MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ
THỰC TIỄN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH
HOẠT CHI BỘ THUỘC ĐẢNG BỘ XÃ Ở
HUYỆN KIẾN THỤY, THÀNH PHỐ HẢI
PHÒNG
1.1.
Sinh hoạt chi bộ và nâng cao chất lượng sinh hoạt
chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện Kiến Thuỵ, thành
phố Hải Phòng hiện nay
1.2.
Thực trạng và một số kinh nghiệm nâng cao chất
lượng sinh hoạt chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện
Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng
Chương 2 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO

Trang
6

13

13

34

CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THUỘC
ĐẢNG BỘ XÃ Ở HUYỆN KIẾN THỤY THÀNH
2.1.

2.2.

Ban Bí thư
Ban Chấp hành Trung ương
Bộ Chính trị
Chính trị quốc gia
Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà xuất bản
Sinh hoạt chi bộ
Trong sạch, vững mạnh
Vững mạnh toàn diện
Xã hội chủ nghĩa

BBT
BCHTƯ
BCT
CTQG
ĐCSVN
Nxb.
SHCB
TSVM
VMTD
XHCN

5


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chi bộ là nền tảng của Đảng, hạt nhân lãnh đạo của hệ thống chính trị
ở cơ sở, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng với nhân dân. Chi bộ cơ sở lãnh đạo
đơn vị thực hiện thắng lợi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp

bộ chưa thực hiện nghiêm túc chế độ sinh hoạt Đảng, buông lỏng công tác
quản lý, giáo dục đảng viên; nội dung sinh hoạt chi bộ còn nghèo nàn, thiếu
nội dung chính trị tư tưởng cụ thể; tính lãnh đạo, tính giáo dục, tính chiến
đấu, tinh thần tự phê bình và phê bình, ý thức tổ chức, kỷ luật yếu kém; tinh
thần đoàn kết và tình yêu thương đồng chí bị giảm sút; chi bộ chưa thực sự
là nơi sinh hoạt tư tưởng để cấp uỷ nắm và hiểu tâm tư, nguyện vọng của
đảng viên; chi bộ chưa thể hiện tốt vai trò là nơi lãnh đạo, giáo dục, quản lý,
giám sát và rèn luyện đội ngũ đảng viên. Tình hình đó làm suy giảm lòng tin
của nhân dân đối với Đảng, giảm năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của
Đảng ngay từ chi bộ.
Quán triệt và thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của Trung ương về
nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ và tổ chức cơ sở
đảng, Thành uỷ Hải Phòng và Huyện uỷ Kiến Thuỵ đã có nhiều chủ trương,
biện pháp tích cực, lãnh đạo và chỉ đạo các tổ chức đảng trong các địa
phương, các cơ quan, đơn vị, đẩy mạnh mọi hoạt động nhằm nâng cao chất
lượng sinh hoạt chi bộ đảng. Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện
Kiến Thuỵ lần thứ XXIII, Huyện uỷ đã xây dựng Kế hoạch số 28-KH/HU,
ngày 25/7/2007 về triển khai thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW của BBT Trung
ương về “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ”.
Tuy nhiên, trên thực tế, chất lượng sinh hoạt chi bộ ở thôn, làng, hợp
tác xã dịch vụ nông nghiệp, quỹ tín dụng nhân dân thuộc đảng bộ xã vẫn còn
nhiều mặt chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiều hạn chế trong sinh hoạt vẫn
chưa được khắc phục. Vì vậy, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về chất
lượng và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đánh giá đúng thực trạng,
xác định rõ nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục một cách
có hiệu quả những khuyết điểm, yếu kém, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi
bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng hiện nay là
vấn đề thiết thực, mang tính cấp bách. Với lý do đó, việc lựa chọn đề tài:
7


cập đến các giải pháp nâng cao chất lượng chi bộ, các nhà nghiên cứu cũng
đã bàn đến các giải pháp mang tính tổng thể từ nhận thức đến các biện pháp
tổ chức sinh hoạt bảo đảm chất lượng sinh hoạt chi bộ. Tuy nhiên, đối với
các loại hình chi bộ thôn, làng, hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp, quỹ tín dụng
nhân dân và chi bộ trường học thuộc đảng bộ xã thì hầu như chưa được đề
9


cập tới. Các loại hình chi bộ này có những nét đặc thù riêng ở tính chất,
nhiệm vụ lãnh đạo của chi bộ và hoạt động của đội ngũ đảng viên…Với
những lý do trên, tác giả muốn đưa ra một số vấn đề lý luận thực tiễn về
“Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện Kiến
Thuỵ, thành phố Hải Phòng hiện nay”; xác định những tồn tại, hạn chế và
nguyên nhân; trên cơ sở đó, rút ra một số kinh nghiệm và đề xuất những giải
pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện
Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng hiện nay.
Đề tài nghiên cứu không trùng lặp với các công trình, luận văn đã
được nghiệm thu, công bố.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
* Mục đích:
Nghiên cứu, luận giải làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về chất
lượng và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, trên cơ sở đó đề xuất những
giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện
Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng hiện nay.
* Nhiệm vụ:
- Luận giải làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về chất lượng và nâng
cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện Kiến Thuỵ, thành
phố Hải phòng hiện nay.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng và rút ra một số kinh nghiệm nâng cao
chất lượng sinh hoạt chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện Kiến Thuỵ, thành phố

6. Ý nghĩa của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài luận văn góp phần cung cấp cơ sở lý
luận và thực tiễn cho các chi uỷ, chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện Kiến
Thuỵ, thành phố Hải Phòng trong việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ.
Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho các loại hình chi bộ ở các địa
phương khác và làm tài liệu nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm về nâng cao
chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các tổ chức đảng.
7. Kết cấu của đề tài
Đề tài luận văn gồm: Phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận và danh
mục tài liệu tham khảo, phụ lục.
11


hương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THUỘC ĐẢNG BỘ
XÃ Ở HUYỆN KIẾN THỤY, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG HIỆN NAY
1.1. Sinh hoạt chi bộ và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thuộc
đảng bộ xã ở huyện Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng hiện nay
1.1.1 Khái quát về Đảng bộ huyện Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng và
các chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng
Đặc điểm địa lý, nhiệm vụ chính trị của huyện Kiến Thuỵ, thành
phố Hải Phòng
Huyện Kiến Thuỵ nằm về phía Đông Nam, thuộc thành phố Hải Phòng:
Phía Bắc giáp quận Kiến An; phía Đông giáp quận Dương Kinh; phía Tây
giáp huyện Tiên Lãng và phía Nam là biển Đông. Là khu vực phòng thủ
chiến lược quan trọng của thành phố Hải Phòng và Quân khu 3. Kiến Thuỵ
là nơi phát tích Vương triều Mạc một thời, là một trong những nơi thực hiện
khoán sản phẩm trong sản xuất nông nghiệp đến nhóm và người lao động
đầu tiên trong cả nước.

phố Hải Phòng hiện nay gồm các loại sau: Chi bộ thôn, làng, chi bộ trường học,
chi bộ hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp, chi bộ quỹ tín dụng nhân dân.
Chức năng, nhiệm vụ của chi bộ thuộc đảng bộ xã thuộc huyện Kiến
Thuỵ, thành phố Hải Phòng hiện nay:
Mỗi loại hình chi bộ có chức năng, nhiệm vụ khác nhau, như: Chi bộ
thôn, làng là nơi lãnh đạo các đoàn thể nhân dân, tuyên truyền vận động nhân
dân tổ chức thực hiện mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của Đảng các cấp, mà trọng tâm là
lãnh đạo phát triển kinh tế, nhất là sản xuất nông nghiệp, xây dựng nông thôn
mới, xây dựng làng văn hoá; chi bộ hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp có nhiệm vụ
chủ yếu là lãnh đạo hợp tác xã làm tốt các khâu dịch vụ trong sản xuất nông
nghiệp theo Luật hợp tác xã; chi bộ quỹ tín dụng nhân dân có nhiệm vụ lãnh đạo
quỹ tín dụng thực hiện tốt nhiệm vụ huy động nguồn vốn để cho vay, thúc đẩy
phát triển sản xuất kinh doanh, sản xuất nông nghiệp, dịch vụ và bảo đảm nguồn
vốn cho các hoạt động của nhân dân trong xã; chi bộ trường học, nhiệm vụ chủ
yếu là lãnh đạo công tác quản lý giáo dục các bậc học theo đúng Luật Giáo dục
13


và các chỉ thị, hướng dẫn, định hướng giáo dục của huyện, tỉnh; nâng cao chất
lượng giảng dạy, xây dựng, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên,
chất lượng học tập, rèn luyện của học sinh...
Vai trò của chi bộ thuộc đảng bộ huyện Kiến thuỵ, thành phố Hải
Phòng: Chi bộ là hạt nhân chính trị, nơi quán triệt và đưa các chủ trương,
nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc
sống. Chi bộ là cầu nối giữa Đảng với nhân dân, chỉ đạo các tổ chức các
đoàn thể nhân dân, tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt mọi chủ
trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, bằng nghị
quyết, chủ trương lãnh đạo của chi bộ và sự gương mẫu của đảng viên.
Đặc điểm chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện Kiến Thuỵ, thành phố Hải

Đối với chi bộ hợp tác xã, chi bộ quỹ tín dụng và chi bộ trường học:
Do đặc điểm của chi bộ, đảng viên chủ yếu là cán bộ, công chức, viên
chức, các cấp uỷ chi bộ và đồng chí bí thư chi bộ kiêm nhiệm, đồng thời là
lãnh đạo cơ quan, đơn vị, thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nên việc SHCB ít
được chú trọng. Đội ngũ đảng viên của các loại hình chi bộ này rất đa dạng
về tuổi tác, trình độ, nhận thức, và công việc chuyên môn, ngành nghề. Số
lượng đảng viên của từng loại hình chi bộ này cũng không đồng đều. Chi bộ
thường được thành lập theo cơ quan, trường học, theo ngành ngề chuyên
môn. Các buổi SHCB hàng tháng theo kế hoạch thường gắn với họp cơ
quan, đơn vị nên chất lượng SHCB rất hạn chế.
Ý thức của nhiều đảng viên trong sinh hoạt chưa cao, sinh hoạt lãnh
đạo chủ yếu là nhất trí. Trong sinh hoạt phê bình và tự phê bình tính chiến
đấu chưa cao, vẫn còn xảy ra tình trạng bằng mặt trong SHCB, nhưng không
bằng lòng trong cuộc sống, công việc hàng ngày. Có chi bộ còn vi phạm quy
định Điều lệ Đảng (nhiều tháng không SHCB, hoặc có chỉ sinh hoạt qua loa
hình thức).
1.1.2. Sinh hoạt chi bộ thuộc đảng bộ xã ở huyện Kiến Thuỵ, thành
phố Hải phòng hiện nay
Sinh hoạt chi bộ là hoạt động lãnh đạo, là yêu cầu khách quan của chi bộ.
Sinh hoạt chi bộ giữ vai trò quyết định đối với việc xây dựng nội bộ
Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện và sức
chiến đấu của tổ chức đảng, là một khâu quan trọng đảm bảo thực hiện thắng
15


lợi nhiệm vụ chính trị đề ra. Nhiệm vụ trọng tâm của SHCB ở đảng bộ
huyện Kiến Thuỵ là bàn bạc, trao đổi, thống nhất chủ trương, biện pháp
trong nghị quyết và lãnh đạo tổ chức thực hiện thắng lợi nghị quyết của chi
bộ. Cụ thể những nhiệm vụ chủ yếu cần tập trung lãnh đạo trong nghị quyết
là nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng nông thôn mới, xây dựng

xã hội. Hoạt động này nhằm nghiên cứu, xác định chủ trương, kế hoạch công tác, đánh
giá kết quả hoại động thực tiễn đã đạ t được. Giúp cho tổ chức và các thành viên thấy rõ
ưu điểm, khuyết điểm của chủ trương, kế hoạch của việc tổ chức thực hiện. Kịp thời rút
kinh nghiệm sửa đổi. Bổ sung những sơ hở, thiếu sót chưa phù hợp hoặc sai lầm, lệch
lạc. Bảo đảm ý định, chủ trương, kế hoạch, hành động được đúng đắn, chuẩn xác hơn,
chất lượng, hiệu quả tốt hơn. Từ những phân tích trên cho thấy sinh hoạt là tất yếu khách
quan, là một thuộc tính của mọi tổ chức và do đó nó cũng là một thuộc tính nhưng là
thuộc tính đặc biệt quan trọng của chính đảng kiểu mới theo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh. Học thuyết Mác - Lênin về chính đảng cách mạng của giai cấp công
nhân đã chỉ ra những nguyên tắc xây dựng đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Theo
C.Mác, sự thống nhất về tư tưởng chỉ có thể trở thành sức mạnh vật chất nếu có sự thống
nhất về tổ chức. C.Mác đã chỉ ra: “nếu thống nhất và có tổ chức thì chúng ta sẽ là một
lực lượng không gì khuất phục được”. Sinh hoạt đảng vừa là một thuộc tính, vừa là biện
pháp quan trọng đảm bảo sự thống nhất trong Đảng cả về mặt chính trị, tư tưởng và tổ
chức.

Đảng Cộng sản là đội tiền phong của giai cấp do các đảng viên giác ngộ
sâu sắc lợi ích của giai cấp vô sản tự giác hợp thành. Do đó, “dân chủ đã trở
thành nguyên tắc của giai cấp vô sản”. Sinh hoạt đảng là một biện pháp thực hiện
dân chủ nhằm phát huy cao nhất trí tuệ của mọi đảng viên, tham gia đóng góp vào các
công việc lãnh đạo của đảng với tư cách là thành viên của đội tiền phong. Đối với mỗi
đảng viên, việc tham gia sinh hoạt đảng vừa là một yêu cầu bắt buộc, vừa là sự thể hiện
nghiêm túc ý thức tổ chức kỷ luật của Đảng. Trong suốt quá trình xây dựng Đảng Cộng
sản Nga, V.I.Lênin đặc biệt quan tâm đến vấn đề tổ chức, kỷ luật của đảng, Người cho
rằng: Đảng, đội tiên phong của giai cấp, phải hết sức có tổ chức đảng chỉ nên thu nhận
những phần tử ít nhất cũng phải chấp nhận một tổ chức tối thiểu. Và Người khẳng định:
Bất kỳ người nào thừa nhận cương lĩnh của đảng và ủng hộ đảng bằng những phương
tiện vật chất cũng như bằng cách tự mình tham gia vào một trong các tổ chức của đảng,
đều có thể được là đảng viên. Như vậy, sinh hoạt đảng và nâng cao chất lượng sinh hoạt
không phải xuất phát từ ý muốn chủ quan của một cá nhân mà là một đòi hỏi khách quan

chi bộ, cấp ủy TSVM.

Những nội dung và yêu cầu cụ thể của SHCB:
Một là, SHCB là một hoạt động lãnh đạo, là một yêu cẩu bắt buộc đối với mọi
đảng viên. Hoạt động này được dựa trên những nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt của
Đảng, được quy định cụ thể trong Điều lệ Đảng. Đây là điều khác biệt căn bản giữa học
thuyết Mác - Lênin về xây dựng Đảng kiểu mới với quan điểm của chủ nghĩa cơ hội xét
lại. Học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đảng chỉ ra rằng mỗi
đảng viên bất kỳ ở cương vị công tác nào cũng phải chịu sự quản lý của chi bộ, tham gia
SHCB. Phải chấp hành nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, phân
công cá nhân phụ trách, mở rộng dân chủ, đề cao tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt
đảng, tuyệt đối không được biến đảng thành “câu lạc bộ” để tranh cãi.

Hai là, chi bộ là hạt nhân lãnh đạo mọi mặt của địa phương, vì vậy nội dung
SHCB phải toàn diện. SHCB là nơi để các đảng viên thảo luận quán triệt đường lối,
chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, nhiệm vụ của từng địa phương, của đơn vị và
các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên. Thảo luận quyết nghị các nội dung công tác của chi
bộ để lãnh đạo địa phương thực hiện đường lối chính sách của Đảng, chỉ thị nghị quyết
của cấp trên. Định hướng và tổ chức các hoạt động thực hiện của cán bộ đảng viên và

18


quần chúng ở địa phương đạt hiệu quả cao. Ở đây cần phân biệt rõ hoạt động lãnh đạo và
hoạt động quản lý của chính quyền, đoàn thể. Cần khẳng định rằng, bất cứ hoạt động nào
ở địa phương, ở từng cơ quan, bất cứ nhiệm vụ gì chi bộ đều có chủ trương, biện pháp
lãnh đạo. Dựa vào đó, cấp uỷ, chính quyền đoàn thể các cấp, mọi cán bộ, đảng viên và
các tổ chức quần chúng tổ chức thực hiện theo chức trách, nhiệm vụ. Không được biến
buổi sinh hoại chi bộ thành hoạt động hành chính đơn thuần, thông báo giao ban công
việc hoặc bao biện, làm thay công việc của chính quyền và các tổ chức đoàn thể khác.

Trên đây là những nội dung cơ bản của hình thức sinh hoạt lãnh đạo
của chi bộ trong điều kiện bình thường. Trong những trường hợp đặc biệt khác được vận
dụng theo văn bản hướng dẫn cụ thể.

19


Sinh hoạt học tập, quán triệt nghị quyết, chỉ thị mới
Đây là một hình thức sinh hoạt quan trọng nhằm giúp cán bộ đảng
viên cập nhật thông tin, kịp thời nắm đường lối, chủ trương chính sách
mới của Đảng và Nhà nước, chỉ thị nghị quyết của Đảng cấp trên nhằm quán
triệt, vận dụng vào công tác thường ngày của mình.

Sinh hoạt tự phê bình và phê bình, kiểm tra , giám sát và thi hành kỷ luật
đảng

Hình thức sinh hoạt này vừa mang tính thường xuyên, định kỳ, vừa
mang tính bất thường. Tuỳ theo từng nội dung mà hình thức, cách thức tổ
chức sinh hoạt có khác nhau.
Việc tách các hình thức sinh hoạt kể trên chủ yếu mang tính tương đối.
Về cơ bản, hội nghị chi bộ có thể kết hợp nhiều nội dung, sử dụng tổng hợp các hình
thức sinh hoạt để giải quyết nhiều vấn đề. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra chủ trương, biện
pháp lãnh đạo chính xác, kịp thời để tiến tới tổ chức thực hiện nghị quyết đạt hiệu quả
cao.

Tính chất của sinh hoạt chi bộ:
Tính lãnh đạo
Chi bộ là hạt nhân lãnh đạo toàn diện, mọi mặt công tác ở địa phương.
Vì vậy SHCB dù là hình thức nào cũng nhằm mục tiêu trên. Do đó tính chất lãnh đạo
chính là yêu cầu cụ thể của tính đảng trong SHCB. Tính chất lãnh đạo trong SHCB đòi

được những thông tin mới, những kinh nghiệm và hiểu biết mới làm cơ sở cho tự giáo
dục, tu dưỡng, rèn luyện. Bảo đảm cho cán bộ đảng viên luôn nhận thức đầy đủ về tình
hình nhiệm vụ từng địa phương, thấy rõ nghĩa vụ, trách nhiệm và quyền hạn của người
đảng viên, luôn ý thức được những yêu cầu về tiêu chuẩn, về tư cách đảng viên để tự tu
dưỡng, rèn luyện làm tròn nhiệm vụ đối với Đảng, với Nhà nước, làm gương tốt cho
quần chúng, nhân dân noi theo. Thông qua SHCB mà người đảng viên thấy được ưu
điểm, khuyết điểm, khẳng định được mặt tích cực, tiến bộ, thấy rõ những việc làm sai
trái, vạch được những biện pháp sửa chữa sai lẩm, khuyết điểm, rút ra được những hài
học thiết thực trong công tác, học tập và lao động sản xuất.

Tính chiến đấu
Tính chiến đấu là biểu hiện cụ thể của tính đảng, tính lãnh đạo trong SHCB.
Tính chiến đấu là một yêu cầu cơ bản trong sinh hoạt Đảng, đồng thời là biểu hiện cụ thể
của chất lượng SHCB, của trình độ giác ngộ chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật đảng và
trình độ trí tuệ của đảng viên. Tính chiến đấu trong SHCB đòi mỗi đảng viên và cả chi
bộ phải đề cao trách nhiệm, phát huy trí tuệ tập thể, đề ra được những chủ trương, biện
pháp đúng đắn và kiên quyết tổ chức thực hiện thắng lợi những chủ trương, đường lối
của Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng cấp trên. Chỉ có bàn cách thực hiện thắng lợi
nhiệm vụ, không lùi bước trước mọi khó khăn. Thứ hai, phải đấu tranh không khoan
nhượng, chống những tư tưởng thù địch với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh và quan điểm, đường lối của Đảng. Tính chiến đấu trong SHCB đòi hỏi phải đấu
tranh phân rõ đúng, sai, phê phán, khắc phục triệt để những nhận thức lệch lạc, những
hành vi sai trái của cán bộ, đảng viên, việc gì đúng phải kiên quyết bảo vệ, việc gì sai
phải kiên quyết đấu tranh, trung thực, thẳng thắn chỉ rõ nguyên nhân, quy rõ trách
nhiệm. Tính chiến đấu trong sinh hoạt đảng đòi hỏi phải thống nhất giữa lý luận và thực

21


tiễn, kiên quyết giữ vững những vấn đề thuộc về quan điểm, nguyên tắc, nhưng phải thấy

chiếu lệ, chế độ, nguyên tắc trong sinh hoại bị xem nhẹ thì năng lực, sức chiến đấu của
chi bộ ấy sẽ không cao, tính tiền phong, gương mẫu của đảng viên bị hạ thấp và tất nhiên
dẫn đến việc thực hiện nhiệm vụ không cao, ngược lại, chi bộ nào nhận thức đúng đắn vị
trí, vai trò quan trọng của SHCB, coi việc nâng cao chất lượng SHCB là một yêu cầu cơ
bản, thường xuyên, thì năng lực, sức chiến đấu của chi bộ được nâng cao, nội bộ chi bộ
đoàn kết, mọi nhiệm vụ được giao đều hoàn thành và hoàn thành thắng lợi toàn diện, uy
tín của đảng viên và chi bộ được nâng lên.

22


Từ những nội dung, yêu cầu của SHCB đã chỉ rõ vai trò của SHCB. Điều
đó được thể hiện ở mối quan hệ của SHCB với việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức
chiến đấu của chi bộ, quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên, xây dựng địa phương, cơ
quan, đơn vị vững mạnh, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.

Hai là, sinh hoạt chi bộ là nội dung, phương thức quản lý, giáo dục, bồi dưỡng
và rèn luyện đảng viên trong chi bộ
Đảng viên là thành viên của chi bộ, cả tư tưởng hành động của đảng viên
đều gắn bó với chi bộ. Có đảng viên tốt mới có chi bộ mạnh. Ngược lại, chi bộ
TSVM mới đào luyện được đội ngũ đảng viên tốt. Kinh nghiệm thực tiễn đã chỉ ra rằng
việc duy trì đều đặn, có nền nếp và chất lượng các buổi SHCB là một trong những biện
pháp có hiệu quả để quản lý, giáo dục bồi dưỡng và rèn luyện đảng viên. Tổ chức tốt các
buổi sinh hoạt mới giúp cho chi bộ đánh giá đúng ưu điểm, khuyết điểm của đảng viên.
Nhờ vậy mà nâng cao tinh thần, tư tưởng, phẩm chất, năng lực, tính đảng, tính nguyên
tắc và trách nhiệm của đảng viên. Đặc biệt đối với đảng viên là cán bộ, SHCB có tác
dụng lớn trong việc giáo dục phẩm chất đạo đức, lối sống, chấp hành nguyên tắc tổ chức,
sinh hoạt. Thực tiễn chỉ ra rằng đảng viên vi phạm kỷ luật của Đảng, không chịu tiếp thu
sự giáo dục của chi bộ, thoái hoá, biến chất, bè phái, cơ hội, cố tình vi phạm kỷ luật của
Đảng, pháp luật của Nhà nước, không tôn trọng nhân dân là có nguyên nhân từ việc coi

Từ khái niệm chung về chất lượng, dưới góc độ chính trị - xã hội,
chúng tôi cho rằng khi nghiên cứu chất lượng SHCB cần nắm vững những vấn đề sau:

Một là, bất cứ một sự vật, hiện tượng, con người nào đó đều có chất
và lượng. Đó chính là đặc trưng, yếu tố tạo nên phẩm chất, giá trị của đối
tượng. Những cái đó không phải ở dưới dạng chung chung, trừu lượng mà
có thể định lượng, định tính một cách cụ thể. Chất lượng của một con người, một sự
vật, một sự việc thường được bộc lộ ra trong hoạt động. Đối với con người và tổ chức,
đó là sự tham gia vào các quan hệ xã hội, hoạt động xã hội. Đối với sự việc, hiện tượng,
đó là việc thoả mãn nhu cầu nào đó của xã hội, của con người. Điều đó nói lên rằng khi
xem xét, đánh giá chất lượng SHCB phải tìm được giá trị đích thực của nó đối với việc
xây dựng chi bộ, quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên.

Hai là, phương pháp tiếp cận hệ thống - cấu trúc đã chỉ ra rằng, bất
cứ một sự vật, hiện tượng nào đó đều bao gồm những bộ phận, những yếu
tố cấu thành. Mối liên hệ, sự tác động giữa các yếu tố cấu thành của sự vật,
hiện tượng theo một quy luật nhất định, tạo nên chất lượng tổng hợp của sự vật, hiện
tượng đó. Nếu một bộ phận nào đó hoạt động kém hiệu quả sẽ làm cho chất lượng sự vật
bị hạn chế. Vì vậy, khi nghiên cứu chất lượng của một sự vật, hiện tượng phải xem xét
chất lượng, hiệu quả hoạt động của từng yếu tố hợp thành nó. SHCB là một chỉnh thể
thống nhất, nếu xét theo quá trình các bước thì có công tác chuẩn bị sinh hoạt; tiến hành
sinh hoạt; triển khai thực hiện nghị quyết. Nếu xét ở lực lượng tham gia thì có cấp uỷ, tổ
đảng, đảng viên của chi bộ....Rõ ràng là nếu một trong những bước, những lực lượng
trong quá trình đó hoạt động kém chất lượng sẽ làm cho chất lượng SHCB bị hạn chế.
Do đó, nghiên cứu chất lượng SHCB cần xem xét hiệu quả của các bước, các thành phần
tham gia.

Ba là, sinh hoại chi bộ là một hoạt động thuộc lĩnh vực chính trị - xã
hội. Chất lượng của SHCB mang tính đặc thù cả về định tính và định lượng. Giá trị
của SHCB thể hiện tác dụng của nó đối với việc xây dựng tổ chức đảng, đội ngũ đảng

dựa vào khái niệm chất lượng SHCB để định ra các tiêu chuẩn cho phù hợp. Theo đó có
thể xác định những tiêu chuẩn chung để đánh giá chất lượng SHCB:

Một là, xác định rõ mục đích, tính chất, yêu cầu, nội dung từng hội nghị. Việc
lựa chọn nội dung sinh hoạt phải phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của đơn vị sự
chỉ đạo của cấp uỷ cấp trên, nhất là cấp trên trực tiếp. Phải xác định được các chủ
trương, biện pháp lãnh đạo đúng và trúng, tránh việc ra nghị quyết chung chung, không
sát thực tế, không đầy đủ, thiếu cụ thể. Kiểu nghị quyết như vậy không sai, nhưng ít hiệu
lực, rất khó kiểm tra kết quả và làm rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Hai là, việc nắm vững và thực hiện có hiệu quả yêu cầu của quá trình chuẩn bị và
tiến hành SHCB của các thành phần tham gia SHCB, nhất là công tác chuẩn bị nội dung
sinh của cấp uỷ, bí thư, phó bí thư.

Đối với chi uỷ, bí thư, phó bí thư: Nội dung sinh hoạt do cấp uỷ đề xuất,
có sự c hỉ đạo của cấp uỷ cấp trên trực tiếp. Quá trình chuẩn bị dự thảo nội dung sinh
hoạt phải phát huy được trách nhiệm của cấp uỷ, đảng viên và các tổ chức quần chúng.
Việc tổ chức tiến hành SHCB, điều khiển hội nghị của bí thư (phó bí thư) trên các vấn

25


đề: Trình bày nội dung đã chuẩn bị, phương pháp điều khiển hội nghị, kết luận hội nghị
phải đảm bảo đúng nguyên tắc sinh hoạt Đảng.

Đối với đảng viên, trách nhiệm đối với việc chuẩn bị và tiến hành
SHCB được thể hiện ra trong việc tự phê bình và phê bình, đánh giá ưu khuyết điểm,
phân biệt rõ đúng sai. Những vấn đề thuộc về quan điểm, nguyên tắc, những biểu hiện,
hành vi vi phạm nghị quyết của Đảng, những biểu hiện thiếu trách nhiệm, thiếu gương
mẫu, vi phạm nguyên tắc của Đảng cần phải được xác định và chỉ rõ những biện pháp

nghị quyết, trong mọi hoạt động của địa phương; tổ chức quán triệt cho các tổ chức q uần
chúng, nhân dân, các đoàn thể chính trị xã hội theo nhiệm vụ, chức trách, tiến hành cụ

26


thể hoá nội dung SHCB thành các chương trình hành động theo chức trách của từng lực
lượng.
Trên đây là những tiêu chuẩn, làm căn cứ đánh giá chất lượng SHCB. Tuy nhiên, đó
mới chỉ là những tiêu chuẩn chung. Do chi bộ có nhiều hình thức sinh hoạt, nhiều loại
hình chi bộ ở đảng bộ xã, vì vậy còn có những tiêu chuẩn cụ thể để đánh giá chất lượng
của mỗi một hình thức sinh hoạt riêng, mỗi loại hình chi bộ riêng. Chất lượng của hình
thức sinh hoạt học tập, quán triệt các chỉ thị, nghị quyết mới (sinh hoạt chính trị) có
những yêu cầu cụ thể riêng so với sinh hoạt ra nghị quyết lãnh đạo hàng tháng, quý hoặc
đại hội Đảng. Vì thế, khi đánh giá chất lượng SHCB cần căn cứ vào những tiêu chuẩn
chung đó để cụ thể hoá cho phù hợp với từng hình thức sinh hoạt của chi bộ. Nhưng cần
phải khẳng định rằng, dù hình thức sinh hoạt nào thì chất lượng của nó cũng phải được
thể hiện ra ở năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ, phẩm chất, năng lực của đội
ngũ cán bộ ,đảng viên và kết quả thực hiện nhiệm vụ của địa phương. Điều này đã được
Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Kiến Thuỵ lần thứ XXIII khẳng định: “Hễ nơi nào, lúc
nào mà SHCB bị buông lỏng, rời rạc hoặc không có nội dung chính trị, tư tưởng cụ thể,
thiết thực thì nơi đó, lúc đó có nguy cơ đi chệch đường lối, chính sách của Đảng, hạ thấp
vai trò tiên phong gương mẫu của đảng viên. Làm cho kỷ luật của Đảng bị lỏng lẻo, các
biểu hiện tiêu cực nảy sinh và phát triển, sự gắn bó giữa đảng và quần chúng bị suy
yếu”.

Chất lượng SHCB là tổng hợp những đặc điểm, tính chất và hoạt động
thể hiện năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của một tổ chức đảng, đáp ứng
yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao trong từng thời kỳ cách
mạng. Chất lượng SHCB có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng các quyết

đảng mà tổ chức lỏng lẻo, ý thức tổ chức kỷ luật của đảng viên kém, thiếu
dân chủ, mất đoàn kết... sẽ tác động lớn đến tư tưởng, tình cảm của đảng
viên, phẩm chất, năng lực của đảng viên không có môi trường thuận lợi để
phát huy, do đó cũng sẽ có ảnh hưởng xấu đến chất lượng sinh hoạt.
Chất lượng sinh hoạt đảng nói chung và SHCB nói riêng còn chịu sự
tác động từ phía môi trường chính trị, xã hội khách quan. Các nhân tố đó tác
động qua đội ngũ đảng viên, đội ngũ cấp uỷ và tổ chức đảng, từ đó ảnh
hưởng đến chất lượng SHCB.
Quan niệm về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thuộc đảng bộ
xã ở huyện Kiến Thuỵ, thành phố Hải phòng hiện nay
Từ điển Tiếng Việt chỉ rõ: “Nâng cao là làm cho cao hơn trước, đưa lên mức
cao hơn”. Như vậy, nâng cao chất lượng SHCB có nghĩa là làm cho chất lượng

28