SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT HUYỆN NGA SƠN
===========*0*==========

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÚP TRẺ
MẪU GIÁO 4 – 5 TUỔI CHƠI TRÒ CHƠI XÂY DỰNG
TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA THÁI

Người thực hiện
:
Chức vụ
:
Đơn vị công tác
:
SKKN thuộc lĩnh vực:

Nguyễn Thị Nhung
Giáo viên
Trường MN Nga Thái
Chuyên môn

THANH HOÁ, NĂM 2015
1


A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hoạt động vui chơi có ý nghĩa đặc biệt đối với cuộc sống của trẻ em. Đối
với trẻ ở lứa tuổi mầm non thì đó là hoạt động chủ đạo. Trẻ mầm non “ Học
bằng chơi, chơi mà học”, trò chơi là động cơ thúc đẩy trẻ “ học” và là tình

nghiệm của mình năm học: 2014 – 2015 với mong muốn góp một phần nhỏ bé
của mình trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ
trong trường mầm non thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học chung của nhà
trường.

2


B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN.

Trò chơi xây dựng là hình thành biểu tượng về mô hình mà sản phẩm trẻ
tạo ra đó là công trình, là một quá trình mà trẻ đã được quan sát, tích luỹ. Để tạo
được một công trình hoàn thiện trẻ vừa có nhận thức đúng về mô hình và khâu
thẩm mỹ. Trong quá trình xây dựng nhận thức của trẻ được hình thành mô hình
đó như thế nào? để xây dựng cho đúng, chuẩn, đẹp và dưới sự hướng dẫn của cô
giáo. Trẻ phải tự phân bố, bố trí không gian xây dựng sao cho hợp lý để công
trình đó đẹp và hấp dẫn hơn. Từ đó làm cho tư duy sáng tạo của trẻ được hình
thành và thẩm mỹ cũng được phát triển hơn. Vì vậy, trong hoạt đông vui chơi
của trẻ “Trò chơi xây dựng” không thể thiếu được trong hoạt động “Một ngày
hoạt động của trẻ” tại trường mầm non.
Như chúng ta đã biết trẻ mầm non “ Học bằng chơi, chơi bằng học” vai
trò của trò chơi xây dựng cũng cực kỳ quan trọng trong quá trình tư duy của trẻ.
Qua trò chơi xây dựng trẻ được giao lưu với bạn, được thảo luận nhiều và nói
lên được ý tưởng. Trẻ được tự phân công công việc “Ai là bác thợ cả”, “ Ai là
bác thợ phụ”.
Trong trò chơi xây dựng cũng rất cần một người chỉ huy cầm đầu xứng lĩnh
nhóm chơi đó để đạt được kết quả tốt. Các bạn chơi ở nhóm xây dựng hầu hết là
các bạn có kiến thức tốt, sự mạnh dạn tự tin có sự tư duy sáng tạo. Muốn tạo
được công trình thì nhóm đó phải có sự đoàn kết và phân công công việc hợp

“Công viên, vườn bách thú, Lăng Bác….”,
- Thời gian dành cho việc làm đồ dùng ở các góc còn ít,
- Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đế hoạt động vui chơi của con
hay phê bình cô giáo hay cho trẻ chơi mà ít dạy cho trẻ tập viết, đọc chữ cái, làm
toán..
- Một số trẻ trong lớp còn có tính thụ động ít giao lưu trong giờ chơi.
3. Kết quả thực trạng.
Vào đầu năm học tôi đã tổ chức các giờ hoạt động góc cho trẻ, qua đó tôi
nhận thấy rằng một số nhược điểm lớn là một số trẻ chưa tự xung phong nhận
vai chơi của mình mà chờ cô chỉ định, trẻ chưa tự chọn góc chơi cho chính trẻ,
đa số trẻ còn lẫn lộn giữa góc chơi này với góc chơi kia. trẻ không hứng thú,
một trẻ chưa biết sử dụng đồ chơi đúng mục đích dẫn đến giờ hoạt động góc đạt
tỷ lệ thấp. Cụ thể như sau:
Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi đã tiến hành khảo sát và kết quả
đạt được như sau: ( Tháng 9 năm 2014 )
Nội dung khảo sát

Tổng
Kết quả khảo sát
số trẻ Trẻ đạt Tỷ lệ % Trẻ CĐ Tỷ lệ %
Trẻ biết phân công công
32
9
28
23
72
việc trong nhóm
Trẻ biết lựa chọn công
32
10


Qua kết quả khảo sát tôi nhận thấy rằng một số nhược điểm lớn là một số
trẻ ít tự xung phong nhận vai chơi của mình mà chờ cô chỉ định, trẻ chưa biết
phân công công việc trong nhóm, trẻ chưa biết lựa chọn công việc phù hợp với
khả năng của mình, trẻ chưa biết lựa chọn nguyên liệu phù hợp với công việc
đúng mục đích, trẻ chưa tự sáng tạo các ý tưởng dẫn đến giờ hoạt động góc xây
dựng đạt tỷ lệ thấp. Từ đó tôi đã mạnh dạn đưa ra một số giải pháp và đã đem lại
kết quả khá khả thi như sau:
III. CÁC GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN

Trò chơi xây dựng là một trong những trò chơi có sức hấp dẫn có tác động
mạnh đến sự phát triển toàn diện của trẻ mẫu giáo. Tổ chức tốt trò chơi xây
dựng phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo của trẻ. Giáo viên nên tăng
cường sử dụng một số biện pháp tổ chức cho trẻ 4-5 tuổi chơi trò chơi xây dựng
đó là:
1. Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi phong phú và sắp xếp, bố trí đồ chơi ở
góc xây dựng để khuyến khích trẻ sử dụng theo các cách khác nhau:
1.1. Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng phục vụ cho hoạt
động.
Đồ chơi của góc xây dựng cần đa dạng và phong phú. Nhiều đồ chơi của trẻ
có kích thước nhỏ nên làm lâu, đòi hỏi tôi phải chịu khó kiên trì khi làm đồ chơi
cho trẻ. Ngoài những gì bản thân tôi đã biết tôi còn hỏi thêm ở các bạn đồng
nghiệp để tạo ra các đồ dùng, đồ chơi phong phú hơn, phù hợp với nội dung
chơi.
Muốn cho trẻ hoạt động tốt hoạt động này, thì ngay từ đầu năm học tôi đã
lên kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở góc xây dựng, không lên
một cách chung chung mà vạch ra rõ ràng cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi
gì, phục vụ cho chủ đề nào?.
Ví dụ: + Với chủ đề: “Trường mầm non” trẻ chơi trò chơi “ Xây trường
mầm non” của bé. Để trẻ chơi được trò chơi này, tôi xác định cần phải làm một

hiệu hai bên lăng Bác, lính gác, đèn chùm, hoa cỏ… để trẻ thực hiện trò chơi.
Sau khi xác định được nội dung chơi theo chủ đề và những đồ dùng, đồ
chơi cần thiết phục vụ cho hoạt động. Tôi tiến hành phân loại những đồ dùng, đồ
chơi có sẵn ra, còn lại tôi tận dụng những nguyên vật liệu ở dạng phế liệu sẵn có
ở địa phương, những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn về tính mạng, không
gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối với trẻ. Như: Dùng xốp màu,
len để tạo thành những cây cau, cây dừa, hoa đào, hoa mai, quả cam, quả dứa…;
Dùng vỏ ngao, vỏ hến tạo thành những con cua con cá…, dùng vỏ chai lọ để tạo
thành những chiếc ô tô, máy cày, tàu hỏa… Dùng vỏ hộp sữa, ống hút tạo thành
cột đèn tín hiệu, đu quay cầu trượt….

( Hình ảnh: Một số đồ chơi tự làm phục vụ cho trẻ chơi trò chơi xây dựng)

6


Đồ dùng đồ chơi phong phú về màu sắc, chủng loại, chất liệu trong đó bao
gồm cả đồ chơi mang tính sản phẩm công nghiệp và đồ chơi tự tạo bằng nguyên
vật liệu thiên nhiên hoặc vật liệu tái sử dụng “vỏ hộp, cát tông, thìa nhựa,
tranh ảnh cũ, vỏ hộp, ống hút...” Các vật liệu trên có thể chuẩn bị bằng cách tôi
mua ở cửa hàng, hoặc huy động phụ huynh thu gom hoặc cô và trẻ sưu tầm, thu
nhặt khi đi dạo chơi và tham quan ...
1.2. Bố trí sắp xếp đồ chơi ở góc xây dựng để khuyến khích trẻ sử dụng
theo các cách khác nhau.
Sau khi đã chuẩn bị được nội dung chơi, chuẩn bị các nguyên vật liệu chơi
phong phú, làm được đồ dùng đồ chơi thì việc bố trí, sắp xếp khu vực chơi xây
dựng phù hợp với diện tích lớp thuận tiện cho việc lựa chọn sử dụng theo ý thích
của trẻ. Đồng thời giúp trẻ nảy sinh ý tưởng và nội dung chơi mới.
Trong quá trình trẻ tham gia và trò chơi, tôi gợi ý để trẻ biết khai thác tối đa
cách sử dụng các nguyên vật liệu, đồ chơi theo nhiều cách khác nhau:

tranh ảnh về nhà, nhà ở thành phố, nhà ở nông thôn, nhà chung cư...

( Hình ảnh: Sắp xếp đồ dùng, đồ chơi tại góc xây dựng)
Ngoài ra có thêm những bộ trang phụ hoặc đồ dùng của người lớn phù hợp
với nội dung trò chơi để giúp trẻ tham gia vào trò chơi và thực hiện hành động
của vai chơi một cách biểu cảm hơn như bộ quần áo công nhân xây dựng, mũ
bảo hộ lao động, khẩu trang, xẻng, xô, bay, dao xây...
Trong góc chơi xây dựng bố trí nơi trưng bày các sản phẩm lắp ráp xếp
hình của trẻ gồm cả những sản phẩm đã hoàn thiện và những sản phẩm chưa
hoàn thiện. Việc này giúp trẻ phát huy tối đa khả năng sáng tạo của trẻ, kích
thích trẻ nảy sinh những ý tưởng mới trong trò chơi xây dựng.
* Kết quả:
- Tôi đã xác định rõ từng nội dung chơi theo chủ đề.
- Tìm kiếm, siêu tầm và làm nhiều đồ dùng đồ chơi cho trẻ chơi trò chơi
xây dựng.
- 100% trẻ hứng thú tham gia làm đồ dùng, đồ chơi cùng cô.
- Qua việc chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú, và sắp xếp khoa học phù
hợp tôi thấy trẻ sử dụng phù hợp và hiệu quả xây dựng của công trình trong chủ
đề được hoàn thiện nhanh và trẻ hứng thú hoạt động hơn trước nhiều.
2. Tổ chức cho trẻ quan sát tranh ảnh, băng đĩa mô hình và thăm quan
các công trình xây dựng.
8


Trước mỗi hoạt động tôi đã chuẩn bị các loại tranh ảnh, băng đĩa hoặc mô
hình về công trình xây dựng để trẻ tri giác một cách cụ thể: Có thể cho trẻ quan
sát trong hoạt động học có chủ định, mọi lúc mọi nơi hoặc ngay trong hoạt động
góc.
Ví dụ: Khi cho trẻ xây dựng “ Lăng Bác” Chủ đề “ Quê hương – Đất
nước – Bác Hồ” đây là chủ đề khó bởi ở nông thông phần đa là các cháu chưa

thể phối hợp với phụ huynh trẻ để tổ chức cho cả lớp đi tham quan ở những nơi
xa trường.
Ví dụ: Tôi đã phối hợp với cac bậc phụ huynh trong lớp tổ chức cho trẻ đi
tham quan cung văn hóa thiếu nhi Huyện Nga Sơn qua đó tôi thấy 100% phụ
huynh đồng tình ủng hộ, trẻ được trực tiếp quan sát, được tìm hiểu qua thực tế
nên trẻ rất hứng thú. Khi về trường tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi xây dựng “
Cung văn hóa thiếu nhi trẻ thực hiện lại rất tốt.

10


( Hình ảnh: Trẻ đi thăm quan cung văn hoá thiếu nhi huyện Nga Sơn)
Lập kế hoạch cụ thể cho buổi quan sát ( quan sát gì, vào thời điểm nào, cần
đặt câu hỏi gì cho trẻ...) cần tìm hiểu vốn kinh nghiệm và hứng thú của trẻ.
Trong quá trình quan sát giáo viên trao đổi gợi ý hỏi để trẻ khắc sâu biểu tượng
quan sát và mở rộng hiểu biết của trẻ.
Sau khi tham quan giáo viên trò chuyện gợi hỏi để trẻ có thể mô tả lại công
trình xây dựng hoặc nói về những gì trẻ thấy trong chuyến thăm quan.
Ví dụ: Các con được tham quan ở đâu? Hãy kể lại những gì các con nhìn
thấy ? công trình đó được xây dựng như thế nào?...
Giáo viên cần linh hoạt giải quyết các tình huống nảy sinh trong quá trình
tổ chức cho trẻ quan sát và đảo bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ trong quá trình dạo
chơi thăm quan.

( Hình ảnh: Trẻ lớp tôi chơi trò chơi xây dựng “ Vườn cây của bé” )
11


* Kết quả: Từ việc được trược tiếp quan sát các công trình và xem các
công trình qua vi deo các cháu đã mạnh dạn, tự tin trong các công trình của

12


( Hình ảnh: Giáo viên tham gia tạo tình huống cho trẻ )
Không những thế tôi còn gợi mở để trẻ thực tái tạo lại những công việc cần
thiết như: Các Bác ơi! Tôi thấy vườn cây của các bác vừa trồng đẹp lắm rồi
nhưng để cây nhanh tốt thì các bác phải làm gì nữa? ( trẻ trả lời tưới nước cho
cây, mua phân về bón..) Tôi thấy bên cửa hàng còn có cả phân bón cho cây đấy
các bác sang xem thế nào (trẻ trả lời Bác để tôi đi cho) giáo viên liên tiếp đặt ra
các tình huống lôi cuốn trẻ để hoàn cảnh chơi mới, từ đó mở rộng nội dung chủ
đề phạm vi chơi và kéo dài hứng thú chơi của trẻ.
Tình huống chơi cần phát triển một cách tự nhiên không khiên cưỡng và
được trong mối liên hệ với các hoạt động khác.
* Kết quả: Việc tạo ra các tình huống trước trong khi xây dựng đã giúp trẻ
có thêm nhiều sáng tạo trong công trình và công trình của trẻ hoàn thiện hơn.
4. Phối kết hợp với các góc chơi khác.
Một nhà giáo dục học người Nga đã nói “Sự phong phú của nhân cách phụ
thuộc vào sự phong phú của các mối quan hệ xã hội” “. Góc xây dựng ở Mẫu
Giáo phải có mối quan hệ qua lại giữa các góc khác. Tuy góc xây dựng được
chơi độc lập trong nhóm lớp tuy nhiên nếu chúng ta không biết phối kết hợp với
các góc chơi khác thì góc chơi sẽ trở nên đơn diệu và nhàm chán.
Tôi luôn luôn làm phong phú các mối quan hệ xã hội cho trẻ bằng cách liên
kết các góc chơi theo chủ đề thành một xã hội thu nhỏ, trong đó có nhiều ngành
nghề khác nhau, góc xây dựng ở mẫu giáo phải có mối quan hệ qua lại giữa các
góc chơi khác, khi đó trẻ không những đặt mối quan hệ trong cùng một nhóm
mà còn biết nhân rộng mối quan hệ với các nhóm khác. Khi chơi xây dựng,
13


ngoài tạo một công viên nhất định, cô giáo còn có thể gợi ý cho trẻ mở rộng liên

hình ảnh về núi Mai An Tiêm, hình ảnh đài tưởng niệm xã Nga Thái cóp vào
đĩa. Trong quá trình hoạt động tôi mở cho trẻ xem các hình ảnh và cùng trò
chuyện về các hình ảnh đó. Đặc biệt là hình ảnh đài tưởng niệm xã tôi thấy đến
khi cho trẻ hoạt động ở góc xây dựng thì trẻ đã xây dựng được công trình theo ý
tưởng của tôi.

14


(Hình ảnh: Các cháu Trường MN Nga Thái đi thăm quan đài tưởng niệm )
* Hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời là hoạt động giúp trẻ được gần gũi với thiên nhiên và
trực tiếp được quan sát như mô hình cây cối, con vật... do vậy qua hoạt động
ngoài trời cũng cung cấp cho trẻ kiến thức về mô hình để quá trình trẻ thực hiện
trò chơi xây dựng được tốt hơn.
Ví dụ: “ Quan sát công viên cây xanh”. Chủ đề “Thế giới thực vật” qua
hoạt động quan sát công viên cây xanh trẻ biết được quy mô của công viên đó
được xây dựng như thế nào?
Từ đó mà khi trẻ chơi trò chơi xây dựng “Xây dựng công viên cây xanh”
trẻ sẽ thực hiện xây dựng công trình một cách dễ dàng và chính xác
Hoặc cho trẻ quan sát “Vườn cây ăn quả” để trẻ xây dựng Vườn cây của bé
có các khuôn viên được đẹp hơn, trẻ nhớ chi tiết các khuôn viên trong vườn,...từ
đó khi trẻ xây dựng công trìmh “ Vườn cây của bé” Hoặc các công trình khác
trẻ cũng có kiến thức để lắp ghép tạo ra vườn hoa đẹp
* Kết quả: Việc cung cấp kiến thức, mô hình cho trẻ qua các hoạt động
khác tôi thấy trẻ cũng có thêm nhiều kiến thức cho hoạt động góc xây dựng, thể
hiện rất rõ qua việc sau mỗi lần tìm hiểu, quan sát xong tôi cho trẻ xây dựng
công trình trẻ cũng nhớ rất rõ các chi tiết cần có trong mỗi công trình đó.
6. Công tác tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh tìm kiếm nguyên
vật liệu phế thải làm đồ dùng đồ chơi phục phụ cho hoạt động góc.

các chủ đề thì huy động thêm. Việc lựa chọn nguyên vật liệu để làm ĐDĐC cần
chú ý:
- Lựa chọn các nguyên vật liệu phải sạch, đảm bảo an toàn.
- Tận dụng những nguyên vật liệu phổ biến, rẻ tiền.
- Những vật liệu dễ vận động được từ phụ huynh, học sinh đóng góp.
- Vật liệu có màu sắc đẹp, có kích thước phù hợp vừa với tầm tay trẻ
Ví dụ:
+ Để làm ngôi nhà bằng cói thì tôi đã tuyên truyền phụ huynh mang cói
khô đến lớp vì đây là sản phẩm sẵn có ở địa phương. Đặc biệt quê tôi nổi tiếng
với vùng chiếu cói Nga Sơn, việc lựa chọn các nguyên vật liệu từ cói, lõi cói để
làm ra các loại đồ chơi rất phong phú, từ đó lồng ghép vào các bài học rất bổ ích
cho trẻ.
+ Để làm các bức tranh phục vụ cho chủ đề giáo dục tôi đã vận động phụ
huynh mang những tờ lịch cũ, hoạ báo, vỏ trai, vỏ ngao, hột hạt,... để làm đồ
dùng đồ dạy học cho trẻ.

( Tranh chủ đề: Thế giới động vật)
+ Làm chiếc thuyền bằng mo cau, chiếc ô tô bằng hộp bánh tôi đề nghị phụ
huynh tìm kiếm và cho trẻ mang tới lớp.

17


Hay để làm những con công thật
ngộ nghĩnh đáng yêu tôi đã vận động phụ huynh tìm kiếm những hộp sữa chua
bỏ đi để làm những con công cho trẻ chơi

Qua trò chơi xây dựng phụ huynh thấy con mình đựơc thể hiện sự hiểu biết
khi xây dựng, trẻ được giao lưu với bạn, được thảo luận nhiều và nói lên được ý
tưởng. Trẻ được tự phân công công việc “Ai là bác thợ cả”, “ Ai là bác thợ

Sau một năm nghiên cứu kết quả trên bản thân tôi được trao dồi thêm kiến
thức và rút thêm kinh nghiệm khi hướng dẫn trẻ chơi trò chơi xây dựng. Qua đó
tôi tiến hành khảo sát lần 2 kết quả trên cháu như sau:
Kết qủa khảo sát lần 2 ( Tháng 4 năm 2015 )
Kết quả khảo sát

Nội dung khảo sát

Tổng
số trẻ

Trẻ đạt

Tỷ lệ %

Trẻ chưa
đạt

Tỷ lệ
%

Trẻ biết phân công công
việc trong nhóm.
Trẻ biết lựa chọn công
việc phù hợp với khả năng
của mình.
Trẻ biết lựa chọn nguyên
liệu phù hợp với công
việc
Trẻ lựa chọn dụng cụ cần


4

12

32

28

88

4

12

32

27

84

5

16

19


Qua bảng chất lượng các cháu đã tăng lên rõ rệt so với đầu năm.
* Đối với cô:

duyệt.
II. ĐỀ XUẤT:
Qua 8 năm công tác với đồng lương ít ỏi nhưng với một tấm lòng yêu nghề.
Tôi vẫn thực hiện tốt công tác chăm sóc và giáo dục trẻ. Nhưng nay có sự quan
tâm của Đảng và ngành giáo dục chế độ của chúng tôi đã được mở sang một
trang mới. Do vậy tôi cũng yên tâm công tác và chăm sóc giáo dục các cháu tốt

20


hơn nữa. Do vậy tôi chỉ kiến nghị thêm mong các cấp, các ngành, phòng giáo
dục quan tâm hơn nữa về đồ dùng đồ chơi cho các cháu, hỗ trợ với chúng tôi để
bổ sung thêm đồ dùng đồ chơi.
Trên đây, là bài viết sáng kiến kinh nghiệm của tôi về việc “ Một số biện
pháp nâng cao chất lượng giúp trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi chơi trò chơi xây dựng
tại Trường mầm non Nga Thái”. Rất mong được sự góp ý của Hội đồng khoa
học ngành cũng như của các bạn đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Nga Sơn, ngày 15 tháng 4 năm 2015
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.

Trịnh Thị Oanh

Nguyễn Thị Nhung