SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH
TRUNG HỌC CƠ SỞ"

1


PHẦN MỞ ĐẦU
I. BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI:
Vấn đề môi trường hiện nay bị ô nhiễm nghiêm trọng và cùng với nhiều biện pháp
đã được đề ra để bảo vệ môi trường, đã được Đảng và Nhà Nước ta quan tâm rất nhiều,
đối với các em học sinh thì ngành cũng đã có một số biện pháp để giáo dục ý thức bảo vệ
môi trường cho các em như : cho các em lao động nhặt rác sân trường , tham gia phong
trào làm cho thế giới sạch hơn, tuyên truyền dưới cờ về bảo vệ môi trường …. và ở một
số môn học cũng được lồng ghép chủ đề môi trường vào giảng dạy, cũng góp phần nào
làm sạch hơn môi trường của chúng ta .Tuy nhiên cũng chưa đi vào hoạt động có hiệu
quả lắm vì đa số các em chưa có ý thức cao trong việc bảo vệ môi trường , những việc
làm của các em chưa có tính tự giác, khi nào giáo viên nhắc nhỡ yêu cầu các em mới
làm , nếu có thì chỉ có số ít các em làm ,nếu như một trường mà chưa có được một tập thể
học sinh có ý thức về bảo vệ môi trường thì việc thực hiện phong trào thi đua “ Xây
dựng trường học xanh – sạch – đẹp” khó có thể thực hiện tốt, bằng chứng là ở một số
trường học trong Huyện ta vẫn còn nhìn thấy rác ( bọc , giấy , chai nhựa , lá cây ….) cụ
thể là trường mà tôi đang giảng dạy, trường THCS Vĩnh Lộc. Trước thực tế như thế tôi
cảm thấy bản thân phải tìm cách nào để giáo dục các em ý thức bảo vệ môi trường tốt
hơn , không những trong nhà trường mà còn ở gia đình và xã hội, và tôi có một cách nhỏ

2



đất nước ta nói chung và trường học của ta nói riêng .
Đứng trước tình trạng này, con người phải có biện pháp làm trong sạch môi trường sống,
bởi vì mục tiêu đào tạo con người trong giai đoạn mới ở nước ta là phát triển con người
toàn diện .Chính vì thế nhà trường cần làm tốt việc giáo dục bảo vệ môi trường, nó có vai
trò quan trọng bởi vì lực lượng thanh, thiếu niên là lực lượng nồng cốt, là tương lai của
đất nước, góp phần xây dựng đất nước .
Chúng ta phải giáo dục ý thức bảo vệ môi trường với toàn thể học sinh vì lực lượng này
rất đông đảo, sẽ là thế hệ tiếp tục xây dựng quê hương, đất nước và bảo vệ môi trường
chúng ta thêm xanh – sạch – đẹp . Nếu nhận thức của mỗi học sinh tốt, thực hiện tốt việc
4


bảo vệ môi trường đó cũng là lực lượng tốt bảo vệ, khôi phục thiên nhiên, góp phần xóa
đói giảm nghèo cải thiện sức khỏe con người. Nhưng ý thức không là chưa đủ mà cần
phải có những biện pháp , những cách làm , biện pháp để góp phần bảo vệ môi trường
.
Cho học sinh nhận ra trách nhiệm của mình đóng góp bảo vệ môi trường. Nhằm góp
tiếng nói chung trong quá trình đào tạo thế hệ trẻ. Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm: “ Giáo
dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh trung học cơ sở”. Đề tài này chủ yếu áp
dụng cho học sinh THCS .
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trường THCS Vĩnh Lộc ( Xã Vĩnh Lộc , Huyện An Phú , Tỉnh An Giang )
VI. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Dựa trên thực tế ,từ đó tôi chọn viết đề tài “ Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho
học sinh trung học cơ sở” và sẽ áp dụng cho các em học sinh trường tôi , và sau quá
trình thực hiện tôi thấy đã đem lại hiệu quả thiết thực . Việc giáo dục cho các em ý thức
bảo vệ môi trường không những làm cho môi trường xanh – sạch – đẹp mà còn đem lại
khoản tiền nho nhỏ cho gia đình các em và cho nhà trường để lấy làm phí hoạt động cho
Đoàn – Đội và đây là hoạt động có tính lâu dài .


Vị trí nhà trường: Trường nằm vị trí thuận lợi về giao thông, gần sông , xa nhà dân, xa
chợ, số lượng cây xanh nhiều đảm bảo cho bóng mát và môi trường trong lành.
Số lượng học sinh của nhà trường 483 em. Số lớp: 15 lớp . Học sinh có ý thức bảo vệ
cảnh quan môi trường và cảnh quan thiên nhiên tương đối sạch sẽ. Tuy nhiên vẫn còn
chưa sạch lắm và còn một bộ phân học sinh chưa có ý thức bảo vệ môi trường .
*Thuận lợi:
-Được sự quan tâm của các cấp chính quyền và toàn xã hội về vấn đề môi trường trong
trường học.
-Thường xuyên tổ chức cho các em lao động nhặt rác sân trường.

7


-Các em thường xuyên được tuyên truyền giáo dục về bảo vệ môi trường thông qua các
tiết học của các môn lồng ghép môi trường , sinh hoạt chủ nhiệm , sinh hoạt dưới cờ ,
tuyên truyền ….
-Phong trào thi đua “ Xây dựng trường học xanh – sạch – đẹp “ cũng được áp dụng vào
và xem đây là tiêu chí thi đua của trường và của các lớp như : trồng cây xanh trong phòng
học , sân trường ,…….
Ngoài việc khai thác các nội dung trong các môn học như : Sinh học; Địa lý; Giáo dục
công dân… Do các giáo viên trên lớp thực hiện, bên cạnh đó nhà trường có nhà vệ sinh
cho học sinh và giáo viên, nhà trường luôn giáo dục ý thức bảo vệ môi trường bằng các
công việc hằng ngày như trồng cây, chăm sóc cây, trồng chậu cây cảnh, vệ sinh trường
lớp.Những nội dung đó đã được nhà trường đưa vào danh mục thi đua của từng lớp, từng
tuần, từng tháng cho mỗi lớp.
*Khó khăn:
Bên cạnh thuận lợi thì còn gặp phải những khó khăn:
-Học sinh là con gia đình có hòan cảnh kinh tế còn thiếu thốn và khó khăn.
-Ý thức của học sinh về môi trường và bảo vệ môi trường chưa cao.
-Diện tích quy hoạch sân chơi trong trường chưa có khu vực chuyên biệt và hình thức

tinh về môi trường .
*Khó khăn:
Qua quá trình đi thực tế ở địa phương các em học sinh tôi có kết luận chung đại đa
số gia đình các em học sinh đều không có sọt rác gia đình , tất cả rác sinh hoạt hằng ngày
đều vứt bỏ đại , và vứt đại xuống sông nào là bọc , giấy , lá cây , xác chết động vật , rau
cải hư , chai nhựa , thủy tinh , ……chính những việc làm như thế sẽ làm cho môi trường
ô nhiễm, gây ra cho nguồn nước ô nhiễm và gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm cho người
dân nhất là bệnh về đường ruột cho người dân ,….
Xung quanh nơi các em sinh sống có rất nhiều hố rác.
Ý thức của người dân chưa cao , không biết là những việc làm như trên sẽ gây ra biết
ba nhiêu nguy hiểm cho mọi người. Và với quan niệm “ ai bệnh gì thì bị , miễn là mình

1


không bệnh thì thôi ” với tư tưởng ích kỹ, hẹp hòi như thế sẽ làm cho môi trường thêm ô
nhiễm nặng hơn .
Ở gia đình các em có cách sinh hoạt và vứt rác bừa bãi như thế thì làm sao các em có
ý thức bảo vệ môi trường được, và tất cả những gì các em được thầy cô ở nhà trường
tuyên truyền giáo dục đều không có tác dụng.Vì cha mẹ các em là tấm gương cho các em
nôi theo, nếu cha mẹ các em có những việc làm tốt góp phần bảo vệ môi trường , thì các
em sẽ có ý thức bảo vệ môi trường , nếu cha mẹ các em có những việc làm không tốt ảnh
hưởng bảo vệ môi trường , thì các em sẽ không có ý thức bảo vệ môi trường .
Cần phải có sự kết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục ý thức
bảo vệ môi trường cho học sinh thì mới đạt được hiệu quả tốt nhất.
3. Tác hại của các loại rác ( bọc nilon, giấy , đồ hợp, chai nhựa , chai thuốc sâu , lọ sành
sứ , lá cây , đồ mũ hư,,…….)
*Bọc nilon : đây là loại rác có thời gian phân hủy rất lâu và chúng ta xem như bình
thường và gần gũi với mọi người , với mọi gia đình , hầu như nhà nào cũng có sử dụng
bọc nilon vì nó có rất nhiều lợi ích ( đựng đồ , giữ gìn sạch sẽ cho đồ vật….).Tuy nhiên

Chúng ta phải giáo dục cho học sinh biết được những tác hại từ những chất thải trên
thông qua các buổi sinh hoạt dưới cờ , tổ chức cho các em thi về môi trường , diễn kịch
về môi trường …..từ đó các em sẽ có nhận thức đúng đắn hơn về môi trường xung quanh
nơi các em sinh sống học tập ,để tự bản thân các em nói ,các em diễn các em sẽ ý thức
cao hơn và có tác dụng hơn là thầy cô nói ,thầy cô sinh hoạt vì như thế các em sẽ nhàm
chán , nghe xong rồi sẽ quên .
Phải đưa nội dung bảo vệ môi trường vào nội quy học sinh và xem là tiêu chí thi
đua của các lớp.
Phải đề ra các kế hoạch thi đua bảo vệ môi trường ở trong trường và trong gia đình
các em và mỗi tuần sẽ báo cáo lại và nhận xét đánh giá .
Phải đưa khẩu hiệu phòng học “Xanh – sạch – đẹp” vào trong lớp , và cho các em
học sinh đăng kí lớp sạch .
Giáo viên giới thiệu cho các em học sinh biết về thế nào là rác vô cơ và rác hữu cơ ,
để từ đó các em sẽ phân biệt được rác vô cơ và rác hữu cơ. Sau đó chúng ta sẽ tiến hành
phân loại rác ( vô cơ , hữu cơ). Chúng ta sẽ chia khu vực rác vô cơ và rác hữu cơ, chúng
1


ta không đổ những rác ấy vào chung mà phải chia ra riêng biệt vì nếu chúng ta đổ rác
chung hết vào sẽ gây sức ép cho những nơi chứa rác, chúng ta phải phân loại rác và xử lý
chúng hợp lý :
+ Như giấy vụn , lá cây : chúng ta đổ vào một khu vực riêng , rồi đem đi đốt nó sẽ
tạo thành phân bón rất tốt cho cây trồng.
+ Đồ hộp, sành sứ : chúng ta để riêng một khu vực rồi đem đi lựa chọn lại những vật
không thể tài sử dụng sẽ đem chôn xuống đất .
+ Chai nhựa , đồ kim loại , viết thước hư, bọc nilon : chúng ta đổ vào thùng riêng rồi
sẽ đem bán lại từ đó sẽ thu thêm được một khoản tiền , vì đây là những vật có thể tái sử
dụng.
Nếu như trước đây đem tất cả rác đổ chung vào thì sẽ gây sức ép cho những nơi chứa
rác và nhiều quá sẽ dẫn đến quá tải của nơi chứa rác, và không có được khoản tiền, có thể

nguồn thu từ rác thải cho gia đình, thay vì trước đây ta đem đi bỏ gây ô nhiễm môi
trường.
Các em học sinh vận động gia đình mình thực hiện và đòi hỏi gia đình các em phải ý
thức việc bảo vệ mội trường .
*Như vậy : với những biện pháp trên không những góp phần cho trường học, lớp học
và cả gia đình các em học sinh, địa phương nơi các em sinh sống thêm sạch sẽ hơn và
cũng góp phần giáo dục cho các em ý thức về bảo vệ môi trường rác thải cũng có lợi ích
cho chúng ta nếu biết cách sử dụng hợp lý, nếu không sẽ gây nguy hại cho chúng ta và
môi trường. Có sự giáo dục từ gia đình và nhà trường thì ý thức của các em trong việc
bảo vệ môi trường sẽ tốt hơn, hiệu quả hơn .
3. Tồn tại
-Thiếu cơ sở vật chất : thùng đựng rác
-Chưa có khu vực chứa rác hợp lý.
-Chưa có xe thu gom rác thải .
-Một số học sinh chưa có ý thức cao trong bảo vệ môi trường .
-Gia đình các em học sinh còn chưa nhận thức tốt vấn đề ô nhiễm môi trường .
IV . HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1


1. Đối với bản thân tác giả :
Đây là một cách có thể đem lại hiệu quả cao trong giáo dục ý thức bảo vệ và giữ gìn
môi trường cho học sinh trong , giữ cho lớp học thêm sạch, cho trường thêm sạch và đây
cũng là một cách mà tôi có thể sử dụng tốt trong gia đình tôi và đã đem lại hiệu quả tốt .
Giúp tôi có thêm kinh nghiệm trong giáo dục học sinh về bảo vệ môi trường và kinh
nghiệm trong gia đình về vấn đề xử lý rác thải. Gia đình tôi hiện nay đang áp dụng cách
này và tôi thấy sạch sẽ hơn , gọn gàng hơn .
2. Đối với học sinh :
Giúp các em hiểu sâu hơn về rác thải ( sự nguy hiểm và lợi ích của nó ) nếu biết sử


45.3

266

54.7

2010 – 2011

461

270

58.6

191

41.4

Đầu năm 2012 483

310

64.2

173

35.8

3. Nguyên nhân thành công và tồn tại

gia đình và xã hội, góp phần thực hiện tốt phong trào thi đua xây dựng trường học xanh –
sạch – đẹp .Giúp nhà trường có cách xử lý rác tốt hơn ,vạch ra cho các em học sinh
1


những biện pháp góp phần bảo vệ và giữ gìn môi trường sạch hơn và gia đình các em
cũng có cách để xử lý rác thải tốt hơn và đem lại hiệu quả cao .
III. KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG VÀ TRIỂN KHAI
Có thể áp dụng và triển khai ở mỗi học sinh các khối lớp và các trường học trong
Huyện , vì đây là một cách làm không quá khó gì và nó gần gũi với chúng ta, với các em
học sinh, không đòi hỏi yêu cầu gì cao và cơ sở vật chất gì tốn kém cho việc làm trên .
IV. NHỮNG KIẾN NGHỊ , ĐỀ XUẤT
Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của xã hội và là hành vi đạo đức nó gắn liền với
nhau . Nếu môi trường trong lành tạo điều kiện cho học sinh phấn khởi học tập, phát huy
mọi tiềm năng tư duy, ngược lại nếu môi trường xung quanh bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng
xấu đến học sinh về mọi mặt, học sinh chán trường học dẫn đến chất lượng giáo dục giảm
sút.Chính vì thế giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh là cần thiết, nhưng phải
có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Phải có đầy đủ những yếu tố này thì
việc giáo dục ý thức các em tốt hơn .
*Kiến nghị với nhà trường :
-Tăng cường hơn nữa công tác giáo dục các em và xem đây là nhiệm vụ của các em.
-Thường xuyên tổ chức các phong trào thi đua về môi trường cho các em tham gia .

20


-Tất cả giáo viên đều phải giáo dục các em chứ không phải là nhiệm vụ của riêng ai.
-Tạo mọi điều kiện để các em thực hiện tốt việc phân loại rác .
*Kiến nghị với phòng giáo dục :
- Tăng cường công tác kiểm tra các trường học về vấn đề bảo vệ môi trường .