ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------*---------

NGUYỄN THỊ THỊNH

ĐỊNH KIẾN GIỚI VỀ TÍNH CÁCH
NỮ NÔNG DÂN KHU VỰC ĐỒNG BẰNG
SÔNG HỒNG

LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC

HÀ NỘI - 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------*----------

NGUYỄN THỊ THỊNH

ĐỊNH KIẾN GIỚI VỀ TÍNH CÁCH
NỮ NÔNG DÂN KHU VỰC ĐỒNG BẰNG
SÔNG HỒNG
Chuyên ngành: Tâm lý học xã hội
Mã số: Thí điểm
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC
Chủ tịch hội đồng

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học


lòng biết ơn sâu sắc tới Thầy.
Tôi xin cảm ơn!
- Ban Giám hiệu trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.
- Ban chủ nhiệm khoa và toàn thể các Thầy, Cô Khoa Tâm lý học.
- Các Thầy, Cô trong các Hội đồng khoa học.
- Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới PGS.TS.Phan Thị Mai
Hương. Cô đã giúp đỡ, chỉ bảo cho tôi khi tôi gặp những vướng mắc trong
quá trình xử lý, phân tích số liệu của luận án.
- Xin cảm ơn Ban Giám Hiệu, đồng nghiệp đang công tác tại Trường
Đại học Hoa Lư, Ninh Bình.
- Cảm ơn những người nông dân ở 3 tỉnh: Ninh Bình, Thái Bình, Hà
Nam đã tham gia nghiên cứu, cung cấp nguồn dữ liệu cho đề tài.
- Cảm ơn những người bạn đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm
luận án.
- Xin cảm ơn gia đình thân yêu đã luôn bên tôi, yêu thương, chia sẻ,
động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2016
Tác giả luận án

Nguyễn Thị Thịnh


MỤC LỤC
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
DANH MỤC SƠ ĐỒ
MỞ ĐẦU..............................................................................................................................1



2.3.1. Tư tưởng phong kiến mang định kiến về người phụ nữ Error! Bookmark not define

2.3.2. Người nữ nông dân tự định kiến giới với chính mìnhError! Bookmark not defined
2.3.3. Những yếu tố khác .................................... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 2: ............................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3. TỔ CHỨC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨUError! Bookmark not defined.
3.1. TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU.....................................Error! Bookmark not defined.

3.1.1. Các giai đoạn nghiên cứu ......................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Vài nét về địa bàn nghiên cứu và mẫu nghiên cứu.Error! Bookmark not defined.
3.2. CÁC PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...............Error! Bookmark not defined.

3.2.1. Phương pháp nghiên cứu văn bản, tài liệuError! Bookmark not defined.
3.2.2. Phương pháp chuyên gia .......................... Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi....... Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Phương pháp phỏng vấn ........................... Error! Bookmark not defined.
3.2.5. Phương pháp thảo luận nhóm .................. Error! Bookmark not defined.

3.2.6. Phương pháp nghiên cứu chân dung tâm lý (trường hợp điển hình) Error! Bookmar
3.2.7. Các phương pháp phân tích kết quả nghiên cứuError! Bookmark not defined.
3.3. CÁC LOẠI THANG ĐO TRONG BẢNG HỎI VÀ THANG ĐÁNH
GIÁ MỨC ĐỘ ĐỊNH KIẾN GIỚI VỀ TÍNH CÁCH NGƢỜI NỮ NÔNG
DÂN ...................................................................................Error! Bookmark not defined.

3.3.1. Các loại thang đo trong bảng hỏi và cách tính điểm Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Thang điểm đánh giá mức độ định kiến giới Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 3 ................................................. Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN ĐỊNH KIẾN GIỚI VỀ

Tiểu kết chương 4: ............................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................... Error! Bookmark not defined.
1. KẾT LUẬN ..................................................................Error! Bookmark not defined.
2. KIẾN NGHỊ .................................................................Error! Bookmark not defined.
3. BIỆN PHÁP TÁC ĐỘNG………………………………………………………...143

NHỮNG CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN
CỨU CỦA LUẬN ÁN.......................................................................................................7
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................................................8
PHỤ LỤC .......................................................................... Error! Bookmark not defined.
PHỤ LỤC 1. CÁC BẢNG HỎI................................... Error! Bookmark not defined.

PHỤ LỤC 2. ĐỘ TIN CẬY VÀ ĐỘ GIÁ TRỊ CỦA CÁC BẢNG HỎI.Error! Bookmark not d
PHỤ LỤC 3. BẢNG CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨUError! Bookmark not defined.
PHỤ LỤC 4. KẾT QUẢ THẢO LUẬN NHÓM ...... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
ĐBSH

: Đồng bằng Sông Hồng

ĐTB

: Điểm trung bình

ĐK

: Định kiến



: Tổng số khách thể trong mẫu nghiên cứu

TT

:Thỉnh thoảng

RTX

: Rất thường xuyên

STT

: Số thứ tự

SPSS

: Statistics Product Science Social

XH

: Xếp hạng

R

: Hệ số tương quan

Α

: Độ tin cậy

Bảng 4.7: Một số mong muốn về tính cách người nam giới/phụ nữError! Bookmark not defin
Bảng 4.8: Sự trải nghiệm cảm xúc trong những tình huống người nữ nông dân
thể hiện tính cách theo khuôn mẫu giới ... Error! Bookmark not defined.
Bảng 4.9: Sự trải nghiệm cảm xúc trong những tình huống người nữ nông dân...........
thể hiện tính cách không theo khuôn mẫu giớiError! Bookmark not defined.
Bảng 4.10: Những hành vi mang định kiến giới thể hiện trong mối quan hệ vợ
chồng ............................................................ Error! Bookmark not defined.

Bảng 4.11: Quyền kiểm soát các tài sản trong gia đình người nữ nông dânError! Bookmark no

Bảng 4.12: Quyền ra quyết định các công việc trong gia đình nữ nông dân Error! Bookmark no

Bảng 4.13: Định kiến giới thể hiện qua việc phân công các công việc gia đìnhError! Bookmark

Bảng 4.14: Định kiến giới thể hiện qua sự phân công công việc trong cộng đồngError! Bookmark
Bảng 4.15: Định kiến giới thể hiện qua hành vi tự phân biệt đối xử với
chính mình .................................................. Error! Bookmark not defined.
Bảng 4.16: Mức độ đồng tình với những tư tưởng phong kiến về người phụ nữ

(khảo sát qua những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ Việt Nam)Error! Bookmark no
Bảng 4.17: Một số yếu tố ảnh hưởng tới định kiến giới về tính cách nữ nông dânError! Bookmark


DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 4.1: Định kiến giới về tính cách người nữ nông dânError! Bookmark not defin
Biểu đồ 4.2: Định kiến giới về tính cách người nữ nông dân thể hiện ở
mặt nhận thức ...........................Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 4.3: ĐKG về tính cách người nữ nông dân thể hiện ở mặt cảm
xúc ...........................................Error! Bookmark not defined.

tốt đẹp của nam giới, có thể gây ra áp lực cho họ trong vai trò trụ cột kinh tế gia đình.
1.3. Nước ta, vốn là một nước phong kiến, trải qua hàng ngàn năm Bắc thuộc,
Nho giáo được coi là hệ tư tưởng chính thống của phong kiến Việt Nam. Bên cạnh
những tác động tích cực đến đời sống xã hội, Nho giáo chứa đựng nhiều ĐKG đối với
người PN. Điều này khiến ĐKG ở nước ta tồn tại sâu bền cội rễ qua nhiều thế hệ, cho
dù “truyền thống tôn trọng phụ nữ của người Việt đã làm cho tính chất khắc nghiệt của
Nho giáo đối với PN có giảm đi nhiều” [Trần Quốc Vượng, 95, tr.10-11].
Là một nước nông nghiệp, với gần 80% dân số sống ở nông thôn [3]. Cùng
với sự phát triển kinh tế đất nước đã mở ra các cơ hội để người nữ nông dân tham
gia vào thị trường lao động, phát triển năng lực. Họ đồng thời đảm nhận các vai trò:


tái sản xuất sinh học, tái sản xuất sức lao động và tái sản xuất xã hội. Cùng với
những tư tưởng tiến bộ về bình đẳng giới, người PN được đánh giá tích cực hơn.
Tuy nhiên, những ĐKG vẫn tồn tại dưới các hình thức khác nhau. So với những
người PN được đào tạo, ĐKG đối với người nữ nông dân còn có xu hướng gay gắt
hơn bởi phần lớn họ là những người phụ nữ nghèo, ít được đào tạo, dễ bị tổn thương
[Dẫn theo Ngân hàng thế giới, 101].
Đồng bằng Sông Hồng là một trong những vùng kinh tế trọng điểm của cả
nước. Với nền sản xuất nông nghiệp chiếm vai trò quan trọng, dân số nông thôn
chiếm tỷ lệ lớn. Do vẫn bị tác động của những tư tưởng phong kiến nên người nữ
nông dân vẫn là những đối tượng của định kiến giới.
1.4. Ở nước ta, trong những năm gần đây, những nghiên cứu về ĐKG đã xuất
hiện khá phong phú trên các tạp chí, sách báo,...Các tác giả đã đề cập đến ĐKG ở
các góc độ lý luận và thực tiễn khác nhau (ĐKG trong sách giáo khoa, ĐKG đối với
người phụ nữ làm công tác lãnh đạo, quản lý, ....). Tuy nhiên, chưa có một đề tài
nào nghiên cứu ĐKG về tính cách nữ nông dân.
Với cách tiếp cận như trên, chúng tôi chọn đề tài:“Định kiến giới về tính
cách nữ nông dân khu vực Đồng bằng Sông Hồng” để nghiên cứu thực trạng, tìm
hiểu những yếu tố duy trì ĐKG về tính cách nữ nông dân, trên cơ sở đó đề ra những


3 chuyên gia tâm lý học trả lời phỏng vấn sâu

-

3 cán bộ xã tham gia trả lời phỏng vấn sâu

-

12 người nam và nữ nông dân trả lời phỏng vấn sâu

4. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU

4.1. Định kiến giới về tính cách nữ nông dân tồn tại trên cả 3 mặt: nhận thức,
xúc cảm và hành vi. Các mặt biểu hiện của định kiến giới là: nhận thức, xúc cảm và
hành vi có mối quan hệ tương quan lẫn nhau. Định kiến giới về tính cách nữ nông
dân thể hiện rõ hơn ở nhóm nam giới, nhóm những người có trình độ học vấn thấp
hơn, và nhóm những người làm nghề nông nghiệp.
4.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến định kiến giới về tính cách nữ nông dân
là: tư tưởng phong kiến về người PN, sự duy trì ĐKG trên các phương tiện
truyền thông, dư luận xã hội, người nữ nông dân ít được tạo điều kiện phát triển,
định kiến từ phía người nam giới và bản thân người nữ nông dân tự định kiến về
tính cách của mình.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1. Hệ thống hoá một số vấn đề lí luận cơ bản (các khái niệm, đặc điểm,
những biểu hiện của ĐKG về tính cách người nữ nông dân và các yếu tố ảnh hưởng
đến ĐKG về tính cách của họ).
5.2. Khảo sát và phân tích thực trạng mức độ ĐKG về tính cách nữ nông dân
khu vực ĐBSH, các yếu tố ảnh hưởng đến ĐKG về tính cách nữ nông dân khu vực

hiện tượng tâm lý xã hội, vì vậy, nó luôn vận động, biến đổi cùng với sự biến đổi
của lịch sử dân tộc. Đề tài tiến hành phân tích, so sánh một cách định tính về mức
độ ĐKG đối với người nữ nông dân hiện nay với mức độ ĐKG đối với người PN
xưa qua những tài liệu văn hóa lịch sử mà chúng tôi tổng hợp được để thấy sự thay
đổi của ĐKG.
Đồng thời nguyên tắc lịch sử cũng cho phép nhìn nhận những ĐKG trong sự
vận động và biến đổi của nó để đưa ra những giải pháp hướng tới giảm thiểu ĐKG
về tính cách người nữ nông dân nói riêng, người PN nói chung.
- Nguyên tắc tiếp cận hệ thống: Tâm lý người là sự thống nhất giữa tâm lý, ý
thức với hoạt động, thống nhất giữa các mặt của nhân cách. Vì coi ĐKG là một


dạng thái độ nên trong nghiên cứu của mình, chúng tôi tiến hành xem xét mối tương
quan giữa 3 mặt biểu hiện của ĐKG là: nhận thức, xúc cảm, hành vi. Kết quả những
phân tích này sẽ giúp đưa ra những dự báo: Liệu những ĐKG ở mặt nhận thức có
dự báo được mức độ ĐKG ở mặt cảm xúc, hành vi và ngược lại?
7.2. Các phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
- Phương pháp phỏng vấn sâu
- Phương pháp thảo luận nhóm
- Phương pháp nghiên cứu trường hợp
- Phương pháp xử lý thông tin bằng toán thống kê
8. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN

Trong những năm qua ở nước ta đã có một số công trình nghiên cứu về định
kiến giới đối với người phụ nữ, song những nghiên cứu về định kiến giới đối với tính
cách người phụ nữ nông dân thì còn ít, nếu không nói đây là một trong những công
trình nghiên cứu đầu tiên về vấn đề này. Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần bổ

nay.
Kết quả nghiên cứu cũng là tài liệu hữu ích giúp các tổ chức đoàn thể ở nông
thôn, trước hết là Hội phụ nữ triển khai các biện pháp nhằm thực hiện việc bình
đẳng giới từ phạm vi gia đình đến cộng đồng xã hội, phát huy tiềm năng to lớn của
người phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế gia đình, giáo dục con cái, phát
triển kinh tế địa phương.
9. CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo, danh mục các
công trình đã công bố, phụ lục, luận án gồm 4 chương.


NHỮNG CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN
CỨU CỦA LUẬN ÁN
1. Nguyễn Thị Thịnh (2013), “Một số quan niệm mang định kiến giới về tính cách,
năng lực người phụ nữ trong ca dao, tục ngữ Việt Nam”, Tạp chí Tâm lý học (10),
tr.92-99
2. Nguyễn Thị Thịnh (2014), “Tư tưởng trọng nam khinh nữ qua một số quan niệm
về địa vị và nội dung giáo dục người phụ nữ thời phong kiến”, Tạp chí Tâm lý học
xã hội (1), tr.80 – 86
3. Nguyễn Thị Thịnh (2014), “Những tư tưởng đấu tranh chống lại định kiến giới
đối với người phụ nữ thể hiện trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ Việt Nam”, Tạp chí
Tâm lý học xã hội (4), tr.104 – 111
4. Nguyễn Thị Thịnh (2015), “Định kiến giới về tính cách người nữ nông dân khu
vực nông thôn Đồng bằng Sông Hồng thể hiện ở mặt nhận thức”, Tạp chí Tâm lý
học xã hội (7), tr.15 – 23
5. Nguyễn Thị Thịnh (2015), “Định kiến giới về tính cách người nữ nông dân thể
hiện qua hành vi ứng xử” (Điều tra khu vực nông thôn Đồng bằng Sông Hồng), Tạp
chí Tâm lý học xã hội (9), tr.83 – 92



Trần Thị Vân Anh (2010), "Những trở ngại đối với sự phấn đấu của nữ lãnh
đạo", Tạp chí Nghiên cứu Gia đình và Giới (2), tr.12-25.

7.

Phan Kế Bính (1990), Việt Nam phong tục, Nxb Đồng Tháp.

8.

Caroline. O. N. Moser (1996), Kế hoạch hoá về giới và phát triển, Nxb Phụ
nữ, Hà Nội.

9.
10.

J.P.Chaplin (1968), Từ điển Tâm lý học, Nxb NewYork.
Đặng Thị Vân Chi (2004), "Ảnh hưởng của văn hóa Đông – Tây đối với địa vị
của phụ nữ Việt Nam trong lịch sử", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (3), tr.47-55

11.

Từ Chi (1996), Tìm hiểu văn hóa tộc người, Nxb Khoa học Xã hội.

12.

Kim Văn Chiến (2004), "Xã hội hóa về giới trong sách giáo khoa tiếng Việt
lớp 2", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (1), tr.20-25.

13.


Đỗ Đức Định, Trần Lan Hương (2000), "Toàn cầu hoá, cơ hội và thách thức
đối với phụ nữ các nước đang phát triển và Việt Nam", Tạp chí Khoa học về
Phụ nữ (6), tr.25-30.

21.

Trần Thị Minh Đức (1995), "Tâm lý trọng nam khinh nữ trong xã hội hiện
nay", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (4), tr.6-7.

22.

Trần Thị Minh Đức, Đỗ Hoàng (2004), "Một sự duy trì định kiến giới về vai
trò của nữ và nam trên báo in hiện nay", Tạp chí Tâm lý học (6), tr.14-18, 22.

23.

Trần Thị Minh Đức (Chủ biên), Hoàng Xuân Dung, Đỗ Hoàng (2006), Định
kiến và phân biệt đối xử theo giới, Nxb Đại học Quốc Gia Hà Nội.

24.

Trần Thị Minh Đức (2008), Các thực nghiệm trong tâm lý học xã hội, Nxb
Đại học Quốc gia Hà Nội.

25.
26.

Fischer (1992), Những khái niệm cơ bản của Tâm lý học xã hội, Nxb Thế giới.
J.Godefroid (1987), Những con đường của Tâm lý học, Tập 3, Nxb Pierre


33.

Phạm Bích Hằng (2002), "Địa vị của phụ nữ nông thôn thời kỳ chiến tranh
chống Mỹ - Qua nghiên cứu thực nghiệm ở một xã Đồng bằng Bắc Bộ", Tạp
chí Khoa học về Phụ nữ (3), tr.46-52.

34.

Phạm Thị Bích Hằng (2003), "Tư tưởng Nho giáo về quan hệ giới trong
cuộc sống nông thôn Đồng bằng Nam bộ", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (5),
tr.41-49.

35.

Phạm Thị Bích Hằng (2003), "Lý thuyết nữ quyền phương Tây và việc lý giải
địa vị hạng hai của phụ nữ", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (2), tr.36-43.

36.

Nguyễn Thị Hiên, Lê Ngọc Hùng (2004), Nâng cao năng lực phát triển bền

37.

vững, bình đẳng giới và giảm nghèo, Nxb Lý luận Chính trị.
Trần Hiệp (1996), Tâm lý học xã hội - Những vấn đề lý luận, Nxb Khoa học Xã hội


38.


44.

KnudS. Larsen & Lê Văn Hảo (2010), Tâm lý học xã hội, Nxb Từ điển Bách khoa.

45.

Đào Hồng Lê (2009), "Hình ảnh người phụ nữ trên truyền thông qua một số
nghiên cứu", Tạp chí Nghiên cứu Gia đình và Giới (2), tr.48-59.

46.

Lina Tackhova (1993), "Ám thị về sự hơn hẳn của nam giới", Tạp chí Khoa
học về Phụ nữ (1), tr.44-45.

47.

Trần Bích Loan (2001), Một số suy nghĩ về tác động của các tập tục truyền
thống tới việc đảm bảo quyền bình đẳng của phụ nữ trên các lĩnh vực kinh
tế, văn hóa, xã hội ở Việt Nam - Tập tục truyền thống với việc đảm bảo quyền
bình đẳng của phụ nữ và quyền trẻ em ở Việt Nam, Trung tâm nghiên cứu
quyền con người, Viện Thông tin Khoa học.

48.

Trần Thị Kim Loan (1998), "Hình ảnh người phụ nữ trong quảng cáo trên
báo", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (3), tr.23-28

49.

Đỗ Long (2001), Tâm lý học dân tộc, Nxb Khoa học Xã hội.


56.

Lê Thị Chiêu Nghi (2001), Giới và dự án phát triển, Nxb Thành phố Hồ
Chí Minh.

57.

Phạm Thành Nghị (2006), "Những khác biệt giới về thái độ và cảm nhận hạnh
phúc", Tạp chí Nghiên cứu con người (2), tr.50-55.

58.

Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2007), Luật bình đẳng
giới, Nxb Lao động – Xã hội.

59.

Trần Thị Quế (1999), Những khái niệm cơ bản về giới và vấn đề giới ở Việt
Nam, Nxb Thống kê.

60.

Lê Thị Quý (1992), "Vấn đề nhân quyền của phụ nữ trong xã hội phong kiến Qua tác phẩm: Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều", Tạp chí Khoa
học về Phụ nữ (3), tr.3-5.

61.

Lê Thị Quý (1995), "Cuộc đấu tranh chống tệ buôn bán phụ nữ và trẻ em ở
Việt Nam", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (4), tr.45-47.

Nguyễn Quý Thanh, Phạm Phương Mai (2004), "Sự lạm dụng hình ảnh phụ
nữ trong quảng cáo trên truyền hình", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (4),
tr.12-20.

69.

Vũ Thị Thanh (2009), "Bất bình đẳng giới giữa vợ và chồng trong gia đình
nông thôn Việt Nam hiện nay - Qua khảo sát tại xã Phù Linh, Huyện Sóc Sơn,
Hà Nội", Tạp chí Nghiên cứu Gia đình và Giới (1), tr.35-46.

70.

Trần Ngọc Thêm (1999), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục.

71.

Lê Thi (1995), Phụ nữ, hôn nhân, gia đình và sự bình đẳng về giới, Nxb Khoa

72.

học Xã hội.
Lê Thi (1998), Phụ nữ và bình đẳng giới trong đổi mới ở Việt Nam, Nxb Phụ nữ.


73.

Lê Thi (2002), Cần chống lại sự phân biệt đối xử giữa bé trai và bé gái trong
gia đình, Nxb Khoa học Xã hội.

74.


Lê Thông, Nguyễn Viết Thịnh, Nguyễn Kim Chương (2011), Địa lý 12, Nxb
Giáo dục Việt Nam.

81.

Lã Thu Thủy (2001), "Định kiến xã hội", Tạp chí Tâm lý học (8), tr.50-52, 59.

82.

Trần Trọng Thủy, Nguyễn Quang Uẩn (1999), Tâm lý học đại cương, Nxb
Giáo dục.

83.

Vũ Thế Thường (2006), "Nỗi đau tinh thần của người phụ nữ có chồng, con
nghiện ma túy", Tạp chí Tâm lý học (7), tr.16-21.

84.

Nguyễn Linh Trang (2006), "Định kiến và phân biệt đối xử của khách hàng
đô thị đối với phụ nữ nông thôn bán hàng rong", Tạp chí Tâm lý học (11),
tr.16-25.

85.

Vương Cường Tráng (1993), "Trung Quốc SOS: 70 triệu trai không vợ chỉ vì
chế độ hạn chế sinh đẻ hay là hậu quả của tư tưởng “trọng nam khinh nữ”,
Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (2), tr.28, 60.


92.

Tân Việt (2007), Một trăm điều nên biết về phong tục Việt Nam, Nxb Văn hoá
Thông tin.

93.

Trần Thị Vinh (1992), "Quốc triều hình luật và lệ làng xã đối với phụ nữ trong
xã hội việt nam cổ truyền", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (3), tr.5-6.

94.

Trần Thị Vinh (1993), "Hoàng việt luật lệ đối với người phụ nữ trong xã hội
việt nam cổ truyền", Tạp chí Khoa học về Phụ nữ (1), tr.11-12.

95.

Trần Quốc Vượng (2000), Truyền thống phụ nữ Việt Nam, Nxb Văn hóa Dân tộc.

96.

Trần Quốc Vượng (2000), Văn hóa Việt Nam: Tìm tòi và suy ngẫm, Nxb Văn
hóa Dân tộc.

97.

Lê Hữu Xanh (1999), Tâm lý nông dân Đồng bằng Bắc Bộ trong quá trình
công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn hiện nay, Nxb Chính trị
Quốc gia.