1

1. Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÓP PHẦN GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG,
GIÁO DỤC MÔI TRƢỜNG MÔI TRƢỜNG CHO HỌC SINH LỚP
BỐN THÔNG QUA PHÂN MÔN KHOA HỌC.

2. Đặt vấn đề:
Cuộc sống của chúng ta đang đứng trước sự đe dọa của hiểm họa do môi
trường gây ra. Đó là sự ô nhiễm bầu không khí, đất và nguồn nước,... Những
nhân tố ấy ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người. Môi trường đang là
vấn đề cấp bách hiện nay, được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm vì sự phát
triển của toàn cầu.
Ngày nay, khi xã hội phát triển, trình độ tri thức của trẻ cũng được nâng
cao nhưng bên cạnh đó kỹ năng sống của trẻ em dường như bị tụt lùi. Điều này
càng thể hiên rõ đối với các em sống ở thành thị, thành phố. Chúng ta bắt gặp
các em học sinh hàng ngày đến trường được ba mẹ đưa đón đến trường rồi xách


2
cặp đem vào đến tận lớp học, không biết nhặt rác hay cầm chổi để quét rác trong
lớp,... Vì vậy gánh nặng giáo dục ở nhà trường tăng lên gấp bội.
- Một số học sinh yếu, sức khỏe không đảm bảo thì có ảnh hưởng nhiều
đến việc học tập, kết quả học tập sẽ không cao.
- Môn Khoa học là một môn học cung cấp cho học sinh hiểu biết về các
vấn đề có liên quan đến môi trường sống và sức khỏe của con người.
- Học môn Khoa học bằng hình thức lồng ghép giáo dục môi trường, học
sinh không những nắm được những kiến thức bài học mà rèn thêm kĩ năng sống
để tự biết đề phòng một số bệnh thường gặp mà còn nhận thức được:
+ Môi trường bị ô nhiễm có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và sự sống của
con người.

“Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực , với yêu cầu tăng cường sự
tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà
trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo. Năm


4
học

14 –

15,

ộ

iáo dục – Đào tạo mới ban hành thông tư 3 về việc

đánh giá học sinh tiểu học, theo thông tư 3 việc đánh giá học sinh tiểu học là
đánh giá một cách toàn diện và điểm mới nổi bật khác biệt so với các thông tư
trước kia là đánh giá về phần Năng lực và Phẩm chất, học sinh đạt được hai
mục tiêu này là các em đã có kĩ năng sống cho chính mình.
Môn Khoa học ở lớp ốn nhằm giúp học sinh :
- Có một số kiến thức cơ bản, ban đầu và thiết thực về sự trao đổi chất, nhu
cầu dinh dưỡng lớn lên của cơ thể, cách phòng tránh một số bệnh thông thường
và bệnh truyền nhiễm.
-

ước đầu hình thành và phát triển những kỹ năng ứng xử thích hợp trong

các tình huống có liên quan đến vấn đề sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng
đồng.

tài đã nêu trên được kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành qua các bài
học.
5.1/ Những việc cần thực hiện :
+ Trong từng bài dạy của môn Khoa học cần lồng ghép các kiến thức có
liên quan đến vấn đề môi trường để cho các em biết cách bảo vệ môi trường là
các em đã có kĩ năng sống thông qua những việc làm cụ thể.
+ iáo dục kĩ năng sống, giáo dục môi trường ngoài giờ lên lớp bằng nhiều
hình thức để tạo hứng thú học tập giúp học sinh nhớ lâu, có được hành động
đúng.
+

óp phần nâng cao nhận thức bảo vệ bản thân và bảo vệ môi trường ở

cộng đồng.
+ Thường xuyên kiểm tra, đánh giá vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, công
trình măng non của lớp và khu vực vệ sinh của lớp được phân công cụ thể trong
năm học để kịp thời uốn nắn và giáo dục cho học sinh.


7

5.2./ Các biện pháp thực hiện :
a) Giáo dục về môi trường thông qua việc dạy lồng ghép :
-

iúp học sinh đi tiêu, đi tiểu đúng nơi quy định tránh làm ô nhiễm môi

trường đất, không ảnh hưởng đến các bạn khác. iáo viên hướng dẫn các em nữ
đi vào phòng vệ sinh nữ, nam đi vào phòng vệ sinh nam ; khi đi xong phải biết
dùng nước giội sạch sẽ, không bỏ giấy cứng vào bồn cầu mà nên dùng loại giấy

sinh vật không gây hại cho cơ thể.
Đồng thời các em hiểu : Quà vặt bày bán ở lề đường, cổng trường, … do
bụi bặm, ruồi nhặng bám vào, do môi trường xung quanh đó không hợp vệ sinh


9
nếu ăn vào là các em mắc một số bệnh về đường tiêu hóa như: tiêu chảy, tả, lỵ,
… các em còn biết được không nên uống nước lã, không nên ăn quà vặt trên
đường đi đến lớp, giờ ra chơi, rửa tay sạch sẽ sau khi tiểu tiện, trước khi ăn.
-

iúp học sinh phòng tránh một số bệnh tật qua bài học “ Nước bị ô

nhiễm trang 5 sách giáo khoa, học sinh thấy được môi trường xung quanh bị ô
nhiễm có ảnh hưởng đến nguồn nước, nước bị bẩn, có mùi hôi sẽ là nơi trú ngụ
và sinh sản của các vi sinh vật, ruồi, muỗi, … đây là những con vật trung gian
truyền bệnh rất nguy hiểm cho con người như : tả, dịch hạch, tiêu chảy, sốt rét,
sốt xuất huyết, … Từ đó học sinh hiểu được nguyên nhân nào làm nguồn nước
bị ô nhiểm. Qua bài học “ Nguyên nhân nguồn nước bị ô nhiễm trang 54 sách
giáo khoa, học sinh thấy được khi nguồn nước bị bẩn thì dẫn đến nước bị ô
nhiểm người xử dụng bị mắc bệnh ngoài da như : hẻ lở, hắc lào, lang ben, một
số bệnh nặng hơn độc hại cho cơ thể có thể dẫn đến tử vong. Qua hai bài học
trên, giáo dục cho các em cần chú ý không xả rác bừa bãi, không đổ rác xuống
ao, hồ, sông, suối ; thường xuyên nhắc nhở các bạn trong tổ, trong lớp, cần phải
bỏ rác vào giỏ đã quy định và mang đi đổ vào hố rác. Không phóng uế bừa bãi
mà cần đi đúng nơi quy định ở trường học. Ở gia đình các em cần có ý kiến với


10
ba, mẹ và những người xung quanh xóm chú ý hạn chế việc xử dụng thuốc trừ

Tôi vứt rác trên hè phố.
ài tập : Xác định đâu là bạn, đâu là thù trong những hành động sau rồi
ghi vào bảng :
- Tôi thích đi bộ trong rừng.


12
- Tôi thích xử dụng xe máy.
- Tôi vứt rác bất cứ chỗ nào.
- Tôi thích bẻ cành cây để chơi.
- Tôi thích đi săn.
- Tôi thích sự yên tĩnh.
- Tôi thích nghe nhạc.
- Tôi thích trồng cây.
- Tôi thích chăm sóc cây.

ạn

Thù

ài tập 3: Tập làm lãnh đạo :
Nếu như tôi là lãnh đạo tôi sẽ đưa ra những quyết định cụ thể để bảo
vệ môi trường:


13
- Thu gom rác đổ đúng nơi quy định.
- Không vứt rác bừa bãi.
- Tham gia tổng vệ sinh đường làng, khối phố sạch đẹp.
- Quét dọn, giữ gìn nhà vệ sinh sạch sẽ.

Qua quá trình thực hiện với những biện pháp đã nêu, cho thấy học sinh đã
có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi trường. Vấn đề vệ sinh lớp học, vệ sinh thân
thể, tình trạng sức khỏe của học sinh ở lớp đã có nhiều chuyển biến rõ rệt. Đến
cuối năm học không có tình trạng vứt rác bừa bãi, các em biết trồng hoa, chăm
sóc cây trồng, không bẻ cành cây, tự giác trong việc nhặt rác thường xuyên ở
trong khu vực trường học, trên công trình măng non mà lớp phụ trách tạo nên


15
môi trường “ xanh, sạch, đẹp . Các em biết yêu thương con vật nuôi gần gũi
trong gia đình; môi trường xung quanh nhà ở cũng sạch sẽ hơn nhiều so với đầu
năm, qua thăm dò của giáo viên, phụ huynh. Học sinh không còn đi chân đất và
hơn thê nữa cac em có được những kĩ năng cần thiết để phục vụ cho chính bản
thân mình, kết quả học tập có nhiều tiến triển hơn.

7. Kết luận
Thông qua bộ môn Khoa học, với những biện pháp đưa vào áp dụng, sáng
kiến này đã có kết quả tốt hơn. Như vậy trong công tác giáo dục, vấn đề giảng
dạy lý thuyết kết hợp với hướng dẫn thực hành thông qua việc làm cụ thể hằng
ngày, tranh vẽ cổ động tuyên truyền áp dụng trực tiếp vào cuộc sống hàng ngày
của học sinh giúp các em nhớ lâu kiến thức. Từ thực tiễn cuộc sống đây là
phương pháp giáo dục đem lại hiệu quả cao nhất.

8. Đề nghị
Trong các năm học trước việc thực hiện đề tài “ Một số biện pháp Giáo
dục kĩ năng sống và giáo dục môi trường cho học sinh lớp Bốn thông qua


16
môn Khoa học” đối với lớp tôi đã đem lại kết quả đáng kể trong việc giáo dục

19
ƢỚC MƠ MÔI TRƢỜNG TRONG XANH MÃI
Nhạc và lời : Lê Xuân Thọ
Môi trường không đâu xa. Môi trường xung quanh ta. Một ngôi nhà thoáng
mát. Đường phố rợp cây xanh. Môi trường xung quanh ta. Dòng sông xanh hiền
hòa. Khu rừng xanh trùng điệp. iển trời xanh bao la. Ta khát khao môi trường
trong xanh ấy. Cho đất nước thân yêu mãi đẹp tươi. Vì thế giới, nhôi nhà chung
để trái đất mãi màu xanh …
Môi trường không đâu xa. Môi trường xung quanh ta. Một ngôi nhà thoáng
mát. Đường phố rợp cây xanh. Môi trường xung quanh ta. Dòng sông xanh hiền
hòa. Khu rừng xanh trùng điệp. Ta ước mơ môi trường trong xanh mãi. Trên trái
đất mênh mông mãi đẹp tươi. Vừng trăng sáng, như tình yêu để trái đất ấm lời
…….ru.


20

10. Tài liệu tham khảo
- Sách Khoa học lớp ốn (sách học sinh).
- Sách hướng dẫn giảng dạy Khoa học lớp ốn.
- Qua nghiên cứu về sách, báo nội dung về bảo vệ môi trường.
- Công văn số 165 D ngày 7 tháng 6 năm 1995 của ộ iáo dục &
Đào tạo về vệ sinh trường học.
- Văn bản quy định về nề nếp trong trường học của Trường Tiểu học Võ
Thị Sáu, Trần Quốc Toản qua các năm.
- Thực hành kĩ năng sống – Lớp 4 – Nhà xuất bản Việt Nam


21



trang 3, 4, 5, 6, 7

8. Kết quả nghiên cứu

trang 7

9. Kết luận

trang 7


23
10. Đề nghị

trang 7,8

11. Phần phụ lục

trang 9

12. Tài liệu tham khảo

trang 10

13. Mục lục

trang 11

14. Phiếu đánh giá xếp loại