SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC
TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA TRẺ 3 – 4 TUỔI

Người thực hiện: Phạm Thị Thanh Xuân
Chức vụ : Giáo Viên
Đơn vị công tác : Trường Mầm non Thị Trấn
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA, NĂM 2015
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1


Mầm non là giai đoạn đầu tiên của cuộc đời. Ở lứa tuổi này cơ thể trẻ phát
triển mạnh mẽ về chức năng các cơ quan. Giáo dục trẻ thời kỳ này đóng vai trò
quan trọng hình thành cơ sở ban đầu của nhân cách con người và giáo dục trẻ
thời kỳ này đạt hiệu quả cao nhất. Để có một ngày mai tươi sáng, thì ngay từ
hôm nay, trẻ em cần phải được chăm sóc và giáo dục để phát triển một cách toàn
diện về mọi mặt: Thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, thẩm mỹ, tình cảm - kĩ năng
-xã hội.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân thì giáo dục Mầm Non có một vai trò
đặc biệt quan trọng là nền tảng, là cơ sở cho giáo dục các bậc học sau này.
Chính vì vậy mà mục đích của giáo dục Mầm non là nhằm hình thành ở trẻ
những cơ sở đầu tiên của nhân cách con người mới XHCN Việt Nam như: Sự
khỏe mạnh,nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hòa cân đối, giáo dục cho trẻ giàu
lòng yêu thương, biết quan tâm nhường nhịn giúp đỡ những người gần gũi xung

tư về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, sạch đẹp, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi để
trẻ được khám phá và trải nghiệm. Trường có bề dầy thành tích nhiều năm liền
được Đảng và nhà nước tặng thưởng giấy khen và bằng khen. Năm 2007 vinh
dự trường được đón nhận Huân chương lao động hạng III.
- Bản thân tôi được ban giám hiệu phân công phụ trách lớp 3 - 4 tuổi là một giáo
viên trẻ có bề dầy kinh nghiệm trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, tâm huyết với
nghề năng động sáng tạo tìm tòi khám phá những điều mới lạ trong chương trình
mầm non mới mặt khác các cháu lớp tôi đa số các cháu đã được học từ nhà trẻ
nên các cháu đều nhanh nhẹn, tự tin, hồn nhiên, năng động trong các hoạt động.
Trong thực tế khi đưa con tới trường, cha mẹ đều mong muốn con mình
được phát triển một cách toàn diện, mạnh dạn, tự tin hơn trước đám đông. Đó là
mong muốn chính đáng và cũng là mục tiêu của phương pháp mới của ngành
mầm non. Không chỉ dạy trẻ kiến thức mà dạy trẻ kỹ năng sống, dạy trẻ biết
cách xử lý chủ động trong các tình huống.
Trên thực tế, số lượng trẻ tự kỷ, nhút nhát, kém mạnh dạn ngày càng nhiều,
đa số trẻ chưa phát huy được hết tính tích cực, chủ động, sáng tạo. Điều đó đặt
ra cho các cô giáo mầm non, nhất là các cô giáo dạy lứa tuổi mẫu giáo bé một
nhiệm vụ nữa là làm thế nào giúp các bé mạnh dạn tự tin trong giao tiếp với bạn
bè và người lớn? Để trả lời câu hỏi này, tôi luôn tìm tòi, ứng dụng các biện
pháp, hình thức, tổ chức các hoạt động giúp trẻ trong lớp tôi có cơ hội được thể
hiện và tự khẳng định mình trong giao tiếp với cô giáo, bạn bè và mọi người
xung quanh.
3


Một lý do nữa là việc trẻ em ngày nay được bảo bọc quá kỹ khiến trẻ đánh
mất sự tự tin về khả năng của bản thân. Một số phụ huynh cho rằng cứ lo cho
con đầy đủ, chiều chuộng theo ý thích của con, còn việc dạy dỗ thì phó mặc cho
giáo viên. Mặc dù rất quan tâm đến con nhưng đa số phụ huynh là công chức
nhà nước nên ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ cậy ông bà và

25
động
Trẻ biết thể hiện được 5
khả năng của mình

20% 7

28%

13

52%

Chưa
đạt
SL %
1 4%

2

8%

5

20%

Từ kết quả khảo sát trên và từ thực tế đã áp dụng tại nhóm lớp của mình,
tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp nhằm phát huy được tính tích cực trong
các hoạt động ở trẻ mẫu giáo bé.
III. Các giải pháp và tổ chức thực hiện:

- Tạo ranh giới giữa các góc hoạt động
Ví dụ: Sử dụng giá dựng đồ chơi quay lại tạo thành ranh giới cho góc
chơi. Ranh giới ở các góc không che tầm nhìn của trẻ và không cản việc quan sát
của giáo viên
- Thay đổi vị trí các góc sau mỗi chủ đề để tạo cảm giác mới lạ, kích thích
hứng thú của trẻ.

5


- Đặt tên các góc phải đơn giản, dễ hiểu và phù hợp với nội dung từng chủ
đề đang thực hiện
Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “Gia đình” góc sách có thể đặt “Thư viện của
gia đình bé” nhưng khi sang chủ đề “thế giới thực vật” góc sách có thể đặt “Thư
viện của các loại cây”.
Bên cạnh đó chúng tôi cũng xây dựng qui ước với trẻ về qui định trong lớp
học và giao tiếp giữa trẻ với trẻ trong lớp. Việc rèn nền nếp được thực hiện ngay
khi đón trẻ vào năm học mới. Chúng tôi qui ước với trẻ cách lấy đồ dùng đồ
chơi đúng nơi qui định, hay qui định với trẻ về cách giao tiếp trong khi chơi,
không la hét quá to, không chạy nhảy xô đẩy nhau, có sự giao tiếp thân mật
trong các vai chơi, các bạn trai nhường nhịn các bạn gái, cùng tham gia vào các
vai chơi vui vẻ, không tranh giành đồ chơi của nhau và biết giúp đỡ bạn trong
quá trình chơi .
Với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, chúng tôi tận dụng tối đa các sản
phẩm của trẻ để trang trí lớp, trẻ được vẽ, xé nặn các sản phẩm để trang trí các
góc, các buổi chơi trẻ được hoạt động với chính sản phẩm của mình đã làm nên
trẻ rất thích thú. Những hoạt động giao tiếp qua vai chơi người mua người bán
dạy trẻ biết thể hiện thái độ ân cần niềm nở với khách hàng thông qua đó tạo
được mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ khi chơi.
Đồ chơi trẻ làm cùng cô được sử dụng trong góc bán hàng

động và sẽ không đạt hiệu quả cao trong mỗi hoạt động. Cùng với đó khả năng
tiếp thu của trẻ cũng sẽ hạn chế và trẻ sẽ có phản ứng: Chán học, gây mất trật tự
trong lớp học. Từ đó nghiên cứu các tài liệu, suy nghĩ thay đổi các hình thức vào
bài sao cho sinh động, hấp dẫn bằng những câu nói nhẹ nhàng, nét mặt vui tươi,
sử dụng các trò chơi tạo tình huống bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào hoạt
động học có chủ định và xuyên suốt theo một chủ đề. Qua đó, hoạt động nào trẻ
cũng hào hứng, không gò bó mà vẫn đạt kết quả cao mà lại phát huy được tính
tích cực của trẻ. Trẻ hăng hái giơ tay phát biểu trong các hoạt động và hứng thú
tham gia các hoạt động.
Ví dụ : Để cho hoạt động phát triển vận động không trở nên khô cứng,
nhàm chán. Đồng thời không làm cho trẻ thấy mệt mỏi không thích tập, giáo
viên có thể thay đổi hình thức vào bài: Cùng tham gia vào cuộc thi: “Bé khoẻ, bé
nhanh”; Nhà nông đua tài.” và xuyên suốt hoạt động đó giáo viên tổ chức dưới
dạng các trò chơi liên hoàn, khởi động, vượt chướng ngại vật, tăng tốc về đích.
Để tăng sự hứng thú cho trẻ, giáo viên có thể thoát ly khỏi hình thức khởi động
quen thuộc. Thay vào đó là những bài tập sôi động nhẹ nhàng nhưng cũng
không tách rời mục đích chính của phần khởi động tôi có thể chọn một bản nhạc
sôi động, sau đó cho trẻ đứng vào hàng để tập bài tập xoay các khớp: Cổ tay,
khuỷu tay, lắc hông, đầu gối, cổ chân. Đối với giai đoạn cuối năm, cô có thể cho
trẻ tự tìm vị trí đứng cho mình sao cho mỗi bạn cách nhau 1 ô gạch. Điều này
giúp trẻ phát triển tính tích cực, tự giác trong quá trình tham gia tập luyện. Cô
vẫn giữ vai trò chỉ huy hô mệnh lệnh cho trẻ tập để đảm bảo mức độ vận động
của mỗi động tác không quá sức với trẻ.
Tương ứng với các nội dung của hoạt động phát triển vận động: Khởi động,
trọng động (Bài tập phát triển chung, bài tập vận động cơ bản), trò chơi, hồi tĩnh.
Ngoài ra, cô có thể sưu tầm các bài hát mới lạ để làm nhạc nền cho trẻ tập thể
dục. Đồng thời sau buổi tập cô thưởng cho trẻ huy chương vàng, hộp quà cho 2
đội hay vòng nguyệt quế.Từ đó trẻ sẽ rất hứng thú tập luyện vui vẻ, mạnh
dạn.trẻ không còn cẩm giác nặng nề , kho cứng.Tạo cho trẻ cảm giác học mà
chơi, chơi mà học.

trả trẻ, Hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, vệ sinh ăn trưa, hoạt động chiều và
phát huy được tính tích cực của trẻ nhất là tổ chức tốt các ngày hội ngày lễ cho
trẻ là một hình thức giáo dục hiệu quả và sinh động nhất, giúptrẻ được trải
nghiệm các cảm xúc tích cực. Thông qua đó trẻ được học và chia sẻ những
mong muốn của trẻ với cô giáo, bạn bè và cha mẹ. Với quan điểm như vậy nên
tôi thống nhất với các cô giáo và ban phụ huynh lớp từ đầu năm học lên kế
hoạch hoạt động ngoại khóa cho các cháu. Tôi đặc biệt chú ý đến các ngày lễ
hội: Ngày 20/10, ngày Tết Trung Thu, Noel, Tết Nguyên Đán, ngày 8/3, sinh
nhật tháng của trẻ, với mỗi ngày hội chúng tôi cố gắng sử dụng một hình thức
tổ chức riêng như tổ chức trong lớp, dưới sân trường nhằm lôi cuốn hấp dẫn trẻ
tích cực tham gia hoạt động.
Ví dụ: Ngày 20/10- Ngày phụ nữ Việt Nam
Trước ngày tổ chức lễ hội chúng tôi cùng trẻ trò chuyện về ý nghĩa ngày
hội, đưa ra ý định, hình thức tổ chức và thăm dò ý kiến của trẻ về món quà
tặng bà và mẹ và thường được tổ chức ở trên lớp. Trong buổi trẻ được nói lên
những cảm xúc của mình, và nói lên được những lời chúc về bà, mẹ, về cô giáo
và chúc các bạn sinh nhật trong tháng. Cô trò chuyện với trẻ để trẻ nói về ý
nghĩa của ngày hội. Các bé chia sẻ những cảm xúc trong ngày 20-10. Cùng trẻ
trang trí giấy mời bà và mẹ với lời đề từ ấn tượng: ‘‘Để được quan tâm chia sẻ,
để được yêu thương và hiểu các con nhiều hơn kính mời bà và mẹ bé tới dự
ngày hội 20/10 và sinh nhật các bạn trong tháng do lớp tổ chức”.

10


Hình ảnh các bé làm bưu thiếp
Và còn rất nhiều các hoạt động ngoại khóa tôi đã tổ chức cho các cháu
như: Ngày Tết Trung thu, mỗi hoạt động một hình thức phong phú khác nhau
nhưng đều hướng tới một mục đích chung đó là giáo dục trẻ cách thể hiện tình
cảm, các con có nhiều bạn thân hơn, biết nhường nhịn và quan tâm đến bạn bè.

chứng kiến của bạn bè hoặc cha mẹ sẽ khắc sâu trong trẻ niềm phấn khởi, tạo
động lực cho trẻ phát huy khả năng của bản thân. Trẻ thường bắt chước, noi
gương rất nhanh, chính vì vậy tôi đã chọn hình thức nêu gương thưởng hoa bé
ngoan, bình chọn “Hoa bé ngoan của tuần” vào thứ sáu cuối tuần.
12


Trẻ đã thành thói quen và luôn có mong muốn được nhận phiếu bé ngoan
vào thứ sáu cuối tuần. Trên cơ sở đó tôi đã nghĩ ra thêm hình thức thưởng hoa
bé ngoan cho cá nhân trẻ và được gắn vào bảng bé ngoan những trẻ có cố gắng
nhiều trong tuần: Biết giúp đỡ cô, bạn bè, ăn nhanh, ngủ ngoan, chăm học, hay
giơ tay phát biểu, đi học đều, không mắc lỗi.
Đây là hình thức nhằm giúp trẻ nhìn nhận lại bản thân mình trong một tuần
qua có ngoan không, có đóng góp gì cho hoạt động chung của lớp học hay
không, có biết giúp đỡ bạn không, trong giờ ăn có ăn ngoan, hết suất không. Trẻ
trong lớp sẽ cùng nhau dựa vào các tiêu chí đó để bình bầu bạn xuất sắc, bạn
ngoan. Bạn nào xuất sắc, có tiến bộ vượt bậc được chọn làm “Hoa bộ ngoan của
tuần” , bạn nào còn mặt hạn chế được thưởng 1 cờ ngoan và bạn nào còn nhiều
điểm chưa đạt nhận bé ngoan. Những cờ ngoan được làm bằng giấy màu óng
ánh đem lại cho các bé nhiều niềm vui và tiến bộ bất ngờ.
Đặc biệt nhất là hình thức khen thưởng ra bảng vàng ngoài cửa lớp, trẻ sẽ
được ghi tên ra bảng và đi kèm đó là nội dung khen thưởng (VD: Bé Minh Trí
được khen vì tiến bộ, biết giúp đỡ cô và các bạn, hoặc bé Bảo An trong tuần qua
được khen vì ăn nhanh, chăm giơ tay phát biểu). thông qua đó không những trẻ
được khen sẽ cố gắng phấn đấu tiếp, bạn trong lớp lấy đó làm tấm gương để học
tập mà các bậc phụ huynh cũng nắm bắt được tình hình của con mình trong tuần.
Đây hình thức mà trong tâm lí giáo dục trẻ mầm non thường xuyên sử dụng hình
thức nêu gương trẻ sẽ học tập các bạn sao ngoan, đồng thời bản thân trẻ cũng sẽ
có nhiều cố gắng tích cực hơn trong tuần tới.
Sau khi thực hiện biện pháp nêu gương cuối tuần tôi nhận thấy, không khí

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ
em có những ưu việt lớn. Trẻ em hào hứng, chủ động và sáng tạo trong hoạt
động học, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ em. Sử dụng hình thức ứng
dụng công nghệ thông tin như trình chiếu Powerpoint trong các hoạt động
những hình ảnh, những con vật ngộ nghĩnh, những bông hoa đủ màu sắc, những
hàng chữ biết đi và những con số biết nhảy theo nhạc hiện ngay ra với hiệu ứng
của những âm thanh sống động ngay lập tức thu hút được sự chú ý và kích thích
hứng thú của trẻ vì được chủ động hoạt động nhiều hơn để khám phá nội dung
hoạt động.
Thông qua những hoạt động có áp dụng công nghệ thông tin và sử dụng
các bài giảng điện tử, những hình ảnh đẹp, hành vi đẹp, những kỹ năng sống
được chuyển tới trẻ em một cách nhẹ nhàng và sống động; góp phần hình thành
ở các em nhận thức về cái đẹp, biết yêu cái đẹp, mong muốn tạo ra cái đẹp trong
cuộc sống và những kỹ năng sống cần thiết đối với lứa tuổi mầm non. Góp phần
tích cực trong việc giáo dục cái đẹp, kỹ năng sống và phát huy tính tích cực
trong các hoạt động cho trẻ .
7: Phối hợp với phụ huynh trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ:
Việc hình thành tính tích cực trong các hoạt động cho trẻ trong trường mầm
non là chưa thực sự đầy đủ bởi muốn hình thành hay giáo dục trẻ bất kì điều gì,
luôn cần phải có sự hợp tác, phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.
Chính vì vậy việc tuyên truyền và hướng dẫn các bậc phụ huynh một số biện
pháp để cùng với giáo viên hình thành tính tích cực trong các hoạt động của trẻ
là vô cùng cần thiết và hiệu quả.
Tôi thông báo với phụ huynh về thời gian biểu của lớp, tuyên truyền nội
dung giảng dạy đến phụ huynh, mời phụ huynh tham quan lớp, dự giờ một số
tiết dạy, tham quan triển lãm đồ dùng để phụ huynh hiểu rừ những khó khăn hạn

15



SL

%

Khả năng tập trung chú
14 56%
ý trong hoạt động học
Trẻ mạnh dạn tích cực
13 52%
tham gia các hoạt động
Trẻ biết thể hiện khả
năng của mình

5

20%

Khá

Chưa
đạt

TB

SL

%

SL


7

28% 13

52%

5

20%

Kết quả khảo sát chất lượng cuối năm cho thấy:
Đạt
Nội dung khảo sát
Số
lượng
trẻ
khảo
sát
25

Tốt

Khá

Chưa
đạt

TB

SL


7

28

3

12

0

40

6

24

9

36

0

Trẻ mạnh dạn tích cực
15
tham gia các hoạt động
Trẻ biết thể hiện khả
10
năng của mình


khắc phục những mặt hạn chế.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi trong việc “Phát huy
tính tích cực trong các hoạt động của trẻ 3-4 tuổi” đã đúc rút được trong
những năm qua. Rất mong được sự góp ý của các đồng nghiệp và các cấp lãnh
đạo để bản thân tôi được hoàn thiện mình hơn nữa .

18


Tôi xin chân thành cảm ơn!

Xác nhận của thủ trưởng đơn vị

Nga sơn ngày 14 tháng 4 năm 2015
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết không sao chép nội dung
của người khác.
NGƯỜI LÀM SKKN

Phạm Thị Thanh Xuân

19