MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN
CHO GIÁO VIÊN TRƢỜNG THPT THANH BÌNH

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong thời đại nền kinh tế khoa học kĩ thuật phát triển nhanh mạnh
mẽ nhƣ hiện nay, giáo dục và đào tạo có vị trí và vai trò vô cùng quan
trọng. Mỗi con ngƣời, mỗi tổ chức, mỗi quốc gia đều phải chú trọng việc
giáo dục để theo kịp đà phát triển kinh tế - khoa học - kĩ thuật công nghệ
của nhân loại. Đất nƣớc ta đang trong thời kì hội nhập và phát triển nên
nhiệm vụ của ngành giáo dục phải gánh vác trọng trách rất lớn để đƣa nền
giáo dục đi lên theo kịp các nƣớc trên thế giới. Sự nghiệp giáo dục - đào tạo
luôn đƣợc Đảng, Nhà nƣớc và xã hội quan tâm. Đảng ta luôn xác định Giáo
dục là “Quốc sách hàng đầu”. Hội nghị Trung ƣơng 8 khóa XI đã ra nghị
quyết về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 29 –
NQ/TW). Để thực hiện đổi mới nền giáo dục căn bản, toàn diện thì cần phải
đổi mới về nhận thức, tƣ duy và năng lực của đội ngũ giáo viên. Theo lộ
1


trình cải cách giáo dục của Bộ Giáo Dục hiện nay chúng ta đang từng bƣớc
thực hiện các phƣơng pháp giảng dạy, giáo dục mới chuẩn bị cho việc đổi
mới căn bản toàn diện giáo dục nƣớc nhà trong thời gian tới. Trong khi đó
đội ngũ giáo viên nƣớc ta đã đƣợc đào tạo từ trƣớc đây nên chƣa thể đáp
ứng kịp sự thay đổi để đổi mới. Do đó công tác bồi dƣỡng chuyên môn cho
đội ngũ giáo viên có tầm quan trọng chiến lƣợc, có tính chất quyết định chất
lƣợng giáo dục và dạy học trong nhà trƣờng. Một nhà trƣờng mà các giáo
viên thƣờng xuyên đƣợc bồi dƣỡng về chuyên môn, nghiệp vụ thì chất
lƣợng giáo dục mới đƣợc nâng cao và theo kịp xu hƣớng giáo dục của thời
đại.
Thực tiễn giáo dục của trƣờng THPT đã khẳng định nhận thức đúng

II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1. Cơ sở lý luận
Từ xƣa đến nay nƣớc ta luôn đề cao vai trò giáo dục, ông bà ta xƣa
kia đã quan niệm về sự học “ Không thầy đố mày làm nên” hay “ Muốn biết
phải hỏi, muốn giỏi phải học”. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan
tâm đến việc học của nhân dân, ngay sau khi chính quyền mới đƣợc thành
lập thì hai việc cần thiết, cấp bách phải làm đó là phải diệt “giặc đói” và
“giặc dốt”. Ngƣời đã nhấn mạnh lợi ích của việc giáo dục và đào tạo con
ngƣời “Vì lợi ích mƣời năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải
trồng ngƣời” hay thông điệp của Bác để lại cho thế hệ trẻ “ Non Sông Việt
Nam có trở nên tƣơi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bƣớc tới đài vinh
quang để sách vai với các cƣờng quốc năm châu hay không chính là nhờ
một phần lớn ở công học tập của các em”.
* Quan điểm của Đảng – Nhà nƣớc ta về giáo dục:
“ Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng,
Nhà nƣớc và của toàn dân. Đầu tƣ cho giáo dục là đầu tƣ phát triển, đƣợc
ƣu tiên đi trƣớc trong các chƣơng trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

4


Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
bồi dƣỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị
kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất ngƣời học. Học
đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trƣờng kết hợp với
giáo dục gia đình và giáo dục xã hội.
Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế
- xã hội và bảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ; phù hợp
quy luật khách quan.” (Trích nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI số
29 – NQ TW, ngày 4 tháng 11 năm 2013.

6


nâng cao năng lực chuyên môn đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện
nay . Muốn làm đƣợc điều này chúng ta phải bắt đầu từ việc xây dựng
niềm tin, nhận thức cho giáo viên đối với vai trò ảnh hƣởng của mình tới
phát triển nhân cách học sinh. Việc yêu nghề dạy học của mỗi giáo viên
xuất phát từ thực tế của công việc dạy học và giáo dục hàng ngày, từ sự tin
yêu của đồng nghiệp, sự tin tƣởng quý trọng của học sinh và phụ huynh.
Thầy cô giáo chỉ thực sự đƣợc học sinh kính trọng khi họ có tâm và có tài,
thể hiện rõ của tài đó là trình độ chuyên môn tốt và nghiệp vụ sƣ phạm
vững vàng. Bất cứ giáo viên trực tiếp đứng lớp giảng dạy nào cũng mong
muốn đƣợc học sinh tin yêu, kính trọng do đó họ phải là ngƣời có nhận
thức cao về trình độ lí luận, trình độ kiến thức chuyên môn vững vàng, năng
lực sƣ phạm tốt và tâm huyết với nghề. Muốn có đƣợc những giáo viên có
đức tính nhƣ vậy thì phải đào tạo và bồi dƣỡng thƣờng xuyên liên tục.
2. Cơ sở thực tiễn
2.1. Thực trạng trƣớc khi thực hiện các giải pháp của đề tài
Hiện nay cùng với xu thế phát triển nhanh về tri thức - khoa học công
nghệ theo hƣớng toàn cầu hóa, nền giáo dục nƣớc ta cũng chịu ảnh hƣởng

7


của nền kinh tế thị trƣờng nên có một số tác động xấu đến tƣ tƣởng đạo
đức của một bộ phận cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh. Hoà theo xu
thế chung, ở đơn vị tôi công tác cũng có một số giáo viên giảm dần nhiệt
huyết với nghề, không muốn cố gắng phấn đấu mà tự vừa lòng với những
gì đang có, chƣa thật chuyên tâm giảng dạy, một số lại lo tìm đến nghề tay
trái để phát triển kinh tế gia đình.

đề xuất thêm một số giải pháp đã, đang và sẽ thực hiện tại trƣờng trung học

9


phổ thông Thanh Bình góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo
viên nhƣ sau:
Một là: Chú trọng bồi dưỡng giáo viên về nhận thức - tư tưởng chính trị.
Hai là: Chỉ đạo tổ chức thực hiện tốt việc dự giờ, hội giảng cấp tổ, cấp
trường.
Ba là: Giáo dục nâng cao ý thức tự nghiên cứu học tập và ứng dụng công
nghệ thông tin trong giảng dạy.
Bốn là: Chú trọng sinh hoạt và đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn.
Năm là: Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra nội bộ trường học.
Trên đây chỉ là một số ít trong các giải pháp thực hiện nhiều năm đã
có hiệu quả hoặc mới đƣợc thực hiện và sẽ thực hiện trong những năm tới
đây của nhà trƣờng. Các giải pháp tôi nêu ra ở trên là giải pháp tỉ mỉ, cụ thể
hơn thay thế một phần giải pháp đã có giúp giáo viên nâng cao năng lực
chuyên môn và giảng dạy đạt hiệu quả cao hơn trong năm học 2015 – 2016.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

10


Căn cứ vào cơ sở lý luận và thực trạng giáo dục ở trƣờng Trung học
phổ thông Thanh Bình, các giải pháp quản lý đặt ra để nâng cao năng lực
chuyên môn của giáo viên đƣợc tổ chức thực hiện nhƣ sau:
Giải pháp 1: Chú trọng bồi dƣỡng giáo viên về nhận thức - tƣ tƣởng
chính trị
Bồi dƣỡng nhận thức tƣ tƣởng chính trị cho giáo viên là một việc

ra và phổ biến đến toàn bộ đảng viên, giáo viên. Tổ chức các buổi sinh hoạt
chính trị theo chuyên đề và yêu cầu mọi giáo viên tham gia. Ví dụ: chuyên
12


đề "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” chuyên đề "Kỷ
cương, tình thương, trách nhiệm".
Vào đầu năm học tổ chức cho giáo viên học tập chính trị, nhiệm vụ
năm học. Hàng tháng thực hiện sinh hoạt Chi bộ đối với Đảng viên và lồng
ghép giáo dục chính trị trong các buổi họp hội đồng đối với giáo viên công
nhân viên..
b. Kết quả:
Các chủ trƣơng của Đảng, nhà nƣớc đƣợc giáo viên nhận thức tốt
hơn, hiểu rõ hơn nên thuận lợi hơn cho việc thực hiện và tuyên truyền giáo
dục học sinh. Chất lƣợng giáo dục 2 mặt đƣợc tăng lên, số học sinh vi phạm
về nội qui nhà trƣờng giảm, năm học 2015 – 2016 không có học sinh nào
vi phạm phải ra hội đồng kỉ luật.
Giải pháp 2. Chỉ đạo tổ chức thực hiện tốt việc dự giờ, hội giảng cấp tổ,
cấp trƣờng
Muốn có tri thức khoa học thì ngƣời giáo viên ngoài việc thực hiện
tốt kế hoạch học tập, bồi dƣỡng của nhà trƣờng, còn phải thƣờng xuyên tự
học, tự bồi dƣỡng. Phải biến quá trình bồi dƣỡng thành quá trình tự bồi
13


dƣỡng bằng nhiều cách khác nhau trong đó có dự giờ thăm lớp lẫn nhau,
tham gia hội giảng các cấp để đƣợc góp ý, chia sẻ và học hỏi đúc rút kinh
nghiệm sau mỗi kỳ, mỗi năm học. Thông qua dự giờ hội giảng mà bồi
dƣỡng cho giáo viên về kĩ năng dạy học trên lớp, đặc biệt là sự linh hoạt
của giáo viên trong việc sử dụng các phƣơng pháp dạy học theo đặc trƣng

phân chia làm 03 tổ do 3 thành viên trong ban giám hiệu là tổ trƣởng giám
khảo còn các tổ trƣởng, nhóm trƣởng bộ môn và giáo viên giỏi có uy tín
làm giám khảo.

15


Dự giờ trao đổi kinh nghiệm: Chuyên môn trƣờng đặt ra qui định
chung về số tiết bắt buộc phải dự giờ trong mỗi học kì của giáo viên cụ thể
tối thiểu 6 tiết trên một học kì, mỗi tiết dạy đều phải có nhận xét cho điểm
và có chữ kí của giáo viên dạy và dự.
Hội giảng cấp tổ: Do tổ trƣởng chuyên môn chịu trách nhiệm lên kế
hoạch và xếp lịch dạy cho toàn bộ giáo viên trong tổ.
Hội giảng cấp trƣờng: Những giáo viên hội giảng cấp tổ đạt loại giỏi
đƣợc đề nghị lên dạy hội giảng cấp trƣờng. Tổ trƣởng giám khảo phối hợp
cùng tổ chuyên môn cho giáo viên bốc thăm bài dạy và lên lịch dạy cho
giáo viên trong tổ hội giảng đƣợc phân công phụ trách.
Đối tƣợng tham gia: 100% giáo viên trong tổ phải tham gia hội giảng
cấp tổ và tham gia dự giờ tất cả các tiết dạy hội giảng của giáo viên trong
tổ.
Thời gian thực hiện ngay từ đầu năm học các tổ có thể hội giảng theo
kế hoạch của tổ. Hội giảng cấp trƣờng thực hiện sau khi cấp tổ hoàn tất,
báo cáo kết quả và đề xuất giáo viên hội giảng cấp trƣờng theo lịch đăng kí
từ tháng 12 đến hết tháng 3 năm sau.

16


Khi giáo viên trong tổ thực hiện dạy hội giảng cấp tổ và cấp trƣờng
bắt buộc cả tổ cùng tham gia dự giờ để góp ý kiến và học hỏi kinh nghiệm.

Tự học có thể diễn ra thƣờng xuyên, bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu có thể sắp
xếp đƣợc. Cụ thể: đọc tài liệu, sách tham khảo, báo chuyên môn, đọc tham
khảo tài liệu trên mạng internet… tài liệu có thể mƣợn ở thƣ viện, có thể
mua thêm ở ngoài. Điều cơ bản là nhà lãnh đạo phải truyền thêm niềm tin
và nhiệt huyết cho giáo viên để họ luôn có ý thức phấn đấu, chí tiến thủ mới
giúp họ có động lực để nghiên cứu học tập. Với nền khoa học công nghệ
phát triển nhƣ hiên nay bất cứ giáo viên nào cũng có thể tự học tập nâng cao
18


kiến thức chuyên môn của mình chỉ cần có máy tính kết nối mạng Internet
là sẽ học tập đƣợc nhiều vấn đề chuyên môn cũng nhƣ các kiến thức hoa
học văn hoá xã hội khác. Chỉ thị 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ trƣởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ : “Đối với giáo dục và đào tạo, công nghệ
thông tin có tác động mạnh mẽ, làm thay đổi phƣơng pháp, phƣơng thức
dạy và học. Công nghệ thông tin là phƣơng tiện để tiến tới một xã hội học
tập”. Quá trình ứng dụng CNTT trong dạy học là sử dụng các phƣơng tiện
để mở rộng khả năng nghe nhìn, tổng hợp phát đi hình ảnh, âm thanh kích
thích khả năng và hứng thú học tập cho học sinh mà một tiết dạy đơn thuần
truyền thống khó thực hiện đƣợc. Công nghệ thông tin đƣợc áp dụng ngày
càng rộng rãi trong quá trình dạy học. Nếu không muốn tụt hậu giáo viên
cần sớm tìm hiểu và nắm vững tin học cơ sở, ứng dụng công nghệ thông tin
trong giờ học. Giáo viên giỏi là ngƣời biết giúp đỡ học sinh tiến bộ nhanh
trên con đƣờng học tập, tự lực, kết hợp thành công việc giảng dạy tri thức
với giáo dục giá trị và phát triển tƣ duy trong đó có hoạt động dạy học ứng
dụng công nghệ thông tin.
a. Cách thức tổ chức thực hiện

19


Powerpoint, dựng phim, quay phim thực hiện các chuyên đề, chuyên môn
trong học tập một cách sáng tạo hiệu quả.
Số tiết đăng kí dạy CNTT trong năm học của cả trƣờng 932 tiết với
sử dụng với 3 phòng máy dạy CNTT và một phòng nghe nhìn của tổ Tiếng
Anh.
Giải pháp 4. Chú trọng sinh hoạt và đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn
Sinh hoạt chuyên môn là một hoạt động nằm trong tổ chức giáo dục
của các nhà trƣờng nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học, đảm bảo cho giáo
viên đƣợc trao đổi, chia sẻ và học tập kinh nghiệm lẫn nhau. Vì vậy, nếu tổ
21


chức tốt thì sẽ góp phần nâng cao năng lực giảng dạy cho giáo viên một
cách thiết thực và hiệu quả.
Điều lệ trƣờng trung học đã qui định tổ chuyên môn có nhiệm vụ:
“Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ, hƣớng dẫn xây
dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân
phối chƣơng trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trƣờng;
Tổ chức bồi dƣỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp
loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên
trung học và các quy định khác hiện hành;
Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo
yêu cầu công việc hay khi Hiệu trƣởng yêu cầu.” trích điều 16 chương II
Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3 /2011.
Theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay việc sinh hoạt tổ chuyên
môn cần chú trọng đổi mới các nội dung và các hoạt động nhƣ: Điều chỉnh
nội dung dạy học, xây dựng các chủ đề dạy học tích hợp, tích hợp liên môn
và kế hoạch tổ chức các hoạt động dạy học theo định hƣớng phát triển năng
lực của học sinh, đổi mới phƣơng pháp dạy học theo hƣớng hiện đại, phát


nhƣng không nhất thiết phải thực hiện cố định, chỉ đạo cho tổ trƣởng có thể
linh hoạt điều hành sinh hoạt tổ tuỳ thuộc vào đặc điểm tình hình thực tế
của tổ để thuận lợi nhất cho giáo viên nhƣng vẫn đảm bảo thời gian và kết
quả sinh hoạt.
Chỉ đạo tổ sinh hoạt chuyên môn các nội dung chung trong trƣờng
cần thật cụ thể, sát thực nhƣ thực hiện ôn tập, ra đề, kiểm tra tập trung…
Ban giám hiệu thƣờng xuyên kiểm tra để kịp thời phát hiện khó khăn
vƣớng mắc cần giúp đỡ, hoặc đôn đốc thực hiện nhằm đảm bảo chất lƣợng
và hiệu quả.

24


Ban giám hiệu tham gia dự một số buổi sinh hoạt chuyên của tổ để
lắng nghe tâm tƣ nguyện vọng của giáo viên để có hƣớng điều chỉnh và xử
lý chỉ đạo cho hiệu quả
Tạo điều kiện hỗ trợ về vật chất và tinh thần để các tổ chuyên môn
hoạt động, thực hiện các chuyên đề chuyên môn.
Khen thƣởng các tổ hoạt động tốt nhằm khích lệ động viên và tạo
phong trào thi đua hoàn thành tốt nhiệm vụ giữa các tổ trong trƣờng.
b. Kết quả
Nhờ sự chỉ đạo cụ thể và quan tâm kiểm tra đôn đốc mà các buổi sinh
hoạt chuyên môn đƣợc hiện bài bản, qua sinh hoạt chuyên môn các giáo
viên trong tổ học tập kinh nghiệm lẫn nhau để nâng cao tay nghề, tạo thành
mối đoàn kết thống nhất cao khi tổ thực hiện các buổi hội thảo, các buổi
sinh hoạt chuyên đề ngoại khoá cho các khối lớp học sinh. Qua các buổi
sinh hoạt ngoại khoá chuyên môn ngoài việc nâng cao năng lực cho giáo
viên, học sinh còn đƣợc học tập và thể hiện năng lực tƣ duy sáng tạo và gần
gũi với giáo viên hơn, có nhận thức tốt hơn về học tập và có cách nhìn nhận
khách quan, tích cực trong cuộc sống. Trong năm học 2015 – 2016 trƣờng