1
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ PHÓNG VIÊN BÁO
10
CHÍ QUÂN ĐỘI
1.1
Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội và những vấn đề
cơ bản về nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo
1.2
Chương 2
chí quân đội
Thực trạng và một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng
10
đội ngũ phóng viên báo chí quân đội hiện nay
35
YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN NÂNG
CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ PHÓNG VIÊN BÁO
CHÍ QUÂN ĐỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
2
Viết đầy đủ
Viết tắt
1. Xã hội chủ nghĩa
XHCN
2. Chủ nghĩa Xã hội
CNXH
3. Chủ nghĩa Cộng sản
CNCS
4. Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
CNH, HĐH
5-Quân đội nhân dân
QĐND
6. Quân đội nhân dân Việt Nam
QĐNDVN
7. Nhà xuất bản
Đảng với lòng dân, là tiếng nói của Đảng và Nhà nước trong sự nghiệp
lãnh đạo và quản lý. Đồng thời, báo chí còn là tiếng nói của nhân dân, là
diễn đàn, qua đó nhân dân bày tỏ ý chí và nguyện vọng của mình trong
công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ V.I
Lênin đã chỉ rõ: “Tờ báo là công cụ tuyên truyền, cổ động, tổ chức và lãnh
đạo” [19, 175] . Hoạt động của báo chí cách mạng Việt Nam là truyền bá
chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của cách mạng, tri
thức trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm cho cán bộ, đảng viên và
quần chúng nhân dân có được cơ sở khoa học để xây dựng thế giới quan,
nhân sinh quan cộng sản, có niềm tin vững chắc vào sự nghiệp cách mạng
của Đảng cộng sản Việt Nam. 80 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã
tham gia tích cực vào hoạt động tuyên truyền, lý luận của Đảng, góp phần
quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất tổ quốc,
tham gia tích cực vào công cuộc xây dựng đất nước phòng chống "diễn
biến hoà bình" đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội.
Chất lượng, hiệu quả hoạt động của báo chí và các cơ quan báo chí phụ
thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó chất lượng đội ngũ phóng viên là nhân tố có
ý nghĩa quyết định. Phóng viên có vai trò quan trọng, có tính chất quyết định
trong việc sản sinh ra các loại hình tác phẩm báo chí, đóng góp về nội dung,
hình thức cho từng tờ báo, tạp chí, họ là người trực tiếp tác nghiệp, làm công
tác phản ánh, thường xuyên ở đầu nguồn tin tức. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ
rõ: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sỹ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí
sắc bén của họ” [ 23, 616]. Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên là
4
yêu cầu khách quan, là nhiệm vụ trọng tâm của công tác báo chí và cơ quan
báo chí.
Trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu của sự nghiệp cách mạng
giáo dục nhằm không ngừng nâng cao giác ngộ chính trị, củng cố niềm tin,
tăng cường sự nhất trí về chính trị tư tưởng, bồi dưỡng cán bộ, chiến sĩ thành
người quân nhân cách mạng, góp phần vào xây dựng lực lượng vũ trang nhân
dân vững mạnh về chính trị, xây dựng Quân đội cách mạng chính quy, tinh
nhuệ, từng bước hiện đại. Nhận thức rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của
báo chí, trong những năm qua Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị đã có
nhiều chủ trương, lãnh đạo, chỉ đạo công tác báo chí quân đội, các cơ quan
báo chí trong quân đội đã nỗ lực, bằng nhiều biện pháp để nâng cao chất
lượng đội ngũ phóng viên. Do đó, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội đã có
chuyển biến trên nhiều mặt được đào tạo cơ bản, hiện có 85% trình độ đại học
và trên đại học, được rèn luyện trưởng thành trong thực tế, đại bộ phận báo
chí trong quân đội đều khẳng định được vị trí và phát huy tốt vai trò của
mình, uy tín tốt. Song, để đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ của Quân đội và
công tác tuyên truyền của báo chí trong giai đoạn cách mạng hiện nay, chất
lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội còn bộc lộ một số hạn chế bất cập
như : Tuổi đời trung bình cao, trình độ ngoại ngữ, tin học hạn chế, số phóng
viên trẻ chưa trải qua chiến đấu nên hiểu biết về quân sự, quốc phòng còn ít.
Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là vấn đề có
ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, vừa cơ bản, vừa cấp bách trong tình hình
hiện nay.
2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong những năm gần đây vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ phóng
viên báo chí đã được các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội và
6
nhiều nhà khoa học nghiên cứu, nhiều công trình khoa học được công bố.
Đáng chú ý là: "Xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị quân đội nhân dân Việt
Nam trong giai đoạn mới". Đề tài khoa học cấp Bộ Quốc phòng (tháng 8
năm 1998); “Trách nhiệm cao cả của người làm báo Đảng”, Bài nói chuyện
-Làm rõ quan niệm về chất lượng và tiêu chí đánh giá chất lượng đội
ngũ phóng viên báo chí quân đội.
-Đánh giá thực trạng chất lượng và khái quát một số kinh nghiệm nâng
cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội.
-Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp cơ bản nâng cao chất
lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội trong giai đoạn hiện nay.
* Đối tượng nghiên cứu:
Nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội trong giai
đoạn hiện nay.
* Phạm vi nghiên cứu:
Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ
phóng viên báo chí quân đội gồm: Phóng viên báo chí phát hành rộng rãi và
phóng viên báo, tạp chí chuyên ngành trong quân đội được cấp phép của Bộ Văn
hóa-Thông tin. Các tư liệu, số liệu khảo sát chủ yếu từ năm 1999 đến nay.
4. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận:
Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng; Nghị quyết của
Đảng uỷ Quân sự Trung ương, Chỉ thị hướng dẫn của Tổng cục Chính trị, của
Bộ Văn hoá-Thông tin, Ban Tư tưởng-Văn hoá Trung ương và Hội Nhà báo Việt
Nam về báo chí và xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí.
8
*Cơ sở thực tiễn của Luận văn là tình hình báo chí, đội ngũ phóng
viên và công tác xây dựng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội qua khảo sát,
thu thập tư liệu, tài liệu ở các cơ quan báo chí quân đội và cơ quan chức năng
quản lý báo chí trong quân đội. Đồng thời luận văn quan tâm đến các tài liệu
của Cục cán bộ, Cục Tư tưởng - Văn hoá, Văn phòng Tổng cục Chính trị, Hội
Nhà báo Việt Nam, Cục Báo chí-Bộ Văn hoá-Thông tin. Những số liệu, tư
* Báo chí cách mạng
Báo chí là sản phẩm tinh thần, là công cụ của một lực lượng chính trị
nhất định, là binh chủng hàng đầu trên mặt trận tư tưởng để thực hiện chức
năng thông tin, giáo dục, chỉ đạo. VI Lênin đã chỉ rõ: “Tờ báo là công cụ
tuyên truyền, cổ động, tổ chức và lãnh đạo” [ 19, 175] . Báo chí cách mạng là
“cơ quan của các tổ chức Đảng” do Đảng Cộng sản lãnh đạo là “Công cụ để
xây dựng CNXH” [ 20, 114 ]. Mục đích của hoạt động báo chí cách mạng là
truyền bá hệ tư tưởng của giai cấp vô sản vào quần chúng, làm cho chủ nghĩa
Mác-Lênin trở thành hệ tư tưởng thống trị trong xã hội, động viên cổ vũ toàn
thể nhân dân hoạt động tích cực, sáng tạo, mục tiêu vì lý tưởng của CNXH và
CNCS. Đại hội Đảng lần thứ III chỉ rõ: “Báo chí phải thực sự trở thành vũ khí
ngày càng sắc bén của giai cấp công nhân trên mặt trận tư tưởng và chính trị,
ra sức nâng cao tính tuyên truyền, tính chiến đấu, tính quần chúng, phải thật
sự trở thành món ăn tinh thần của đông đảo quần chúng” [ 8, 97].
Báo chí cách mạng Việt Nam được ra đời từ năm 1925, tiền thân là tờ
Thanh niên. Trong suốt chặng đường 80 năm qua, báo chí cách mạng Việt
Nam đã trở thành phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống
xã hội, là cơ quan ngôn luận của tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã
hội, là diễn đàn của nhân dân. Báo chí cách mạng Việt Nam đã thực sự là
công cụ, là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng văn hoá của Đảng Cộng sản
10
Việt Nam, dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí minh, báo chí cách mạng nước ta đã
có bước trưởng thành vượt bậc, cả nước hiện có 503 cơ quan báo chí với 611
ấn phẩm, 68 đài phát thanh, đài truyền hình cả trung ương và địa phương, với
đội ngũ phóng viên báo chí được cấp thẻ nhà báo 9.867 người. Báo chí cách
mạng Việt Nam đã thực hiện tốt chức năng “tuyên truyền tập thể, tổ chức tập
thể và cổ vũ tập thể” và đã có sự đóng góp xứng đáng trong sự nghiệp đấu
tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
của Bộ Văn hoá-Thông tin, với đủ thể loại: Báo viết, báo nói, báo hình, báo
điện tử được phân thành hai khối, báo chí phát hành rộng rãi và báo chí
chuyên ngành.
Báo chí phát hành rộng rãi do Đảng uỷ Quân sự Trung ương là cơ quan
chủ quản (giao cho Tổng cục Chính trị trực tiếp chỉ đạo, quản lý) bao gồm:
Báo Quân đội nhân dân, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, Tạp chí Văn nghệ
Quân đội, Phát thanh Quân đội nhân dân, Truyền hình Quân đội nhân dân,
Thông tấn Quân sự, Điện ảnh Quân đội.
Báo chí chuyên ngành thuộc các Tổng cục, các ngành chức năng, các
Học viện, Nhà trường quân đội quản lý gồm: Báo Biên phòng, Tạp chí Lịch
sử Quân sự, Tạp chí Kiến thức Quốc phòng hiện đại, Tạp chí Hậu cần Quân
đội, Tạp chí Kỹ thuật và Trang bị, Tạp chí Công nghiệp Quốc phòng và Kinh
tế, Tạp chí Y học Quân sự, Tạp chí Quân huấn, Tạp chí Nhà trường Quân đội,
Tạp chí Nghiên cứu Khoc học-Công nghệ Quân sự, Tạp chí Khoa học Quân sự,
Tạp chí Nghệ thuật Quân sự Việt Nam, Tạp chí Giáo dục Lý luận Chính trị
quân sự, Tạp chí Khoa học và Kỹ thuật, Tạp chí Y dược học quân sự, Tạp chí
Nghiên cứu Khoa học Hậu cần quân sự, Tạp chí Nghiên cứu chiến thuật chiến
dịch, Tạp chí Tài chính quân đội.
12
Báo chí quân đội là một bộ phận trong hệ thống báo chí cách mạng Việt
Nam do đó có đặc điểm chung của báo chí, song do tính chất, nhiệm vụ, đặc
điểm của hoạt động quân sự, quốc phòng với tiêu chí phục vụ hoạt động công
tác tư tưởng văn hoá, lý luận chính trị trong lực lượng vũ trang nên báo chí
quân đội có nét đặc thù riêng. Báo chí quân đội là tiếng nói, cơ quan lý luận
của Đảng uỷ Quân sự Trung ương-Bộ Quốc phòng và của cấp ủy các cấp, các
ngành, là một nội dung quan trọng của hoạt động CTĐ, CTCT trong quân đội,
góp phần nâng cao nhận thức, bồi dưỡng lý luận, tư tưởng, tình cảm, đạo đức
cách mạng, động viên cổ vũ cán bộ, chiến sỹ hoàn thành tốt nhiệm vụ chính
lượng tương ứng với yêu cầu nhiệm vụ chính trị, chức năng của quân đội
trong từng giai đoạn lịch sử của cách mạng Việt Nam
* Đặc điểm đội ngũ phóng viên báo chí quân đội
Do đặc điểm, nhiệm vụ, tính chất hoạt động tuyên truyền trong lực
lượng vũ trang, trong Quân đội, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội có
những đặc điểm riêng; gồm những phóng viên của nhiều chuyên ngành khác
nhau; là sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên quốc phòng. Hầu
hết phóng viên báo chí quân đội đều được đào tạo cơ bản ở các trường sỹ
quan, các trường đại học trong và ngoài quân đội, ngoài các kiến thức chuyên
ngành báo chí, họ được huấn luyện quân sự và bồi dưỡng kiến thức quốc
phòng. Nhờ vậy, phóng viên quân đội không chỉ có trình độ kiến thức văn
hoá, xã hội, văn học, mà còn am hiểu sâu lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cuộc
sống người lính và chính nét đặc thù ấy là yếu tố rất cơ bản bảo đảm cho đội
ngũ phóng viên quân đội hoàn thành tốt nhiệm vụ, chức trách được giao và
đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên
báo chí quân đội trong giai đoạn mới của cách mạng. Song, sự đặc thù đó
14
cũng tạo nên những khó khăn nhất định, nếu không hiểu sâu sắc lĩnh vực
quân sự, quốc phòng, người lính thì chất lượng bài viết không cao, khô
cứng, không đảm bảo được yếu tố bí mật quân sự, sẽ ảnh hưởng không tốt
đến tuyên truyền của các tờ báo, tạp chí trong quân đội.
- Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội có tuổi đời, tuổi quân và từng
trải, có bề dầy kinh nghiệm thực tiễn, một số đã trực tiếp tham gia chiến đấu,
phục vụ chiến đấu.
- Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội được rèn luyện, công tác học tập
trong môi trường quân đội, rất thuận lợi cho người phóng viên trong tu dưỡng bản
thân, giữ vững phẩm chất đạo đức, nâng cao năng lực trình độ chuyên ngành,
chuyên sâu, có trình độ kiến thức toàn diện về mọi mặt. Song, có khó khăn đó là
tượng tiêu cực khác.
6. Tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ thông tin viên, cộng tác
viên theo kế hoạch, nhiệm vụ được phân công và theo yêu cầu của cơ quan
báo chí cấp dưới.
7. Tham gia xây dựng cơ quan báo chí , nâng cao chất lượng hiệu quả
hoạt động tuyên truyền của tờ báo mình đang công tác.
* Vai trò của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội
Vị trí vai trò của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là rất quan trọng
và vị trí, vai trò của đội ngũ phóng viên báo chí trong quân đội gắn bó mật
thiết với vị trí, vai trò công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng-văn hoá ở các
đơn vị trong quân đội.
16
Đội ngũ phóng viên quân đội là đội ngũ cán bộ của Đảng, được phân
công làm công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng-văn hoá trong lực lượng vũ
trang, ở môi trường đặc biệt quan trọng của cơ quan báo chí quân đội. Trong
thư đồng chí Trường Chinh gửi cán bộ, chiến sỹ báo QĐND ngày 19/10/1985
đã chỉ rõ: “Người làm báo quân đội cách mạng cũng là cán bộ của Đảng, đều
phấn đấu cho mục tiêu chung, phục vụ lợi ích của cách mạng, phấn đấu cho
thắng lợi của cách mạng, phấn đấu cho thắng lợi của nhiệm vụ xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc XHCN ”. Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là lực lượng
trực tiếp quyết định trong việc hình thành nên các tác phẩm báo chí, phóng
viên thường xuyên hoạt động ở đầu nguồn tin tức. Tại Đại hội lần thứ II của
Hội nhà báo Việt Nam năm 1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng:
“Nhiệm vụ của người làm báo là rất quan trọng và vẻ vang ”. [ 27, 204 ] . Do
tính chất đặc thù của nhiệm vụ quân sự quốc phòng nên người phóng viên
quân đội luôn phải bám sát đời sống, hoạt động huấn luyện, chiến đấu của bộ
đội, bám sát trận địa, bãi tập để phản ánh.
Thứ nhất, Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội có vai trò quan trọng
trong thời kỳ CNH, HĐH được thực hiện rộng khắp, có hiệu quả cao trong Quân
đội.
Thứ hai, là một thành viên trong hệ thống chủ thể tiến hành CTĐ,
CTCT trong Quân đội, đội ngũ phóng viên báo chí quân đội có vai trò quan
trọng trong công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm không ngừng nâng cao
giác ngộ chính trị, củng cố và tăng cường sự nhất trí về chính trị, tư tưởng,
bồi dưỡng cán bộ chiến sĩ thành người quân nhân cách mạng. Hoạt động báo
chí ở Việt Nam hiện nay chính là: “ Truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà
nước, nhiệm vụ của cách mạng, tri thức trong các lĩnh vực của đời sống xã
hội, làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân có được cơ sở khoa
18
học để xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan cộng sản, có niềm tin vững
chắc vào sự nghiệp đổi mới đất nước theo định hướng XHCN, tự giác, tích
cực tham gia vào các lĩnh vực hoạt động của xã hội, thực hiện thắng lợi mục
tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” [ 13, 76
]. Khi nhiệm vụ cách mạng có bước phát triển, công tác tuyên truyền báo
chí càng được coi trọng, bởi vì, theo Hồ Chí Minh “Trong Đảng và ngoài
Đảng có nhận thức rõ tình hình mới, hiểu rõ nhiệm vụ mới thì tư tưởng
mới thống nhất, tư tưởng thống nhất thì hành động mới thống nhất. Nếu
trong Đảng và ngoài Đảng, từ trên xuống dưới, từ trong đến ngoài đều tư
tưởng thống nhất và hành động thống nhất thì nhiệm vụ tuy nặng nề, công
việc tuy khó khăn phức tạp, ta cũng nhất định thắng lợi” [ 26, 217 ] .
Khẳng định vai trò to lớn của báo chí và đội ngũ phóng viên báo chí
trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc, Nghị quyết Đại hội
lần thứ IX của Đảng ta nêu rõ: “Phát triển đi đôi với quản lý tốt hệ thống
thông tin đại chúng. Báo chí làm tốt chức năng tuyên truyền, thực hiện đường
lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; phát hiện những nhân tố mới,
phóng viên báo chí không thể chỉ là sự cộng lại chất lượng của mỗi người.
Bởi vì “đội ngũ là số đông sắp xếp có trật tự hoặc có tổ chức chặt chẽ”, nhờ
đó mà sức mạnh của từng người và cả đội ngũ được khơi dậy và phát huy cao
nhất, giúp họ có thể thực hiện được nhiệm vụ phức tạp nặng nề.
Chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí là tổng hợp những yếu tố tạo
nên phẩm chất, giá trị và các mối quan hệ bên trong của cả đội ngũ
nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ theo cương vị, chức trách trong mỗi
thời kỳ, giai đoạn cụ thể.
20
Đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là một bộ phận trong hệ thống
cán bộ chính trị của lực lượng vũ trang, do đó, chất lượng đội ngũ này vừa
có những điểm chung, vừa có những điểm riêng. Đi sâu nghiên cứu những
yếu tố cấu thành chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội cho thấy:
Chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội là sự thống nhất biện
chứng giữa chất lượng của từng người với số lượng và cơ cấu của cả đội ngũ
được đặt trong mối quan hệ với chất lượng của cả tập thể cơ quan báo chí ở
từng cấp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác tuyên truyền báo chí trong quân
đội ở mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn cụ thể. Sự thiếu hụt về số lượng phóng viên
báo chí dễ gây ra sự quá tải trong quá trình thực hiện chức trách nhiệm vụ
chung, đồng thời làm cho mỗi người không có điều kiện cần thiết để tích luỹ
kiến thức, nâng cao trình độ, đặc biệt trong điều kiện hiện nay lượng thông tin
nhiều, nhanh, nhạy. Số lượng phóng viên báo chí phải được tính toán trong
biên chế cụ thể của cơ quan báo chí và phải là những người có bản lĩnh, khả
năng, trình độ nhất định để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, theo cương vị chức
trách. Tuy nhiên chất lượng của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội phải
được sắp xếp, sử dụng sao cho phát huy hết khả năng của từng người và của
cả đội ngũ, tức là phải có một cơ cấu hợp lý. Trong mỗi cơ quan báo chí đều
có phóng viên già, phóng viên trẻ xen kẽ, kế cận nhau, có sỹ quan, có quân
cứu vừa cụ thể, vừa trừu tượng. Việc đánh giá chính xác chất lượng đội ngũ
phóng viên báo chí là một vấn đề khó khăn, đòi hỏi rất công phu. Vì vậy, cần
phải xây dựng một hệ thống tiêu chí khoa học làm cơ sở cho việc đánh giá,
bố trí sử dụng. Những tiêu chí về chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân
đội là một thể thống nhất, luôn tác động chuyển hoá lẫn nhau. Với từng người
và cả đội ngũ phóng viên báo chí, phẩm chất cơ bản nhất và tiêu chuẩn hàng
đầu là sự kiên định vững vàng về chính trị, thực sự tiêu biểu về đạo đức cách
22
mạng. Sự kiên định vững vàng của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội chính
là sự kiên định vững vàng về mục tiêu, lý tưởng, con đường cách mạng Việt
Nam. Kiên định vững vàng lập trường của giai cấp công nhân, có sự giác ngộ
sâu sắc lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quán triệt sâu
sắc đường lối, quan điểm của Đảng về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, về xây
dựng lực lượng vũ trang nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Nhiệm vụ
của nhà báo là quan trọng và vẻ vàng. Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ ấy thì
phải cố gắng học tập chính trị, nâng cao tư tưởng, đứng vững trên lập trường
giai cấp vô sản; phải nâng cao trình độ văn hoá, phải đi sâu vào nghiệp vụ của
mình”. [ 25, 204 ].
Chất lượng của đội ngũ phóng viên báo chí quân đội phụ thuộc vào
nhiều yếu tố, trong đó có bản lĩnh chính trị vững vàng. Sự kiên định vững
vàng về chính trị của người phóng viên còn thể hiện ở sự chủ động trước diễn
biến phức tạp của tình hình, sự nhạy bén, sắc sảo trong xem xét và giải quyết
mọi vấn đề theo đúng quan điểm của Đảng, không hữu khuynh giao động,
không mơ hồ thoả hiệp, luôn tỉnh táo trước mọi luận điệu của kẻ thù, sáng
suốt trước những dư luận không lành mạnh, tích cực đấu tranh bảo vệ trận địa
chính trị tư tưởng của Đảng. Người làm báo-chiến sỹ phải có phẩm chất đó
thể hiện trong mục đích cũng như phương pháp công tác của mình. Đối với
người phóng viên báo chí quân đội, sự kiên định vững vàng về chính trị và sự
nhiệm vụ của người phóng viên báo chí. Do đó, gắn liền với phẩm chất năng
lực, người phóng viên phải có phong cách, tác phong công tác khoa học, dân
chủ, sâu sát thực tế, lời nói phải đi đôi với việc làm. Do tính chất đặc thù của
người làm báo trong quân đội, thường xuyên có mặt ở những nơi khó khăn,
gian khổ, xa xội hẻo lãnh, tác nghiệp độc lập cho nên trong bất kỳ hoàn cảnh
nào, người phóng viên báo chí quân đội cũng phải nắm vững nguyên tắc, nêu
cao tinh thần trách nhiệm, giữ nghiêm kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp. Trong
24
từng thời điểm, trong từng công việc người phóng viên phải luôn luôn sâu sát,
tỷ mỷ, có kế hoạch công tác khoa học để vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ của
người phóng viên quân đội, vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ của ngưòi lính trên
mặt trận tư tưởng văn hoá.
Chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội luôn vận động biến
đổi bởi sự vận động của các yếu tố bên trong cấu thành nó và trong mối quan
hệ biện chứng với những yêu cầu khách quan của tình hình nhiệm vụ công tác
tuyên truyền báo chí. Tình hình nhiệm vụ công tác tư tưởng văn hoá, công tác
tuyên truyền báo chí luôn có sự phát triển cùng với sự chấn chỉnh tổ chức biên
chế đã tác động trực tiếp và gián tiếp đến đội ngũ những người làm báo nói
chung và đội ngũ phóng viên nói riêng, làm cho số lượng, chất lượng và cơ
cấu luôn có sự vận động biến đổi. Nếu số lượng biên chế và cơ cấu liên tục
thay đổi thì công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và công tác chính sách sẽ
bị tác động làm cho đội ngũ phóng viên không thể tích luỹ đủ nội lực để vươn
tới. Một đội ngũ phóng viên báo chí có chất lượng cao, ổn định phải luôn đáp
ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác tuyên truyền. Sự đáp ứng đó không phải nhất
thời. Do đó, chất lượng đội ngũ phóng viên báo chí quân đội hiện tại và tương
lai phụ thuộc rất quan trọng vào số lượng cần thiết và cơ cấu hợp lý. Số lượng
phóng viên trong mỗi cơ quan báo chí quân đội không thể tuỳ thuộc vào ý
muốn chủ quan của một số người mà phải căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, chức
chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sắp xếp sử dụng, luân chuyển và thực hiện các chế
độ chính sách, nhằm tạo ra sự chuyển hoá đồng bộ về chất lượng của từng
người và cả đội ngũ theo đúng mô hình, mục tiêu đã xác định, đáp ứng yêu
cầu nhiệm vụ công tác tư tưởng văn hóa, tuyên truyền của báo chí quân đội
trong thời kỳ mới.