi
trường xanh, sạch, đẹp.
- Tích cực hưởng ứng phong trào “Hãy chung tay nói không với túi nilon”.
- Tích cực bảo vệ môi trường sống hơn bằng những hành động cụ thể.
15
- Tích cực tìm tòi các biện pháp nhằm hạn chế và không sử dụng túi nilon
trong sinh hoạt hàng ngày tiến tới một môi trường không sử dụng túi nilon.
Với cách giải quyết trên, chúng em nghĩ, nếu được tuyên truyền rộng
rãi đến tất cả mọi người dân trong cộng đồng thì mọi người sẽ thay đổi thói
quen, từ bỏ túi nilon để bảo vệ sức khỏe của bản thân mình và bảo vệ môi
trường sống của chính chúng ta.
Nhóm học sinh:
Nguyễn Thanh Xuân
Đào Duy Bách
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NINH