SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP SÁNG TẠO CHO TRẺ
MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI LÀM QUEN VỚI TOÁN
Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA THỦY
Họ và tên:
Nguyễn Thị Hà
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Nga Thuỷ
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA, NĂM 2015
1
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời đã nói: “Có đức mà không có tài làm
việc gì cũng khó, có tài mà không có đức thì làm việc gì cũng không nên”. Chính
vì vậy trẻ em là tương lai của đất nước nên phải chăm sóc, giáo dục ngay tư ban
đầu. Việc chăm sóc giáo dục trẻ đối với giáo viên Mầm non ngoài việc hướng
dẫn trẻ học tập, vui chơi, cho ăn và cho ngủ, để giáo dục trẻ thành những đứa trẻ
mạnh khỏe, ngoan ngoãn. Đó chưa đủ mà nhiêm vụ của giáo viên là phải trang
bị cho trẻ những kiến thức ban đầu thông qua các hoạt động học, đăc biệt hoạt
động làm quen với Toán để hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ.
hợp và số lượng trong phạm vi 10, hình dạng, màu sắc, không gian, thời gian,
xếp tương ứng 1-1, so sánh phân loại.
2
Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ, thì
chúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức
toán học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan
đến trừu tượng… Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằm
giúp trẻ hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức của trẻ, phải được diễn ra thông
qua các hoạt động chơi hoặc các hoạt động mang tính chất vui chơi, để góp phần
toàn diện đối với trẻ thơ.
Là người giáo viên mầm non, ngoài việc quan tâm và nhiệt tình chăm sóc
giáo dục trẻ, tôi còn dành thời gian nghiên cứu học hỏi để có những sáng tạo
riêng cho bộ môn toán. Tôi thấy việc “Cho trẻ làm quen với toán” cũng đã có
định hướng đổi mới hình thức thực hiện trên cơ sở khoa học, đảm bảo tính đặc
thù của hoạt động toán sơ đẳng.
Với yêu cầu nâng cao kỹ thuật thực hành giúp trẻ cảm nhận toán một cách
thoải mái, đồng thời tạo cho trẻ có kỹ năng kiến thức phong phú về toán. Mặt
khác như chúng ta đã biết trẻ mẫu giáo " Học mà chơi- chơi mà học" vì vậy tạo
môi trường gần gũi với cuộc sống hằng ngày của trẻ với những trò chơi câu
chuyện lí thú sẽ giúp trẻ lĩnh hội kiến thức cô giáo cung cấp nhanh hơn. Vì vậy
cho trẻ làm quen với toán là hoạt động rất quan trọng trong việc hình thành và
phát triển nhân cách sau này cho trẻ.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Các nhà nghiên cứu đã khảng định rằng: “Học giỏi toán sẽ giúp con người
ta phát triển khả năng lập trình lô rích. Phát triển tư duy khoa học khả năng sắp
xếp, giải quyết vấn đề mau lẹ hợp lý, và làm việc rất hiệu quả mà không tốn
1. Thuận lợi:
Trường mầm non Nga Thủy trong những năm gần đây đang vươn lên
từng bước để phấn đầu trường đạt chuẩn Quốc gia vào năm 2016. Có ngôi
trường khang trang, đủ phòng học, điều kiện về cơ sở vật chất, môi trường cho
các cháu học tập, sinh hoạt, ăn uống đảm bảo vệ sinh. Có đồ chơi ngoài trời cho
các cháu vui chơi.
Với đội ngũ cán bộ quản lý cũng như giáo viên trẻ khoẻ, năng động,
sáng tạo, nhiệt tình, có trách nhiệm có trình độ chuyên môn cao, cơ sở trường
lớp tương đối đầy đủ.
Trong năm học này tôi được nhà trường phân công dạy lớp 5- 6 tuổi với
tổng số cháu là 38 cháu. Trong đó, có 18 cháu trai và 20 cháu gái, các cháu đều
cùng một độ tuổi nên nhận thức tương đối đồng đều, thích tham gia các hoạt
động.
Bản thân về bộ môn làm quen với toán cũng nắm được phương pháp
giảng dạy, hơn thế nữa tôi rất yêu nghề, mến trẻ và đặc biệt là được sự quan tâm
của ban giám hiệu nhà trường, đã giúp tôi vững tin hơn trong mọi hoạt động.
Đối với phụ huynh hoạt động toán là một trong mối quan tâm hàng đầu,
họ luôn mong muốn con em học tốt hoạt động này.
2. Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên thì vẫn còn tồn tại một số khó khăn nhất
định như:
Xã Nga Thủy là một xã nghèo, nằm ven biển nên phần lớn Phụ huynh ở
lớp là làm nông nghiệp, như: Trồng cói, đi biển và lao động tự do. Một ít phụ
huynh đi làm ăn xa để con gửi ông bà ở nhà, nên ít có thời gian và điều kiện
quan tâm đến con em mình, đặc biệt là việc kèm cặp các cháu học.
Các đồ dùng đồ chơi, tranh ảnh do cô sưu tầm và tự làm còn hạn chế chưa
phong phú về màu sắc và chủng loại.
Các tiêu chí để đánh giá theo dõi sự phát triển của trẻ, qua hoạt động làm
quen với toán còn yếu về khả năng nhận biết, định hướng và so sánh, hình khối.
Từ những thuận lợi, khó khăn và tình hình thực trạng trên, qua quá trình
trẻ
38 10
38 8
10
10
26.3
26.3
10 26.3 8
9 23.7 11
26.3
21.1
TB
Chưa
đạt
Tỉ lệ
Số
trẻ
Tỉ lệ
21.1
Trong những năm gần đây thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới,
môi trường giáo dục luôn được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, đã
đưa môi trường giáo dục vào trường Mầm non tạo cơ hội cho trẻ tìm tòi khám
phá, phát hiện những điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống. Trẻ được tự lựa
chọn hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm. Trẻ tham gia tích cực tạo cơ hội cho
trẻ bộc lộ khả năng của mình qua đó cung cấp kiến thức, kĩ năng cho trẻ nhằm
góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ Mầm non.
Vì vậy khi xây dựng môi trường giáo dục trong trường Mầm non tôi luôn
chú ý xây dựng và bám theo các nguyên tắc sau; Phải đảm bảo an toàn về thể
chất tâm lý cho trẻ, phải xây dựng trong suốt quá trình thưc hiện chương trình
chăm sóc, giáo dục cụ thể và được tiến hành hằng ngày. Nên cần phải đa dạng
phong phú để kích thích sự phát triển của trẻ, đồng thời môi trường phải thuận
lợi để hình thành các kĩ năng xã hội cho trẻ. Với tầm quan trọng của môi trường
giáo dục như vậy nên tôi luôn chú ý cố gắng để tạo cho trẻ một môi trường hoạt
động trong và ngoài lớp một cách có khoa học, linh hoạt.
Ngay từ đầu năm học tôi lên kế hoạch xây dựng các góc trong lớp, đúng
5
chương trình (gồm có góc tĩnh và góc động). Ví dụ: Góc KPKH, góc xây dựng,
góc nghệ thuật,…Không những xây dựng các góc tôi còn trang trí hình ảnh các
góc trong lớp phù hợp với từng chủ đề và phù hợp đối tượng trẻ lớp 5- 6 tuổi,
thật phong phú, nhiều chủng loại, sắp xếp bố trí đồ chơi gọn gàng, đồ chơi luôn
đặt ở tư thế “mở’’ để kính thích trẻ hứng thú hoạt động. Đồ dùng đồ chơi phải
đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng, được xắp xếp sao cho dễ lấy, dễ cất và
đặc biệt có thể sử dụng vào các hoạt động khác. Góc KPKH được bố trí thật nổi,
thật đẹp mắt, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, lại vừa đảm bảo tính chính xác. Không
nên trang trí quá nhiều lại đồ dùng đồ chơi. Các đồ dùng đồ chơi trong góc
KPKH được phân chia thành từng “Mảng” riêng biệt. Với mỗi chủ đề khác
nhau, được tương ứng với từng thể loại, để tôi dạy trẻ và trang trí cho nổi bật rõ
*Về Hình dạng, khối hộp, kích thước và màu sắc: Vào các giờ hoạt động
góc, tôi tổ chức cho trẻ sưu tầm và vẽ, cắt, dán hình ảnh trong sách báo có liên
quan đến bộ môn toán để làm “Sách”, “Tập san” và làm các quyển sách có dạng
các hình và màu sắc đã học.
Ví dụ: Ở chủ đề: “Gia đình” khi dạy trẻ nhận biết các khối hình và màu sắc
Tôi trang trí góc mở với hình ảnh các ngôi nhà, các kiểu nhà, được ghép bởi
các hình: Khối vuông làm thân nhà, khối hình tam giác làm mái nhà, khối hình
chữ nhật làm cửa ra vào. (Cô có thể yêu cầu trẻ xếp các khối hình theo màu sắc
khác nhau tạo thành ngôi nhà).
Thông qua đó trẻ được quan sát và khắc sâu hơn hình ảnh, đặc điểm của các
hình khối. Từ đó trẻ quan sát và có thể sắp xếp, nhận biết các khối hình để tạo
thành ngôi nhà có màu sắc khác nhau qua mỗi lần chơi.
Ví dụ: Cho trẻ sưu tập các hộp, làm đồ chơi có dạng các hình khối sau đó cô
cùng trẻ sẽ trang trí các chi tiết vào hình khối cho ngộ nghĩnh thành hình người,
hình con vật, con lật đật… và trưng bày ở lớp với các hình học cứ như vậy trẻ sẽ
rất thích thú và ghi nhớ được các hình khối.
*Về định hướng không gian:
Khi dạy trẻ định hướng không gian thì cần phải chính xác, rõ ràng cho nên
giáo viên càng nắm vững trình độ làm quen với toán của trẻ sẽ giúp cho việc dạy
trẻ học toán đạt kết quả cao.
Trong giờ học, tôi cho trẻ ngồi xen kẽ giữa trẻ học khá với trẻ học yếu để
những trẻ học khá có thể giúp những bạn học yếu nắm bắt kiến thức tốt hơn và
chính xác hơn.
Ví dụ: Khi tôi dạy trẻ xác định phía trước – phía sau, phía trên – phía dưới
của bản thân.
Trước tiên tôi tạo tình huống gợi mở dẫn dắt để trẻ có thể xem xét, quan sát
và phát hiện những biểu tượng mới. Cụ thể để trẻ xác định được phía trên – phía
dưới, tôi treo một đồ vật ở trên cao và để có thể nhìn thấy trẻ phải ngẩng đầu
lên. Cô hỏi trẻ: Đồ vật đó ở phía nào của con? Tại sao con biết nó ở phía trên?
Trẻ phải nói được rằng vì con phải ngẩng đầu nên con mới nhìn thấy nó.
cây cảnh, làm bồn hoa…huy động cán bộ giáo viên làm những lọ chậu…làm
bằng những nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương như: gáo dừa, bẹ dừa trồng cây
phong lan, hộp nhựa các loại cắt trang trí để trồng cây cảnh…Với sự nhiệt tình,
bàn tay khéo léo, óc sáng tạo của cô và trẻ.
Tôi đã xây dựng góc thiên nhiên giúp trẻ được gần gũi thân thiện có tác
dụng giúp trẻ đạt được các mục tiêu giáo dục và trẻ trực tiếp được quan sát mô
hình cây cối, con vật... do vậy qua hoạt động ở góc thiên nhiên cũng cung cấp
cho trẻ kiến thức về toán sơ đẳng được tốt hơn.
Ví dụ: Chủ đề “Thế giới thực vật” qua hoạt động quan sát “Vườn thiên
nhiên của bé” trẻ biết được quy mô của vườn cây đó được trồng những loại cây
gì? Có mấy loại cây? Cây nào cao, cây nào thấp. Trẻ được đếm số cây trong
vườn và trẻ biết được màu sắc của từng loại hoa …
8
Góc thiên nhiên của lớp tôi
Các cây trồng ở sân trường Tôi cắt các hình có màu sắc khác nhau, dán
lên các bông hoa, treo ở cành cây để trẻ phân biệt từng loại cây và đọc hình ở
cây đó. Ví dụ: Cây vú sữa treo bông hoa có ký hiệu hình chữ nhật, cây nhãn treo
bông hoa có ký hiệu hình vuông…Cũng nhờ đó mà trẻ được làm quen các hình
khối và nhà trường đã xây dựng môi trường đã đẹp và ngày càng lại đẹp hơn
nữa.
Kết quả: Qua việc tạo môi trường làm quen với toán theo hướng mở để
phát huy tính sáng tạo cho trẻ tôi thấy đạt kết quả rõ rệt:
+ Trẻ tích cực hoạt động không nhàm chán, không mệt mỏi;
+ Thích được hoạt động với toán, thích kéo dài thêm thời gian học toán;
+ Thi nhau trả lời các câu hỏi;
+ Tự đặt câu hỏi cho cô và các bạn.
2. Tăng cường làm đồ dùng, đồ chơi và sử dụng đồ dùng trực quan
lại một số tranh đẹp, cắt dán những chi tiết cần thiết lên bìa cứng để trẻ sử dụng
trong hoạt động học, trẻ thấy thích thú với đồ dùng do cô và trẻ làm ra..Ngoài ra
tôi còn sử dụng các đồ dùng, đồ chơi làm quen với Toán do cô và trẻ làm ra để
trang trí lớp tạo môi trường học Toán cho trẻ. Các đồ dùng đồ chơi làm ra không
chỉ sử dụng trong giờ học Toán mà còn được sử dụng trang trí lớp, làm đồ dùng
đồ chơi khác, như vậy trẻ được ôn luyện và củng cố kiến thức về môn học Toán
ở mọi lúc mọi nơi trong các thời điểm khác nhau như: trong giờ đón trẻ, giờ hoạt
động vui chơi, giờ trả trẻ.
Ví dụ : Tôi dùng bìa cứng để làm bàn cờ cho trẻ chơi trong giờ vui chơi,
như: Bàn cờ màu.Trò chơi đặt số tương ứng cũng rất đơn giản và đồ chơi tôi
dùng giấy màu cắt các hình có mối quan hệ logic với nhau và sắp xếp thành
nhóm để trẻ tìm đặt số tương ứng.
Trò chơi ghép tranh, tập đếm cũng là trò chơi thu hút được trẻ tham gia,
ngoài ra tôi còn làm Bảng bé tập đếm và đặt số tương ứng để trẻ củng cố các
kiến thức đã học.
10
*Sử dụng đồ dùng trực quan của cô và trẻ khi LQVT:
Trẻ 5 - 6 tuổi việc làm quen với biểu tượng toán là hoạt động cần thiết,
không những tạo cho trẻ có được tính nhanh nhẹ, thông minh, hoạt bát, sáng tạo
trong khi trẻ thực hiện hoạt động ở trên lớp cũng như trong các hoạt động khác
mà còn góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mẫu giáo. Bên cạnh đó
còn giúp trẻ có tâm thể vững vàng trước khi bước vào lớp 1, Muốn trẻ hào hứng
tham gia và yêu thích học toán thì phải xây dựng nề nếp thói quen tốt trong học
tập cho trẻ như: Cách ngồi học đúng tư thế, cách trẻ lời câu hỏi của cô, cách giơ
thẻ số và cách sử dụng trực quan khi tham gia các hoạt động như thế nào? Cách
thực hiện các bước trong hoạt động làm quen với toán ra sao? phải phân nhóm
số trẻ có khả năng nhận biết nhanh, chậm, bình thường, để tiện theo dõi và có kế
hoạch cụ thể để bỗi dưỡng đồng thời kết hợp với phụ huynh học sinh để cùng
11
chia nhóm đối tượng thành hai phần… Các hoạt động không bắt buộc nhưng
phải phong phú, sinh động.
Ví dụ: - Trong giờ hoạt động góc, ở chủ đề “Gia đình” khi trẻ chơi ở góc
bán hàng Tôi làm “CÁC” ghi giả làm số tiền vào “CÁC” rồi gắn lên các mặt
hàng để trẻ biết giá thanh toán. Cô đngs vai mua và hỏi trẻ, Bác bán hàng ơi cái
làn này giá bao nhiêu tiền ?… Hoặc tôi yêu cầu trẻ chia 6 đối tượng làm 2 phần
bằng nhau và đặt số tương ứng bên cạnh. Như ở hình dưới:
3
3
- Ở các buổi chiều ôn, tôi có thể cho trẻ so sánh, thêm bớt hoặc chia nhóm
đồ vật thành hai phần khác nhau. Làm thế nào khi vào giờ hoạt động học, trẻ đã
có sẵn kiến thức các bài để hoạt động một cách tự tin và thoải mái.
- Ở chủ đề “ Thế giới động vật” Tôi dạy văn học: Bài thơ: “Mèo đi câu
cá” khi đàm thoại tôi cũng tích hợp toán vào bài dạy. Tôi hỏi: Anh em nhà mèo
có mấy người? trong bài thơ có mấy nhân vật( trẻ đếm số nhân vật). Hoặc Ở chủ
đề Thế giới thực vật kể chuyện “Cây khế” trẻ chơi trò chơi “Dán quả cho cây”
tôi cho 3 đội thi nhau bật qua 3 vòng, lấy quả khế dán lên cây của đội mình,
trong thời gian 2 phút. Sau đó cho trẻ đếm kết quả của từng đội và so sánh trên
bức tranh của mỗi đội.
- Hoặc ở chủ đề “ Bản thân” dạy khám phá khoa học tôi cũng lồng ghép
toán. Ở phần ổn định tổ chức tôi có thể cho trẻ hát bài “Tập đếm’ để trẻ có thể
12
đếm các ngón tay của mình qua đó tích hợp toán cho trẻ. Ngoài ra tôi còn cho trẻ
Ví dụ: Ở chủ đề “Bản thân” Dạy trẻ xác định phía trên, phía dưới, phía trước,
phía sau của đối tượng khác. Hình thức tổ chức theo một trò chơi:
Trò chơi là một trong những trực quan vô cùng quan trọng trong hoạt động làm
quen vói biểu tượng toán, trẻ được “Học mà chơi – chơi mà học”. Là một đặc
điểm nổi bật của trẻ mẫu giáo thông quá các hình thức chơi, trẻ sẽ nhận nhiệm
vụ học một cách tự nhiên,nhẹ nhàng không căng thẳng, không gò ép. trẻ hào
hứng chơi khi trong trò chơi xuất hiện những trực quan hấp dẫn, bất ngờ. Hãy
tạo cho trẻ nhiều cơ hội để “chơi” với các biểu tượng toán. Trò chơi giúp trẻ
học tốt hơn là làm bài tập toán. Các trò chơi thú vị thường dễ dàng tạo ra cho
trẻ động cơ để rèn luyện các kỹ năng toán học cơ bản.
Những trò chơi mà trẻ rất thích chơi là: Choi kéo co, chơi lò cò, cáo và gà mái,
trốn tìm… hoặc tôi Sưu tầm một số trò chơi dân gian, như “Mõ làng mõ xóm”.
13
Dạy Toán về “Xác định không gian” Cô cho một trẻ làm người đi rao mõ.Vừa
gõ mõ vừa đọc:
“Chiềng làng chiềng chạ
“Ấy là mõ xóm
Thượng hạ tây đông
Mõ làng là tôi
Nếu là đàn ông
Thấy tôi đứng đây
Đứng ra phía trước
Con trai bên trái
Nếu là con gái
Con gái bên phải
Đứng ra phía sau.’’
Nhanh mãi lên nào.”
Sau khi người rao mõ đọc xong từng vế thì trẻ trai và trẻ gái đứng vào vị trí
chuẩn bị tham khảo trong chương trình và tìm tòi biện pháp tốt nhất.
Tôi phải luyện cách đếm đúng, để giúp trẻ cảm nhận được dạy trẻ từ cách
chỉ theo thứ tự, từ phải qua trái, từ trên xuống dưới, dạy trẻ từ đơn giản đến khó,
phù hợp với nhận thức của trẻ, trẻ còn được luyện thêm vào buổi chiều ôn.
- Kinh nghiệm khi dạy trẻ, so sánh, thêm bớt:
Khi dạy đến dạng hoạt động này, tôi đã tham khảo trên nhiều phương diện
để vận dụng vào bài để phù hợp cho trẻ phù hợp với nội dung tính chất của bài dạy.
Dạy vận động so sánh, thêm bớt cần phải có sự chuẩn bị về đồ dùng đẹp,
hấp dẫn phù hợp với bài dạy.
Để lối cuốn trẻ vào hoạt động tôi đã tạo ra nhiều các đồ dùng tự tạo gần
gũi với trẻ như con giống, con rối, tranh ảnh… để trẻ kết hợp vận động vào hoạt
động học. Giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động thì các hình thức cô và trẻ
hoạt động cùng cần phải sáng tạo phong phú.
- Kinh nghiệm dạy trẻ chia nhóm đối tượng;
Khi cho trẻ chia nhóm tôi phải là người hướng dẫn đúng, biết kết hợp các
kỹ năng phù hợp để lôi cuốn trẻ thực hiện.
Cho trẻ thực hiện tiếp trên đồ dùng trực quan… từ việc cho trẻ chia nhóm
với nhiều hình thức giúp trẻ hứng thú. Từ đó giúp trẻ cảm nhận được tính chất
nội dung của hoạt động học.
5. Ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động học khi dạy cho
trẻ “Làm quen với toán”.
Với sự phát triển của hàng loạt các phần mềm giáo dục hữu ích đã mở ra
những hướng đi mới cho nghành giáo dục trong việc đổi mới phương pháp và
hình thức dạy học. Giờ dạy của giáo viên sinh động và linh hoạt hơn nhờ vào
các phần mềm thiết kế bài giảng điện tử. Trong giáo dục mầm non, việc ứng
dụng công nghệ thông tin cũng tạo ra một số biến đổi nhất định về mặt chất
lượng giảng dạy đối với trẻ mầm non, bước đầu tạo cơ hội để phát triển một môi
trường mang tính tương tác cao giữa giáo viên và trẻ.
Đối với cấp học mầm non việc áp dụng công nghệ thông tin vào trong
giảng dạy là hết sức cần thiết. Một phần thay đổi không khí lớp học, tạo cho trẻ
( Hình ảnh ứng dụng công nghệ thông tin trong phần mềm giáo án điện tử vào
dạy HĐ làm quen với toán của lớp tôi.
Ví dụ 2: Trò chơi các khối hình;
Khi dạy trẻ ôn nhận biết phân biệt khối vuông, khối chữ nhật ở chủ đề
''Ngành nghề ''. Dạy bài hình khối chủ đề về ''Ngành nghề” xuyên suốt bài dạy,
các cháu sẽ là những người mẫu đến tham dự lễ hội thời trang của bé. Tôi đã lấy
bốn con búp bê, sau đó lấy giấy hoa làm thành những kí hiệu của các ngành
nghề rồi đội lên đầu cho các bạn búp bê và đặt tên là người mẫu đến từ ngành
quân đội, người mẫu đến từ ngành giáo dục, người mẫu đến từ ngành hàng
không, người mẫu đến từ ngành xây dựng. Tiếp theo tôi dùng bìa cứng và bóng
nhựa tạo cho các bạn ''Người mẫu'' những bộ trang phục có dạng khối cầu, khối
trụ, khối vuông, khối chữ nhật. Cuối cùng tôi biên tập và dàn dựng thành một
16
phần thi biểu diễn “Thời trang của bé” có lồng tiếng dẫn chương trình từng thí
sinh (theo ngành nghề) sẽ ra sân khấu trong những trang phục độc đáo, mỗi thí
sinh ra Ban tổ chức có một câu hỏi dành cho khán giả:
Ví dụ: như: Chiếc váy của thí sinh ngành giáo dục có dạng khối gì? lần
lượt như thế các cháu sẽ lần lượt được ôn lại các khối. Tôi đã dựng cảnh và dùng
máy quay và ghi vào đĩa CD và USB. Khi dạy trẻ dùng máy vi tính mở cho trẻ
xem, kết hợp cho trẻ ôn luyện kiến thức. Làm như vậy tôi thấy trẻ rất thích thú.
Khi cho trẻ chơi trò chơi, hay dạy kiến thức toán học cho trẻ kết hợp trên
máy vi tính, tôi thấy trẻ rất say sưa và hào hứng trẻ tham gia rất tích cực vào
hoạt động.
Trong việc cho trẻ được ứng dụng công nghệ thông tin như trên đã thu
được kết quả cao: Trẻ sử dụng máy tính thành thạo, biết tạo nhóm số lượng, xếp
tương ứng, tập hợp số lượng, so sánh, phân loại… trên phần mềm kích mác…
6. Công tác phối kết hợp với phụ huynh dạy trẻ LQVT ở tại gia đình:
Không chỉ có trong trường học mới cung cấp môi trường học toán cho trẻ,
lượng bát, đũa, thìa dùng cho cả nhà. Phải nói với trẻ số lượng đồ dùng cần lấy ra,
chúng ta nên đề nghị: “Con hãy xếp bát, đũa, thìa, ly… dùng cho cả nhà”. Trẻ cần
biết giải quyết một số tình huống phát sinh khi nhà có thêm một người ăn.
Trẻ sẽ phải sử dụng những hiểu biết ban đầu để giải quyết vấn đề xem
chừng rất khó khăn đối với trẻ.
* Ví dụ: Học toán khi gấp quần áo: Gấp và xếp đặt quần áo là cơ hội để
đề nghị trẻ đếm số quần áo của mỗi thành viên trong gia đình, đếm số khăn
trong buồng tắm, số bàn chải đánh răng trên kệ,… Việc gấp khăn tắm làm phân
nửa hoặc một phần tư dạy trẻ về phân số, việc xếp quần áo thành đồ của ba, của
mẹ, của anh giúp trẻ học cách phân loại.
Khi trẻ nhìn thấy sự khác nhau về kích thước quần áo của ba và anh, trẻ
học được sự so sánh. Ngoài ra, trẻ còn sử dụng cảm giác để cảm nhận sự khác
nhau trong cách dệt vải của từng loại quần áo và ngửi thấy mùi thơm của quần
áo mới giặt…
* Ví dụ: Học toán khi đi mua sắm: Ngày nay, có rất nhiều trẻ thường
phải theo cha mẹ đến các cửa hàng để mua sắm. Trong thời gian đi mua sắm
cùng cha mẹ ở các nơi đó, trẻ sẽ có thêm kinh nghiệm nếu có cơ hội đếm số
hàng hóa mua được, so sánh giá của hai loại hàng hóa, trả tiền mua hàng, hay
đơn giản là trả tiền mua một vé uống nước và nhìn thấy số tiền trả lại là bao
nhiêu. Như vậy trẻ sẽ biết thêm về cách chi trả tiền trong tình huống thực tế.
Hình ảnh học toán qua mua sắm.
* Ví dụ: Học toán khi chơi cùng đồ chơi ở nhà: Ngày nay trẻ không chỉ
chơi đơn thuần những trò chơi dân gian, như: Chơi đồ hàng, chơi đánh chuyền,
đánh chắt... mà ở nhà trẻ thường được cha mẹ mua cho rất nhiều đồ chơi có sẵn
và rất hiện đại, như: siêu nhân, búp bê, ô tô, xe máy, xe tăng... Những đồ chơi
này giúp phát triển khả năng tư duy cũng như sự tò mò, óc sáng tạo ở trẻ.
Ví dụ: Khi trẻ chơi đồ chơi là các phương tiện giao thông, như: ô tô, máy
bay... trẻ thường hay mày mò, khám phá và tự hỏi: Làm sao ô tô có thể tự chạy
được tính tích cực. Cháu rất thích hoạt động với toán, khả năng về toán của trẻ
cao hơn, trẻ hoạt động tự tin thoải mái, đặc biệt, trẻ đã có biểu tượng về số
lượng, con số và phép đếm.
*Kết quả dánh giá cuối năm như sau:
Đạt
Chưa
T
đạt
Tốt
Khá
TB
Nội dung
Số
T
Số
Số
Số
Số Tỉ
trẻ trẻ Tỉ lệ trẻ Tỉ lệ trẻ Tỉ lệ trẻ lệ
1
Xếp tương ứng 1-1
38
38
Tập hợp và số lượng
Hình dạng, khối hộp,
3
kích thước và màu sắc
39.5
20
52.6
3
7.9
20
52.6
14
36.8
4
10.5
15
39.5
20
52.6
có sự chuẩn bị chu đáo về điều kiện cho hoạt động, sáng tạo trong phương pháp
giảng dạy, lồng ghép tích hợp phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ (học
bằng chơi, chơi bằng học).
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT:
1. Kết luận:
Đúng vậy, giáo dục mầm non giữ một vị trí quan trọng trong sự phát triển
của xã hội, trong quá trình hình thành nhân cách con người. Do vậy, trong công
tác giáo dục mầm non phải được tiến hành một cách khoa học có mục đích, có
hệ thống nhằm tạo dựng những nền tảng ban đầu vững chắc cho quá trình phát
triển sau này của mỗi cá nhân trẻ là chủ nhân tương lai của đất nước.
Nhận thức được điều đó, sau khi vận dụng sáng kiến kinh nghiệm vào
thực tế giảng dạy, bản thân tôi thấy mình cần phải không ngừng học hỏi nghiên
cứu tài liệu, vận dụng linh hoạt hơn nữa các phương pháp, biện pháp, hình thức
phù hợp để giúp trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán một cách tốt nhất và đạt kết quả
cao nhất.
Giáo dục làm quen với toán theo chương trình mầm non mới, giúp trẻ
được hoạt động thoải mái, trẻ tham gia vào các hoạt động làm quen với toán một
cách tự tin. Đổi mới hình thức, phương pháp làm quen với toán giúp trẻ cảm
nhận được khả năng kiến thức, nội dung về toán.
Giờ hoạt động làm quen với toán được diễn ra nhẹ nhàng, không gò bó, cô
và trẻ cùng được hoạt động thoải mái, mở rộng được kiến thức thông qua tổ
chức đưa trẻ làm quen vào hoạt động.
Để hoạt động với toán đạt kết quả đòi hỏi giáo viên phải có lòng nhiệt tình,
tính linh hoạt và có khả năng kiến thức về toán, có kiến thức tổ chức hoạt động.
Thực hiện nghiêm túc chương trình, nắm vững mục đích, yêu cầu đặt ra
để cung cấp kiến thức cho trẻ. Tích cực làm đồ dùng, đồ chơi, biết áp dụng công
nghệ thông tin vào giảng dạy một cách phù hợp, không lạm phát.
Người giáo viên phải nắm vững kiến thức, kỹ năng cơ bản của hoạt động
làm quen với toán và đặc biệt phải năng động sáng tạo, biết đổi mới phương
pháp dạy học.