3
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ BVTQ XHCN, đập tan mọi âm mưu
và hành động chống phá cách mạng nước ta của các thế lực thù địch trong
mọi tình huống, đòi hỏi phải thường xuyên xây dựng, củng cố nền QPTD và
an ninh nhân dân vững mạnh, trong đó, giáo dục QP, AN cho các tầng lớp
dân cư trong xã hội nói chung và bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho CBCC
các cấp trong hệ thống chính trị nói riêng là một nội dung rất quan trọng.
Đảng ta chỉ rõ: “Phải tăng cường công tác giáo dục quốc phòng cho toàn
dân, trước hết là đối với cán bộ các cấp, các ngành của Đảng và Nhà nước”
[3]. “Bồi dưỡng kiến thức QP, AN là tiêu chuẩn bắt buộc đối với cán bộ,
đảng viên, là một trong những tiêu chí để xem xét, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ”
[4].
Bắc Ninh là địa bàn chiến lược quan trọng, là cửa ngõ phía đông bắc Thủ
đô Hà Nội; là địa phương giầu truyền thống lịch sử, văn hoá, có KT - XH phát
triển nhanh, QP, AN thường xuyên được củng cố và tăng cường góp phần quan
trọng vào việc giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường
hoà bình để địa phương ổn định và phát triển. Đội ngũ CBCC xã, phường, thị
trấn tỉnh Bắc Ninh là một bộ phận trong đội ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước ta;
là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quyết định trong việc nghiên cứu, quán triệt
đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ
thị, nghị quyết của cấp trên, vận dụng đúng đắn, sáng tạo vào điều kiện cụ thể
của địa phương để đề ra chủ trương, kế hoạch phát triển KT - XH, củng cố QP,
AN; đồng thời, có vai trò lãnh đạo, quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện công
tác QS, QP địa phương. Để hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ của mình, đòi
hỏi đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn phải có phẩm chất, trình độ, kiến thức
toàn diện, trong đó phải có kiến thức QP, AN tương ứng.


4

thể, cá nhân nghiên cứu vấn đề này đã được công bố, tiêu biểu như:
Lê Minh Vụ (chủ nhiệm đề tài), Đổi mới giáo dục quốc phòng trong hệ
thống giáo dục quốc gia, Đề tài khoa học cấp Nhà nước, 2006. Trên cơ sở trình
bày, làm rõ các khái niệm: quốc phòng, giáo dục quốc phòng trong hệ thống giáo
dục quốc gia, đề tài đi sâu phân tích quá trình phát triển tư duy lý luận của Đảng
về quốc phòng và giáo dục quốc phòng qua từng giai đoạn cách mạng, nhất là
trong sự nghiệp đổi mới đất nước. Đề tài khẳng định, đổi mới giáo dục quốc
phòng là đổi mới toàn diện tất cả các nội dung, biện pháp cấu thành giáo dục
quốc phòng, từ nhận thức đến hành động; từ nội dung, chương trình, phương
pháp giáo dục đến đánh giá kết quả; từ cơ chế tổ chức quản lý đến người dạy,
người học, điều kiện đảm bảo và chế độ chính sách. Yêu cầu đổi mới giáo dục
quốc phòng phải hợp lý, đồng bộ, thống nhất và phù hợp với đối tượng người
học.
Đề tài xác định những căn cứ, đánh giá thực trạng và rút ra những kinh
nghiệm đổi mới giáo dục quốc phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia. Trên
cơ sở dự báo những nhân tố tác động, xu hướng vận động của công tác giáo
dục quốc phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia đến năm 2020, đề tài đã
xác định 3 quan điểm, 6 giải pháp cơ bản nhằm đổi mới giáo dục quốc
phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia ở nước ta từ nay đến năm 2020.
Cục Nhà trường, Bộ Tổng tham mưu, Giáo dục quốc phòng đối với cán
bộ công chức của Đảng, Nhà nước và đoàn thể, Đề tài khoa học cấp Bộ Quốc
phòng, 1996; Hồ Sỹ Luyến (chủ biên), Tổ chức, phương pháp bồi dưỡng kiến
thức quốc phòng cho cán bộ các cấp của Đảng, Nhà nước và đoàn thể, Nxb
CTQG, Hà Nội, 2001.
Trên cơ sở quán triệt sâu sắc quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về giáo dục, giáo dục quốc


6
phòng, các công trình này đã đi sâu phân tích làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn

quốc phòng cho học sinh, sinh viên trong giai đoạn hiện nay.
Những công trình khoa học trên là những tài liệu quan trọng và cần thiết cho
tác giả tham khảo, nghiên cứu để thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp.
Một số luận văn thạc sĩ liên quan trực tiếp đến đề tài luận văn của tác giả
như: Phạm Viết Vần, Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng cho cán bộ đầu ngành
cấp tỉnh, thành phố và CBCC cấp huyện, quận ở Trường Quân sự Quân khu 3
trong giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sĩ Khoa học Chính trị, Học viện Chính
trị quân sự, 2004; Đàm Quốc Việt, Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng cho CBCC
cấp quận, huyện của Quân khu Thủ đô hiện nay, Luận văn thạc sĩ Khoa học
Chính trị, Học viện Chính trị quân sự, 2006; Hà Công Chờ, Phát triển ý thức
quốc phòng của học viên bồi dưỡng kiến thức quốc phòng ở Trường Quân sự
Quân khu 7 hiện nay, Luận văn thạc sĩ Triết học, Học viện Chính trị quân sự,
2007.
Các luận văn thạc sĩ của các tác giả nêu trên đã nghiên cứu khá toàn diện,
sâu sắc về bồi dưỡng kiến thức quốc phòng cho CBCC cấp huyện và cán bộ đầu
ngành cấp tỉnh ở các địa bàn chiến lược trọng điểm như: Thủ đô Hà Nội, Quân
khu 3, Quân khu 7. Các công trình khoa học này đã nêu bật quan niệm, vị trí, vai
trò, đặc điểm, tiêu chí và những vấn đề có tính nguyên tắc bồi dưỡng kiến thức
quốc phòng cho đội ngũ CBCC cấp huyện và cán bộ đầu ngành cấp tỉnh; đánh
giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm bồi dưỡng kiến
thức quốc phòng cho đội ngũ cán bộ này. Trên cơ sở dự báo những nhân tố tác
động, các tác giả đã đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng bồi
dưỡng kiến thức quốc phòng cho đội ngũ CBCC cấp huyện và cán bộ đầu ngành
cấp tỉnh hiện nay ở các địa bàn nêu trên, bảo đảm cho đội ngũ cán bộ này có đủ
phẩm chất, kiến thức và năng lực quản lý nhà nước về QP, AN ở địa phương.
Đây là những tài liệu quan trọng, có giá trị cả về lý luận và thực tiễn để tác giả


8
có thể nghiên cứu, tham khảo, kế thừa, vận dụng vào quá trình thực hiện đề tài

QP, AN cho đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị nói riêng.
Những nội dung đó là những tài liệu quan trọng mà tác giả có thể nghiên
cứu, kế thừa, vận dụng trong quá trình xây dựng luận văn tốt nghiệp.
Như vậy, từ những góc độ khác nhau, các công trình khoa học trên đây đã
bàn khá kỹ, toàn diện về công tác giáo dục quốc phòng và bồi dưỡng kiến thức
QP, AN cho các đối tượng, trong đó có đội ngũ CBCC trong hệ thống chính trị
ở nước ta... Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện, sâu sắc,
có hệ thống vấn đề bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã,
phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn hiện nay dưới góc độ chuyên ngành
xây dựng Đảng. Vì vậy, vấn đề “Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh
cho đội ngũ cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh hiện nay”
là vấn đề độc lập, không trùng lắp với các công trình khoa học đã công bố.
3. Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
* Mục đích
Nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về bồi dưỡng
kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh.
Trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp cơ bản bồi dưỡng kiến thức QP, AN
cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh hiện nay.
* Nhiệm vụ
Làm rõ những vấn đề cơ bản về bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội
ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh.
Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh
nghiệm bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn
tỉnh Bắc Ninh.
Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp cơ bản bồi dưỡng kiến thức QP,
AN cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh hiện nay.
* Đối tượng
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động bồi dưỡng kiến thức QP,
AN cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh hiện nay.




11
quân sự tỉnh, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, lãnh đạo, chỉ huy Trường
Quân sự tỉnh và các tổ chức, các lực lượng có liên quan lãnh đạo, chỉ đạo và
tổ chức thực hiện có hiệu quả hơn đối với công tác bồi dưỡng kiến thức QP,
AN cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn.
Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác
nghiên cứu, giảng dạy, học tập môn công tác đảng, công tác chính trị và các
môn liên quan đến giáo dục QP, AN ở các trung tâm giáo dục QP, AN và các
học viện, nhà trường trong và ngoài quân đội.
6. Kết cấu đề tài
Luận văn gồm: mở đầu; 2 chương (4 tiết); kết luận; danh mục tài liệu
tham khảo và phụ lục.

Chương 1
BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC QUỐC PHÒNG, AN NINH
CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN TỈNH
BẮC NINH – MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1. Đội ngũ cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn và một số vấn đề
cơ bản về bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho đội ngũ cán bộ
chủ chốt xã phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
1.1.1. Xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh và đội ngũ cán bộ chủ chốt
xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
* Khái quát một số nét cơ bản về tỉnh Bắc Ninh
Bắc Ninh là một tỉnh đồng bằng thuộc châu thổ sông Hồng, tiếp giáp
tỉnh Bắc Giang ở phía bắc và đông bắc, giáp tỉnh Hải Dương và Hưng Yên ở
phía đông nam và nam, giáp Thủ đô Hà Nội ở phía tây và tây bắc; có diện
tích tự nhiên là 822,71km 2, với 1 thành phố trực thuộc tỉnh, 1 thị xã và 6

sống của một bộ phận nhân dân, nhất là vùng thuần nông còn nhiều khó


13
khăn. Mức sống giữa thành thị và nông thôn có sự chênh lệch lớn. Tệ nạn xã
hội như ma tuý, mại dâm, cờ bạc và hủ tục mê tín dị đoan có chiều hướng
gia tăng…
Bước vào thời kỳ mới, nhiệm vụ của tỉnh là: “Đoàn kết toàn dân, tiếp
tục đổi mới, phát huy dân chủ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo
định hướng XHCN, phát triển KT - XH với nhịp độ cao, hiệu quả bền
vững; từng bước cải thiện đời sống nhân dân; củng cố QP, AN, giữ vững an
ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội… xây dựng Bắc Ninh giàu mạnh, văn
minh” [16, tr.41]. Nhiệm vụ QS, QP, an ninh của tỉnh rất nặng nề, phải
sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi, đập tan mọi âm mưu thủ đoạn
chống phá của kẻ thù; chủ động xây dựng và thực hiện các phương án
phòng ngừa, ngăn chặn, đối phó với tình huống phức tạp, nhất là các hoạt
động lợi dụng tôn giáo để thực hiện mục đích chính trị phản động; đấu
tranh ngăn ngừa, xoá bỏ các hoạt động mê tín dị đoan và các tụ điểm phức
tạp về tệ nạn xã hội. Làm tốt công tác bảo vệ nội bộ, bảo vệ Đảng, chính
quyền và nhân dân địa phương, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt
Nam XHCN. Điều đó đang đặt ra những yêu cầu rất cao về phẩm chất,
năng lực, trình độ, kiến thức QP, AN của đội ngũ cán bộ đảng, chính
quyền, đoàn thể ở địa phương, trong đó có đội ngũ CBCC xã, phường, thị
trấn.
* Xã, phường, trị trấn tỉnh Bắc Ninh
Quan niệm về xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Theo Từ điển tiếng Việt, “xã, đơn vị hành chính cơ sở ở nông thôn, bao
gồm một số thôn” [41, tr.1404]; “phường, đơn vị hành chính cơ sở ở nội thành,
nội thị, tổ chức theo khu vực dân cư ở đường phố, dưới quận” [41, tr. 984].
Như vậy, xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính cơ sở ở nông thôn,

các tệ nạn xã hội, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội phức tạp.
Các xã, phường, thị trấn của tỉnh có địa giới hẹp, diện tích trung bình là
6,53km2, (do Bắc Ninh là tỉnh có diện tích nhỏ nhất nước), mật độ dân số cao,


15
trung bình là 1250,55 người/km2, đứng thứ 6 trong cả nước. Do dân cư sống
tập trung, nên công tác quản lý, điều hành mọi hoạt động trên địa bàn của đội
ngũ CBCC xã, phường, thị trấn khá thuận lợi, nhưng cũng gây nên những khó
khăn cho việc mở rộng sản xuất, phát triển KT - XH của địa phương. Nhân
dân của tất cả các xã, phường, thị trấn trong tỉnh đều là người kinh, không có
đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn, nên nhìn chung mặt bằng
trình độ dân trí khá cao. Hiện nay, 100% xã, phường, thị trấn trong tỉnh đã
hoàn thành phổ cập trung học cơ sở, riêng thành phố Bắc Ninh, thị xã Từ Sơn,
huyện Thuận Thành đã hoàn thành phổ cập trung học phổ thông.
Kinh tế - xã hội ở các xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh khá phát triển,
tương đối đồng đều, do được thiên nhiên ưu đãi và người dân lao động cần cù,
sáng tạo. Vì đất chật, người đông, nên người dân nơi đây không chỉ sống dựa
vào nông nghiệp, mà đã sớm chú ý phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp,
nhờ đó hệ thống làng nghề xuất hiện sớm. Hiện nay, toàn tỉnh có 62 làng nghề
truyền thống đã được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam công nhận. Nhiều làng nghề
truyền thống sản xuất các mặt hàng có giá trị kinh tế cao như: sắt (Đa Hội Từ Sơn), giấy dó (Phong Khê - Yên Phong), đúc đồng (Đại Bái - Gia Bình),
đồ gỗ (Đồng Kỵ - Từ Sơn) và hàng chục làng nghề khác như: Đình Bảng, Tân
Hồng, Phù Khê (Từ Sơn), Tam Giang (Yên Phong), Hoài Thượng, Song Hồ
(Thuận Thành), Lãng Ngâm, Đại Lai, Cao Đức (Gia Bình), Phù Lãng (Quế
Võ)…
Xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh là nơi mang đậm dấu ấn văn hoá dân tộc
với nhiều lễ hội dân gian và các sản phẩm văn hoá vật thể, phi vật thể, tạo nên
đời sống tinh thần đa dạng, phong phú, lành mạnh cho nhân dân địa phương.
Đặc điểm về kinh tế, văn hoá, xã hội ở các xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc

Đảng, Nhà nước và nghị quyết, chỉ thị của cấp trên, khai thác mọi tiềm năng
của địa phương vào thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ địa phương, đất
nước. Đây là nơi nhân dân địa phương thực hiện mọi nhiệm vụ chính trị, kinh


17
tế, văn hoá, xã hội để tạo ra của cải vật chất, nâng cao đời sống, góp phần thực
hiện thắng lợi mục tiêu “dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh”.
Xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh là một trong những thành phần quan
trọng của thế trận khu vực phòng thủ huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; là
nơi tích luỹ tiềm lực QP, AN, động viên, tổ chức toàn dân tham gia xây dựng
thế trận QPTD và an ninh nhân dân; nơi tổ chức toàn dân đấu tranh chống
“diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của địch, góp phần giữ vững an ninh
chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương; là nơi trực tiếp xây dựng lực
lượng dân quân và quản lý, xây dựng lực lượng dự bị động viên, góp phần
quan trọng xây dựng quân đội và chuẩn bị lực lượng, thế trận cho chống chiến
tranh xâm lược, bảo vệ vững chắc địa phương và Tổ quốc Việt Nam XHCN.
* Đội ngũ cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Quan niệm đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Cán bộ là một hiện tượng lịch sử gắn liền với sự xuất hiện và phát triển
của xã hội loài người. Đó là những người có chức vụ lãnh đạo, chỉ huy, quản
lý hoặc làm công tác chuyên môn nghiệp vụ trong một tổ chức chính trị, xã
hội nhất định, có chức năng tổ chức phối hợp hành động của các thành viên
trong tổ chức, nhằm đạt tới những mục tiêu đã đề ra; là những người giữ vai
trò nòng cốt trong tổ chức, có tác động ảnh hưởng đến mọi hoạt động của tổ
chức, góp phần định hướng sự phát triển của tổ chức.
Cán bộ là vấn đề liên quan tới vận mệnh của Đảng, của đất nước, của chế
độ, là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng. V.I.Lênin đã khẳng định:
“Trong lịch sử, chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu

lượng của xã, phường, thị trấn thực hiện nhiệm vụ xây dựng và BVTQ ở địa
phương.


19
Cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh, bao gồm: Bí thư,
Phó bí thư, Uỷ viên Thường vụ đảng uỷ, Chủ tịch, Phó chủ tịch Hội đồng
nhân dân và UBND xã, phường, thị trấn. Theo quy định của Chính phủ, trong
công tác giáo dục QP, AN, đội ngũ cán bộ này thuộc đối tượng 3.
Đặc điểm của đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn của tỉnh Bắc Ninh hiện nay cơ bản
được biên chế đủ theo quy định của Chính phủ, vì vậy, không có hiện tượng
thiếu cán bộ kéo dài, hoặc một cán bộ phải kiêm nhiệm quá nhiều công việc.
Mỗi CBCC xã, phường, thị trấn đều được giao trọng trách giữ các chức vụ lãnh
đạo, quản lý, điều hành trong tổ chức đảng, chính quyền ở địa phương, nên họ có
trách nhiệm rất cao trong công việc, có ảnh hưởng lớn đến mọi hoạt động của
địa phương trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội và QP, AN.
Đội ngũ cán bộ này cơ bản là những người tiêu biểu về phẩm chất và năng lực ở
địa phương, đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của nhiệm vụ theo từng chức danh cán bộ.
Cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh có tuổi đời, trình
độ học vấn và năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành không đồng đều nhau .
Sự không đồng đều đó không chỉ diễn ra giữa địa phương này với địa
phương khác, mà còn diễn ra ngay trong từng địa phương cụ thể, giữa từng
chức danh CBCC [50], [51]. Kết quả khảo sát thực tiễn cho thấy, CBCC xã,
phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh có tuổi đời trên 50 chiếm 12,70%, từ 40 đến
50 tuổi chiếm 55,18%, từ 30 đến 39 tuổi chiếm 28,32%, dưới 30 tuổi chiếm
3,80%. Về trình độ văn hoá, hiện nay, đại bộ phận CBCC xã, phường, thị
trấn tỉnh Bắc Ninh có trình độ trung học phổ thông (chiếm 92,85%) [51].
Về trình độ chuyên môn, số cán bộ có trình độ sơ cấp chiếm 6,42%, trung
cấp 34,31%, cao đẳng 4,09%, đại học 15,04%. Đa số CBCC xã, phường,

chính quyền, cơ quan chức năng và các tổ chức chính trị, kinh tế, văn hoá, xã
hội, quân sự, an ninh của cấp trên đứng chân trên địa bàn; quan hệ với các thôn,


21
xóm, khu phố và với nhân dân địa phương. Trong quá trình giải quyết các mối
quan hệ đó, nhiều khi đội ngũ này bị chi phối bởi quan hệ dòng tộc, làng xã,
xóm giềng.
Điều kiện và môi trường hoạt động của đội ngũ CBCC xã, phường, thị
trấn tỉnh Bắc Ninh nhìn chung tương đối thuận lợi. Cơ sở vật chất phục vụ
cho công tác của đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh ngày càng
đầy đủ hơn. Hầu hết các xã, phường, thị trấn đều có trụ sở làm việc tương đối
khang trang, có 114/126 trụ sở được xây dựng kiên cố, đạt 90,47%; trang thiết
bị văn phòng và thông tin liên lạc khá hiện đại, có 59 máy photocopy, 446 máy
vi tính, 343 máy điện thoại… [52]. Tuy nhiên, điều kiện và môi trường hoạt
động của đội ngũ cán bộ này ở tỉnh Bắc Ninh không đồng đều nhau. Qua khảo
sát thực tiễn, cho thấy, ở các phường, xã thuộc thành phố Bắc Ninh, thị xã Từ
Sơn và các xã có KT - XH phát triển thì điều kiện công tác của CBCC thuận lợi
hơn so với các địa phương thuần nông, KT - XH kém phát triển [52].
Những đặc điểm trên chi phối không nhỏ đến hoạt động xây dựng, bồi
dưỡng, nâng cao phẩm chất, năng lực cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn
tỉnh Bắc Ninh, trong đó có hoạt động bồi dưỡng kiến thức QP, AN. Cấp uỷ,
chính quyền và cơ quan chức năng các cấp, các ngành ở Bắc Ninh cần nắm vững
những đặc điểm trên để xác định nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng
kiến thức QP, AN cho đội ngũ cán bộ này phù hợp, có hiệu quả thiết thực.
Vai trò của đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn là lực lượng nòng cốt trong quán
triệt, triển khai và tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ QP, AN ở địa
phương.

nắm chắc sự chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên và hiểu rất rõ đặc điểm, tình hình


23
mọi mặt của địa phương. Vì vậy, những ý kiến tham mưu, đề xuất của CBCC
thường có cơ sở chắc chắn, có giá trị cao và được mọi người trân trọng, thừa
nhận. Những ý kiến đó là cơ sở quan trọng giúp cấp uỷ và chính quyền quyết
định những chủ trương, biện pháp lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ xây
dựng, phát triển KT - XH, củng cố QP, AN ở địa phương. Tính đúng đắn của
những chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, chính quyền xã,
phường, thị trấn phụ thuộc trực tiếp vào phẩm chất, năng lực của đội ngũ CBCC.
Sau khi có nghị quyết của cấp uỷ, chỉ thị, kế hoạch của chính quyền,
CBCC xã, phường, thị trấn trực tiếp lãnh đạo, quản lý, điều hành mọi tổ chức,
mọi lực lượng ở địa phương thực hiện mọi nhiệm vụ, trên tất cả các lĩnh vực:
chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội và QP, AN; bảo đảm cho các hoạt động của
các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể và của nhân dân địa phương diễn ra thống
nhất, nhịp nhàng, đúng chủ trương, kế hoạch và đạt hiệu quả thiết thực.
Đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn có vai trò quan trọng trong xây
dựng và phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, LLVT và nhân dân
địa phương thực hiện nhiệm vụ QS, QP địa phương.
Công tác QS, QP ở xã, phường, thị trấn là một bộ phận quan trọng trong
toàn bộ công tác QS, QP của Đảng, Nhà nước, được tiến hành ở cơ sở trong cả
thời bình và thời chiến, nhằm tổ chức và động viên quần chúng tham gia xây
dựng nền QPTD, chuẩn bị và tiến hành chiến tranh nhân dân, thực hiện bảo vệ
địa phương, góp phần giữ vững chủ quyền, an ninh quốc gia trong thế trận
phòng thủ BVTQ của cả nước. Công tác QS, QP ở xã, phường, thị trấn do toàn
thể đảng bộ, LLVT và nhân dân trên địa bàn địa phương tiến hành, dưới sự
lãnh đạo của cấp uỷ đảng, sự quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện của chính
quyền xã, phường, thị trấn và sự chỉ đạo, chỉ huy của cơ quan quân sự cấp trên.
Như vậy, tiến hành công tác QS, QP địa phương là trách nhiệm, nhiệm

Quốc phòng, an ninh là một lĩnh vực rộng lớn, đa dạng, có liên quan
đến mọi cấp, mọi ngành, mọi tổ chức, mọi lực lượng, có quan hệ đến sức


25
mạnh phòng thủ của quốc gia, quyết định sự sinh tồn, trạng thái ổn định, an
toàn và phát triển của đất nước.
Kiến thức QP, AN là sự hiểu biết lý luận, thực tiễn về QP, AN thông
qua tìm hiểu, học tập. Đó là sự hiểu biết cơ bản quan điểm, đường lối, chính
sách của Đảng, Nhà nước về xây dựng nền QPTD, xây dựng LLVT nhân
dân, tiến hành chiến tranh nhân dân, xây dựng tiềm lực QP, AN; hiểu biết
những kiến thức cơ bản về QS, QP, an ninh cần thiết… phù hợp với cương
vị, chức trách, nhiệm vụ của mỗi người.
Kiến thức QP, AN của đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn là hệ thống
những tri thức, hiểu biết về QS, QP, an ninh, về những vấn đề chính trị,
kinh tế, văn hoá, khoa học, kỹ thuật, công nghệ và chính sách đối nội, đối
ngoại của Đảng, Nhà nước liên quan đến QP, AN, giúp cho đội ngũ CBCC
xã, phường, thị trấn phát huy sức mạnh tổng hợp của địa phương vào thực
hiện công tác QS, QP địa phương, góp phần trực tiếp vào việc giữ vững
hoà bình, ổn định chính trị, ngăn chặn, đẩy lùi các hoạt động chống phá của
các thế lực thù địch trên địa bàn địa phương.
Quan niệm về bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã,
phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Bồi dưỡng là khái niệm được sử dụng phổ biến, rộng rãi trong các lĩnh
vực, các hoạt động của đời sống xã hội. Theo Từ điển tiếng Việt, bồi dưỡng
là “làm tăng thêm trình độ, năng lực hoặc phẩm chất” [41, tr.107]. Trong
công tác cán bộ, bồi dưỡng, được hiểu là hoạt động trang bị, bổ túc thêm
những tri thức, kinh nghiệm, nhằm bổ sung, phát triển, hoàn thiện những
phẩm chất, năng lực đã có của người cán bộ, để họ có đủ khả năng hoàn
thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao trong mọi hoàn cảnh.

phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo
vệ địa phương, đất nước trong mọi tình huống.


27
Chủ thể bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị
trấn tỉnh Bắc Ninh là cấp uỷ, chính quyền, các cơ quan chức năng của tỉnh
Bắc Ninh. Bao gồm: cấp uỷ, chính quyền địa phương các cấp của tỉnh; đảng
uỷ, chỉ huy và các cơ quan chức năng của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, ban chỉ
huy quân sự các huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; lãnh đạo các cơ quan,
ban, ngành, đoàn thể ở địa phương; Đảng uỷ, Ban Giám hiệu, các cơ quan và
đội ngũ giáo viên, báo cáo viên của Trường Quân sự tỉnh và bản thân mỗi
CBCC trong quá trình tự bồi dưỡng, tự học tập.
Lực lượng tham gia bồi dưỡng là các tổ chức trong hệ thống chính trị,
đội ngũ cán bộ, đảng viên của địa phương. Trong đó, lực lượng tham gia trực
tiếp là những báo cáo viên của các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể ở địa
phương (nhất là cơ quan quân sự và công an) và những cán bộ, giáo viên của
các học viện, nhà trường quân đội, công an được địa phương mời tham gia
giảng dạy.
Đối tượng bồi dưỡng là đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn của tỉnh Bắc
Ninh.
Nội dung bồi dưỡng, bao gồm: những tri thức, kiến thức, kỹ năng, kinh
nghiệm về QP, AN. Trong đó tập trung vào: học thuyết Mác- Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh về chiến tranh quân đội, về BVTQ XHCN; đường lối xây dựng nền
QPTD, xây dựng LLVT nhân dân và tiến hành chiến tranh nhân dân của Đảng;
nghệ thuật quân sự Việt Nam; về âm mưu thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc và các
thế lực thù địch chống phá cách mạng nước ta; những nội dung cơ bản về công
tác QS, QP, an ninh ở địa phương; kiến thức cơ bản về kỹ, chiến thuật cần thiết
và tình hình kinh tế, chính trị, xã hội liên quan đến QP, AN ở địa phương...
Hình thức, phương pháp bồi dưỡng, bao gồm: bồi dưỡng tập trung tại